Dómstólaleit

X var sakfelldur fyrir brot gegn 209. gr., 1. mgr. 217. gr., 1. mgr. 232. gr., 233. gr. og 233. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 gagnvart fyrrverandi sambýliskonu sinni A og brot gegn 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 gagnvart tveimur drengjum hennar. Var einum ákærulið er varðaði stórfelldar ærumeiðingar sbr. 233. gr. b. almennra hegningarlaga vísað frá dómi þar sem verknaðarlýsing ákæru var talin vera í ósamræmi við gögn málsins. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að um fjölmörg brot hefði verið að ræða sem hefðu náð yfir langt tímabil. Þá hefði X með framgöngu sinni gerst sekur um alvarleg brot sem öll hefðu miðað að því að raska högum A. Var refsing X ákveðin fangelsi í 2 ár auk þess sem honum var gert að greiða A skaðabætur.

X var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr., 2. mgr. 218. gr., 225. gr. og 233. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 98. og 1. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 gagnvart þremur börnum sínum og eiginkonu samkvæmt sex ákæruliðum. Í fimm ákæruliðanna hafði X verið sakaður um stórfelldar ærumeiðingar, sbr. 233. gr. b. almennra hegningarlaga. Var hann sýknaður af sakargiftum um brot gegn ákvæðinu samkvæmt þremur þeirra þar sem hvorki hefði komið fram í lýsingu þeirra á háttsemi ákærða né annars staðar í ákæru hvort eða með hvaða hætti hann hefði smánað eða móðgað brotaþola. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að um mörg brot hefði verið að ræða sem beinst hefðu að þremur ungum börnum hans og eiginkonu á heimili þeirra um átta ára skeið. Á hinn bóginn var horft til þess að óhæfilegur dráttur hafði orðið á meðferð málsins hjá ákæruvaldinu. Var refsing X ákveðin fangelsi í 15 mánuði auk þess sem honum var gert að greiða A og þremur börnum sínum skaðabætur.

X var sakfelldur fyrir brot gegn 225. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa með ofbeldi neytt eiginkonu sína A inn á baðherbergi og gripið um upphandlegg hennar með þeim afleiðingum að hún hlaut mar á báðum handleggjum. Þá var hann sakfelldur fyrir brot gegn 217. gr. og 233.gr. b. almennra hegningarlaga og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 með því að hafa veist að A með ofbeldi þar sem hún lá í hjónarúmi þeirra ásamt syni þeirra B og sett kodda fyrir vit A svo henni lægi við köfnun. Loks var hann sakfelldur fyrir brot gegn 217. gr., 225. gr. og 233. gr. b. almennra hegningarlaga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga með því að hafa dregið A inn í bílskúr og beitt hana og C, sem reynt hafði að koma A til varnar, ofbeldi með nánar tilgreindum hætti að B viðstöddum. Við ákvörðun refsingar var litið til 77. gr. almennra hegningarlaga. Þá var tekið mið af 3. mgr. 70. gr. laganna þar sem verknaðir X hefðu í öllum tilvikum beinst gegn eiginkonu og í tveimur tilvikum einnig gegn ungu barni þeirra. Á hinn bóginn var litið til þess að óhæfilegur dráttur hafði orðið á útgáfu ákæru og við meðferð málsins á milli dómstiga. Var refsing X ákveðin fangelsi í 12 mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var honum gert að greiða A 800.000 krónur í skaðabætur.

X var sakfelldur fyrir brot gegn 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 með því að hafa birt nektarmyndir af A, fyrrverandi unnustu sinni, á samskiptasíðunni Facebook. Að virtri þeirri meginreglu íslensks réttar, að allan vafa um það hvort refsiákvæði taki til háttsemi ákærða eigi að virða honum í hag, var X sýknaður af broti gegn 233. gr. b. almennra hegningarlaga. Engu að síður var talið að X hefði brotið gróflega gegn trúnaði A með framferði sínu. Af þeim sökum og með hliðsjón af 1., 6. og 7. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga var refsing X ákveðin fangelsi í sex mánuði, en vegna ungs aldurs hans og þess að hann hafði játað háttsemi sína og honum hafði ekki verið refsað áður var hún bundin skilorði í tvö ár. Þá var X gert að greiða A 250.000 krónur í miskabætur.

X var ákærður fyrir endurteknar líkamsárásir gegn þáverandi sambúðarkonu sinni, A. Var honum meðal annars gefið að sök að hafa „í október 2006 til júní 2007“ á heimili þeirra í Danmörku veist ítrekað að henni með barsmíðum og veitt henni áverka. Talið var að staðfesting lægi fyrir um allmörg ákveðin tilvik og gæti ónákvæm tímasetning endurtekinna brota í þessum lið ákærunnar ekki staðið því í vegi að X yrði sakfelldur samkvæmt verknaðarlýsingu í ákæru. Þá var X jafnframt sakfelldur fyrir þrjár aðrar líkamsárásir gagnvart A. Voru brot hans heimfærð undir 1. mgr. 217. gr. og 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. X var hins vegar sýknaður af ákæru um að hafa veist að föður sínum, B. Foreldrar X gáfu hvorki skýrslu fyrir lögreglu né héraðsdómi, en nágranni þeirra, sem kom á vettvang eftir að hafa orðið var við háreysti frá húsi þeirra um nóttina, kom á hinn bóginn fyrir dóm. Var talið að gegn neitun X nægði framburður þessa eina vitnis ekki til að ákæruvaldið fullnægði sönnunarbyrði, sem það ber samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, og gætu ljósmyndir af B, sem sýndu ákomur í andliti hans, ekki bætt þar úr. Þá var X sakfelldur fyrir ítrekuð kynferðisbrot með því að hafa neytt A með hótunum um ofbeldi eða annars konar ólögmætri nauðung til samræðis og annarra kynferðismaka með öðrum körlum, en X ýmist ljósmyndaði kynmökin eða tók þau upp á myndband og tók iðulega þátt í þeim. Var háttsemi X talin varða við 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. X mótmælti því að sakargiftir, þó taldar yrðu sannaðar, yrðu færðar undir framangreint refsiákvæði. Fallist var á þá skýringu ákæruvaldsins að ekkert gæti skýrt háttsemi X annað en það að þessi kynmök annarra hefðu haft kynferðislegt gildi fyrir hann og komið í staðinn fyrir eða bætt upp hefðbundið samræði, jafnvel þótt hann hefði sjálfur iðulega tekið þátt í þessum athöfnum. Athæfið, sem hann neyddi A til að taka þátt í, félli því undir önnur kynferðismök í merkingu ákvæðisins. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til þess að X hefði gerst sekur um fjölmargar líkamsárásir og sérlega gróf og alvarleg kynferðisbrot gegn þáverandi sambúðarkonu sinni. Brotin stóðu yfir um árabil og afleiðingar þeirra fyrir A væru alvarlegar. Var X gert að sæta fangelsi í átta ár. Þá var hann jafnframt dæmdur til að greiða A 3.000.000 krónur í miskabætur.

X var sakfelldur fyrir fjórar líkamsárásir gegn fyrrverandi sambýliskonu sinni og tveimur börnum hennar. Voru brotin heimfærð undir 217. gr. og 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og refsing hans ákveðin með vísan til 77. gr. sömu laga. X neitaði sök í málinu. Hann hafði ekki áður hlotið refsingu, en að öðru leyti var ekki talið að hann ætti sér málsbætur. Ekki var talið að 3. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga ætti við í málinu en við ákvörðun refsingar var litið til 3. mgr. 70. gr. sömu laga. Var X dæmdur í 8 mánaða fangelsi, þar af 6 mánuði skilorðsbundið í fjögur ár, auk þess sem honum var gert að greiða fyrrverandi sambýliskonu sinni skaðabætur að fjárhæð 300.000 krónur, dóttur hennar 75.000 krónur og syni hennar 120.000 krónur.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn stjúpdóttur sinni, A, sbr. 1. mgr. 201. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa á árunum 2004 til 2007, er hún var 11 til 14 ára, tvisvar til þrisvar sinnum í viku haft samræði við hana. Fullsannað þótti með trúverðugum framburði A, vitnisburði og vottorði læknis um líkamlegt ástand hennar og forstöðumanns Barnahúss um andlegt ástand hennar, auk vitnisburðar móður hennar um andlegt ástand hennar og samskipti hennar við X, að X hafi framið þann verknað sem lýst var í ákæru, þó þannig að talið var að hann hafi haft samfarir nokkuð reglulega við A á umræddu tímabili. Tók Hæstiréttur fram að við mat á sönnun sakargifta samkvæmt ákæru hafi ekki skipt máli að systir X hafi borið um kynferðislega tilburði hans gagnvart sér þegar hún hafi verið barn að aldri og X hafi viðurkennt það að vissu marki. Talið var að X ætti sér ekki málsbætur. Hann hafi með háttsemi sinni brotið mjög alvarlega gegn barni sem honum hafi verið treyst og trúað fyrir í mörg ár með þeim afleiðingum að hann hafi rúið barnið æsku sinni og þeim möguleika að lifa eðlilegu lífi í sátt við sjálfa sig, aðra og umhverfi. Hann hafi misnotað gróflega þann trúnað sem A hafi sýnt honum og þá virðingu sem hún hafi borið fyrir honum sem uppalanda. Þá hafi brotin átt sér stað á heimili A þar sem hún hafi átt að eiga öruggt skjól og vernd fyrir slíkri misnotkun. Hafi brotin verið til þess fallin að valda henni verulegum skaða og hafi X átt að vera það fyllilega ljóst. Þá var við ákvörðun refsingar litið til nýrrar 3. mgr. sem bætt var við 70. gr. almennra hegningarlaga á tímabilinu og þess að brot X voru að hluta framin eftir gildistöku laga sem breyttu 1. mgr. 201. gr. og 1. mgr. 202. gr. laganna. Var refsing X ákveðin fangelsi í átta ár. Þá þótti hann með háttsemi sinni hafa bakað sér skyldu til greiðslu miskabóta til A sem ákveðnar voru 2.500.000 krónur

X var sakfelldur fyrir líkamsárás með því að hafa veist að fyrrverandi eiginkonu sinni á þáverandi heimili þeirra. Var brot hans heimfært til 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við mat á refsingu ákærða var litið til þess að ákærði hafði áður gerst brotlegur gegn sama ákvæði almennra hegningarlaga sem hafði nú ítrekunaráhrif samkvæmt 1. mgr. 218. gr. b. sömu laga. Hins vegar þótti ekki skilyrði í málinu til að beita 3. mgr. sama ákvæðis eins og málið lá fyrir. Þá þótti jafnframt ekki tækt að beita ákvæði 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga til refsiþyngingar þar sem um einstakt tilvik var að ræða. Með vísan til 3. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 var niðurstaða héraðsdóms um tveggja mánaða skilorðsbundna fangelsisrefsingu X staðfest.

X skaut að eiginkonu sinni Y með haglabyssu á heimili þeirra. Y hlaut ekki alvarlega áverka en ljóst var að X hafði beitt skotvopninu á þann hátt að hann framdi lífshættulegan verknað og að hending ein réði því að ekki hlaust bani af. Með vísan til forsendna héraðsdóms var staðfest sú niðurstaða hans að ákærði hefði með verknaði sínum brotið gegn 211. gr. sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var þar með hafnað málsvörn X að um voðaskot hefði verið að ræða. Við ákvörðun refsingar var litið til þess hversu einbeittur ásetningur ákærða til verknaðarins hefði verið og ekki var fallist á að hafa ætti hliðsjón af 2. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga við ákvörðun hennar. Að þessu virtu og með hliðsjón af ákvæði 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga var refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sex ár.