Dómstólaleit

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að felld yrði úr gildi að hluta ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um að kyrrsetja tilteknar eignir sóknaraðila.

A og B höfðuðu mál á hendur Í og kröfðust þess að felldur yrði úr gildi úrskurður ríkisskattstjóra um endurákvörðun opinberra gjalda A á árinu 2014, sem og úrskurður yfirskattanefndar sem staðfesti úrskurð ríkisskattstjóra. Deildu aðilar um það hvort kaup C ehf., sem var í eigu A, á kröfu A á hendur D ehf., hefðu falið í sér óheimila úttekt á fjármunum C ehf. og hvort rannsókn málsins hefði verið fullnægjandi. Í dómi héraðsdóms kom meðal annars fram að tilgreindar upplýsingar og tengsl A við C ehf. hefðu gefið skattyfirvöldum tilefni til að endurákvarða opinber gjöld A samkvæmt 1. mgr. 57. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, enda hafi mátt líta svo á að þar hefðu tengdir skattaðilar samið um skipti sín í fjármálum á þann hátt sem var verulega frábrugðinn því sem almennt gerist í slíkum viðskiptum og engin ástæða til að ætla að til viðskiptanna hefði komið milli óskyldra aðila. Þá var því hafnað að annmarkar hefðu verið á rannsókn skattyfirvalda. Var Í því sýknað af öllum kröfum A og B.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um að kyrrsetja tilteknar eignir sóknaraðila.

Staðfest var niðurstaða héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu A um að felldir yrðu úr gildi úrskurðir ríkisskattstjóra og yfirskattanefndar þar sem opinber gjöld A fyrir gjaldárið 2015 voru endurákvörðuð með vísan til þess að hún hefði vantalið tekjur sem raktar voru til ólögmætrar úthlutunar úr einkahlutafélagi við afsal tiltekinnar fasteignar til A án endurgjalds. Með vísan til gagna málsins og atvika var lagt til grundvallar að úrskurðirnir hefðu verið reistir á þeirri röngu forsendu að fasteigninni hefði verið ráðstafað án endurgjalds. Var það jafnframt í samræmi við þau atvik sem miðað var við í dómi Landsréttar í máli nr. 216/2021 sem var talinn hafa fullt sönnunargildi um þau málsatvik sem í honum greinir, enda hafði Í ekki hnekkt þeim.

E gaf út skuldabréf til móðurfélags síns í nóvember 2012 í tengslum við fjárfestingarleið Seðlabanka Íslands og dró vexti sem greiddir voru af skuldabréfinu frá skattskyldum tekjum rekstraráranna 2014 til 2018. Með úrskurði ríkisskattstjóra var þeim frádrætti hafnað með vísan til 1. töluliðar 1. mgr. 31. gr., sbr. 49. gr. og 1. mgr. 57. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og tekjuskattstofn E hækkaður sem vöxtunum nam. Byggði stofnunin á því að lántakan hefði verið verulega frábrugðin því sem almennt hefði gerst í viðskiptum ótengdra aðila, meðal annars á þeim grundvelli að lántaka hefði verið óþörf fyrir E að virtri fjárhagsstöðu félagsins og að tilgangur viðskiptanna hefði verið að skapa móðurfélagi E gjaldeyrishagnað. E höfðaði því mál á hendur Í og krafðist þess að ákvörðun ríkisskattstjóra yrði felld úr gildi. Í niðurstöðu Landsréttar var rakið að samkvæmt 1. tölulið 1. mgr. 31. gr. laga nr. 90/2003 mætti draga frá tekjum lögaðila þau gjöld sem ættu á ári að ganga til að afla tekna, tryggja þær og halda þeim við, þar á meðal vexti af skuldum. Væri óumdeilt að andvirði skuldabréfsins hefði gengið til reksturs E og báru gögn málsins með sér fjárfestingar E á fyrrnefndum árum og niðurgreiðslu skulda. Þóttu því engin efni til að leggja annað til grundvallar en að um frádráttarbæran rekstrarkostnað hefði verið að ræða. Við mat á því hvort skilyrði fyrir beitingu 1. mgr. 57. gr. laganna hefðu verið uppfyllt var litið til þess að félögum í atvinnurekstri er almennt í sjálfsvald sett að taka ákvarðanir um fjármögnun sína. Þótti ekki sýnt fram á að sú ákvörðun að taka lán að umræddri fjárhæð hefði vikið svo frá því sem eðlilegt gat talist fyrir E að hún hefði verið verulega frábrugðin því sem almennt gerðist í ákvörðunum félaga í atvinnurekstri um fjármögnun sína. Þá lá ekkert fyrir um að viðskiptakjör lánsins, sem miðuðust við skilmála Seðlabanka Íslands, hefðu verið verulega frábrugðin því sem almennt gerðist. Loks var óhjákvæmilegt að líta til þess að við endurákvörðun ríkisskattstjóra var gengið eins langt og frekast var unnt miðað við þær forsendur sem lagðar voru til grundvallar og horft framhjá láninu að öllu leyti. Var úrskurður ríkisskattstjóra því felldur úr gildi.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um að kyrrsetja tilteknar eignir sóknaraðila.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að kyrrsetning sem fór fram hjá sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu yrði felld úr gildi eða henni breytt þannig að fjárhæð hennar yrði lækkuð verulega.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X ehf. um að nánar tilgreind kyrrsetningargerð sem framkvæmd var af sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu yrði felld úr gildi.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfum X Ltd. um að úrskurðað yrði að beiðni S um afhendingu gagna, sem vörðuðu X Ltd., væri ólögmæt og að X Ltd. eða Y ehf., sem beiðnin beindist að, væri ekki skylt að afhenda S gögnin. Í úrskurði héraðsdóms var einnig hafnað kröfu X Ltd. um að S yrði gert að skila gögnum sem vörðuðu X Ltd. og S hefði fengið afhent á grundvelli beiðninnar. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að umrædd gögn tengdust rannsókn á ætluðum brotum Z hf. og var fallist á að þau kynnu að geyma upplýsingar sem hefðu sönnunargildi þar að lútandi. Hefði Y ehf. því verið skylt að verða við framangreindri beiðni S.

X var sakfelldur í héraði fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2008 og 2009 vegna tekjuáranna 2007 og 2008 á þann hátt að hafa látið undir höfuð leggjast að telja fram á skattframtölum sínum fjármagnstekjur af uppgjöri á 44 framvirkum gjaldmiðlasamningum, samtals að fjárhæð 110.504.000 krónur. Fyrir Landsrétti krafðist X þess aðallega að málinu yrði vísað frá dómi, til vara sýknu, að því frágengnu að ákvörðun refsingar yrði frestað en að öðrum kosti að fullnustu refsingar yrði frestað skilorðsbundið. Rétturinn féllst ekki á þá röksemd fyrir frávísun málsins að meðferð þess fyrir dómstólum bryti gegn banni við endurtekinni málsmeðferð samkvæmt 4. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmála Evrópu. Þá var heldur ekki fallist á að efni væru til að vísa málinu frá dómi á þeim grunni að úrskurður Landsréttar í máli nr. 277/2018, sem felldi úr gildi frávísunarúrskurð héraðsdóms, hefði verið kveðinn upp af dómstól sem ekki hefði verið skipaður samkvæmt lögum. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu X. Var refsing hans ákveðin fangelsi í fjóra mánuði auk þess sem honum var gert að greiða sekt í ríkissjóð að fjárhæð 19.338.200 krónur, sem nam tvöfaldri fjárhæð þess skattstofns sem undan var dreginn að frádregnum skatti af álagi. Var fullnustu refsingar X, bæði refsivist og fésekt, frestað skilorðsbundið í tvö ár, en ryfi hann skilorð skyldi 270 daga fangelsi koma í stað sektarinnar.

X var sakfelldur í héraði fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2007, 2008 og 2009 vegna tekjuáranna 2006, 2007 og 2008 með því að hafa látið undir höfuð leggjast að telja fram á skattframtölum sínum tekjur af uppgjöri á samtals 584 gjaldmiðlasamningum, samtals að fjárhæð 593.522.000 krónur. Fyrir Landsrétti krafðist X þess aðallega að málinu yrði vísað frá dómi, til vara sýknu, að því frágengnu að ákvörðun refsingar yrði frestað en að öðrum kosti að fullnustu refsingar yrði frestað skilorðsbundið. Landsréttur féllst ekki á þá röksemd fyrir frávísun málsins að meðferð málsins fyrir dómstólum bryti gegn banni við endurtekinni málsmeðferð samkvæmt 4. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmála Evrópu. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu X. Var refsing X ákveðin fangelsi í átta mánuði auk þess sem honum var gert að greiða sekt í ríkissjóð að fjárhæð 103.680.100 krónur, sem nam tvöfaldri fjárhæð þess skattstofns sem undan var dreginn að frádregnum skatti af álagi. Var fullnustu refsingar X, bæði refsivist og fésekt, frestað skilorðsbundið í tvö ár, en ryfi X skilorðið skyldi tólf mánaða fangelsi koma í stað sektarinnar.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um ógildingu eða breytingu á kyrrsetningargerð sýslumanns þar sem kyrrsettar voru nánar tilgreindar eignir X á grundvelli 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt til tryggingar greiðslu væntanlegrar skattkröfu.

X kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hans um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um að kyrrsetja nánar tilgreindar eignir hans. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að fyrir lægi rökstuddur grunur um að X hefði brotið gegn 109. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 3. mgr. þess ákvæðis, með því að hafa vanrækt að telja fram umtalsverðar launatekjur fyrir tekjuárin 2010-2013 og fjármagnstekjur fyrir tekjuárin 2012 og 2013. Vísað var til þess að í lögskýringargögnum með 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 kæmi fram að ákvæðið tæki mið af 88. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, og af því leiddi að við túlkun á 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 yrði meðal annars að horfa til þess hvernig 88. gr. laga nr. 88/2008 hefði verið beitt í framkvæmd. Við mat á því hvort hætta þyki á að eignum verði skotið undan eða þær glatist eða rýrni hefði í réttarframkvæmd einkum verið horft til þess hve há sú fjárhæð væri sem krafist væri tryggingar fyrir og hvort bent hefði verið á að til væru aðrar eignir sem gætu staðið til fullnustu á greiðslu viðkomandi kröfu, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar 17. september 2013 í máli nr. 601/2013 og 26. febrúar 2010 í máli nr. 73/2010 og úrskurð Landsréttar 8. mars 2018 í máli nr. 207/2018. Landsréttur benti á að þótt eðli þeirra eigna sem kyrrsetning beindist að kynni að skipta máli við matið þá réði það ekki eitt úrslitum. Hafa yrði í huga að það væri að jafnaði ekki flókið eða tímafrekt að framselja fasteignir, eða eftir atvikum binda þær veðböndum eða kvöðum sem gætu rýrt fjárhagslegt verðmæti þeirra. Þá hefði X ekki bent á að til væru aðrar eignir sem gætu staðið til fullnustu á greiðslu kröfunnar en fyrirliggjandi skattframtöl bæru auk þess með sér að tekjur hans dygðu ekki til þess yrði leitað fullnustu hennar. Að þessu gættu taldi Landsréttur fullnægt því skilyrði 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 að hætta væri á að eignum yrði skotið undan eða þær glatast eða rýrnað. Þá taldi Landsréttur hvorki að verðmæti hinna kyrrsettu eigna hefðu verið umfram það sem þurfti til að tryggja kröfu T, né að slíkir annmarkar hefðu verið á undirbúningi eða framkvæmd kyrrsetningargerðarinnar að valdið gæti því að hún yrði felld úr gildi.

X kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hans um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um að kyrrsetja nánar tilgreindar eignir hans. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að fyrir lægi rökstuddur grunur um að X hefði brotið gegn 109. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 3. mgr. þess ákvæðis, með því að hafa vanrækt að telja fram umtalsverðar launatekjur fyrir tekjuárin 2010-2014 og fjármagnstekjur fyrir tekjuárin 2012 og 2013. Vísað var til þess að í lögskýringargögnum með 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 kæmi fram að ákvæðið tæki mið af 88. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, og af því leiddi að við túlkun á 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 yrði meðal annars að horfa til þess hvernig 88. gr. laga nr. 88/2008 hefði verið beitt í réttarframkvæmd. Við mat á því hvort hætta þyki á að eignum verði skotið undan eða þær glatist eða rýrni hefði í réttarframkvæmd einkum verið horft til þess hve há sú fjárhæð væri sem krafist væri tryggingar fyrir og hvort bent hefði verið á að til væru aðrar eignir sem gætu staðið til fullnustu á greiðslu viðkomandi kröfu, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar 17. september 2013 í máli nr. 601/2013 og 26. febrúar 2010 í máli nr. 73/2010 og úrskurð Landsréttar 8. mars 2018 í máli nr. 207/2018. Landsréttur benti á að þótt eðli þeirra eigna sem kyrrsetning beindist að kynni að skipta máli við matið þá réði það ekki eitt úrslitum. Hafa yrði í huga að það væri að jafnaði ekki flókið eða tímafrekt að framselja fasteignir, eða eftir atvikum binda þær veðböndum eða kvöðum sem gætu rýrt fjárhagslegt verðmæti þeirra. Þá hefði X ekki bent á að til væru aðrar eignir sem gætu staðið til fullnustu á greiðslu kröfunnar en fyrirliggjandi skattframtöl bæru auk þess með sér að tekjur hans dygðu ekki til þess yrði leitað fullnustu hennar. Að þessu gættu taldi Landsréttur fullnægt því skilyrði 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 að hætta væri á að eignum yrði skotið undan eða þær glatast eða rýrnað. Þá taldi Landsréttur hvorki að verðmæti hinna kyrrsettu eigna hefðu verið umfram það sem þurfti til að tryggja kröfu T, né að slíkir annmarkar hefðu verið á undirbúningi eða framkvæmd kyrrsetningargerðarinnar að valdið gæti því að hún yrði felld úr gildi.

X kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hans um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um að kyrrsetja nánar tilgreindar eignir hans. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að fyrir lægi rökstuddur grunur um að X hefði brotið gegn 109. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa vanrækt að telja fram umtalsverðar launatekjur fyrir tekjuárin 2010-2013 og fjármagnstekjur fyrir tekjuárin 2012-2013. Vísað var til þess að í lögskýringargögnum með 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 kæmi fram að ákvæðið tæki mið af 88. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, og af því leiddi að við túlkun á 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 yrði meðal annars að horfa til þess hvernig 88. gr. laga nr. 88/2008 hefði verið beitt í réttarframkvæmd. Við mat á því hvort hætta þyki á að eignum verði skotið undan eða þær glatist eða rýrni hefði í réttarframkvæmd einkum verið horft til þess hve há sú fjárhæð væri sem krafist væri tryggingar fyrir og hvort bent hefði verið á að til væru aðrar eignir sem gætu staðið til fullnustu á greiðslu viðkomandi kröfu, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar 17. september 2013 í máli nr. 601/2013 og 26. febrúar 2010 í máli nr. 73/2010 og úrskurð Landsréttar 8. mars 2018 í máli nr. 207/2018. Landsréttur benti á að þótt eðli þeirra eigna sem kyrrsetning beindist að kynni að skipta máli við matið þá réði það ekki eitt úrslitum. Hafa yrði í huga að það væri að jafnaði ekki flókið eða tímafrekt að framselja fasteignir, eða eftir atvikum binda þær veðböndum eða kvöðum sem gætu rýrt fjárhagslegt verðmæti þeirra. Þá hefði X ekki bent á að til væru aðrar eignir sem gætu staðið til fullnustu á greiðslu kröfunnar en fyrirliggjandi skattframtöl bæru auk þess með sér að tekjur hans dygðu ekki til þess yrði leitað fullnustu hennar. Að þessu gættu taldi Landsréttur fullnægt því skilyrði 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 að hætta væri á að eignum yrði skotið undan eða þær glatast eða rýrnað. Þá taldi Landsréttur hvorki að verðmæti hinna kyrrsettu eigna hefðu verið umfram það sem þurfti til að tryggja kröfu T, né að slíkir annmarkar hefðu verið á undirbúningi eða framkvæmd kyrrsetningargerðarinnar að valdið gæti því að hún yrði felld úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að S yrði gert að aflétta haldi á tilteknum munum og gögnum í eigu X. Héraðsdómur hafði með fyrri úrskurði heimilað húsleit og haldlagningu og kom sú úrlausn ekki til endurskoðunar Landsréttar. Rétturinn taldi X á hinn bóginn heimilt sem eiganda hinna haldlögðu muna að bera undir dómstóla hvort haldinu yrði aflétt. Eins og dómkröfum X var háttað var þó ekki unnt að taka afstöðu til þeirra og var þeim hafnað. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var kyrrsetning sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu á 100% eignarhluta X í A ehf., en kyrrsetning sýslumanns að öðru leyti felld úr gildi. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að X væri grunaður um brot á 109. gr. laga nr. 90/2003 og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa fengið greiðslur frá aflandsfélagi inn á bankareikning í sinni eigu og vantalið tekjur í skattframtölum um tiltekna fjárhæð. Einnig væri A ehf. grunað um brot á sömu lagaákvæðum með því að hafa vantalið tekjur á árunum 2011-2016 um tiltekna fjárhæð. Landsréttur benti á að kröfur sóknaraðila á hendur varnaraðila og A ehf. vegna skattrannsóknarinnar væru mjög háar þegar tekið væri mið af ætluðu verðmæti þekktra eigna varnaraðila og eigin fjár félagsins. Þá hefðu breytingar orðið á eignum varnaraðila sem hann hefði ekki að fullu gefið trúverðugar skýringar á. Varnaraðili hefði að auki ekki upplýst um aðrar eignir sem hann kynni að eiga og gætu staðið til tryggingar greiðslu. Að þessu gættu taldi Landsréttur fullnægt því skilyrði 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 að hætta væri á undanskoti eigna. Landsréttur rakti að næði krafa tollstjóra um innheimtu á tiltekinni fjárhæð hjá A ehf. fram að ganga myndi hún þurrka út eigið fé félagsins og við þær aðstæður væri virði hlutabréfa félagsins lítið, ef þá nokkurt. Með vísan til alls þessa staðfesti Landsréttur kyrrsetningu sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu í eignum varnaraðila.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að aflétt yrði haldi H á inneign á nánar tilteknum bankareikningi hans. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að X væri grunaður um brot á 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa fengið greiðslur frá aflandsfélagi inn á bankareikning í sinni eigu og vantalið tekjur í skattframtölum um tiltekna fjárhæð. Landsréttur rakti efni 1. mgr. 68. gr. og 1. mgr. 69. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og 1. mgr. 69. gr. og 1. mgr. 69. gr. b almennra hegningarlaga og tók fram að á grundvelli þeirra upplýsinga sem lægu fyrir í málinu mætti ætla að hina haldlögðu fjármuni mætti gera upptæka og því væru skilyrði uppfyllt fyrir haldlagningunni. Að þessu gættu var hinn kærði úrskurður staðfestur að öðru leyti með vísan til forsendna hans.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að haldi H á fjármunum sem H hafði lagt hald á vegna rannsóknar sinnar á tilteknu máli yrði aflétt.