Fallist var á kröfu stefnanda um bætur úr slysatryggingu ökumanns og eiganda vegna tímabundins atvinnutjóns, sem miðaðist við meðaltekjur hans á þriggja mánaða tímabili í næsta aðdraganda slyssins. Hafnað var m.a. þeim málatilbúnaði stefnda að réttara væri að miða við meðaltekjur hans á þriggja ára tímabili.
Deilt var um bótauppgjör vegna vinnuslyss á sjó sem stefnandi hafði tekið við með fyrirvörum. Hafnað var öllum málsástæðum stefnanda sem lutu að því að við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku bæri að meta árslaun hans sérstaklega, skv. 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, og leggja til grundvallar tekjur hans af sjómannsstörfum eða, til vara, meðaltekjur verkafólks á slysaárinu. Þá var hafnað málsástæðum sem lutu að því að tekjur hans af sjómannsstörfum, eða til vara meðaltekjur verkafólks, væru réttari mælikvarði á tímabundið atvinnutjón hans eftir vertíðarlok og að kauptrygging skv. 36. gr. sjómannalaga hefði verið ranglega dregin frá bótum vegna þess tjóns. Var hið stefnda tryggingafélag sýknað af öllum dómkröfum stefnanda.
Tryggingafélag sýknað af mögulegri viðbótarkröfu tjónþola um bætur vegna tímabundins atvinnutjóns og kröfu um miskabætur samkvæmt a-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 þar sem þær kröfur tjónþola þóttu hvað sem öðru liði vera fyrndar samkvæmt 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sem í gildi voru á slysdegi.
Ágreiningur var um árslaunaviðmið við uppgjör bóta vegna líkamstjóns stefnanda. Ekki var fallist á að auk reiknaðs endurgjalds og hagnaðar ætti að taka mið af úttektum stefnanda úr rekstri við útreikning bóta. Var talið að með þegar uppgerðum bótum til stefnanda vegna varanlegrar örorku og tímabundins atvinnutjóns væri líkamstjón hans að fullu bætt og var stefndi sýknaður.
Með dómi héraðsdóms var fallist á að A ætti rétt til bóta úr hendi Í vegna varanlegs miska, tímabundins atvinnutjóns og þjáninga, sem voru raktar til aðgerða lögreglu á árinu 2010, einkum vegna handtöku og gæsluvarðhalds sem A sætti. Fyrir Landsrétti laut ágreiningur aðila eingöngu að upphafstíma dráttarvaxta af kröfu A vegna tímabundins atvinnutjóns. Í dómi Landsréttar var miðað við að nægjanlegar upplýsingar um tjónsatvik hefðu legið fyrir 16. mars 2017 þegar Hæstiréttur hefði með dómi slegið því föstu að A ætti rétt á miskabótum úr hendi Í vegna þeirra aðgerða sem um ræddi. Þá var lagt til grundvallar að nægjanlegar upplýsingar hefðu legið fyrir um fjárhæð bóta vegna tímabundins atvinnutjóns A þegar krafa hans, sem var reist á yfirmatsgerð, var send Í 2. október 2017 enda hefði A þá lagt fram upplýsingar um hvernig krafan væri reiknuð og um frádráttarliði. Það gæti ekki breytt þeirri niðurstöðu þótt Í hefði síðar fallist á að draga ætti nánar tilgreinda greiðslu til A frá kröfunni eða þótt viðhlítandi skýringar á ólíkri afstöðu yfirmatsmanna og matsmanna til tiltekins frádráttarliðar kynnu ekki að hafa fengist fyrr en við aðalmeðferð málsins, enda réði úrlausn um réttmæti frádráttarliða ekki upphafsdegi dráttarvaxta. Var því fallist á að krafa A vegna tímabundins atvinnutjóns, að undanskildum þætti er varðaði bifreiðahlunnindi, bæri dráttarvexti frá því mánuður var liðinn frá þeim tíma sem kröfubréfið var sent. Þá var jafnframt fallist á að krafa hans vegna bifreiðahlunninda, sem fyrst var sett fram 30. mars 2020, bæri dráttarvexti þegar mánuður væri liðinn frá þeim degi.
A varð fyrir slysi við húsbyggingu í starfi sínu hjá H ehf. er hann féll úr 2,65 metra hæð og hlaut varanlegt líkamstjón. A höfðaði mál til heimtu bóta annars vegar úr frjálsri ábyrgðartryggingu T ehf. vegna J ehf. og I ehf. og hins vegar úr tryggingu V hf. vegna H ehf. og K ehf. Í málinu lá fyrir að félögin I ehf., K ehf. og H ehf. stóðu sameiginlega að stofnun félagsins J ehf. sem var verktaki að byggingu hússins og hafi vitnið B verið sameiginlegur yfirverkstjóri fyrir öll félögin. Í dómi Landsréttar kom fram að fyrrgreind félög, að svo miklu leyti sem aðstæðum eða verkstjórn hefði verið ábótavant á vinnustaðnum í umrætt sinn, yrðu sem atvinnurekendur í skilningi 1. mgr. 17. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, öryggi og hollustuhætti á vinnustöðum, talin bera ábyrgð á því sameiginlega og óskipt. Þáttur A í tjónsatburðinum var að hluta metinn honum til stórkostlegs gáleysis, sbr. 23. gr. a skaðabótalaga nr. 50/1993, í ljósi menntunar hans og starfsreynslu. Var hann því látinn bera tjón sitt sjálfur að 1/3 hluta. Voru T ehf. og V ehf. dæmd til að greiða A óskipt 2/3 hluta af kröfu hans, að frádregnu tjóni sem A hefði þegar fengið bætt.
Hið stefnda vátryggingafélag var dæmt til að greiða stefnanda frekari bætur vegna tímabundins atvinnutjóns í kjölfar vinnuslyss um borð í togara. Taldist uppgjör bóta vegna þess þáttar ekki hafa farið réttilega fram þegar litið væri til ákvæða sjómannalaga. Sýknað var hins vegar af kröfu stefnanda um frekari bætur vegna varanlegs miska, varanlegrar örorku og tapaðra lífeyrisréttinda og þótti tjón stefnanda að þessu leyti að fullu bætt. Var því og hafnað að ranglega hefði verið staðið að frádrætti við bótauppgjör aðila.
B, sem sótti ekki þing í málinu, var dæmdur til að greiða A þjáningarbætur, bætur vegna varanlegs miska og bætur fyrir varanlega örorku. Kröfu A um bætur vegna tímabundins atvinnutjóns var vísað frá dómi vegna vanreifunar.
Fallist á rétt stefnanda til greiðslu miskabóta vegna vinnuslyss án þess að þær sættu skerðingu vegna hlutfallsreglu vegna fyrri slysa, m.a. þar sem ekki var kveðið á um slíka skerðingu í skilmálum áhafnartryggingar stefnda er slysið átti sér stað. Einnig fallist á rétt stefnanda til bóta fyrir tímabundið atvinnutjón sem sjómaður.
Skaðabótamál. Líkamstjón. Varanleg örorka. Þjáningabætur. Tímabundið atvinnutjón Fallist á kröfu stefnanda um bætur úr hendi stefnda vegna umferðarslyss.
Stefnandi slasaðist alvarlega í umferðarslysi 15. nóvember 2012. Ekki var deilt um bótaskyldu stefnda í málinu sem hafði greitt stefnanda bætur í uppgjöri 7. mars 2017. Var deilt um rétt stefnanda til frekari bóta vegna slyssins auk endurgreiðslu á útlögðum kostnaði. Stefndi var sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Dómurinn taldi ósannað að þeir hlutir sem stefnandi keypti eftir slysið væru nauðsynleg hjálpartæki í skilningi laga nr. 50/1993. Var stefnandi var talin hafa fengið tímabundið tjón sitt bætt að fullu í uppgjöri milli aðila 7. mars 2017 þar sem ljóst var af gögnum málsins að stefndi hafði miðað við hærri tekjur í uppgjörinu en stefnandi hafði sannanlega haft fyrir slysið. Taldi dómurinn ekki unnt að fallast á með stefnanda að óheimilt hefði verið að beita hlutfallsreglunni við mat á varanlegum miska. Var það niðurstaða dómsins að beiting reglunnar væri bæði eðlileg og hefðbundin aðferð þar sem fyrir hendi voru fjöláverkar og miski að nálgast 100 stig. Stefnandi var ekki talin hafa sýnt fram á að eiga rétt á 50% álagi ofan á miskabætur. Var litið til þess að samkvæmt dómavenju væri hámarkinu aðeins beitt við afar sérstakar aðstæður sem ekki voru fyrir hendi hjá stefnanda. Var litið til þess að stefndi hafði greitt stefnanda 25% álag á miskabætur í upgjöri 7. mars 2017. Þá var kröfu stefnanda um frekari örorkubætur hafnað þar sem stefnandi hafði ekki sýnt fram á að miða ætti við önnur árslaun en þau sem stefndi miðaði við í bótauppgjöri 7. mars 2017.
Stefnandi starfaði sem matsveinn á skipi þegar hann slasaðist. Málsaðilar deildu um það hvernig bæri að reikna út tímabundið atvinnutjón stefnanda. Fjárkrafa stefnanda var svo vanreifuð að vísa varð kröfu hans frá dómi.
A krafði T hf. um skaðabætur vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir við það að veggskápur féll ofan á hana er hún var við vinnu á tannlæknastofu sem tanntæknir. Ágreiningur var um orsök þess að skápurinn féll á A. Í málinu lá fyrir að orsök slyssins hafði ekki verið rannsökuð af Vinnueftirliti ríkisins. Þá var málsástæða T hf. um að orsök slyssins mætti rekja til mistaka verktaka sem festi upp skápinn hvorki studd matsgerð dómkvadds matsmanns né öðrum haldbærum sérfræðilegum gögnum. Að því virtu var T hf. látin bera hallann af því að ekki hefði farið fram viðhlítandi rannsókn á orsökum slyssins. Við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku var horft til tekna A árin 2011, 2012 og 2013, sbr. 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, en A var ekki talin hafa sýnt fram á að annar mælikvarði gæfi réttari mynd af líklegum framtíðartekjum hennar, sbr. 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Kröfu A um bætur fyrir tímabundið atvinnutjón vísað frá dómi án kröfu sökum vanreifunar.
A krafði V hf. um skaðabætur vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir í umferðarslysi. Fyrir lá að A gegndi á slysdegi 60% starfi við E en utan þeirrar vinnu kvaðst hún hafa gegnt ólaunuðum störfum á heimili sínu og eiginmanns síns ásamt því að sinna með honum verkum við búskap, sem þau höfðu ekki tekjur af. Deildu aðilar um hvort A ætti rétt á bótum fyrir tímabundið atvinnutjón og varanlega örorku til heimilisstarfa, sem reiknaðar yrðu á grundvelli launa sem hún hefði borið úr býtum fyrir fullt starf við E, sbr. 3. mgr. 1. og 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Talið var að við ákvörðun á fjártjóni af þeim toga, sem A hafði orðið fyrir en ekki þegar fengið bætt, yrði að miða við verðmæti vinnu við heimilisstörf. Ekkert lægi fyrir um hvert hefði verið umfang slíkra starfa A en ólaunuð störf við búskap gætu ekki talist til heimilisstarfa í skilningi 3. mgr. 1. gr. skaðabótalaga. Þá yrði fjártjón vegna ófærni til heimilisstarfa ekki ákveðið á grundvelli endurgjalds fyrir launað hlutastarf utan heimilis. Hvað varðaði bætur fyrir ófærni til heimilisstarfa vegna varanlegrar örorku væri heldur ekki unnt að styðjast við 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga enda hefði A sinnt hlutastafi utan heimilis um langt árabil. Var því talið að A hefði þurft að reisa útreikning á fjárhæð beggja liða dómkröfu sinnar á sérstöku mati á verðmæti þeirrar vinnu sem hún hafði lagt af mörkum til heimilisstarfa. Þar sem það hefði ekki verið gert væri kröfugerð A ekki byggð á viðhlítandi grunni og var málinu því vísað frá héraðsdómi án kröfu.
Ágreiningur aðila laut að því hvort S hefði verið fastráðinn er hann slasaðist í desember 2011 að störfum um borð í skipi í eigu V hf., sem var með kjarasamningsbundna slysatryggingu sjómanna hjá VÍ hf., og hvort hann ætti rétt á greiðslu bóta vegna tímabundins atvinnutjóns. Talið var að V hf. þyrfti að bera hallann af skorti á sönnun um efni ráðningarsamnings, enda hafði ekki verið gerður skriflegur ráðningarsamningur við S þrátt yfir ákvæði 1. og 3. mgr. 6. gr. sjómannalaga nr. 35/1985. Þá var ekki fallist á með VÍ hf. að sú staðreynd að S hefði þegið atvinnuleysisbætur á tímabilinu janúar til maí 2011 og í september sama ár styddi það að hann hefði verið ráðinn tímabundinni ráðningu þegar hann slasaðist. Var VÍ hf. gert að greiða S bætur vegna tímabundins atvinnutjóns.
Í kjölfar þess að A lenti í umferðarslysi deildu A og T hf. um fjárhæð bóta fyrir tímabundið atvinnutjón, árslaunaviðmið varanlegrar örorku, ársvexti af bótum fyrir tímabundið atvinnutjón og dráttarvexti. Talið var að bæta yrði A skyldubundið framlag vinnuveitanda í lífeyrissjóð, enda teldust þær greiðslur til árslauna við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku, sbr. 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Ágreiningslaust var að A ætti rétt á að fá greiddar bætur að tiltekinni fjárhæð vegna tímabundins atvinnutjóns sem námu mánaðarlegum launum í tólf mánuði. Var því hafnað að A ætti einnig rétt á að fá bætur vegna orlofs, enda fengi hann þá orlofið tvígreitt. Þá var talið að A hefði verið rétt að krefja vinnuveitanda sinn um forfallalaun sem hann átti rétt á samkvæmt 4. gr. laga nr. 19/1979 um rétt verkafólks til uppsagnarfrests frá störfum og til launa vegna sjúkdóms- og slysaforfalla. Meðal annars breytti engu í því tilliti þótt A hefði þegið laun frá einkahlutafélagi sem hann var í fyrirsvari fyrir og var í hans eigu og að félagið hefði verið tekið til gjaldþrotaskipta rúmum tveimur árum eftir slysið. Ágreiningslaust var að meta skyldi árslaun A eftir 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga og var fallist á með A að miða skyldi við árslaun hans tiltekin tvö ár og að árslaun fyrir annað árið yrðu uppreiknuð. Talið var að kröfu um vexti af bótum fyrir tímabundið atvinnutjón skyldi miða við þann dag er slysið varð. Varðandi upphafsdag dráttarvaxta þótti ekki hafa verið unnt að slá því föstu að A ætti ekki rétt til frekari greiðslu frá almannatryggingum og lífeyrissjóðum fyrr en þann dag sem T hf. miðaði við.
A krafði S svf. og V hf. um skaðabætur vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir í tveimur slysum í vinnu sinni hjá S svf., en í síðara slysinu hrundi kassastæða og lenti á hægri öxl og handlegg A. Deildu aðilar m.a. um það hvort A ætti rétt til greiðslu úr ábyrgðartryggingu S svf. hjá V hf. vegna þessa, en A hafði fengið greiddar bætur úr slysatryggingu launþega. Hæstiréttur féllst á það með héraðsdómi að orsök fyrra slyssins yrði ekki rakin til ófullnægjandi verkstjórnar og eftirlits af hálfu S svf. Hefði slysið orðið fyrir gáleysi A sem hún bæri sjálf ábyrgð á. Hæstiréttur taldi aftur á móti að S svf. og V hf. bæru bótaábyrgð á síðara slysi A þar sem S svf. hefði ekki brugðist við með viðeigandi ráðstöfunum þrátt fyrir að vera kunnugt um um að fyrir hefði komið að skemmdir kassar hefðu verið notaðir undir matarbakka og að hætta hefði verið á að kassastæður hryndu af þeim sökum með þeim afleiðingum að starfsmenn kynnu að slasast. Var S svf. og V hf. gert að greiða A bætur vegna varanlegrar örorku, varanlegs miska, tímabundins atvinnutjóns og þjáninga. Kröfu hennar um bætur vegna annars fjártjóns var hins vegar vísað frá héraðsdómi vegna vanreifunar.
S varð fyrir líkamstjóni í vinnuslysi á sjó í október 2007. Aðilar deildu um það hvort S ætti rétt á bótum fyrir tímabundið atvinnutjón og hvort skilyrði væru fyrir því að meta árslaun hans sérstaklega við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku, sbr. 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Í niðurstöðu Hæstaréttar segir m.a. að S hefði ekki fært rök fyrir því að honum hefði ekki borið réttur til forfallalauna úr hendi útgerðarmanns fyrir þann tíma sem hann taldi sig hafa orðið fyrir tímabundnu atvinnutjóni. Að auki bentu gögn málsins til að hann hefði verið í vinnu að minnsta kosti hluta tímabilsins. Þótti S því ekki eiga rétt á bótum fyrir tímabundið atvinnutjón. Hins vegar féllst Hæstiréttur á það með S að rétt væri að meta árslaun hans sérstaklega við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku, þar sem hann hefði skipt um starfsvettvang í mars 2007 auk þess sem meðallaunatekjur hans síðustu þrjú árin fyrir slys þóttu ekki tækur mælikvarði á líklegar framtíðartekjur hans, enda hefði hann verið í skóla verulegan hluta þess tíma. Var varakrafa hans tekin til greina um að miða ætti við meðallaun verkamanna árið 2006 við útreikninginn.
A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi er hann varð fyrir bifreið sem B ók. Ekki var ágreiningur um bótaskyldu B og V hf. í málinu en aðilar deildu um árslaunaviðmiðun við útreikning skaðabóta vegna varanlegrar örorku, hvert hefði verið tímabundið atvinnutjón A, hvort A ætti rétt á bótum fyrir sjúkrakostnað og annað fjártjón og hvort hann ætti rétt á bótum á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga. Hæstiréttur féllst á það með A að aðstæður hans væru óvenjulegar þegar ákveðin væru árslaun hans samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga þar sem vinnutekjur hans væru annars vegar reiknuð laun hans að meðtöldu framlagi í lífeyrissjóð og hins vegar hagnaður af rekstri einkafirma og síðar einkahlutafélags í hans eigu. Ljóst væri að hagnaður af rekstrinum síðustu þrjú ár fyrir slysið væri eingöngu til kominn vegna vinnuframlags A sjálfs. Var því talið rétt að taka tillit til hagnaðarins við ákvörðun viðmiðunartekna að því er varðaði bætur vegna varanlegrar örorku og tímabundins atvinnutjóns en ekki þótti koma til álita að taka tillit til hagnaðar A af sölu einkahlutafélagsins við mat á árslaunum hans. Þá var talið að A hefði sýnt fram á að hann ætti rétt til bóta vegna sjúkrakostnaðar, annars fjártjóns og framtíðarsjúkrakostnaðar. Hins vegar taldi Hæstiréttur að A hefði ekki sýnt fram á að B hefði með akstri sínum umrætt sinn sýnt af sér stórfellt gáleysi í skilningi 26. gr. skaðabótalaga og voru B og V hf. sýknaðir af kröfu A um bætur á þeim grundvelli.
L krafði R ehf. um bætur fyrir líkamstjón sem hann varð fyrir í vinnuslysi. Deildu aðilar málsins um bótafjárhæð L til handa en L krafði R ehf. um bætur vegna tímabundins atvinnutjóns, þjáningabætur, bætur fyrir varanlegan miska og bætur vegna varanlegrar örorku. Í Hæstarétti var fallist á dómkröfur L að öllu leyti. Var talið að R hefði fallist á að tímabundið atvinnutjón L hefði varað í þrjá mánuði með því að fallast á örorkumat vegna líkamstjóns L. Þá hefði R ekki leitast við að sanna hver laun L hefðu orðið á nefndu tímabili og þótti því mega miða við útreikning L. Talið var að við útreikning á þjáningabótum og bótum vegna varanlegs miska mætti samkvæmt 15. gr. skaðabótalaga miða við framreikning samkvæmt vísitölu þann dag sem málið var höfðað svo sem L hafði gert. Loks var fallist á að launatekjur L síðustu þrjú almanaksárin fyrir slysið gætu ekki talist réttur mælikvarði við útreikning á tjóni hans vegna varanlegrar örorku þar sem hann hafði verið atvinnulaus í að minnsta kosti 9 mánuði á tímabilinu. Því bæri að meta árslaun hans sérstaklega. L taldi rétt að miða við launatekjur sínar árið 2004 en R taldi réttara að miða við meðaltekjur í atvinnugrein L. Þar sem R hafði ekki lagt fram nein gögn til að upplýsa hverjar slíkar tekjur hefðu verið þótti rétt að fallast á kröfu L hvað þetta varðar.
Umferðarslys. Skaðabætur. Tímabundið atvinnutjón. Matsgerð. Vextir. Frávísun máls frá héraðsdómi. H lenti í fjórum umferðarslysum með stuttu millibili, 8. janúar, 13. apríl og 27. september 1999 og 20. maí 2000. Hann krafðist bóta vegna slyssins 13. apríl 1999. Tryggingafélagið L greiddi H bætur á grundvelli matsgerðar tveggja lækna sem ekki voru þó dómkvaddir til starfans. Vildi H ekki una við það uppgjör og krafðist bóta fyrir tímabundið atvinnutjón með vísan til endurskoðaðrar niðurstöðu matsmanna. Var sú endurskoðaða matsniðurstaða talin órökstudd með öllu og beinlínis í andstöðu við fyrri niðurstöðu þess efnis að ekkert tímabundið atvinnutjón hafi hlotist í umræddu slysi. Með hliðsjón af þessu, svo og því hversu vanreifaður málatilbúnaður H var að öðru leyti varð ekki hjá því komist að vísa málinu af sjálfsdáðum frá héraðsdómi.