Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

56 dómar fundust

Lykilorð: Sjúkrahús

Landsréttur birt 13. nóvember 2025

750/2024

A (Guðbjarni Eggertsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður, Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður, 4. prófmál)

A krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í vegna líkamstjóns sem A taldi sig hafa orðið fyrir á L 14. og 16. september 2016 með því að starfsmönnum á bráðamóttöku hefði yfirsést að greina og veita meðferð við blóðtappa í framhaldi af komu hennar þangað. Í dómi Landsréttar var rakið að við úrlausn málsins yrði ekki byggt á álitsgerð, sem gerð hefði verið að beiðni SÍ vegna umsóknar A um bætur úr sjúklingatryggingu, en þar hefði engin afstaða verið tekin til þess hvort tjón A væri að rekja til saknæmrar háttsemi starfsmanna L. Enn fremur taldi rétturinn, sem skipaður var sérfróðum meðdómanda, að með hliðsjón af umkvörtunarefni og ástæðu komu A á bráðamóttöku L 14. og 16. september 2016, einkennum og reglulegum mælingum á lífsmörkum A síðari daginn og þess að endurtekin ómskoðun á vinstri fótlegg A umrædda daga hefði ekki sýnt ummerki um blóðtappa, hefði ekki verið nægilegt tilefni til að álykta að um blóðtappa í lungum væri að ræða. Því hefði ekki verið ástæða til að láta taka sneiðmynd af lungum A. Meðal annars að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur. Var Í því sýknað af kröfu A.

Landsréttur birt 23. október 2025

575/2024

A (Steingrímur Þormóðsson lögmaður) gegn Sjúkratryggingum Íslands (Erla Svanhvít Árnadóttir lögmaður)

A höfðaði mál gegn S vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir í skurðaðgerð sem A gekkst undir í júní 2016. A krafðist aðallega viðurkenningar á skaðabótaskyldu S en til vara að felld yrði úr gildi ákvörðun S frá 8. maí 2020, þar sem S komst að þeirri niðurstöðu að ekki lægi fyrir bótaskylt tjón sem að öllum líkindum mætti rekja til þátta sem féllu undir gildissvið sjúklingatryggingar samkvæmt 2. gr. laga um sjúklingatryggingar nr. 111/2000. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, þar sem fram kom að A hefði ekki sýnt fram á að um bótaskylt tjón hefði verið að ræða sem fallið gæti undir gildissvið 2. gr. laga nr. 111/200, staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um sýknu S af aðalkröfu A. Þá taldi Landsréttur, að fenginni niðurstöðu um sýknu S af aðalkröfu A, hagsmuni A ekki standa til þess að fá ákvörðun S fellda úr gildi, sbr. 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var varakröfu A því vísað frá héraðsdómi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 11. maí 2023

E-1490/2022

A (Marlena Piekarska lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jónas Birgir Jónasson lögmaður)

Stefnandi varð tvívegis fyrir slysi við störf sín á LSH og gerði í báðum tilvikum kröfu á hendur stefnda íslenska ríkinu um viðurkenningu á bótakyldu vegna ófullnægjandi aðbúnaðar á vinnustaðnum. Var fallist á það að í öðru tilvikinu hafi verið um slíkan vanbúnað að ræða sem leiddi til viðurkenningar á bótaskyldu stefnda gagnvart stefnenda, en hitt tilvikið var talið fela í sér óhapp sem stefndi gæti ekki borið ábyrgð á.

Landsréttur birt 7. apríl 2020

106/2019

A (Guðbjarni Eggertsson lögmaður, Steinn S. Finnbogason lögmaður, 2. prófmál) gegn Landspítala (Guðrún Sesselja Arnardóttir lögmaður)

A höfðaði mál til heimtu skaðabóta úr hendi L vegna tjóns sem hann varð fyrir við uppsetningu þvagleggs í tengslum við aðgerð sem hann gekkst undir á L. Ekki var deilt um að A hefði orðið fyrir tjóni eða um útreikning á bótafjárhæð en aðila greindi á um hvort starfsmenn L hefðu valdið A tjóninu með saknæmri háttsemi. Í dómi Landsréttar var meðal annars skírskotað til þeirrar meginreglu í skaðabótarétti að tjónþoli yrði að sanna að tjóni hefði verið valdið með saknæmum hætti og jafnframt hver bæri ábyrgð á því en í vissum tilvikum hefði í dómaframkvæmd verið slakað á þessum kröfum, til dæmis þegar vinnuveitandi sinnti ekki tilkynningarskyldu um slys. Slík vanræksla hefði leitt til þess að vinnuveitandi yrði látinn bera hallann af skorti á sönnun um þau atriði sem gætu haft áhrif á sakarmat og væru talin óljós. Á hinn bóginn hvíldi sú skylda að jafnaði á tjónþola að sýna fram á að vanræksla á því að tilkynna slys og að rannsókn hefði ekki farið fram á því ylli vafa um sönnun um tildrög þess. Tjón A teldist sennileg afleiðing aðgerða sem hann hefði gengist undir en um skaðabótaábyrgð sérfræðinga giltu strangari reglur en almennt í skaðabótarétti. Með hliðsjón af þeim upplýsingum um heilsufar A sem legið hefðu fyrir um það bil hálfu ári eftir atvikið, hefði eigi síðar en þá í öllu falli borið að skrá það með þeim hætti sem mælt er fyrir um í 1. mgr. 9. gr. laga nr. 41/2007 um landlækni og lýðheilsu. Það hefði ekki verið gert en tilgangur slíkrar skráningar væri að finna skýringar á óvæntum atvikum og tryggja að þau endurtækju sig ekki. Yrði að ætla að á þessum grundvelli og svo skömmu eftir að atvikið átti sér stað hefði verið unnt að varpa skýrara ljósi á það þannig að hægt væri að meta hvort um óhappatilvik eða saknæmt gáleysi hafi verið að ræða. Í ljósi þeirrar óvissu sem væri um orsök þess að A hefði orðið fyrir líkamstjóni í umrætt sinn og um ástæður hennar þætti rétt, svo sem hagaði til í málinu, að snúa sönnunarbyrði um orsökina við og fella skaðabótaábyrgð á tjóninu á L. Var L dæmdur til að greiða A skaðabætur ásamt vöxtum.

Landsréttur birt 29. mars 2019

493/2018

A (Þormóður Skorri Steingrímsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson lögmaður)

A höfðaði mál á hendur Í til heimtu skaðabóta vegna líkamstjóns sem hún taldi sig hafa orðið fyrir vegna mistaka við læknismeðferð á Landspítalanum árið 2008. A hafði orðið fyrir slysi er hún féll í garði við heimili sitt og bar fyrir sig vinstri hönd. Á slysadeild spítalans var hún greind með brot á vinstri upphandlegg. Landsréttur, sem skipaður var sérfróðum meðdómanda, féllst á það mat héraðsdóms að aðgerðin sem A gekkst undir hefði verið framkvæmd í samræmi við viðurkennda læknisfræðilega meðferð og að þær aðferðir sem viðhafðar voru daginn eftir við könnun á blóðflæði hefðu verið í samræmi við hefðbundna mælikvarða og hefðu gefið til kynna að blóðflæði í handlegg A væri í lagi. Var Í því sýknað af kröfu A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 8. febrúar 2019

E-3172/2017

A (Guðbjörg Benjamínsdóttir lögmaður) gegn Ríkissjóði Íslands (Soffía Jónsdóttir lögmaður)

Íslenska ríkið sýknað af skaðabótakröfu sjúklings. Ósannað var að um saknæm mistök læknis hefði verið að ræða, heldur sjaldgæfan fylgikvilla aðgerðar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 3. desember 2018

E-2438/2017

A (Steinn S. Finnbogason lögmaður) gegn Landspítala - háskólasjúkrahúsi (Guðrún Sesselja Arnardóttir lögmaður)

Stefndi LSH var sýknaður af skaðabótakröfu stefnanda. Var ekki fallist á það að sýnt hafi verið fram á að þær langtímaafleiðingar af uppsetningu á þvaglegg sem stefnandi virðist glíma við hafi leitt af einhvers konar mistökum eða vanrækslu sem stefndi eða starfsmenn hans beri ábyrgð á svo að leiði til skaðabótaskyldu.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 4. júní 2018

E-2026/2017

A (Haukur Freyr Axelsson lögmaður) gegn Sjúkratryggingum Íslands (Erla Svanhvít Árnadóttir lögmaður)

Dómurinn, sem m.a. var skipaður sérfróðum meðdómanda, taldi stefnanda ekki eiga rétt á bótum á grundvelli laga um sjúklingatryggingu vegna greiningar og meðferðar á hjartadeild Landspítala. Sýknað af kröfu um ógildingu úrskurðar.

Hæstiréttur birt 25. janúar 2018

347/2016

A (Sigurður G. Guðjónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen lögmaður)

A höfðaði mál á hendur Í og krafðist bóta vegna missis framfæranda, greiðslu útfararkostnaðar og miskabóta í kjölfar andláts B, eiginmanns síns, sem lést eftir að hafa verið til meðferðar á Landspítalanum. Byggði A á því að starfsmenn sjúkrahússins hefðu sýnt af sér stórfellt gáleysi við greiningu og meðferð á undirliggjandi blóðsegasjúkdómi B, sem leitt hefði til andláts hans, en B hlaut svokallaðan skyndidauða eftir að hafa verið útskrifaður af sjúkrahúsinu í kjölfar skurðaðgerðar. Héraðsdómur, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, sýknaði Í með þeim rökum að þótt læknismeðferð B hefði ekki verið með öllu aðfinnslulaus yrði ekki talið að dánarorsök hans yrði rakin til læknismeðferðarinnar og því væru skilyrði skaðabótaréttarins um orsakatengsl ekki uppfyllt. Fyrir Hæstarétti aflaði A matsgerðar þar sem óskað var mats á því hvort mistök hefðu verið gerð við greiningu og meðferð sjúkdóms B og hvort rekja mætti andlát hans til þeirra mistaka. Aflaði Í jafnframt yfirmats á sömu atriðum. Í dómi sínum vísaði Hæstiréttur til þess að undirmatsgerðin væri afdráttarlaus um að læknar á Landspítalanum hefðu gert afdrifarík mistök við greiningu og meðferð sjúkdóms B. Þannig hefði sjúkdómur hans hvorki verið greindur tímanlega né meðhöndlaður með réttum hætti, auk þess sem sjúkdómsástand hans hefði verið vanmetið áður en hann var útskrifaður af sjúkrahúsinu. Fengju þessar niðurstöður undirmatsgerðarinnar jafnframt stoð í yfirmatsgerðinni, sem væri hins vegar því marki brennd að matsmenn tækju þar að sér það hlutverk dómstóla að leggja mat á sök lækna sjúkrahússins. Taldi Hæstiréttur ljóst að leggja yrði til grundvallar að þau mistök sem hefðu verið gerð við greiningu og meðferð sjúkdóms B og ítarlega væri lýst í undirmatsgerðinni, væri að rekja til stórfellds gáleysis starfsmanna sjúkrahússins og með því að báðum matsgerðunum bæri saman um að líkleg orsök andláts B væri að rekja til hinnar röngu greiningar og meðhöndlunar sjúkdómsins, var fallist á að Í bæri skaðabótaábyrgð á tjóni A.

Hæstiréttur birt 24. maí 2017

498/2016

A (Eva Hrönn Jónsdóttir hrl, Arnar Kormákur Friðriksson hdl, 2. prófmál) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson hrl, María Thejll hdl, 2. prófmál)

Í málinu krafðist A þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda Í vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir á hægri hendi í kjölfar læknismeðferðar á Landspítalanum árið 2001. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að í matsgerð tveggja dómkvaddra manna, sem A hafði aflað undir rekstri málsins í héraði, hefði því verið lýst að haga hefði mátt meðferð A á annan veg en gert var umrætt sinn. Á hinn bóginn hefði ekki falist í þessu áliti, fremur en öðrum gögnum málsins, sönnun á því að mistök hefðu verið gerð í þessari meðferð sem leitt gætu til skaðabótaskyldu Í. Var Í því sýknað af kröfu A.

Hæstiréttur birt 1. desember 2016

17/2016

A (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl, Hildur Ýr Viðarsdóttir hdl, 1. prófmál) gegn Sjúkratryggingum Íslands og íslenska ríkinu (Erla Svanhvít Árnadóttir hrl, Óskar Thorarensen hrl, Agnar Þór Guðmundsson hdl, 3. prófmál)

Ágreiningur aðila laut að því hvort S og Í bæru bótaábyrgð á líkamstjóni sem A taldi að rekja mætti til afleiðinga læknismeðferðar sem hann hlaut árið 2003, annars vegar á Ítalíu þar sem hann var fyrst lagður inn í kjölfar þess að hann varð fyrir heilablóðfalli og hins vegar á Landspítala sem tók við meðferð A eftir komu hans til Íslands um viku síðar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að A hefði sjálfur leitað á umrætt sjúkrahús á Ítalíu án þess að vist hans þar hefði komið til eftir reglum þágildandi 35. gr. laga nr. 117/1993 um almannatryggingar, sbr. nú 1. mgr. 23. laga nr. 112/2008 um sjúkratryggingar, hvorki að því er varðaði ástæðu fyrir henni né aðdraganda hennar. Af þessum sökum gæti hann ekki krafið S um bætur vegna tjóns, sem rekja mætti til meðferðarinnar þar ytra. Kröfu um bætur fyrir slíkt tjón yrði enn síður beint að Í á grundvelli almennra reglna um sakarábyrgð starfsmanna Landspítala og vinnuveitandaábyrgð Í á þeim. Kom því einungis til skoðunar hvort A ætti rétt til bóta vegna tjóns af þeirri meðferð sem hann fékk á Landspítala á nánar tilgreindu tímabili. Með hliðsjón af niðurstöðum tveggja matsgerða var talið að ýmis mistök hefðu verið gerð við meðferð A frá því að hann var lagður inn á Landspítala, þar á meðal að ekki hefði verið gætt að því að afla upplýsinga frá ítalska sjúkrahúsinu um greiningu á sjúkdómi hans og meðferð þar, ekki hefði verið bætt úr þessu með viðhlítandi rannsóknum og A hefði vegna mistaka þurft að sæta einangrun vegna smithættu lengur en þörf hefði verið. Þá hefði honum verið gefið lyf sem yki hættu á því að hann fengi á ný blóðtappa í heila, sem síðar varð raunin. Var því lagt til grundvallar að uppfyllt væru skilyrði 1. töluliðar 2. gr. laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu til að A öðlaðist rétt til bóta úr sjúklingatryggingu. Í samræmi við niðurstöðu yfirmatsgerðar var jafnframt lagt til grundvallar að tjón A af völdum meðferðarinnar á Landspítala á umræddu tímabili svaraði til fjórðungs af heildartjóni hans. Loks var ekki fallist á með S að krafa A hefði verið fallin niður fyrir fyrningu samkvæmt 1. mgr. 19. gr. laga nr. 111/2000. Samkvæmt framansögðu var S gert að greiða A tilgreinda fjárhæð.

Hæstiréttur birt 16. október 2014

126/2014

A (Jóhannes Albert Sævarsson hrl) gegn íslenska, ríkinu, til, réttargæslu, Sjóvá-Almennum og tryggingum hf

X var sakfelldur fyrir lyfjalagabrot með því að hafa selt einstaklingi 10 stykki af Ritalini og átt 109 stykki af Ritalini í sölu- og dreifingarskyni, án þess að hafa markaðs- og lyfsöluleyfi Lyfjastofnunar. Með broti X rauf hann skilorð samkvæmt eldri dómi og samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga var skilorðsdómurinn því tekinn upp og X dæmd refsing í einu lagi fyrir bæði málin eftir reglum 77. gr. sömu laga. Var refsing X því ákveðin sjö mánaða fangelsi. Þá voru gerð upptæk 119 stykki af Ritalini sem lögregla hafði lagt hald á við rannsókn málsins.

Hæstiréttur birt 21. nóvember 2013

377/2013

A krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda Í vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir í kjölfar læknismeðferðar á Landspítala – háskólasjúkrahúsi. Héraðsdómur sýknaði Í með vísan til þess að þótt standa hefði mátt betur að málum en gert var umrætt sinn væri ekki unnt að fullyrða að hvaða leyti draga hefði mátt úr heilsutjóni A með markvissari aðgerðum. Hæstiréttur vísaði til þess að A hefði verið nauðsynlegt að afla matsgerðar þegar á frumstigum málatilbúnaðar síns, en A fékk dómkvadda tvo matsmenn eftir áfrýjun héraðsdóms. Hefðu matsmennirnir ekki staðið saman að rökstuddri matsgerð svo sem þeim hefði borið samkvæmt 1. mgr. 63. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála heldur hefðu þeir skilað tveimur ólíkum og innbyrðis misvísandi álitsgerðum, sem ekki gætu haft það sönnunargildi sem stefnt hefði verið að með dómkvaðningu matsmanna. Þá hefðu matsgerðirnar verið svo seint fram komnar að Í hefði hvorki gefist færi til andmæla fyrr en við munnlegan flutning málsins né hefði hann getað leitast við að fá þeim hnekkt. Þótt aðilum einkamáls væri almennt heimilt að afla nýrra sönnunargagna undir áfrýjun héraðsdóms hefði málatilbúnaður A hvað þetta varðaði farið verulega úrskeiðis. Með vísan til þessa taldi Hæstiréttur að málið væri svo vanreifað af hálfu A að ekki væri hægt að leggja dóm á það og því óhjákvæmilegt að vísa því frá héraðsdómi.

Hæstiréttur birt 15. nóvember 2012

185/2012

A (Hulda Rós Rúriksdóttir hrl) gegn Sjúkrahúsinu á Akureyri (Árni Pálsson hrl, Arnbjörg Sigurðardóttir hdl)

A höfðaði mál á hendur sjúkrahúsinu S til heimtu bóta vegna líkamstjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna saknæmra mistaka, sem S bæri ábyrgð á, er leiddu til þess að tiltekin sjúkdómseinkenni hans greindust ekki fyrr en þau voru komin á svo alvarlegt stig að varanlegt heilsutjón hlaust af. Í héraði var S sýknað af kröfum A með vísan til þess að ekki hefði verið sýnt fram á að gerð hefðu verið nein mistök við greiningu eða meðhöndlun veikinda A sem S yrði talið bera ábyrgð á. Hæstiréttur taldi á hinn bóginn að málið væri vanreifað af hálfu A og vísaði því frá héraðsdómi.

Hæstiréttur birt 25. október 2012

6/2012

A var 11 ára gamall er hann hlaut verulegan heilaskaða í kjölfar öndunar- og hjartastopps, sem hann varð fyrir við dvöl á sjúkrahúsi í kjölfar tveggja skurðaðgerða sem hann gekkst undir í tilefni alvarlegra veikinda. Örorkunefnd mat varanlegan miska A 100 stig og varanlega örorku hans 100%. A hélt því fram að margþætt saknæm mistök hefðu orðið við læknismeðferð hans og krafðist bóta úr hendi Í á þeim grundvelli. Með vísan til matsgerðar dómkvaddra manna og forsendna héraðsdóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómendum, var talið að viðbrögð við stöðvun öndunar og blóðrásar A fælu í sér stórfellt gáleysi af hálfu þeirra sem meðhöndluðu hann. Talið var að Í hefði ekki sýnt fram á að A hefði allt að einu hlotið það líkamstjón sem varð þótt viðbrögð hefðu verið hraðari og markvissari og var Í því talið bera fébótaábyrgð á tjóni A. A voru dæmdar bætur fyrir varanlega örorku, bætur fyrir varanlegan miska auk 50% álags, sbr. 3. mgr. 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, þjáningarbætur, sem ekki voru talin efni til að lækka með vísan til lokamálsliðar 1. mgr. 3. gr. sömu laga, auk miskabóta samkvæmt 26. gr. laganna, samtals að fjárhæð 30.994.619 krónur.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 22. desember 2011

E-317/2010

A (Hulda Rós Rúriksdóttir hrl) gegn Sjúkrahúsinu á Akureyri (Árni Pálsson hrl)
Lykilorð: Sjúkrahús. Skaðabætur.

Stefnandi veiktist af einkirningasótt og fékk í kjölfar hennar heilabólgu. Taldi hann að vegna mistaka sjúkrahússtarfsmanna hefði heilabólgan greinst of seint og skaði sinn af völdum hennar því orðið meiri en ella, og stefndi sjúkrahúsinu til heimtu bóta. Fjölskipaður héraðsdómur taldi að ekki hefði verið sýnt fram á nein slík mistök og sýknaði sjúkrahúsið.

Hæstiréttur birt 8. desember 2011

134/2011

Sjúkrahúsið á Akureyri (Einar Karl Hallvarðsson hrl, Soffía Jónsdóttir hdl) gegn Guðna Arinbjarnar (Karl Axelsson hrl)

Sjúkrahúsið SA höfðaði mál gegn lækninum G til endurkröfu skaðabóta sem SA hafði greitt A vegna tjóns sem A taldi sig hafa orðið fyrir í skurðaðgerð sem G framkvæmdi hjá SA. Aðgerðin hafði verið framkvæmd sem svokallað ferliverk en G hafði gert samkomulag við SA um að hann ynni slík verk á sjúkrahúsinu á grundvelli samkomulags SA við heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytið. Með vísan til samkomulags aðila og hvernig staðið var að uppgjöri og greiðslum vegna ferliverkanna var talið að G hefði framkvæmt þau sem verktaki en ekki starfsmaður SA. Af þessum sökum var ekki unnt að líta svo á að SA hefði borið vinnuveitandaábyrgð á ferliverkum G og gat 23. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 því ekki tekið til réttar SA til að krefja G um endurgreiðslu þeirra skaðabóta sem deilt var um. Í samkomulagi aðila var kveðið á um að SA bæri ábyrgð gagnvart sjúklingum á tjóni sem kynni að hljótast af aðgerðum sem það tók til. Sérstaklega var tekið fram að þetta rýrði ekki endurkröfurétt SA. Gögn málsins báru með sér að G hefði að minnsta kosti að einhverju leyti verið kunnugt um kröfu A og að hann hefði ekki gert athugasemd við meðferð SA á kröfu A. Af hálfu G var því ekki borið við að SA hefði greitt A bætur umfram það sem skylda stóð til og af gögnum málsins var ljóst að G hefði verið kunnug ráðagerð SA um að beina endurkröfu að sér vegna greiðslu skaðabótanna. Í ljósi þessa var G gert að endurgreiða SA þá fjárhæð sem sjúkrahúsið hafði greitt A ásamt dráttarvöxtum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. maí 2011

E-6/2010

A, B, fyrir hönd ólögráða, sonar og C (Haukur Örn Birgisson hrl) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson hrl)

Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um greiðslu bóta. Krafan var á því reist að stefnandi hafi orðið fyrir varanlegu heilsutjóni vegna þess að grundvallaratriðum í mæðraskoðun hafi ekki verið sinnt vegna meðgöngu og fæðingar hans.

Hæstiréttur birt 10. mars 2011

341/2010

Íslenska ríkið (Einar Karl Hallvarðsson hrl) gegn A C og D (Grímur Sigurðsson hrl)

A, C og D kröfðu Í um skaðabætur vegna tjóns sem þau höfðu orðið fyrir vegna andláts B, eiginkonu A og móður C og D, í kjölfar fæðingar C. Í hafði viðurkennt ábyrgð sína á tjóni A, C og D en deilt var um fjárhæðir skaðabóta. Í fyrsta lagi var deilt um fjárhæð miskabóta á grundvelli 2. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Í héraðsdómi, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna varðandi þetta, var litið til aldurs C og D auk áhrifa andláts B á A, C og C. Voru A dæmdar 1.200.000 krónur auk vaxta og dráttarvaxta til viðbótar við þær 1.400.000 krónur sem Í hafði þegar greitt honum. C og D voru hvoru um sig greiddar 800.000 krónur til viðbótar þeim 1.200.000 krónum sem Í hafði þegar greitt auk vaxta og dráttarvaxta. Í öðru lagi var deilt um hvort C og D ættu rétt á bótum vegna missis framfæranda fram til 25 ára aldur en Í hafði einungis viðurkennt að þau ættu rétt á slíkum bótum til 18 ára aldurs í samræmi við 1. mgr. 14. gr. laga nr. 50/1993. Með vísan til aldurs C og D auk aðstæðna og heilsu B á þeim tíma þegar B lést var ekki talið sýnt fram á að ætla mætti að C og D yrðu fyrir tjóni sem félli undir 2. málslið 1. mgr. 12. gr. laga nr. 50/1993. Í þriðja lagi var deilt um hvort vextir af kröfum A, C og D sem til féllu fjórum árum fyrir stefnubirtingu væru fyrndir. Ekki var fallist á að samkomulag Í við A, C og D hefði rofið fyrningu enda var þar gerður sá fyrirvari af hálfu Í að frekari bótum væri hafnað. Var því ljóst að litið var á greiðslu hvers bótaþáttar um sig sem endanlega af hálfu Í og að í henni fólst ekki viðurkenning á frekari greiðsluskyldu. Voru vextirnir því taldir fyrndir.

Hæstiréttur birt 25. febrúar 2010

351/2009

A (Örn Höskuldsson hrl, Bergþóra Ingólfsdóttir hdl) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen hrl)

A höfðaði mál á hendur Í til greiðslu bóta vegna líkamstjóns sem hún taldi sig hafa orðið fyrir við fæðingu barns síns í mars 1995. A byggði á því að meta yrði starfsmönnum spítalans ýmis atriði til sakar er lutu að undirbúningi fæðingar, fæðingunni sjálfri, lagfæringu á skaða er hún hlaut við fæðinguna, eftirliti og eftirmeðferð. Í héraðsdómi var farið ítarlega í gegnum málsástæður A og ekki fallist á að Í væri bótaskylt vegna tjóns A. Undir rekstri málsins í héraði hafði verið aflað yfirmatsgerðar þriggja manna, þar sem tekin var afstaða til sérfræðilegra atriða varðandi læknismeðferð A. Í þeim efnum var komist að sömu niðurstöðum og gert var síðan í hinum áfrýjaða dómi, sem kveðinn var upp með sérfróðum meðdómsmönnum. Með því að þessu mati hafði ekki verið hnekkt var talið að staðfesta bæri héraðsdóm með vísan til forsendna hans. Var Í því sýknað af kröfu A.

Hæstiréttur birt 30. apríl 2009

451/2008

Kristín Kristjánsdóttir (Dögg Pálsdóttir hrl) gegn íslenska ríkinu (Guðrún Margrét Árnadóttir hrl)

X og Y voru sakfelldir í héraði fyrir brot gegn 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 fyrir að hafa í ágóðaskyni, lagt á ráðin og staðið saman að innflutningi á samtals 701,54 grömmum af kókaíni, sem flutt voru í tvennu lagi til Íslands frá Hollandi um Danmörku, ætluðu til söludreifingar hér á landi. Y játaði aðild sína að innflutningnum, með þeim athugasemdum að hann hefði ekki lagt á ráðin um innflutninginn með X, sem ekki hefði komið að málum og þá kvað hann háttsemi sín ekki hafa verið í ágóðaskyni. Hæstiréttur staðfesti sakfellingu Y og var hann dæmdur í tveggja ára fangelsi. X neitaði sök bæði við meðferð málsins í héraði og hjá lögreglu. Enginn meðákærðu bar hann sökum og ekkert vitni bar um aðild hans að ákæruefnunum. Lögreglan hleraði síma ákæru og fylgdist sérstaklega með ferðum X í um það bil ár áður en hann var handtekinn og kom fyrir hlerunartækjum í bifreið hans. Hins vegar var hvergi að finna í gögnum lögreglu staðfestingu á aðild X að umræddum fíkniefnainnflutningi. Samkvæmt þessu var ekki talið að fram hefði komið sönnun um háttsemi X er laut að þeim ákæruatriðum sem honum var gefið að sök. Var hann því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Hæstiréttur birt 19. febrúar 2009

50/2006

Sara Rafaelsdóttir (Helgi Birgisson hrl) gegn íslenska ríkinu og Hauki Hjaltasyni (Skarphéðinn Þórisson hrl, Jónas Þór Jónasson hdl, Hákon Árnason hrl, Heiðar Ásberg Atlason hdl)

S greindist með heilaæxli þegar hún var á ferðalagi í Bandaríkjunum og gekkst þar undir bráðaaðgerð þar sem æxlið var fjarlægt. Hlaut S varanlegt heilsutjón vegna þessa. Áður en hún lagði upp í ferðalagið hafði hún leitað til lækna hér á landi. Taldi hún að mistök hefðu verið gerð þar sem enginn læknanna greindi meinið og krafðist skaðabóta úr hendi íslenska ríkisins, vegna lækna á kvennadeild Landspítala og heimilislæknis, og sérfræðilæknis sem hún leitaði til. Talið var að læknum á kvennadeild Landspítala hafi ekki verið gefin nein mistök að sök, en ekki hafi á þeim tíma komið fram neinar sérstakar kvartanir sem ekki hafi mátt rekja til meðgöngu S. Heimilislæknirinn og sérfræðilæknirinn hafi ekki haft skráningar lækna á kvennadeild undir höndum. Í ítarlegum sjúkraskrárfærslum heimilislæknisins hafi ekkert komið fram um að S hafi kvartað undan höfuðverk eða öðrum einkennum sem gætu stafað frá höfði. Þá hafi það heldur ekki komið fram í sjúkraskrárfærslum sérfræðilæknisins. Var því talið að S bæri sönnunarbyrði fyrir því að hún hafi greint frá höfuðverk en þá sönnunarbyrði hafi hún ekki axlað. Var ekki talið að læknarnir hafi sýnt af sér saknæmt gáleysi við skoðun og meðferð á S og var því sýknað af kröfu hennar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 30. desember 2008

E-3991/2006

Olga Lind Guðmundsdóttir (Arnar Þór Stefánsson hdl) gegn Landspítalanum (Óskar Thorarensen hrl)

Stefnandi gekkst undir skurðaðgerð á Landspítalanum sem tókst ekki sem skyldi þar sem líðan hennar, sem var mjög slæm fyrir, versnaði til frambúðar. Hún krafðist skaðabóta þar sem aðgerðarlæknir hefði ekki upplýst hana um að svo kynni að fara. Sýkna þar sem talið var að veittar upplýsingar hefðu verið fullnægjandi.

Hæstiréttur birt 15. maí 2008

458/2007

Íslenska ríkið (Einar Karl Hallvarðsson hrl) gegn Nönnu V. Westerlund (Dögg Pálsdóttir hrl)

N lagðist inn á L á árinu 1990 vegna nýrnasjúkdóms og fékk þar gefið blóð. Þann 20. júní 1993 kom í ljós að blóðið sem N fékk hafði verið sýkt af lifrabólgu C og að hún hafði sýkst. N var ekki gerð grein fyrir sýkingunni fyrr en á árinu 1999 og var það virt Í til sakar. Fyrir Hæstarétti snérist deila aðila eingöngu um kröfu N um miskabætur. Hélt hún því fram að það saknæma athafnaleysi starfsmanna L að tilkynna henni ekki um sjúkdóminn fyrr en raun varð hafi valdið henni mikilli líkamlegri og andlegri vanlíðan og þverrandi starfsorku. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði að N hefði ekki sýnt fram á að umrætt athafnaleysi starfsmanna N hafi verið orsök vanlíðunar hennar og skerts starfsþreks. Var Í því sýknað af kröfu N um miskabætur.

Hæstiréttur birt 6. desember 2007

160/2007

Halldór Jóhannsson og íslenska ríkið (Þorsteinn Einarsson hrl, Skarphéðinn Þórisson hrl, Þórður Bogason hdl) gegn Svani Geirdal Oddssyni (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl)

Læknirinn H var dæmdur til að greiða S skaðabætur vegna fótarmissis þar sem það var metið H til sakar að hafa ekki hlutast til um að S fengi viðeigandi meðferð innan eðlilegs tíma á L, en sýnt þótti að slík meðferð hefði bjargað fætinum. Ekki var fallist á með H að tjónið yrði rakið til annarra orsaka en framangreindrar vanrækslu hans. Hins vegar var ekki talið að nánar tilgreind mistök starfsmanna L stæðu í þeim tengslum við tjón S að það varðað skaðabótaábyrgð Í og var Í því sýknað.

Hæstiréttur birt 22. nóvember 2007

119/2007

Ingibjörg Halla Guttesen Fríðudóttir (Dögg Pálsdóttir hrl, Hjördís E. Harðardóttir hdl) gegn íslenska ríkinu (Skarphéðinn Þórisson hrl, Hulda Rós Rúriksdóttir hdl)

I varð fyrir taugaskaða í brjósklosaðgerð, sem hún gekkst undir á L. Talið var að hvorki hefði verið sýnt fram á að tjón I yrði rakið til saknæmra mistaka starfsmanna L við sjúkdómsgreiningu eða aðgerð, né að skort hafi á upplýsingagjöf fyrir aðgerðina. Var Í því sýknað af bótakröfu I.

Hæstiréttur birt 18. október 2007

619/2006

Daníel Ísak Sölvason (Karl Axelsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Guðrún Margrét Árnadóttir hrl)

Skaðabætur. Örorka. Sjúkrahús. Börn. Læknaráð. Sönnunarbyrði. Frávísun máls að hluta frá héraðsdómi. Gjafsókn. Þegar móðir D hafði gengið með hann í 41 viku kom í ljós við mæðraskoðun að nær ekkert legvatn var til staðar, fóstrið sýndi smávægileg vaxtarfrávik og móðirin var með of háan blóðþrýsting. Var hún lögð inn og átti að framkalla fæðingu tveimur dögum síðar. Morguninn eftir var D tekinn með keisaraskurði. Í aðdraganda fæðingar varð D fyrir fósturköfnun. Hann var strax lagður inn á vökudeild. Fljótlega eftir fæðingu féll blóðsykur hans. Þá fékk hann krampa sem erfiðlega gekk að ráða bót á. Á fyrstu æviárum sínum fékk D ítrekað flogaköst. Fljótlega fór að bera á heilsufarsvandamálum og þroskafrávikum hjá D. Tveir læknar voru fengnir til að meta fötlun D og töldu þeir varanlegan miska hans 90 stig en varanlega örorku 100%. Talið var að leggja yrði til grundvallar, meðal annars vegna ófullnægjandi skráninga, að mistök hefðu orðið í aðdraganda fæðingar D og að Í bæri fébótaábyrgð á þeim afleiðingum sem taldar yrðu stafa af fósturköfnun. Matsmenn og læknaráð töldu að fleiri atriði en fósturköfnun í aðdraganda fæðingar kynnu að vera orsök fyrir fötlun D. Sönnunarbyrðin fyrir því að D hefði allt að einu orðið fyrir tjóni þótt engin mistök hefðu verið gerð hvíldi á Í. Hafði Í ekkert gert til að axla þá sönnunarbyrði. Þar sem ekki þótti fært að láta D gjalda fyrir ófullnægjandi sönnunarfærslu með því að ákveða bætur að álitum var skaðabótaskylda vegna alls þess tjóns sem umrædd fötlun hafði valdið D felld á Í. Þegar litið var til þess að D yrði til frambúðar háður aðstoð annarra um helstu athafnir daglegs lífs þótti rétt að hækka miskabætur honum til handa um 35% með vísan til þágildandi ákvæðis 1. mgr. 4. gr. skaðabótalaga. Krafa um annað fjártjón þótti svo vanreifuð að óhjákvæmilegt þótti að vísa henni sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Hæstiréttur birt 15. febrúar 2007

327/2006

Íslenska ríkið (Óskar Thorarensen hrl) gegn Margréti Erlu Benónýsdóttur (Stefán Geir Þórisson hrl)

M gekkst undir skurðaðgerð vegna brjóskloss 25. febrúar 2000. Eftir þá aðgerð kenndi M sér enn meins en var engu að síður útskrifuð af sjúkrahúsinu 28. sama mánaðar. Hún greindist aftur með brjósklos 14. apríl 2000 og gekkst öðru sinni undir skurðaðgerð 18. apríl sama mánaðar. M krafðist að viðurkennd yrði skaðabótaskylda Í gagnvart sér vegna læknismeðferðar frá 25. febrúar til 18. apríl. Héraðsdómur, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, komst að þeirri niðurstöðu að ekki hefðu verið gerð mistök við skurðaðgerðina 25. febrúar 2000 en að læknismeðferð M eftir skurðaðgerðina hefði í tilteknum atriðum verið háð annmörkum svo að skaðabótaskyldu Í varðaði. Í niðurstöðu Hæstaréttar segir að þessu mati héraðsdóms hafi í engu verið hnekkt og verði niðurstaða hans því staðfest. Sé enda fram komið af gögnum málsins að M hafi að minnsta kosti orðið fyrir tímabundnu tjóni vegna mistakanna.

Hæstiréttur birt 25. janúar 2007

364/2006

Íslenska ríkið (Skarphéðinn Þórisson hrl, Jón Sigurðsson hdl) gegn Richardt Svendsen (Stefán Geir Þórisson hrl, Stefán Ólafsson hdl)

Sjúkrahús. Læknar. Læknaráð. Líkamstjón. Örorka. Skaðabætur. Vanreifun. Frávísun máls frá héraðsdómi. Gjafsókn. R, sem þjáðist af slitgigt, krafði Í um bætur vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna mistaka við framkvæmd læknisaðgerðar. Í Hæstarétti var staðfest niðurstaða héraðsdóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, um að saknæmt gáleysi hefði verið sýnt við meðferð R sem Í bæri fébótaábyrgð á. Hins vegar var talið ljóst að það tjón, sem R taldi sig hafa orðið fyrir vegna mistaka í aðgerðinni og metið hafði verið af dómkvöddum matsmönnum, væri tímabundið og fælist í því að ekki hefði tekist að draga úr verkjum hans og fresta stærri aðgerðum um þau ár sem vonir stóðu til. Var því ekki talið að R hefði sýnt fram á að mistök starfsmanna Í hefðu leitt til varanlegs tjóns hans. Aftur á móti var fallist á með héraðsdómi að greind mistök hefðu leitt til þess að R hefði hlotið tímabundið atvinnutjón og þjáningar, auk tjóns vegna útlagðs kostnaðar og var skaðabótaskylda vegna þessa felld á Í. Þar sem R hafði ekki lagt fram fullnægjandi gögn fyrir tjóni sínu samkvæmt þessum kröfuliðum var ekki talið unnt að leggja dóm á bótakröfu hans. Var málinu því vísað sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Hæstiréttur birt 11. apríl 2006

432/2005

Íslenska ríkið og Þóra F. Fischer (Skarphéðinn Þórisson hrl, Björn Jóhannesson hdl, Karl Axelsson hrl) gegn Helga Magnúsi Hermannssyni (Ragnar Aðalsteinsson hrl) og Björk Baldursdóttur (Sigríður Rut Júlíusdóttir hdl)

H og B kröfðu Í og Þ um bætur vegna andláts sonar þeirra, sem lést rúmum fjórum sólarhringum eftir að hann fæddist. Dánarorsökin var alvarlegur súrefnisskortur vegna blæðingar frá æð í fósturyfirborði fylgjunnar, sem hafði laskast við legvatnsástungu, sem Þ framkvæmdi u.þ.b. fjórum klukkustundum áður en drengurinn fæddist. Ekki var ágreiningur um bótaskyldu en Í og Þ töldu kröfu H og B of háa. Niðurstaða héraðsdóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, var staðfest um að seint og illa hefði verið brugðist við vísbendingum um alvarlega fósturstreitu og gruns um blæðingarlosts hjá fóstrinu og að það yrði að meta sem stórkostlegt gáleysi í skilningi 2. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Áttu H og B því rétt á miskabótum samkvæmt ákvæðinu og voru Í og Þ dæmd sameiginlega til greiðslu þeirra auk tímabundinna þjáningarbóta. Ósannað þótti hins vegar að H hefði orðið fyrir tímabundnu atvinnutjóni í kjölfar andlátsins.

Hæstiréttur birt 9. febrúar 2006

337/2005

Guðmundur Helgi Ármannsson (Björgvin Þorsteinsson hrl, Benedikt Ólafsson hdl) gegn Guðrúnu Vigdísi Sverrisdóttur (Ragnar Halldór Hall hrl), Friðjóni Skúlasyni (Kristín Edwald hrl) og Guðrún Vigdís Sverrisdóttir (Heimir Örn Herbertsson hdl)

GH krafði F um skaðabætur vegna óhapps, sem hann varð fyrir 1992, þegar hann rak annan fótinn í járnbolta, sem festur hafði verið í gólf nýbyggingar þar sem hann var að vinna, og féll í gólfið. Talið var að GH, sem var lærður smiður og hafði unnið við nýbyggingar frá 1987, hafi mátt vera ljóst að ekki var búið að fjarlægja alla járnboltana. Hafi honum borið að sýna aðgát þar sem hann var með fangið fullt af timbri og sá ekki fram fyrir sig. Varð óhappið ekki rakið til sakar F og var hann því sýknaður af kröfum GH. Hann krafði GV einnig um skaðabætur vegna þess að hann taldi að GG, sem GV sat í óskiptu búi eftir, hefðu orðið á mistök við meðhöndlun á áverka á hné GH og að það hafi valdið því að afleiðingar óhappsins hafi orðið meiri en ella hefðu orðið. Í dómi Hæstaréttar var staðfest sú niðurstaða dómkvaddra matsmanna og héraðsdóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, að nær útilokað hefði verið, að árangur meðferðar gegn sýkingu í hnénu í kjölfar aðgerðar á því hefði orðið annar, þótt meðferðin hefði hafist fyrr. Þá var staðfest niðurstaða hinna dómkvöddu matsmanna, sem báðir voru bæklunarlæknar, að GG hefði í einu og öllu staðið eðlilega að meðferð GH miðað við þær hefðir, sem voru ríkjandi á þeim tíma, enda hefði álit þeirra ekki verið hrakið. GV var því sýknuð af öllum kröfum GH.

Hæstiréttur birt 2. febrúar 2006

316/2005

Fimmtudaginn 2. febrúar 2006 Lykilorð Sjúkrahús Læknir Börn Skaðabætur Líkamstjón Gjafsókn Fimmtudaginn 2 Fimmtudaginn 2. febrúar 2006. Nr. 316/2005. Margeir Þór Hauksson Ólafur Eiríksson hdl.) (Guðmundur Kristjánsson hrl) gegn íslenska ríkinu Sjúkrahús. Læknar. Börn. Skaðabætur. Líkamstjón. Gjafsókn. S fæddist á fæðingardeild Landspítalans 10. september 1992 eftir 32ja vikna meðgöngu. Skömmu fyrir fæðinguna hafði móðir S þrívegis leitað til spítalans vegna blæðinga og blóðleitrar útferðar auk þess sem hún óttaðist að hún væri að missa legvatn. Eftir fæðinguna kom í ljós að S hafði orðið fyrir súrefnisskorti eða blóðflæðitruflunum sem leiddu til heilalömunar. Krafðist S bóta úr hendi Í og byggði á því að mistök hefðu verið gerð af hálfu starfsmanna spítalans við meðferð móður hans á síðustu dögum meðgöngu eða við fæðingu hans. Fyrir héraðsdómi voru staðhæfingar um mistök starfsmanna spítalans ekki reistar á sérfræðilegum gögnum. Með ítarlegri umfjöllun í héraðsdómi, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, var komist að þeirri niðurstöðu að vinnubrögð starfsmanna spítalans við þær skoðanir, sem fram fóru dagana fyrir fæðinguna, hefðu verið eðlileg og þær rannsóknir, sem þá voru gerðar, hefðu ekki gefið til kynna að legvatn hefði þá verið farið. Þá var í héraðsdómi talið að ekki hefðu verið gerð mistök við fæðinguna og að S hefði fengið alla þá umönnun og læknishjálp, sem unnt var að veita, eftir hana. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að niðurstöðu héraðsdóms hefði ekki verið hnekkt með matsgerð dómkvaddra manna eða á annan hátt og að S þyrfti að bera sönnunarbyrðina fyrir því að starfsmönnum spítalans hefði orðið á þau mistök, sem haldið væri fram af hans hálfu að gerð hefðu verið. Af þessum sökum varð að sýkna Í af kröfu S með vísan til forsendna héraðsdóms. (Einar Karl Hallvarðsson hrl)

S fæddist á fæðingardeild Landspítalans 10. september 1992 eftir 32ja vikna meðgöngu. Skömmu fyrir fæðinguna hafði móðir S þrívegis leitað til spítalans vegna blæðinga og blóðleitrar útferðar auk þess sem hún óttaðist að hún væri að missa legvatn. Eftir fæðinguna kom í ljós að S hafði orðið fyrir súrefnisskorti eða blóðflæðitruflunum sem leiddu til heilalömunar. Krafðist S bóta úr hendi Í og byggði á því að mistök hefðu verið gerð af hálfu starfsmanna spítalans við meðferð móður hans á síðustu dögum meðgöngu eða við fæðingu hans. Fyrir héraðsdómi voru staðhæfingar um mistök starfsmanna spítalans ekki reistar á sérfræðilegum gögnum. Með ítarlegri umfjöllun í héraðsdómi, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, var komist að þeirri niðurstöðu að vinnubrögð starfsmanna spítalans við þær skoðanir, sem fram fóru dagana fyrir fæðinguna, hefðu verið eðlileg og þær rannsóknir, sem þá voru gerðar, hefðu ekki gefið til kynna að legvatn hefði þá verið farið. Þá var í héraðsdómi talið að ekki hefðu verið gerð mistök við fæðinguna og að S hefði fengið alla þá umönnun og læknishjálp, sem unnt var að veita, eftir hana. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að niðurstöðu héraðsdóms hefði ekki verið hnekkt með matsgerð dómkvaddra manna eða á annan hátt og að S þyrfti að bera sönnunarbyrðina fyrir því að starfsmönnum spítalans hefði orðið á þau mistök, sem haldið væri fram af hans hálfu að gerð hefðu verið. Af þessum sökum varð að sýkna Í af kröfu S með vísan til forsendna héraðsdóms.

Hæstiréttur birt 26. janúar 2006

317/2005

Íslenska ríkið (Óskar Thorarensen hrl) gegn Guðrúnu Ólafíu Haraldsdóttur Ólöfu Fjólu Haraldsdóttur (Jóhannes Albert Sævarsson hrl) og Stefáni Má Haraldssyni (Guðrún Helga Brynleifsdóttir hdl)

G, Ó og S kröfðust viðurkenningar á bótaskyldu Í vegna tjóns sem A móðir þeirra varð fyrir í kjölfar sýkingar í baki sem starfsfólki Í yfirsást að greina og veita meðferð við í framhaldi af rannsókn 2. desember 1997. Í héraðsdómi var margt talið benda til þess að ef gripið hefði verið til viðeigandi rannsókna í desember 1997 hefði mátt sjá sýkingu þá sem leiddi til þess að A var lögð inn á sjúkrahús í mars 1998. Sönnunarbyrði um að svo hefði ekki verið var lögð á Í og taldi héraðsdómur þá sönnun ekki hafa tekist. Þar sem Í hafði ekki leitað mats dómkvaddra manna eða lagt fram önnur gögn til að hnekkja þessari niðurstöðu héraðsdóms var hún staðfest. Talið var að með mati læknis Tryggingastofnunar ríkisins hefðu verið leiddar nægar líkur að því að A hefði orðið fyrir líkamstjóni sem Í gæti borið skaðabótaábyrgð á. Var því fallist á kröfu G, Ó og S.

Hæstiréttur birt 8. desember 2005

239/2005

Sveinbjörn Ben Eggertsson (Sigurður G. Guðjónsson hrl, Björn Þorri Viktorsson hdl) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson hrl)

S krafði Í um skaðabætur vegna þess að ekki hafði verið brugðist rétt við þegar móðir hans kom til mæðraskoðunar skömmu fyrir fæðingu hans. Kvaðst móðirin þar hafa sagt ljósmóðurinni, sem annaðist skoðunina, að hreyfingar fóstursins hefðu minnkað skyndilega, en henni verið tjáð að allt væri með eðlilegum hætti. S fæddist með keisaraskurði þremur dögum síðar og kom þá í ljós að naflastrengurinn var vafinn um háls hans auk þess sem „ekta“ hnútur var á honum. Greindist S með spastíska lömun eftir fæðinguna, sem rakin var til súrefnisskorts fyrir fæðingu. Byggðist skaðabótakrafa S á því að koma hefði mátt í veg fyrir fötlun hans ef rétt hefði verið staðið að skoðun og eftirliti við mæðraskoðunina. Í héraðsdómi, sem skipaður var sérfróðum meðdómendum, var talið ósannað að önnur viðbrögð við mæðraskoðunina hefðu skipt sköpum þar sem fullvíst þótti að skaðinn hefði átt sér stað í móðurkviði fyrr á meðgöngunni. Þar sem þessu mati hafði ekki verið hnekkt varð það niðurstaða Hæstaréttar að staðfesta dóminn. Var Í því sýknað af kröfu S.

Hæstiréttur birt 1. desember 2005

199/2005

Elías Hákonarson (Hanna Lára Helgadóttir hrl) gegn íslenska ríkinu (Guðrún Margrét Árnadóttir hrl)

E krafði Í um bætur fyrir tjón, sem hann hafði orðið fyrir vegna dráttar, sem varð á því að hann fengi viðhlítandi meðferð við kransæðasjúkdómi. Hafði hann verið settur á biðlista eftir kransæðavíkkun í kjölfar hjartaþræðingar, sem gerð var 1. október 1997. Þegar aðgerðin átti að fara fram 27. janúar 1998 kom í ljós að æðarnar höfðu lokast og að víkkun þeirra væri óframkvæmanleg. Talið var að verklagsreglur, sem fylgt hafði verið við forgangsröðun sjúklinga með kransæðasjúkdóma á biðlista, hafi byggst á faglegum viðmiðunum, og að ekki væri leitt í ljós að mál E hafi verið meðhöndlað á annan hátt en gert væri ráð fyrir í þeim. Enn fremur var talið að upplýsingar um ástand hans í október 1997 hafi ekki gefið til kynna að nauðsynlegt hafi verið að setja E í forgang á biðlista. Talið var að ástand E hafi versnað í nóvember 1997 og kvaðst hann í byrjun þess mánaðar hafa fengið þær leiðbeiningar frá starfsmönnum sjúkrahússins, þar sem hjartalæknir hans starfaði, að hann gæti komið á bráðamóttöku sjúkrahússins eða beðið læknisins, sem þá var í fríi. Hann kaus að koma ekki á bráðamóttökuna og gegn framburði læknisins þótti ósannað að þeir hefðu rætt saman um ástand hans eftir að læknirinn kom úr fríi. Þá var ekki talið að starfsmenn Í, sem önnuðust greiningu og meðhöndlun sjúkdómsins, hafi að öðru leyti sýnt af sér slíka vanrækslu að það gæti leitt til bótaskyldu gagnvart E. Í var því sýknað af kröfu hans.

Hæstiréttur birt 21. mars 2005

348/2004

Íslenska ríkið (Skarphéðinn Þórisson hrl, Sigurður B. Halldórsson hdl) gegn Baldri Ólafssyni og Baldur Ólafsson (Dögg Pálsdóttir hrl, Gestur Jónsson hrl, Gísli Guðni Hall hdl)

Íslenska ríkið bar ábyrgð á mistökum sem talið var að hafi átt sér stað við meðferð B á Sjúkrahúsi Akraness og síðar eftirliti með honum þar. Mistökin voru talin hafa leitt til þess að beinsýking greindist svo seint að hálsliður B var eyddur og ekki annað unnt en að spengja háls og höfuð B með þeim afleiðingum að hann hlaut varanlega örorku. Gat álitsgerð læknaráðs engu breytt um úrlausn málsins. L ehf. sem annaðist tilteknar rannsóknir á B, var ekki talið bera ábyrgð á tjóni hans.

Hæstiréttur birt 25. nóvember 2004

178/2004

Jórunn Anna Sigurðardóttir (Róbert Árni Hreiðarsson hdl) gegn íslenska ríkinu (Skarphéðinn Þórisson hrl)

J gekkst undir brjóstaminnkunaraðgerð á Landspítalanum í ágúst árið 1991. Ekki var talið sannað að vanræksla eða önnur saknæm mistök hafi valdið því að drep komst í hægra brjóst J eftir aðgerðina og einnig var ósannað að saknæm mistök hafi orðið við eftirfarandi meðferð hennar. Skaðabótaábyrgð varð því ekki lögð á ríkið vegna þess tjóns, sem hlaust af því að drep komst í hægra brjóstið. Á hinn bóginn urðu mistök, að því er varðar útlitslegan árangur aðgerðarinnar, sem ollu því að J þurfti að gangast undir fleiri lýtaaðgerðir til lagfæringa á brjóstunum. J gerði enga kröfu um bætur fyrir tímabundna eða varanlega örorku, sem þessu tengdist. Henni voru hins vegar dæmdar miskabætur úr hendi ríkisins.

Hæstiréttur birt 11. mars 2004

344/2002

Íslenska ríkið (Guðrún Margrét Árnadóttir hrl) gegn Söru Lind Eggertsdóttur (Jón Steinar Gunnlaugsson hrl)

S fæddist á kvennadeild L 5. mars 1998 og var fæðingunni lokið með bráðakeisaraskurði. Við skoðun kom í ljós íferð í lunga og var S því sett í hitakassa og gefið súrefni og sett á sýklalyf. Þræddir voru æðaleggir í naflabláæð og naflaslagæð til að fylgjast með sýrustigi, súrefnisinnihaldi og koltvísýringsinnihaldi slagæðablóðs og blóðþrýstingi. Í ljós kom að sá æðaleggur sem þræddur hafði verið í naflaslagæðina lá inn í meginslagæðina en til móts við 11. brjósthryggjarlið sveigði hann til baka í U-beygju, þannig að endi hans lá til móts við efri hluta 3. lendarhryggjarliðs. Ákvörðun var tekin um að um að láta æðalegginn liggja, fyrst um sinn, þar sem í því væri fólgin minni áhætta en í því að færa hann. Fjögurra daga gömul veiktist S hastarlega með krömpum auk einkenna nýrnabilunar og sýndi merki um lélegt blóðflæði og hækkandi blóðþrýsting. Fór hún til meðferðar hjá nýrnasérfræðingi og var sett í öndunarvél í um það bil viku þar til henni fór að batna. Þriggja vikna gömul fékk hún gallblöðrubólgu og var gallblaðran fjarlægð með skurðaaðgerð. Rannsóknir sýndu að S hafði orðið fyrir umtalsverðum heilaskemmdum og var henni vegna þessa metin 100% varanleg örorka og miski. Var í málinu krafist bóta úr hendi Í þar sem líkamstjón S stafaði af mistökum starfsmanna L við fæðingu hennar og eftirfarandi læknismeðferð. Talið var að skemmdir sem komið hafi fram á heila S samræmdust því að hún hefði orðið fyrir súrefnisskorti en stöfuðu ekki af blóðtappa þeim og háþrýstingi sem hún hefði fengið á fimmta degi eftir fæðingu. Sterkar líkur töldust leiddar að því að hún hefði orðið fyrir súrefnisskorti fyrir fæðingu. Var því ekki talið að orsakasamband væri á milli legu slagæðaleggsins og heilaskemmda S. Hafði því ekki verið sýnt fram á að tjón S mætti rekja til mistaka starfsfólks L og var Í sýknað af kröfu S í málinu.

Hæstiréttur birt 20. mars 2003

327/2001

Hringur Hilmarsson (Páll Arnór Pálsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Skarphéðinn Þórisson hrl)

Krafist var skaðabóta vegna mistaka starfsmanna L við fæðingu H. Eins og mál þetta lá fyrir Hæstarétti var talið sannað með vísan til læknisfræðilegra álitsgerða að við fæðingu H hefði komið upp svokallað axlarklemmutilvik og H orðið fyrir togáverka sem örorka hans stafaði af. Væru yfirgnæfandi líkur fyrir því að of mikið hefði verið togað í höfuð barnsins til þess að losa um klemmuna en þegar fyrirstaðan uppgötvaðist hefði hins vegar enn verið tími til þess að kalla til fæðingarlækni og gera spangarskurð samhliða öðrum handbrögðum. Þegar allt sem fram væri komið í málinu, væri virt yrði við svo búið að leggja á Í að sýna fram á að þrátt fyrir tilhlýðilega aðgæslu hefði ekki verið unnt að koma í veg fyrir skaða H. Þar sem það hafði ekki verið gert var Í látinn bera fébótaábyrgð á því örorkutjóni sem H varð fyrir.

Hæstiréttur birt 27. febrúar 2003

462/2002

Andri Snær Sigurjónsson (Karl Axelsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Skarphéðinn Þórisson hrl)

A krafðist skaðabóta vegna ætlaðra mistaka við skurðaðgerð sem hann gekkst undir. Í málinu lágu fyrir nokkur fjöldi læknisfræðilegra álita. Vegna vafa um það, hvort A kynni að hafa rumskað fyrir lok aðgerðar og fengið svæfingarlyf til viðbótar hinum fyrri, var tekið fram, að fullyrðing skurðlæknisins yrði ekki lögð til grundvallar í málinu, þar sem hún nyti ekki stuðnings í skráðum samtímagögnum og framburði vitna. Þótt sumir álitsgjafar hefðu tekið mið af þessari fullyrðingu skurðlæknisins yrði engu að síður að leggja heildarmat á álitin. Þegar gögn málsins væru þannig virt yrði ekki séð, að stoðum hefði verið rennt undir þá staðhæfingu A, að mistök hefðu orðið í aðgerðinni eða undirbúningi hennar. Var Í því sýknað af kröfum A.

Hæstiréttur birt 23. janúar 2003

309/2002

Íslenska ríkið (Skarphéðinn Þórisson hrl) gegn dánarbúi Steinunnar Hafdísar Pétursdóttur (Garðar Briem hrl)

S, sem starfað hafði sem skurðhjúkrunarfræðingur á L, krafði Í um bætur vegna slyss sem hún varð fyrir í miðri aðgerð á skurðstofu 5 þegar hún hrasaði um skammel. Tekið var fram að aðdragandi slyssins og aðstæður á skurðstofunni hefðu ekki að öllu leyti verið skýrar. Nyti engra samtímagagna um hinn umdeilda atburð þar sem slysið hefði fyrst verið tilkynnt Vinnueftirliti ríkisins alllöngu síðar en það væri í brýnni andstöðu við fyrirmæli laga og stjórnvaldsreglna um tilkynningu vinnuslysa, sbr. 2. mgr. 81. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og 1. og 2. gr. reglna nr. 612/1989 um tilkynningu vinnuslysa. Yrði að ætla að rannsókn þegar í kjölfar slyssins hefði verið til þess fallin að varpa skýrara ljósi á aðstæður og afstöðu starfsfélaga S og ef til vill taka fyrir þann vafa sem við blasti í málinu. Yrði Í sem vinnuveitandi S að bera halla af því, að ekki kom til slíkrar rannsóknar. Væri þannig óhjákvæmilegt að leggja til grundvallar dómi, að um aðgæsluleysi einhvers eða einhverra starfsfélaga S hefði verið að ræða. Bar Í því bótaábyrgð á afleiðingum slyssins.

Hæstiréttur birt 21. nóvember 2002

243/2002

Íslenska ríkið (Óskar Thorarensen hrl) gegn Z (Jón Steinar Gunnlaugsson hrl)

Móðir Z greindist með meðgöngueitrun í mæðraskoðun og skrifaði læknir í mæðraskrá að hún skyldi leggjast inn á kvennadeild. Hún fór samt heim að lokinni skoðuninni en til stóð að hún legðist inn að morgni næsta dags. Í kjölfar skyndilegarar blæðingar um kvöldið var hún flutt á sjúkrahús þar sem í ljós kom að um fylgjulos var að ræða. Z fæddist skömmu síðar en hún er mjög skert andlega. Talið var að miða yrði við það að ástand konunnar í skoðuninni hefði verið mjög alvarlegt og að lækninum er annaðist hana hefði verið þetta ljóst. Þegar litið væri annars vegar til þessa alvarlega ástands og hins vegar til skrásetningar læknisins við mæðraskoðunina og aðgerðarlýsingar hans eftir fæðinguna yrði að telja að Í hefði ekki tekist sönnun þess að konunni hefði verið gerð nægileg grein fyrir nauðsyn innlagnar þegar í stað og hvað í húfi væri ef ekki kæmi til þess. Að öllu athuguðu hefðu ekki verið gerðar viðhlítandi ráðstafanir til að bregðast við þeirri alvarlegu hættu sem blasti við. Yrði því að fallast á þá niðurstöðu héraðsdóms að það hefðu verið mistök sem Í bæri ábyrgð á að móðir Z lagðist ekki tafarlaust inn á sjúkrahúsið í framhaldi skoðunarinnar. Þegar litið væri til gagna málsins í heild yrði því mati héraðsdóms ekki haggað að líklegast væri að meðgöngueitrun sú er móðirin var með hefði komið fylgjulosi af stað og leitt til þess að barnið varð fyrir súrefnisskorti. Væri fötlun þess þannig sennileg afleiðing af ofangreindum mistökum. Var niðurstaða héraðsdóms um fébótaábyrgð Í á tjóni Z því staðfest og henni dæmdar bætur.

Hæstiréttur birt 10. október 2002

68/2002

Jakob Helgason (Einar Gautur Steingrímsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Hjörleifur Kvaran hrl)

J slasaðist alvarlega í bifhjólaslysi í júlí 1987. Krafðist hann bóta vegna meintra mistaka lækna í tengslum við tvær aðgerðir sem hann gekkst undir í september 1988 og júní 1993. Í héraðsdómi var talið að J hefði hvorki sýnt fram á að læknar L hefðu veitt honum ófullnægjandi upplýsingar fyrir aðgerðina í september 1988 né að rangt hafi verið að gera það, sem þar var gert. Þá var ekki talið að lækni L hefði orðið á mistök við val á aðgerðartegund fyrir aðgerðina í júní 1993 þótt ekki hefði orðið tilætlaður árangur af þeirri aðgerð sem gerð var. Loks þótti meðferð eftir aðgerðirnar ekki hafa verið ábótavant. Var því ekki fallist á með J að starfsmönnum L hefðu orðið á mistök sem stefndi bæri skaðabótaábyrgð á. Með skírskotun til forsendna héraðsdóms var hann staðfestur.

Hæstiréttur birt 28. febrúar 2002

38/2001

Fjórðungssjúkrahúsið á Akureyri (Árni Pálsson hrl) gegn Heklu Tryggvadóttur (Karl Axelsson hrl)

H gekkst undir aðgerð á vinstra fæti hjá bæklunarskurðlækni sjúkrahússins F í nóvember 1993. Ekki var talið skynsamlegt að láta hana fá gervihnjáliði heldur var gerð réttingaraðgerð á efri enda sköflungs. Eftir aðgerðina varð H verulega kiðfætt, hafði verki og átti erfitt með gang. Taldi hún að starfsmönnum F hefðu orðið á bótaskyld mistök við aðgerðina og eftirmeðferð hennar og að F væri á grundvelli reglunnar um vinnuveitandaábyrgð skaðabótaskylt vegna þessara mistaka. Ekki var talið að ábyrgð F yrði á því reist að ekki hefði verið sinnt upplýsingaskyldu samkvæmt 10. gr. læknalaga. Af gögnum málsins varð ekki annað ráðið en að starfsfólk F hefði frætt H um aðgerðina og að hverju var stefnt með henni. Hæstiréttur hafði vísað málinu til læknaráðs og taldi læknaráð að ráðist hefði verið í aðgerðina í samræmi við bestu fyrirliggjandi þekkingu á þeim tíma. Dómkvaddir matsmenn, sem voru tveir bæklunarskurðlæknar, höfðu einnig talið svo og höfðu tekið fram að ákvörðun um tegund aðgerðar hefði verið fullkomlega rétt og vel hugsuð. Var ekki fallist á það með héraðsdómi að ákvörðun læknisins um aðgerðina hefði verið vafasöm. Fyrir lá í málinu að H hafði verið hjálpað til að stíga í fótinn með aðstoð grindar fyrsta daginn eftir aðgerðina. Taldi héraðsdómur, sem skipaður var tveimur héraðsdómurum og einum sérfróðum meðdómanda, að H hefði verið látin stíga alltof fljótt í fótinn með tilliti til líkamlegs ástands hennar. Dómkvaddir matsmenn voru þessu ósammála og töldu það hafa verið nauðsynlegt að beita álagi á fótinn eftir aðgerðina en aukin hætta hefði hins vegar fylgt því að draga það að láta reyna á fótinn. Læknaráð taldi ekki útilokað að H hefði verið látin stíga í fótinn of snemma en taldi aðalástæðu þess að H varð kiðfætt vera sjúklegar breytingar í hnénu, sem hefðu verið meiri en unnt hefði verið að sjá fyrir. Með vísan til þessa taldi dómurinn að það væri læknisfræðilegt álitamál hvenær rétt hefði verið að láta H stíga í fótinn. Að því athuguðu yrði það ekki virt aðgerðarlækninum til gáleysis að hann mælti fyrir um að H yrði strax látin reyna á fótinn. Þóttu því ekki fram komnar sönnur fyrir því að tjón H mætti rekja til mistaka starfsólks F, heldur hnigju rök að því að það yrði rakið til þess hversu hnén voru illa farin en það hefði ekki mátt sjá fyrir. Var F sýknað af kröfum H í málinu.

Hæstiréttur birt 17. janúar 2002

315/2001

Stefán Þorkell Karlsson (Sigurður Georgsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Axelsson hrl)

S greindist með krabbameinsæxli í endaþarmi og meinvarp í lifur í september 1997. Í desember s.á. gekkst hann undir skurðaðgerð á Sjúkrahúsi Reykjavíkur þar sem æxlið og hnútur í lifur var fjarlægt. Eftir aðgerðina kom í ljós að taugar þær sem valda stinningu getnaðarlimsins höfðu skaddast og S því misst kyngetu. Þá þurfti S að notast við stómabúnað eftir aðgerðina. Krafði hann Í um skaðabætur og byggði á því að hann hefði ekki verið varaður við því að slíkum aðgerðum kynni að fylgja stómanotkun og missir kyngetu. Talið var eðlilegt að samskipti læknis og S hefðu fyrst og fremst snúist um hinn lífshættulega sjúkdóm en S hefði þó átt rétt á upplýsingum um vel þekktar afleiðingar aðgerðarinnar. Hins vegar hefði S viðurkennt að hann hefði undirgengist aðgerðina þó að honum hefðu verið afleiðingarnar ljósar, auk þess sem sýnt þótti að skurðaðgerð hefði í raun verið eini valkosturinn til að freista þess að bjarga lífi S. Skilyrði skaðabótaskyldu þóttu því ekki fyrir hendi í málinu og þurfti þá ekki að taka afstöðu til þess hvort S hefði fengið fullnægjandi upplýsingar um afleiðingar aðgerðarinnar.

Hæstiréttur birt 1. mars 2001

180/2000

Sigríður Ólafsson (Ólafur Axelsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Jón G. Tómasson hrl)

A krafði Í um bætur vegna fjárhagslegs og ófjárhagslegs tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir. Opinbert mál hafði verið höfðað gegn A vegna gruns um að hann hefði dregið sér fé en hann verið sýknaður. Taldi A að Í hefði bakað sér tjón með rannsóknaraðgerðum lögreglu og málsmeðferð í sakamálinu sem hefði verið höfðað án nægjanlegs tilefnis. Fallist var á að Í hefði ekki fært fram viðhlítandi rök fyrir því að nauðsyn hefði borið til að halda A í gæslu í rúmar tvær klukkustundir á rannsóknarstigi hins opinbera máls. Þá var fallist á að ekki hefði verið ástæða til að endurtaka leit á heimili A og í sameign fjöleignarhúss, sem hann bjó í. Voru honum dæmdar miskabætur vegna þessa. Þá var fallist á að A bæru skaðabætur vegna skyrtu sem lögregla hafði lagt hald á við rannsókn málsins en ekki skilað. Hins vegar var hafnað að ákvæði XXI. kafla laga nr. 19/1991 fælu í sér heimild til að dæma bætur vegna þess að A hefði verið sóttur til sakar án nægjanlegs tilefnis. Þótti ekki sýnt að skilyrði væru til slíkra bóta á grundvelli sakarreglunnar. Þá var hafnað kröfu A um bætur vegna mismunar á lögmannskostnaði samkvæmt gjaldskrá og tildæmdum málsvarnarlaunum í sakamálinu.

Hleð fleiri dómum…