Launakrafa gerð á hendur Hval hf. vegna þess að ekki varð úr hvalvertíð sumarið 2023 vegna ákvörðunar stjórnvalda. Ráðningarsamningur talinn hafa komist á um vinnu á vertíð í Hvalfirði. Kröfu um laun eins og af vertíðinni hefði orðið hins vegar hafnað og Hvalur hf. sýknaður vegna þess að launþegi átti ekki heldur rétt til launa á uppsagnarfresti. Lög um hópuppsagnir voru ekki talin breyta þeirri niðurstöðu.
Launakrafa gerð á hendur Hval hf. vegna þess að ekki varð úr hvalvertíð sumarið 2023 vegna ákvörðunar stjórnvalda. Ráðningarsamningur talinn hafa komist á um vinnu á vertíð í Hvalfirði. Kröfu um laun eins og af vertíðinni hefði orðið hins vegar hafnað og Hvalur hf. sýknaður vegna þess að launþegi átti ekki heldur rétt til launa á uppsagnarfresti. Lög um hópuppsagnir voru ekki talin breyta þeirri niðurstöðu.
Launakrafa gerð á hendur Hval hf. vegna þess að ekki varð úr hvalvertíð sumarið 2023 vegna ákvörðunar stjórnvalda. Stefnandi var í föstu ráðningarsambandi við stefnda Hval hf. og sá samningur raskaðist ekki vegna þessa. Ekki talinn hafa eignast sérstaka kröfu á grundvelli þess að hvalvertíð hófst ekki í júní 2023 þrátt fyrir að ágreiningslaust væri að hann hefði hækkað til muna í launum ef af vertíð hefði orðið. Sú launhækkun hefði þá byggst á auknu vinnuframlagi hans en á grundvelli sama ráðningarsamnings og sömu launakjara. Lög um hópuppsagnir voru ekki talin breyta þeirri niðurstöðu.
Launakrafa gerð á hendur Hval hf. vegna þess að ekki varð úr hvalvertíð sumarið 2023 vegna ákvörðunar stjórnvalda. Ráðningarsamningur talinn hafa komist á um vinnu á vertíð í Hvalfirði. Kröfu um laun eins og af vertíðinni hefði orðið hins vegar hafnað, en samþykkt krafa um laun á uppsagnarfresti.
Launakrafa gerð á hendur Hval hf. vegna þess að ekki varð úr hvalvertíð sumarið 2023 vegna ákvörðunar stjórnvalda. Ráðningarsamningur talinn hafa komist á um vinnu á vertíð í Hvalfirði. Kröfu um laun eins og af vertíðinni hefði orðið hins vegar hafnað, en samþykkt krafa um laun á uppsagnarfresti.
Aðilar deildu um efndir kaupsamnings um jörð sem m.a. hafði verið notuð til ferðaþjónustureksturs. Stefnendur gerðu kröfu um fullar efndir skv. kaupsamningi, auk dráttarvaxta frá gjalddaga kröfunnar. Stefndu byggðu á því að skylda þeirra til fullra efnda skv. kaupsamningnum hefði fallið brott vegna áhrifa heimsfaraldurs af völdum Covid-19 og aðgerða stjórnvalda til að sporna við útbreiðslu faraldursins, sem hafi leitt til þess að ferðaþjónusta hafi nánast lagst af á árunum 2020 og 2021. Byggðu stefndu einkum á ólögfestri reglu kröfuréttar um force majeure, en einnig á reglu kröfuréttar um stjórnunarábyrgð. Jafnframt byggðu stefndu á 36. gr. laga nr. 7/1936 og reglunni um brostnar forsendur, sem og reglum fasteignakauparéttar um galla og kröfðust afsláttar af kaupverði og/eða lækkunar kaupverðs á grundvelli skaðabóta. Talið var að stefndu bæri að greiða eftirstöðvar samkvæmt kaupsamningi, en upphafstími dráttarvaxta var miðaður við höfðun málsins.
Með leigusamningi til 20 ára leigði Í ehf. til F ehf. fasteign undir hótelrekstur. Vegna aðstæðna sem rekja mátti til heimsfaraldurs Covid-19 lokaði F ehf. hótelinu í apríl 2020. Í málinu krafðist F ehf. að endurgjaldsákvæði leigusamnings aðila yrði breytt á tímabilinu apríl 2020 til mars 2021. Í ehf. krafðist hins vegar greiðslu leigu fyrir tímabilið apríl 2020 til september sama ár. Hæstiréttur féllst ekki á að sjónarmið um áhættuskipti, stjórnunarábyrgð, brostnar forsendur eða regla 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga skyldu leiða til breytinga á samningi eða skyldum til greiðslu leigu. Leigusamningurinn hafði að geyma sérstakt ákvæði um force majeure aðstæður sem áhrif gæti haft í tilviki greiðslufalls F ehf. Atvik þóttu vera með þeim hætti að skilyrði samningsákvæðisins voru talin uppfyllt þannig að greiðslufall F ehf. frá 1. apríl 2020 til 31. mars 2021 þóttu ekki hafa falið í sér vanefnd. Á hinn bóginn var fallist á þá niðurstöðu hins áfrýjaða dóms að það leysi F ehf. ekki undan þeirri skyldu að greiða kröfuna eftir að því ástandi lauk. F ehf. var dæmt til að greiða Í ehf. leiguskuldina með dráttarvöxtum frá þeim tíma er efndahindrun samkvæmt samningsákvæðinu lauk.
Með leigusamningi til 20 ára leigði S ehf. til B hf. fasteignir undir hótelrekstur. Vegna aðstæðna sem rekja mátti til heimsfaraldurs Covid-19 lokaði B hf. hótelinu í mars 2020. Jafnframt greiddi B hf. 20% af umsaminni leigu á tímabilinu. Í málinu krafði S ehf. B hf. um vangoldnar leigu samkvæmt leigusamningnum, að frátöldum framangreindum innborgunum. Kröfu var jafnframt beint að I hf., sem með áritun á samninginn ábyrgðist greiðslu fjárhæðar sex mánaða leigu. Í dómi Hæstaréttar var lagt til grundvallar að áhættuskipti að gagnkvæmum samningi ættu ekki að hafa áhrif á leigu umrætt tímabil. Skylda til greiðslu peninga hefði ekki fallið niður vegna reglunnar um force majeure. Þá ætti regla um stjórnunarábyrgð sem skuldari bar fyrir sig ekki við í málinu og heldur ekki reglur um brostnar forsendur. Jafnframt hafnaði Hæstiréttur því að efni væru til þess á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga að skilyrði væru til þess að víkja til hliðar endurgjaldsákvæði samningsins. Þó var upphafstími dráttarvaxta leiguskuldar miðaður við höfðun máls í héraði en ekki við umsamda gjalddaga. Þá var I hf. dæmdur greiðsluskyldur eftir ábyrgð sinni samkvæmt samningnum og var upphafstími dráttarvaxta dómkröfunnar á hendur honum hinn sami og hjá B hf.
S höfðaði mál á hendur F ehf. og krafðist endurgreiðslu vegna ferðar sem hann hafði bókað hjá F og greitt að fullu til Norður-Ítalíu en afpantað daginn fyrir brottför vegna útbreiðslu COVID-19 faraldurs. Hæstiréttur taldi ótvírætt að þegar ferðin var afpöntuð hefðu aðstæður á ákvörðunarstað verið bæði óvenjulegar og óviðráðanlegar og haft veruleg áhrif á framkvæmd fyrirhugaðrar ferðar S í skilningi 3. mgr. 15. gr. laga nr. 95/2018 um pakkaferðir og samtengda ferðatilhögun. Ekki var talið hafa úrslitaþýðingu hvort íslensk stjórnvöld hefðu formlega skilgreint alla Ítalíu sem svæði með mikla smitáhættu á þeim degi sem ferðin var afpöntuð heldur væri nægilegt að vissar líkur væru á áhættu fyrir heilbrigði S og fjölskyldu hans vegna farsóttar. Þá var ekki fallist á að lagafyrirmæli um rétt S til endurgreiðslu og beiting hennar við þessar aðstæður væru óhóflega íþyngjandi fyrir eignarrétt eða atvinnustarfsemi F í ljósi þeirrar neytendaverndar sem lögin stefndu að. Var því talið að skilyrði 15. gr. laga nr. 95/2018 til að afpanta ferðina með rétti til fullrar endurgreiðslu væru uppfyllt og að F bæri áhættuna af því að ferð væri afpöntuð af þessum ástæðum. Var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um rétt S til fullrar endurgreiðslu ásamt dráttarvöxtum frá því að 14 dagar voru liðnir frá afpöntun ferðarinnar.
Ó höfðaði mál á hendur F ehf. og krafðist endurgreiðslu vegna ferðar sem hann hafði bókað hjá F og greitt að fullu til Norður-Ítalíu en afpantað daginn fyrir brottför vegna útbreiðslu COVID-19 faraldurs. Hæstiréttur taldi ótvírætt að þegar ferðin var afpöntuð hefðu aðstæður á ákvörðunarstað verið bæði óvenjulegar og óviðráðanlegar og haft veruleg áhrif á framkvæmd fyrirhugaðrar ferðar Ó í skilningi 3. mgr. 15. gr. laga nr. 95/2018 um pakkaferðir og samtengda ferðatilhögun. Ekki var talið hafa úrslitaþýðingu hvort íslensk stjórnvöld hefðu formlega skilgreint alla Ítalíu sem svæði með mikla smitáhættu á þeim degi sem ferðin var afpöntuð heldur væri nægilegt að vissar líkur væru á áhættu fyrir heilbrigði Ó og fjölskyldu hans vegna farsóttar. Þá var ekki fallist á að lagafyrirmæli um rétt Ó til endurgreiðslu og beiting hennar við þessar aðstæður væru óhóflega íþyngjandi fyrir eignarrétt eða atvinnustarfsemi F í ljósi þeirrar neytendaverndar sem lögin stefndu að. Var því talið að skilyrði 15. gr. laga nr. 95/2018 til að afpanta ferðina með rétti til fullrar endurgreiðslu væru uppfyllt og að F bæri áhættuna af því að ferð væri afpöntuð af þessum ástæðum. Var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um rétt Ó til fullrar endurgreiðslu ásamt dráttarvöxtum frá því að 14 dagar voru liðnir frá afpöntun ferðarinnar.
G höfðaði mál á hendur F ehf. og krafðist endurgreiðslu vegna ferðar sem hann hafði bókað hjá F og greitt að fullu til Norður-Ítalíu en afpantað daginn fyrir brottför vegna útbreiðslu COVID-19 faraldurs. Hæstiréttur taldi ótvírætt að þegar ferðin var afpöntuð hefðu aðstæður á ákvörðunarstað verið bæði óvenjulegar og óviðráðanlegar og haft veruleg áhrif á framkvæmd fyrirhugaðrar ferðar G í skilningi 3. mgr. 15. gr. laga nr. 95/2018 um pakkaferðir og samtengda ferðatilhögun. Ekki var talið hafa úrslitaþýðingu hvort íslensk stjórnvöld hefðu formlega skilgreint alla Ítalíu sem svæði með mikla smitáhættu á þeim degi sem ferðin var afpöntuð heldur væri nægilegt að vissar líkur væru á áhættu fyrir heilbrigði G og fjölskyldu hans vegna farsóttar. Þá var ekki fallist á að lagafyrirmæli um rétt G til endurgreiðslu og beiting hennar við þessar aðstæður væru óhóflega íþyngjandi fyrir eignarrétt eða atvinnustarfsemi F í ljósi þeirrar neytendaverndar sem lögin stefndu að. Var því talið að skilyrði 15. gr. laga nr. 95/2018 til að afpanta ferðina með rétti til fullrar endurgreiðslu væru uppfyllt og að F bæri áhættuna af því að ferð væri afpöntuð af þessum ástæðum. Var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um rétt G til fullrar endurgreiðslu ásamt dráttarvöxtum frá því að 14 dagar voru liðnir frá afpöntun ferðarinnar.
F ehf. og Í ehf. gerðu með sér leigusamning árið 2013 þar sem F ehf. tók á leigu fasteign í eigu Í ehf. til ársins 2035 í því skyni að reka þar hótel. Vegna aðstæðna sem rekja mátti til Covid-19 faraldursins var hótelinu lokað frá 1. apríl 2020 til 31. mars 2021. Jafnframt greiddi F ehf. aðeins 20% af leigureikningi fyrir apríl 2020 og fjárhæð sem svaraði til 20% af heildarkröfu samkvæmt útgefnum reikningum fyrir janúar, febrúar og mars 2021, en greiddi ekki frekar móttekna leigureikninga á lokunartíma. Í málinu krafði Í ehf. F ehf. um vangoldnar leigugreiðslur samkvæmt leigusamningnum fyrir mánuðina apríl til og með september 2020 að frádregnum tilgreindum innborgunum. F ehf. krafðist sýknu af greiðslukröfu Í ehf. og að ákvæði leigusamnings um leigugreiðslur yrði vikið til hliðar allan tímann sem hótelinu var lokað. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að skilyrðum 3. mgr. 11. gr. leigusamnings aðila, þar sem samið var um áhrif ófyrirsjáanlegra atvika á gagnkvæma efndaskyldu (force majeure), hafi verið fullnægt í byrjun apríl 2020. Framangreint ástand hafi varað allt þar til F ehf. naut að nýju tekna af sölu á gisti- og veitingaþjónustu ári síðar á grundvelli samnings við S. Hefði F ehf. því ekki vanefnt greiðsluskyldu sína. Samningsákvæðið tæki einungis til þess tíma þegar efndahindrun væri til staðar og leiddi auk þess ekki til þess að krafa félli niður. Niðurstaða um það hvort greiðsluskylda F ehf. væri fallin niður réðist alfarið af því hvort efni væri til að víkja til hliðar grein 6.1 í samningi aðila um greiðslu leigu á grundvelli reglna um brostnar forsendur eða 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Landsréttur féllst á það með héraðsdómi að ekki kæmi til álita að beita reglunni um brostnar forsendur. Rétturinn vísaði til þess að 36. gr. laga nr. 7/1936 fæli í sér undantekningu frá meginreglu samningaréttar um skuldbindingargildi samninga og bæri almennt að beita varúð við beitingu hennar. Ganga yrði út frá því að leigusamningurinn hafi byggst á hagsmunamati tveggja jafnsettra aðila í viðskiptum. Samkvæmt honum hafi leigugreiðslur ekki tekið mið af afkomu í rekstri hótelsins. Ráðið yrði af dómaframkvæmd að nokkuð mikið þurfi til að koma svo að ákvæðum samnings af þessum toga milli jafnsettra aðila yrði vikið til hliðar eða breytt vegna atvika sem síðar koma til. Samningsaðilar þurfi því almennt sjálfir að bera áhættuna af því ef aðstæður breytist á samningstímanum. Framangreind sjónarmið eigi sérstaklega við um langtímasamninga þegar aðstæður breytist tímabundið á hluta samningstímans. Fjárhagsupplýsingar gæfu til kynna að rekstur F ehf. hafi verið mjög erfiður á þeim tíma sem ágreiningur aðila standi um en að vandinn hafi verið tímabundinn. Allan lokunartímann hafi F ehf. haft hið leigða húsnæði til umráða. Með vísan til alls þessa taldi Landsréttur ekki efni til að líta svo á að ósanngjarnt væri af hálfu Í ehf. að bera fyrir sig ákvæði leigusamningsins um greiðslu leigu. Var F ehf. því gert að greiða Í ehf. eftirstöðvar leiguskuldarinnar auk þess sem sýknað var af kröfum F ehf.
B hf. og S ehf. gerðu með sér leigusamning árið 2014 þar sem B hf. tók á leigu fasteign í eigu S ehf. til ársins 2036 í því skyni að reka þar hótel. Vegna aðstæðna sem rekja mátti til Covid-19 faraldursins var hótelinu lokað um tíma. Jafnframt greiddi B hf. aðeins 20% af umsömdu leigugjaldi frá apríl 2020. Í málinu krafði S ehf. B hf. um vangoldnar leigugreiðslur samkvæmt leigusamningnum, að frátöldum framangreindum innborgunum. Kröfu var jafnframt beint að áfrýjandanum I hf., sem með áritun á samninginn ábyrgðist greiðslu sex mánaða leigu samkvæmt honum. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að Covid-19 faraldurinn og ráðstafanir stjórnvalda tengdar honum hefðu falið í sér atburð sem í samningssambandi aðila hefði fallið undir hina óskráðu reglu um force majeure, enda hefði greiðsluvandi B hf. stafað af ófyrirsjáanlegum og óviðráðanlegum atburði sem var ótengdur rekstri félagsins að öðru leyti. Var því ekki talið að um vanefnd hefði verið að ræða af hálfu B hf. þótt félagið hefði aðeins greitt 20% af umsaminni leigu á tímabilinu frá apríl 2020 til og með nóvember sama ár. Í því fælist þó ekki sjálfkrafa að greiðsluskylda félli niður því skuldara bæri að efna samningsskuldbindingar sínar þegar efndahindrun sem fellur undir regluna um force majeure væri úr vegi, nema lög stæðu til annars. Þá taldi Landsréttur að ógilding ákvæðis leigusamnings aðila um leigugjald og ábyrgð I hf. á vanefndum myndi fela í sér óréttláta réttindaskerðingu. Kæmi því ekki til greina að beita reglunni um brostnar forsendur í málinu. Jafnframt hafnaði Landsréttur því að efni væru til þess á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga að leggja, í heild eða að hluta, á S ehf. hina endanlegu áhættu af áhrifum Covid-19 faraldursins á rekstur B hf. Í því efni var litið til meginreglu samningaréttar um skuldbindingargildi samninga og þess að samningsaðilar þurfi almennt sjálfir að bera áhættuna af því ef aðstæður breytast á löngum samningstíma. Þá hefði B hf., andstætt S ehf., notið góðs af ýmsum mótvægisaðgerðum stjórnvalda vegna Covid-19 faraldursins. Loks hefði S ehf. lagt út í kostnað bæði við öflun og rekstur hins leigða húsnæðis og við að laga það að þörfum B hf., allt gegn því leigugjaldi sem samið var um, auk þess sem B hf. hefði haft hið leigða til fullrar ráðstöfunar allan þann tíma sem krafa S ehf. tók til. Féllst Landsréttur því á að S ehf. ætti kröfu á hendur B hf. vegna vangoldinnar leigu samkvæmt leigusamningi aðila og á hendur I hf. á grundvelli ábyrgðarskuldbindingar þess félags samkvæmt samningnum.
Leigusamningi vikið til hliðar að hluta á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936.
Stefndi dæmdur til að greiða stefnanda ógreidd laun, sem stefnandi krafðist í kjölfar þess að hann rifti tímabundnum samningi aðila vegna vanskila stefnda. Ekki var fallist á að draga ætti frá kröfum stefnanda, meðal annars vegna fjarvista vegna meiðsla eða vegna óviðráðanlegra ytri aðstæðna vegna heimsfaraldurs COVID-19.