Með úrskurði kærunefndar jafnréttismála var komist að þeirri niðurstöðu að B hefði brotið á rétti A samkvæmt 1. mgr. 26. gr. þágildandi laga nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla með því að ráða tiltekna konu í starf í stað A. Í féllst á að skilyrði bótaréttar A væru fyrir hendi og snerist deila aðila því eingöngu um fjárhæð bóta og vexti. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um greiðslu bóta að álitum 5.000.000 króna vegna fjártjóns og 700.000 króna miskabóta, auk vaxta.
A og I ehf. greindi á um hvort A hefði verið mismunað með ólögmætum hætti við starfslok hjá I ehf. Starfslok A áttu rætur að rekja til þess að starfslokaaldur var færður í 67 ár með reglum Isavia samstæðunnar en áður hafði verið miðað við að almennir starfsmenn létu af störfum við 70 ára aldur. Fram kom í dómi Landsréttar að ákvörðun um starfslok A hefði eingöngu byggst á aldri hans og var lagt til grundvallar að um hefði verið að ræða beina mismunun á grundvelli aldurs sem teldist óheimil, sbr. 1. mgr. 7. gr. og 1. mgr. 8. gr. laga nr. 86/2018 um jafna meðferð á vinnumarkaði, en að virtum lögskýringargögnum bæri við túlkun laganna að líta til dóma Evrópudómstólsins sem lytu að skýringu á tilskipun 2000/78/EB. Við mat á því hvort sú mismunun teldist réttlætanleg samkvæmt 12. gr. laganna taldi Landsréttur að ekki yrði annað ráðið af framlögðum gögnum en að ákvörðun stjórnar I ohf. um lækkun starfslokaaldurs yrði rakin til þeirra neikvæðu fjárhagslegu áhrifa sem leiddu af Covid-19 faraldrinum. Eins og málið lá fyrir taldi Landsréttur ekki unnt að fallast á að félagsleg stefnumótun hefði legið til grundvallar ákvörðuninni. Þá var ekki talið að I ehf. hefði lagt fullnægjandi mat á þá ólíku hagsmuni sem vógust á eða kannað hvort unnt væri að beita vægari úrræðum. Með vísan til framangreinds var I ehf. ekki talið hafa sýnt fram á að ákvörðun um starfslok A hefði verið réttlætanleg á grundvelli 12. gr. laganna. Var I ehf. talið bera skaðabótaábyrgð gagnvart A og voru bætur vegna fjárhagslegs tjóns metnar að álitum og I ehf. jafnframt gert að greiða honum miskabætur.
A og I ehf. greindi á um hvort A hefði verið mismunað með ólögmætum hætti við starfslok hjá I ehf. Starfslok A áttu rætur að rekja til þess að starfslokaaldur var færður í 67 ár með reglum Isavia samstæðunnar en áður hafði verið miðað við að almennir starfsmenn létu af störfum við 70 ára aldur. Fram kom í dómi Landsréttar að ákvörðun um starfslok A hefði eingöngu byggst á aldri hans og var lagt til grundvallar að um hefði verið að ræða beina mismunun á grundvelli aldurs sem teldist óheimil, sbr. 1. mgr. 7. gr. og 1. mgr. 8. gr. laga nr. 86/2018 um jafna meðferð á vinnumarkaði, en að virtum lögskýringargögnum bæri við túlkun laganna að líta til dóma Evrópudómstólsins sem lytu að skýringu á tilskipun 2000/78/EB. Við mat á því hvort sú mismunun teldist réttlætanleg samkvæmt 12. gr. laganna taldi Landsréttur að ekki yrði annað ráðið af framlögðum gögnum en að ákvörðun stjórnar I ohf. um lækkun starfslokaaldurs yrði rakin til þeirra neikvæðu fjárhagslegu áhrifa sem leiddu af Covid-19 faraldrinum. Eins og málið lá fyrir taldi Landsréttur ekki unnt að fallast á að félagsleg stefnumótun hefði legið til grundvallar ákvörðuninni. Þá var ekki talið að I ehf. hefði lagt fullnægjandi mat á þá ólíku hagsmuni sem vógust á eða kannað hvort unnt væri að beita vægari úrræðum. Með vísan til framangreinds var I ehf. ekki talið hafa sýnt fram á að ákvörðun um starfslok A hefði verið réttlætanleg á grundvelli 12. gr. laganna. Var I ehf. talið bera skaðabótaábyrgð gagnvart A og voru bætur vegna fjárhagslegs tjóns metnar að álitum og I ehf. jafnframt gert að greiða honum miskabætur.
B höfðaði mál gegn A þar sem hún taldi sig hafa sætt ólögmætri mismunun við ákvörðun launa af hálfu stofnunarinnar. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var af Landsrétti, var rakið að óumdeilt væri að verulegur munur hefði verið á launum og öðrum starfskjörum B, sem er kona, og tiltekins karlkyns lögfræðings hjá A. Féllst héraðsdómur á með B að í ákvörðun A um laun hennar hefði falist mismunun sem hefði farið í bága við 1. mgr. 25. gr. laga nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla og síðar 1. mgr. 18. gr. laga nr. 150/2020 um jafna stöðu og jafnan rétt kynjanna. Í dómnum var því jafnframt slegið föstu að á þeirri saknæmu og ólögmætu háttsemi bæri A bótaábyrgð, enda hefði B orðið fyrir fjártjóni af völdum háttseminnar, sem talið var nema þeim mun sem verið hafði á launum hennar og tiltekins karlskyns lögfræðings hjá stofnuninni. Þá var A einnig gert að greiða B miskabætur.
A höfðaði mál gegn B og Í og krafðist þess að úrskurður kærunefndar jafnréttismála í máli nr. 13/2020 yrði felldur úr gildi. Jafnframt krafðist hann miskabóta úr hendi Í og viðurkenningar á skaðabótaskyldu þess vegna ákvörðunar B um að synja umsókn hans um starf sérfræðings við stofnunina. A taldi úrskurð kærunefndar jafnréttismála rangan og ólögmætan og að kærunefndin hefði brotið gegn fyrirmælum laga nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla með þeirri niðurstöðu sinni að konan sem ráðin var hefði staðið honum framar. Í hinum áfrýjaða dómi, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, var komist að þeirri niðurstöðu að A hefði ekki sýnt fram á að B hefði haft ómálefnaleg sjónarmið að leiðarljósi við ráðningu í starfið og hann því ekki sýnt fram á að val á milli umsækjenda hefði skýrst af kyni þeirra. Þá þótti kærunefnd jafnréttismála ekki hafa lagt ómálefnaleg sjónarmið til grundvallar niðurstöðu sinni eða hafa brotið gegn málsmeðferðarreglum stjórnsýsluréttar við málsmeðferðina. Var A því hvorki talinn hafa fært sönnur á að ákvörðun B hefði verið haldin verulegum annmörkum né að annarmarkar hefðu verið á efnislegri niðurstöðu eða málsmeðferð kærunefndar jafnréttismála. Var því ekki fallist á kröfu A um að úrskurður nefndarinnar yrði felldur úr gildi. Leiddi framangreind niðurstaða til þess að A var ekki talin hafa fært sönnur á að B og Í hefðu valdið honum tjóni með ólögmætum hætti þannig að bótaábyrgð varði. Var því miska- og skaðabótakröfum A hafnað og B og Í sýknuð af kröfum hans í málinu.
Fallist var á kröfu stefnanda um bætur vegna fjártjóns og miska vegna kynbundins launamunar sem stefnandi sætti þegar hún starfaði hjá stefnda.
Því var hafnað að verulegur form- eða efnisannmarki hefði verið á úrskurði kærunefndar jafnréttismála þegar hún taldi konu hæfari karli sem sótti um sama starf.
Fallist var á kröfu stefnanda um bætur vegna fjártjóns og miska vegna kynbundins launamunar sem stefnandi sætti þegar hún starfaði hjá stefndu.
Stjórnsýsla. Stöðuveiting. Miskabætur
A höfðaði mál á hendur B ohf. í kjölfar þess að henni var sagt upp störfum og krafðist þess að viðurkennd yrði skaða- og miskabótaskylda B ohf. vegna ólögmætrar uppsagnar. Byggði A einkum á því að uppsögnin hefði grundvallast á því að hún hefði kvartað undan framkomu yfirmanns síns, framkvæmdastjóra B ohf., skömmu áður. B ohf. byggði á hinn bóginn á því að uppsögnin ætti sér rætur í því að A hefði ekki staðið undir væntingum sem starfsmaður. Í dómi Landsréttar er rakið að samkvæmt 1. mgr. 27. gr. þágildandi laga nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla væri atvinnurekanda óheimilt að segja starfsmanni upp störfum sökum þess að hann hafi krafist leiðréttingar á grundvelli laganna, og skv. 3. mgr. sömu greinar skuli atvinnurekandi sýna fram á að uppsögn grundvallist ekki á leiðréttingarkröfu starfsmanns ef leiddar eru líkur að því að gengið hafi verið gegn ákvæðinu. Af málsgögnum mætti ráða að B ohf. hefði lengst af borið traust til A, fjölgað verkefnum hennar, aukið ábyrgð og að rætt hefði verið um launahækkun henni til handa. Þá hefði B ohf. farið með kvörtun A sem samskiptavandamál en ekki sem kvörtun um kynbundna áreitni, þrátt fyrir að tilefni væri til þess, en málsgögn báru með sér að A og aðrar konur hefðu margsinnis kvartað yfir framferði yfirmanns hennar áður. Félagið hefði hvorki virkjað ferla sína í eineltis-, áreitis- eða ofbeldismálum né fylgt þeim reglum sem kveðið væri á um í reglugerð nr. 1009/2015 um aðgerðir gegn einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi á vinnustöðum. Þannig lágu ekki skýrt fyrir í málinu upplýsingar um lyktir eða árangur þeirrar úrvinnslu sem kvörtun A fékk. Með vísan til 3. mgr., sbr. 1. mgr. 27. gr. laga nr. 10/2008 var talið að B ohf. hefði ekki tekist að hnekkja líkum á því að uppsögnin hefði grundvallast á leiðréttingarkröfu A. Niðurstaða dómsins var því sú að viðurkennt var að B ohf. bæri skaðabótaábyrgð vegna fjárhagslegs tjóns sem A kynni að hafa orðið fyrir vegna uppsagnarinnar og miskabótaábyrgð vegna meingerðar í garð A í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.
Stefnandi gerði kröfu um skaða- og miskabætur þar sem samstarfskonu hans hefðu verið greidd hærri laun. Talið var að málefnalegar ástæður hefðu verið fyrir launamuninum og var stefndi sýknaður af kröfum stefnanda.
Hafnað var kröfu stefnanda um að viðurkennt yrði að sá munur sem væri á launum hennar og annars forstöðumanns væri andstæð 2. mgr. 65. gr. stjórnarskráinnar og fæli í sér brot á lögum nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla. Einnig var hafnað kröfu stefnanda um að greiðslu skaða- og miskabóta.
Stefnandi krafðist miskabóta með vísan til þess að brotið hefðu verið gegn lögum nr. 10/2008 o.fl. við ákvörðun um ráðningu í sumarstörf hjá sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu í maí 2016. Lagt var til grundvallar að úrskurður kærunefndar jafnréttismála um að brotið hefði verið gegn lögunum væri bindandi. Aftur á móti var kröfu stefnanda um miskabætur samkvæmt samkvæmt 31. gr. laganna hafnað þar sem skilyrðið um verulegt gáleysi var ekki talið uppfyllt. Að sama skapi fékk krafan ekki stoð í b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga, enda ólögmætri meingerð gagnvart stefnanda ekki til að dreifa.
H, einn þriggja umsækjenda um starf yfirlæknis á L, höfðaði mál á hendur Í og krafðist miskabóta á þeim grundvelli að með ráðningu annars umsækjanda í starfið hefði hann verið beittur misrétti, sbr. 26. gr. laga nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla. Þriðji umsækjandinn, sem ekki fékk starfið, kærði ákvörðun L til kærunefndar jafnréttismála sem komst að þeirri niðurstöðu að spítalinn hefði með ráðningunni brotið gegn lögum nr. 10/2008. Höfðaði L í framhaldinu mál á hendur þeim umsækjanda og krafðist þess að úrskurður kærunefndarinnar yrði felldur úr gildi en með dómi Hæstaréttar í máli nr. 364/2014 var hann sýknaður af þeirri kröfu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þrátt fyrir að líta yrði svo á, miðað við forsögu 31. laga nr. 10/2008 og lögskýringargögn, að um sérákvæði um miskabætur væri að ræða vegna mismununar á grundvelli kynferðis þyrfti að vera uppfyllt það almenna skilyrði til greiðslu miskabóta að gáleysi væri verulegt. Hefði stöðunefnd landlæknis samkvæmt 1. mgr. 35. gr. laga nr. 40/2007 um heilbrigðisþjónustu lagt faglegt mat á hæfni umsækjenda um starfið, metið þá alla þrjá hæfa til að gegna starfinu og ekki talið ástæðu til að gera upp á milli þeirra. Var því ekki talið að H hefði sýnt fram á að þrátt fyrir annmarka á ráðningu í starfið hefði honum fremur borið starfið en þriðja umsækjandanum sem ekki hlaut það og fjallað var um í fyrrnefndum dómi. Að því virtu og með því að H hefði ekki sýnt fram á að skilyrðinu um verulegt gáleysi væri fullnægt var ekki talið að efni væru til að dæma honum miskabætur. Var Í því sýknað af kröfu H.
Stefnandi krafðist miskabóta með vísan til þess að sér hefði verið mismunað við ráðningu í starf yfirlæknis á grundvelli kynferðis. Stefndi var sýknaður með þeim rökum að ekki lægi fyrir að stefnandi hefði orðið fyrir miska við ráðninguna.
Stefnandi krafðist skaðabóta úr hendi ríkisins vegna brota gegn jafnréttislögum við setningu í stöður aðstoðaryfirlögregluþjóna hjá Lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu í maí 2014.
Stefndi dæmdur til að greiða stefnanda skaðabætur vegna brots gegn lögum nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla.
Deilt var um hvort við slit varnaraðila bæri að viðurkenna skaðabótakröfu sóknaraðila á hendur varnaraðila vegna brots gegn jafnréttislögum og þá hverrar stöðu í réttindaröð krafan nyti. Fallist á að viðurkenna bæri skaðabótakröfu sóknaraðila, þó að lægri fjárhæð en krafist var. Hafnað að krafan nyti stöðu sem forgangskrafa, sbr. 1. tölul. 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 en viðurkennt að hún nyti stöðu sem almenn krafa sbr. 113. gr. sömu laga.
Stefndi var dæmdur til að greiða stefnanda miskabætur vegna brots gegn lögum nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla.
A höfðaði mál á hendur félaginu B til heimtu vangoldinna launa auk miskabóta vegna kynferðislegrar áreitni sem hún kvaðst hafa orðið fyrir af hálfu yfirmanns síns E sem var starfsmaður B. Byggði A á því að viðbrögð B hefðu ekki verið í samræmi við alvarleika málsins og breytingar verið gerðar á starfi hennar svo að henni hafi verið gert ókleift að sinna því. Hæstiréttur hafnaði því að háttsemi E félli undir skilgreiningu hugtaksins kynferðisleg áreitni í lögum nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla. Þá taldi rétturinn með engu móti hafa verið í ljós leitt að A hafi verið beitt óréttlæti í starfi með tilliti til starfsöryggis og starfskjara. A hefði ekki sýnt fram á að hún ætti rétt til greiðslu launa fyrir það tímabil sem hún kaus að mæta ekki til vinnu eða að framkoma B í hennar garð hafi á einhvern hátt falið í sér ólögmæta meingerð. Var B því sýknað af kröfum A.
Stefnda, sem er félag, gert að greiða stefnanda ógreidd laun þar sem vinnusambandi þeirra var ekki lokið og stefndi hafði ekki sagt stefnanda upp störfum, en viðurkennt var að stefndi hafi gert stefnanda ómögulegt að mæta til vinnu og rýrt starf hennar eftir að stefnandi hafði kvartað yfir kynferðislegri áreitni yfirmanns síns í vinnuferð. Stefndi var sýknaður af skaðabótakröfu í málinu en gert að greiða stefnanda miskabætur.