R höfðaði mál og krafðist bóta úr hendi S vegna tjóns sem varð á lögreglubifreið er henni var við eftirför ekið á afturhorn bifreiðar, sem tryggð var lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá S, í því skyni að stöðva akstur bifreiðarinnar. Í dómi Landsréttar var rakið að fyrir Landsrétti hefði S meðal annars lagt áherslu á að við sakarmat samkvæmt 89. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987 bæri að horfa til árekstrarstundar en aðdragandi þess að lögregla ákvað að keyra á skipti ekki máli. Vísaði Landsréttur til þess að atburðarás hafi hafist í Reykjavík við ákvörðun lögreglu um eftirför en henni lokið þegar lögreglubifreiðinni var ekið á vinstra afturhorn bifreiðarinnar með þeim afleiðingum að bifreiðin snerist og fór út af veginum. Með árekstrinum hafi endi verið bundinn á eftirför lögreglu með ökumanni bifreiðarinnar sem hafi gerst sekur um ofsaakstur og skapað stórfellda hættu fyrir almenning. Hafi ákvörðun lögreglu um að stöðva för bifreiðarinnar með því að aka á hana markað lok samfelldrar atburðarásar sem hafi hafist nokkru fyrr. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um rétt R til bóta úr ábyrgðartryggingu S vegna tjóns á lögreglubifreiðinni.
Árekstur varð með tveimur ökutækjum, bifreið og bifhjóli lögreglu sem var að fylgja sjúkrabifreið í neyðarakstri með sjúkling á sjúkrahús. Bifreiðin var tryggð lögboðnum ábyrgðar- og slysatryggingum hjá S hf. en bifhjólið var tryggt með sömu tryggingum hjá V hf. S hf. greiddi bætur vegna líkamstjóns ökumanna bifreiðarinnar og bifhjólsins og vegna tjóns á bifreiðinni og endurkrafði V hf. um helming þeirra fjárhæða. Byggði S hf. á því að ökumennirnir bæru jafna ábyrgð á árekstrinum og því bæri að skipta tjóninu jafnt með vísan til ákvæðis 89. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987. V hf. hafnaði greiðsluskyldu og taldi að sá lögreglumaður sem ók bifhjólinu umrætt sinn hefði ekki sýnt af sér sök með akstri sínum. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að engin umferð hefði verið á þeirri akrein sem bifhjólið ók eftir og bifreiðar á hinni akreininni hefðu verið kyrrstæðar. Þar sem skilyrði 7. gr. reglna nr. 643/2004 um neyðarakstur hefðu verið uppfyllt og engin umferð á þeirri akrein sem bifhjólið ók á hefði ökumanni þess verið heimilt að víkja frá hátternisreglum umferðarlaga við aksturinn. Ökumaður bifhjólsins hefði ekki mátt gera ráð fyrir því að kyrrstæð ökutæki á hinni akreininni myndu beygja yfir óbrotna línu inn á þá akrein þar sem hann var og í veg fyrir bifhjólið. Var það því ekki metið ökumanni bifhjólsins til sakar að hafa vikið frá hátternisreglum umferðarlaga við aksturinn. Taldist hann af þeirri ástæðu ekki hafa sýnt af sér sök. Voru skilyrði 89. gr. þágildandi umferðarlaga fyrir skiptingu tjóns þar með ekki uppfyllt. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V hf. af kröfum S hf.
Fallist var á kröfu ríkislögreglustjóra um bætur vegna munatjóns á lögreglubifreið. Það tjón átti rætur að rekja til árekstrar lögreglubifreiðarinnar og annarrar bifreiðar í kjölfar eftirfarar.
A höfðaði málið til viðurkenningar á bótaskyldu V hf. og Í á líkamstjóni sem hann varð fyrir er lögreglubifreið sem vátryggð var hjá V hf. var ekið aftan á bifreið sem A ók með þeim afleiðingum að bifreiðin lenti utan vegar og A varð fyrir líkamstjóni. Í dómi Landsréttar er rakið að um hefði verið að ræða árekstur tveggja skráningarskyldra vélknúinna ökutækja í skilningi 89. gr. þágildandi umferðarlaga. Vátrygging samkvæmt 1. mgr. 91. gr. sömu laga hafi tekið til hvers kyns skaðabótakrafna samkvæmt 89. gr. laganna, enda þótt sök ökumanns, sem var grundvöllur bótaábyrgðar eftir 89. gr., tengdist ekki notkun í skilningi 1. mgr. 88. gr. laganna. Réðst niðurstaða málsins um hvernig skipta bæri tjóninu að tiltölu við sök þeirra sem áttu hlut að máli. A hafði áður verið sakfelldur í sakamáli sem höfðað var gegn honum vegna akstursins, fyrir að hafa raskað umferðaröryggi á alfaraleið og stofnað lífi lögreglumanna í hættu og með því brotið gegn ákvæðum almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með vísan til þeirrar hættu sem almenningi stóð af refsiverðri háttsemi A var talið að ekki hefðu verið tæk viðurhlutaminni úrræði til að stöðva för A en að aka utan í bifreið hans og lögreglumaðurinn sem ók bifreiðinni hefði því ekki farið fram með saknæmum hætti. Því var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að A bæri að öllu leyti sjálfur ábyrgð á þeim árekstri sem leiddi til líkamstjóns hans og jafnframt voru talin skilyrði til að fella niður ábyrgð varastefndu S hf. á líkamstjóni A. Var hinn áfrýjaði dómur um sýknu V hf., Í og varastefnda S hf. því staðfestur.
Viðurkennt var að stefnda bæri að greiða stefnanda helming af munatjóni hennar, sem orsakast hafði af árekstri í hópakstri bifhjólamanna.
R höfðaði mál gegn S hf. til viðurkenningar á bótaskyldu félagins úr ábyrgðartryggingu bifreiðar sem lenti í árekstri við tvær lögreglubifreiðar árið 2018 og olli þeim tjóni. Í dómi Landsréttar var rakið að um hefði verið að ræða árekstur skráningarskyldra vélknúinna ökutækja í skilningi 89. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987. Vátrygging samkvæmt 1. mgr. 91. gr. sömu laga hafi tekið til hvers kyns skaðabótakrafna samkvæmt 89. gr. laganna, enda þótt sök ökumanns, sem var grundvöllur bótaábyrgðar eftir 89. gr., tengdist ekki notkun í skilningi 1. mgr. 88. gr. laganna. Ekki færi á milli mála að tjónið hafi orðið vegna notkunar þeirrar bifreiðar sem tryggð var hjá S hf. Niðurstaða málsins réðist þar með af því hvernig tjóninu skyldi skipt samkvæmt fyrrgreindu ákvæði 89. gr. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans um það efni staðfest. Samkvæmt því var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um viðurkenningu á fullri og óskiptri bótaskyldu S hf.
Aðalstefndu og varastefndu voru sýknuð af kröfum stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu vegna árekstrar sem varð með þeim hætti að lögreglubifreið var ekið á bifreið stefnanda í því skyni að stöðva för hans. Að virtum öllum atvikum var talið að stefnandi, sem var ölvaður og neitaði að sinna tilmælum lögreglu, bæri að öllu leyti ábyrgð á árekstrinum, sbr. 89. gr. þágildandi umferðarlaga. Þá var talið var að stefnandi hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og að hann ætti ekki rétt til greiðslu bóta úr slysatryggingu ökumanns, sbr. 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004.
Fallist var á kröfu ríkislögreglustjóra um viðurkenningu bótaskyldu úr ábyrgðartryggingu bifreiðar vegna árekstrar við lögreglubifreiðar í framhaldi af eftirför lögreglu.
A höfðaði mál gegn G, Á ehf. og E ehf. til viðurkenningar á óskiptri bótaskyldu þeirra vegna líkamstjóns sem hann hlaut í vinnuslysi í apríl 2015 þegar álprófílbúnt féll á hann við affermingu aftanívagns vöruflutningabifreiðar. Í héraðsdómi var krafa A viðurkennd á hendur öllum stefndu og áfrýjaði Á ehf. ekki fyrir sitt leyti. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með hliðsjón af því að G taldist atvinnurekandi í skilningi 12. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og slysið hefði orðið í atvinnurekstri sem hann veitti forstöðu og atvikum öllum yrði ekki talið að skilyrði væru til þess að fella niður skaðabótaábyrgð hans með vísan til 24. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og skaðabótaskylda hans því viðurkennd. Þá var talið að ekki væri efni til að A yrði látinn bera meðábyrgð á tjóni sínu, sbr. 1. mgr. 23. gr. a skaðabótalaga. Þá kom fram að samkvæmt skilmálum í farmbréfinu hefði farmflytjandi borið ábyrgð á hleðslu farmsins en viðskiptamaður borið ábyrgð á affermingu hans en slysið hefði verið við affermingu farmsins af bifreið E ehf. og því ekki á ábyrgð þess félags. Einnig var talið ósannað að umbúnaður eða frágangur farmsins hefði verið með þeim hætti að til skaðabótaskyldu E ehf. hefði stofnast. Var E ehf. því sýknað af kröfu A.
Viðurkennd var óskipt skaðabótaskylda stefndu gagnvart stefnanda vegna líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir í vinnuslysi þegar notaður var lyftari við affermingu á álprófílbúntum af tengivagni vöruflutningabifreiðar. Þótti sannað, meðal annars m.t.t. fyrirliggjandi matsgerðar, með hvaða hætti umrætt vinnuslys hefði átt sér stað þegar álprófílbúntin féllu ofan af pallinum og lentu á stefnanda. Í málinu komu enn fremur til álita sjónarmið varðandi vinnuveitendaábyrgð, sem og um mögulega eigin sök tjónþola, sem þótti þó ekki eiga hér við.
A hlaut líkamstjón þegar ekið var aftan á bifreið sem hún ók árið 2011. Í málinu var deilt um hvort gera ætti upp bætur fyrir varanlega örorku hennar á grundvelli lágmarkstekjuviðmiðs 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 eða hvort ákvarða bæri árslaun A sérstaklega á grundvelli 2. mgr. sama ákvæðis. A hafði lokið við rúmlega helming af grunnnámi í hjúkrunarfræði á slysdegi og lauk því námi á tilsettum tíma. Með skírskotun til fyrri dóma Hæstaréttar í málum þar sem námsmenn voru ungir að árum og skammt á veg komnir í námi sínu þegar tjónsatvik urðu var niðurstaða Hæstaréttar að við uppgjör á bótum fyrir varanlega örorku A skyldi farið eftir reglu 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga.
Skaðabótamál.
Skaðabætur. Viðmiðunarlaun
Stefnandi lenti í árekstri er hann ók í veg fyrir aðrar bifreið sem ók umfram leyfilegan hámarkshraða. Talið að hvor aðili um sig bæri helming tjónsins.
Viðurkennd var óskipt bótaskylda A og V hf. vegna umferðarslyss er leiddi til andláts föður E. Var E látinn bera helming tjóns síns sjálfur þar sem faðir hans hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn, er hann ók bifhjóli sínu á ofsahraða í þéttbýli og var þannig meðvaldur að slysinu.
A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi er bifreið ók á hann úti á þjóðvegi þar sem hann hafði stöðvað dráttarvél sína með tengivagni í þeim tilgangi að færa fé af tengivagninum yfir í fjárflutningavagn til að því yrði komið til slátrunar. Krafði hann H ehf. og V hf. um skaðabætur vegna tjónsins en H ehf. var skráður eigandi bifreiðarinnar sem var tryggð ábyrgðartryggingu hjá V hf. Fyrir Hæstarétti deildu aðilar annars vegar um það hvort A ætti sjálfur að bera hluta af tjóni sínu vegna meðábyrgðar á slysinu og hins vegar hvort hann gæti krafist bóta vegna útlagðs kostnaðar við að leigja íbúð meðan gerðar voru breytingar á íbúðarhúsi hans vegna þeirrar fötlunar sem hann varð fyrir. Hæstiréttur taldi A meðábyrgan að slysinu vegna stórkostlegs gáleysis hans en þótti hins vegar ekki efni til að láta A bera sjálfan hluta af tjóni sínu þar sem ökumaður bifreiðarinnar hefði ekið allt of hratt miðað við aðstæður umrætt sinn og ekki í samræmi við reglur umferðarlaga. Þá féllst Hæstiréttur á það með héraðsdómi að A gæti krafist bóta vegna kostnaðar við leigu íbúðar meðan gerðar voru umfangsmildar breytingar á heimili hans.
Ágreiningur var með aðilum um fjárhæð skaðabóta. Tryggingafélagið V hf. og tjónvaldur dæmdir til að greiða stefnanda skaðabætur samkvæmt framlögðum gögnum um viðgerð á bifreið stefnanda.
Stefnendur sýknaðir af kröfu um bætur vegna missis framfæranda.
Stefnanda dæmdar fullar skaðabætur vegna umferðarslyss þar sem ekki var talið um stórkostlegt gáleysi af hans hálfu að ræða.
Fallist á kröfu stefnanda um bætur úr lögboðinni ábyrgðartryggingu ökutækja vegna árekstur sem varð með ökutæki stefnanda og ökutæki sem tryggt var framangreindri tryggingu. Ekki fallist á að skipta sök með hliðsjón af vanbúnaði ökutækis stefndanda o.fl.
S krafðist skaðabóta úr hendi J og V vegna tjóns sem hún taldi sig hafa orðið fyrir í umferðarslysi og laut deila aðila einkum að því hvort S hefði orðið fyrir því líkamstjóni í slysinu. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að ekki yrði talið að máli skipti fyrir sönnunarfærsluna að S hefði ekki lagt fram haldbær gögn um heilsufar sitt fyrir slysið. Í niðurstöðu Hæstaréttar segir að það sé á forræði dómstóla að leggja mat á sönnunarfærslu málsaðila er lúta að staðreyndum sem um er deilt, meðal annars hvert sönnunargildi matsgerðir dómkvaddra manna hafi sbr. 2. mgr. 66. laga nr. 91/1991. Í héraði hefði málið verið dæmt af embættisdómara og tveimur sérfróðum meðdómendum og þar væri að finna ítarlegan rökstuðning fyrir þeirri niðurstöðu að S hefði ekki tekist sönnun um orsakatengsl. Var héraðsdómur staðfestur um sýknu J og V.
Stefnandi krafði stefndu um greiðslu skaðabóta vegna umferðarslyss. Voru stefndu sýknuð á þeim forsendum að ekki væri sýnt fram á að orsakatengsl væru milli heilsubrests stefnanda og slyssins.
Deilt var um sakarskiptingu vegna umferðarslyss á Skagaströnd, en þar rákust saman bifreið og Motocross bifhjól. Ökumaður bifhjólsins slasaðist mikið. Báðir taldir bera ábyrgð á slysinu og sök skipt til helminga.
Deilt um sök vegna áreksturs bifreiða.
F lenti í umferðarslysi í júlí árið 2000 og viðurkenndu J og L bótaskyldu sína. Aðilar deildu meðal annars um varanlega örorku F vegna slyssins. Niðurstaða matsmanna, sem dómkvaddir voru undir rekstri málsins fyrir Hæstarétti, féll saman við mat örorkunefndar um 8% varanlega örorku. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um bætur fyrir varanlega örorku og voru árslaun F metin sérstaklega í samræmi við 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, en hann var að ljúka námi þegar slysið varð. Einnig var deilt um hvert lífeyrisframlag frá vinnuveitanda J og L skyldu bæta F. Fyrir lá að iðgjald launagreiðanda hafði verið 11,5% af gjaldstofni. Þóttu engin haldbær rök fyrir því að miða tjón F við lægri hlutfallstölu. Skipti þá ekki máli þótt lögbundið lágmark slíks framlags vinnuveitanda miðaðist við 6%.
Árekstur varð milli bifreiðanna OM-420 og IH-511 á Fljótshlíðarvegi við heimreið að Litla-Moshvoli. Atvikið varð þegar ökumaður fyrrnefndu bifreiðarinnar kom að þjóðveginum eftir heimreiðinni og beygði inn á veginn til vesturs í sömu mund og síðarnefndu bifreiðinni var ekið eftir þjóðveginum til austurs yfir ávalan ás og greip ökumaður hennar þá til þess úrræðis að sveigja yfir á nyrðri vegarhelming. Um ábyrgð á árekstrinum var til þess litið, að bifreiðinni OM-420 hafði verið ekið inn á þjóðveginn af heimreið og hefði ökumanni hennar borið að veita umferð á veginum forgang samkvæmt 3. mgr. 25. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Yrði að álykta, að ökumaður þeirrar fyrrnefndu hefði ekki veitt veginum næga athygli. Jafnframt yrði ekki séð, að ökumaður IH-511 hefði getað afstýrt árekstri með því að halda bifreið sinni á eigin vegarhelmingi. Yrði samkvæmt þessu að telja, að ökumaður OM-420 ætti sök á árekstrinum og mætti líta á aðgæsluskort af hans hálfu sem frumorsök að slysinu. Á hinn bóginn varð ekki séð, að ökumaður IH-511 hefði dregið úr hraða eða gætt nægilegrar varúðar þegar hann ók upp á ásinn, en vegna hinnar takmörkuðu vegsýnar hefði honum borið sérstök skylda til að aka nægilega hægt miðað við aðstæður. Þegar þetta var virt ásamt öðrum atvikum málsins þótti hann einnig eiga sök á óhappinu. Með vísan til 89. gr. umferðarlaga var ábyrgð á árekstrinum skipt með þeim hætti, að hún félli á B, eiganda OM-420, að 2/3 hlutum, en H, eigandi IH-511, bæri 1/3 hluta hennar. Voru H og ábyrgðartryggjandi hennar V því dæmd sameiginlega til þess að greiða B 1/3 hluta eignatjóns hennar.