Dómstólaleit

Sakamál var höfðað á hendur S með ákæru 15. júlí 1997 þar sem honum var gefið að sök að hafa sparkað í höfuð A þar sem hann lá á gólfi veitingahúss í kjölfar þess að SÞ greiddi A höfuðhögg með þeim afleiðingum að hann féll í gólfið, en A lést af völdum heilablæðingar sólarhring eftir atvikið. Með dómi héraðsdóms 19. september 1997 var S sýknaður af ákærunni. Með dómi Hæstaréttar 22. maí 1998 í máli nr. 390/1997, sem birtur var í dómasafni réttarins það ár á bls. 2060, var S sakfelldur samkvæmt ákæru, en brot hans heimfært til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og hann dæmdur til tveggja ára og þriggja mánaða fangelsisrefsingar. Hæstiréttur féllst á beiðni S um endurupptöku málsins 13. júní 2012. Í dómi Hæstaréttar sagði meðal annars að engin efni stæðu til þess að niðurstaða héraðsdóms um mat á sönnunargildi munnlegs framburðar í málinu væri röng svo einhverju máli skipti um úrslit máls og hafnaði kröfu ákæruvaldsins um ómerkingu héraðsdóms og heimvísunar málsins. Þá vísaði Hæstiréttur til þess að héraðsdómur hefði ekki talið framburð S ótrúverðugan, svo langt sem hann næði, en hann hefði eindregið neitað sök og að ákæruvaldið hefði ekki fært fram frekari sönnunargögn til stuðnings sakfellingu S en vætti B. Þannig stæði orð gegn orði. Var ákæruvaldið ekki talið hafa axlað sönnunarbyrði sína samkvæmt 108. gr., sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og var S því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

A og S voru ákærðir fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, A með því að hafa slegið tvo lögreglumenn og A og S með því að hafa ásamt þriðja manni ráðist að lögreglumanni og slegið hann ítrekað og sparkað í höfuð hans. Fyrir Hæstarétti gerði ákæruvaldið athugasemdir um atriði sem ekki hafi verið nægjanlega litið til við úrlausn málsins í héraði. Ekki þóttu efni til að telja ákvæði 5. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 geta átt við. Talið var að héraðsdómara hafi frá öndverðu mátt vera ljóst að niðurstaða málsins myndi ráðast af mati á sönnunargildi munnlegra skýrslna og hefðu með réttu lagi þrír héraðsdómarar átt að skipa dóm í málinu. Þrátt fyrir það voru ekki talin efni til að ómerkja héraðsdóminn. Talið var sannað að A hafi slegið tvo lögreglumenn, en hins vegar ekki talið sannað að hann hafi gert sér grein fyrir að um lögreglumenn var að ræða við verknaðinn, en þeir voru óeinkennisklæddir. Var brot A því ekki heimfært undir 1. mgr. 106. gr. hegningarlaga, heldur 1. mgr. 217. gr. Ekki var talið sannað að A og S hefðu í sameiningu ásamt þriðja manni ráðist á lögreglumann, enda hafi lögreglumennirnir ekki getað borið um það hverjir það hafi verið sem veittust að honum og fleiri hafi verið á vettvangi. Voru þeir því sýknaðir af þeim hluta ákærunnar sem sneri að þeirri háttsemi. Við ákvörðun refsingar A var m.a. litið til þess að hann réðst án nokkurs tilefnis á tvo menn úti á götu og veitti þeim þung höfuðhögg. Þá voru fjórir félagar hans komnir út úr bifreið reiðubúnir til að leggja honum lið. Var refsing A ákveðin fangelsi í þrjá mánuði, en ekki þóttu efni til að skilorðsbinda hana.

I var sakfelldur fyrir líkamsárás, sem varðaði við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa slegið B í höfuðið með gleríláti, sem brotnaði við höggið og hlaut B meðal annars áverka á andliti. Ekki var talið að ákvörðun héraðsdómara um að sitja einn í dómi hefði átt að leiða til ómerkingar og heimvísunar máls. Þá var með vísan til 4. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 ekki hróflað við þeirri niðurstöðu héraðsdómara, að I hefði framið þá háttsemi, sem lýst var í ákæru, en niðurstaðan var reist á mati á munnlegum framburði E og vitna. Var héraðsdómur staðfestur um sakfellingu I en refsing skilorðsbundin að fullu.

H var sakfelldur fyrir líkamsárás með því að hafa ráðist á GP og GV með þeim afleiðingum að GP hlaut 1 cm langan skurð á fingri og GV rotaðist og hlaut 2 cm langan skurð á kinn, skurð á vör og langan skurð á höku. Var brot hans heimfært undir 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með því rauf hann skilorð sem hann hlaut með dómi 30. október 2006, og var það mál tekið upp og honum gerð refsing í einu lagi samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga. Refsing hans var ákveðin 5 mánuðir en frestað var fullnustu 4 mánaða af refsingunni. Þá var H gert að greiða miskabætur til handa GP og GV og bætur vegna kostnaðar af því að kröfunni var haldið fram.

Opinbert mál var höfðað á hendur E með ákæru 15. febrúar 2000. Með dómi Hæstaréttar 17. maí 2001 var E sýknaður af tveimur ákæruliðum en sakfelldur fyrir fjárdrátt, með því að hafa á árinu 1996, sem oddviti Vestur-Landeyjahrepps, dregið sér 500.000 krónur með því að hafa látið færa sér til inneignar á viðskiptareikning sinn umrædda fjárhæð sem hafði verið gjaldfærð hjá sveitasjóði sem kostnaður vegna vegagerðar við Þúfuveg í hreppnum, án þess að reikningar lægju þar að baki. Vegna beiðni E um endurupptöku á umræddum dómi lagði Hæstiréttur fyrir settan saksóknara í málinu að kveða til tvo óhlutdræga matsmenn til að semja rökstudda matsgerð um nánar tilgreind atriði í ákvörðun réttarins. Í kjölfar matsgerðarinnar og skýrslutöku af matsmönnum varð Hæstiréttur við beiðni E um endurupptöku á dómi Hæstaréttar. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að ekki yrði talið að þáverandi ríkissaksóknari hefði verið vanhæfur til að fara með málið þrátt fyrir að bróðir hans væri einn af eigendum endurskoðunarskrifstofu þeirrar er vann ársreikninga hreppsins, og synir hans ynnu hjá fyrirtækinu. Þá lá fyrir í málinu að umræddar 500.000 krónur hefðu verið færðar hreppnum til gjalda í ársreikningi fyrir árið 1996. Verulegt misræmi var annars vegar milli framburðar M, fyrrverandi endurskoðanda hreppsins, um það hvenær umrædd færsla hefði verið færð til inneignar á viðskiptareikning E og aðdragandann að því, og framlagðra bókhaldsgagna og niðurstöðu dómkvaddra matsmanna hins vegar. Í ljósi þess að vafi léki á hvort E hefði vitað um færsluna og hvort huglæg skilyrði um ásetning E samkvæmt 247. og 243. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 væru uppfyllt, var það mat meirihluta Hæstaréttar að ákæruvaldinu hefði ekki tekist að sannað sekt E og var hann því sýknaður af kröfum þess.

Opinbert mál var höfðað á hendur JÁ, T og JG með ákæru í 19 liðum. Á fyrri stigum hafði einum lið ákærunnar verið vísað frá héraðsdómi, svo og hluta eins annars. Í 9 af þeim liðum, sem eftir stóðu, var JÁ einn borinn sökum um að hafa brotið gegn 1. og 2. mgr. 104. gr., sbr. 153. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög með því að hafa látið almenningshlutafélagið B, sem hann var forstjóri fyrir, ýmist veita hluthöfum í félaginu lán eða veita lán til kaupa á hlutum í félaginu. Í 7 liðum voru JÁ og T sakaðir um stórfelld bókhaldsbrot samkvæmt 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 fyrir að hafa látið rangfæra bókhald B, en í einum af þeim liðum var JG borinn sökum með þeim. Að auki var JÁ sakaður í 6 liðanna um að hafa brotið gegn 1., sbr. 3. mgr. 158. gr. almennra hegningarlaga og 153. gr. og 1. mgr. 154. gr. laga nr. 2/1995 með því að hafa í blekkingarskyni látið senda frá B til Verðbréfaþings Íslands rangar opinberar tilkynningar um hag félagsins, þar sem gætt hafi áhrifa af ætluðum rangfærslum bókhalds þess. Loks voru JÁ og T báðir í einum lið ákærunnar og T einn í öðrum lið bornir sökum um að hafa dregið fé af B. Í héraði var JÁ sýknaður af sakargiftum í fyrstnefndu 9 liðum ákærunnar. Einnig voru JÁ og T sýknaðir af sökum í 3 liðum hennar, sem vörðuðu ætluð bókhaldsbrot, en þeir báðir ásamt JG sakfelldir samkvæmt einum lið og JÁ að auki í því tilviki fyrir að hafa látið senda ranga opinbera tilkynningu um hag B. Þá var T einn sakfelldur fyrir bókhaldsbrot samkvæmt 3 ákæruliðum. JÁ og T voru sýknaðir af sökum um fjárdrátt samkvæmt þeim lið í ákærunni, sem beindist að þeim saman, en T var sakfelldur að hluta fyrir slíkt brot samkvæmt þeim lið, sem sneri að honum einum. Ákærðu lýstu allir yfir áfrýjun varðandi þá liði ákærunnar, sem þeir voru sakfelldir fyrir, en af hálfu ákæruvaldsins var áfrýjað til sakfellingar ákærðu samkvæmt öllum liðum hennar, þó ekki T í því tilviki, þar sem hann hafði verið sakaður ásamt JÁ um fjárdrátt. Fyrir Hæstarétti var ekki tekin til greina krafa JÁ og T um að málinu yrði vísað frá réttinum varðandi nokkra af þeim ákæruliðum, sem þeir höfðu verið sýknaðir af í héraði, enda var ekki fallist á með þeim að ríkissaksóknara hefði borið að tryggja sönnur fyrir því að áfrýjunarstefna hafi í raun verið gefin út á þeim degi, sem hún bar með sér og var lokadagur áfrýjunarfrests gagnvart ákæruvaldinu. Ekki var heldur tekin til greina krafa JÁ og T um að málinu yrði vísað frá héraðsdómi, en hana höfðu þeir einkum reist á því að ríkissaksóknara hafi verið óheimilt að höfða þetta mál sökum þess að fyrra máli á hendur þeim um samsvarandi sakarefni hafði verið vísað frá dómi, svo og að miklar tafir hafi orðið á málinu og rannsókn þess hjá lögreglu hafi í tilteknum atriðum verið áfátt. Varðandi þá 9 liði ákæru, sem beindust að JÁ vegna ætlaðra brota gegn 104., sbr. 153. gr. laga nr. 2/1995, var ekki fallist á þá málsvörn hans að í ákvæðum þessum væri ekki að finna nægilega skýra refsiheimild. Í 6 af þeim tilvikum var talið að B hefði ekki veitt lán í skilningi 104. gr. og var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu JÁ að því leyti. Í 3 tilvikum var á hinn bóginn litið svo á að félagið hefði veitt lán í skilningi ákvæðisins. Í héraðsdómi hafði JÁ verið sýknaður af sökum samkvæmt þeim liðum ákærunnar án þess að afstaða væri tekin til þess hvort sannað væri að hann hafi af ásetningi látið B veita þessi lán, en lánin voru veitt á árunum 1999 og 2001. Með því að litið var svo á að brot þessi, ef sönnuð yrðu, myndu ekki varða þyngri refsingu en sektum þótti sýnt að hugsanleg sök hafi hér verið fyrnd, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga. Yrði andstætt rétti JÁ samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar til réttlátrar meðferðar máls innan hæfilegs tíma að ómerkja héraðsdóm til þess eins að láta meta hvort sök hans væri sönnuð samkvæmt þessum ákæruliðum en sýkna hann að því búnu vegna fyrningar. Niðurstaða héraðsdóms um sýknu JÁ var því einnig staðfest um þessa ákæruliði. Varðandi önnur brot, sem ákærðu voru gefin að sök og þeir höfðu verið sýknaðir af í héraði, var ekki fallist á með ákæruvaldinu að fært væri samkvæmt 4. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála að endurskoða sönnunarmat héraðsdóms á grundvelli skjallegra gagna einna og án tillits til munnlegra skýrslna fyrir héraðsdómi. Í þeim tilvikum þóttu ekki efni til að ómerkja héraðsdóm á grundvelli 5. mgr. sömu lagagreinar, en niðurstöður hans um sakfellingar JÁ, T og JG voru staðfestar, að frátalinni sakfellingu þess fyrstnefnda fyrir að hafa látið senda ranga opinbera tilkynningu um hag B, enda lá slík tilkynning ekki fyrir í málinu. JÁ og JG voru dæmdir til að sæta fangelsi í 3 mánuði og T í 12 mánuði, en refsing þeirra allra var bundin skilorði.

A var ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa á víðavangi með ofbeldi haft samræði og endaþarmsmök við X og sumpart notfært sér að hún gat ekki spornað við háttseminni sökum ölvunar, sbr. 1. og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. A neitaði sök og kvaðst hafa haft samræði við X með fullum vilja hennar. Talið var sannað að A hafði samræði við X en frásögn hans um að hún hafi viljað þýðast hann við aðstæður í málinu án nokkurs aðdraganda eða orðaskipta þótti ótrúverðug. Með hliðsjón af trúverðugri frásögn vitna um lýsingu kæranda á atburðunum og læknisfræðilegum gögnum þótti ekki varhugavert að telja sannað að A hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að um hrottafengna árás á kynfrelsi X var að ræða með mjög alvarlegum afleiðingum. Þótti refsing A hæfilega ákveðin fangelsi í fjögur ár. Þá var ákærði dæmdur til að greiða X miskabætur að fjárhæð 1.500.000 krónur.

A lenti í umferðarslysi í mars 1995 og varð fyrir varanlegu líkamstjóni. Óumdeilt var tryggingafélagið S hf. bæri að bæta honum tjónið úr slysatryggingu ökumanns en aðilar höfðu deilt um fjárhæð bótanna. S hf. greiddi inn á kröfuna og gerði síðan upp við A 14. febrúar 2002 samkvæmt yfirmatsgerð sem þá lá fyrir. A höfðaði mál 14. mars 2005 og krafðist hærri bóta. Héraðsdómur féllst á það og dæmdi S hf. til að greiða A eftirstöðvar bótanna með vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga frá 24. apríl 1997 til 24. maí 2001 og dráttarvöxtum frá þeim degi til greiðsludags. S hf. greiddi A fjárhæðina ásamt vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga frá 14. mars 2001 til 14. mars 2005 en áfrýjaði svo málinu. Taldi félagið að vextir fyrir þann tíma væru fyrndir og að miða ætti upphafstíma dráttarvaxta við annað tímamark en samkvæmt héraðsdómi. Talið var að A hefði við uppgjörið 14. febrúar 2002 þurft að gera fyrirvara ef hann vildi viðhalda rétti til að ráðstafa eldri innborgunum inna á elstu áfallna vexti af þeim hluta kröfunnar sem hann þá taldi ógreiddan. Vextir sem fallið höfðu á kröfuna fyrir 14. mars 2001 voru taldir fyrndir samkvæmt 2. tl. 3. gr., sbr. 11. gr. laga nr. 14/1905. Í ljósi þess að meira en þrjú ár liðu frá uppgjörinu 14. febrúar 2002 og þar til málið var höfðað þótti rétt að beita heimild í niðurlagi 9. gr. laga nr. 38/2001 og hafna kröfu A um dráttarvexti fyrir þetta tímabil. Hins vegar var ekki fallist á að tafir á meðferð málsins í héraði vegna álitsumleitunar til læknaráðs ættu að hafa áhrif á upphafstíma dráttarvaxtakröfunnar. Samkvæmt þessu var S hf. var gert að greiða A dráttarvexti af þegar greiddum eftirstöðvum bótanna frá því að málið var höfðað og til greiðsludags.

X var gefið að sök að hafa framið kynferðisbrot gegn Y, dóttur sambúðarkonu sinnar A. Í málinu lék vafi á um tímasetningu hins ætlaða brots. Var lögreglustjóra B, að skipan ríkissaksóknara, því sérstaklega gert að kanna hvenær ákveðinn atburður hefði átt sér stað er Y og A miðuðu tímasetningu hins ætlaða brots við. Voru í framhaldinu kvödd til ýmiss vitni í tilraun til að upplýsa um hina ætluðu tímasetningu. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði að sakargiftir á hendur ákærða X hefðu verið gegn neitun hans studdar frásögn Y en hún hefði verið óljós og ekki fengið stuðning af gögnum málsins. Nokkur vissa um tímasetningu hins ætlaða brots skipti verulegu máli en um það hefði framburður vitna ekki verið á einn veg, auk þess sem missagnir voru um önnur atriði. Eins og sönnunarfærslu hefði verið háttað þótti ekki hafa tekist að færa fram nægilega sönnun um sök X, þannig að hún yrði ekki vefengd með skynsamlegum rökum. Var X því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins og var bótakröfu Y vísað frá héraðsdómi.

B var sakfelldur fyrir að hafa veist að mágkonu sinni, þar sem hún var stödd á dvalarstað hans, með þeim afleiðingum að hún hlaut mar yfir vinstri rist, marblett á hægri rasskinn, eymsli og marbletti við vinstri úlnlið, eymsli yfir vinstri olnboga og í vinstri öxl. Brot hans var heimfært til 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Hins vegar taldist ósannað að hann hefði dregið hana eftir gólfinu, reynt að binda hana, rifið af henni sokka og skó og sigað á hana hundi, eins og hann var ákærður fyrir. Þá var heldur ekki talað sannað að hann hefði haldið henni nauðugri í húsinu greint sinn. Var hann því sýknaður af því að hafa brotið gegn 226. gr. almennra hegningarlaga. Refsing B var ákveðin þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi. Þá var hann dæmdur til að greiða mágkonu sinni skaðabætur.

G var ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa haft samræði við X í samkvæmi á meðan hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga. Í héraðsdómi, sem staðfestur var um sakfellingu ákærða, var talið sannað að G hefði notfært sér svefndrunga X til að koma fram vilja sínum og þar með brotið gegn 196. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var hann dæmdur í 15 mánaða fangelsi og til að greiða X 700.000 krónur í miskabætur.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa haft samræði við Y á meðan hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga. Í héraðsdómi, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans, var talið sannað að X hefði haft samræði við Y gegn vilja hennar og þar með gerst brotlegur við 196. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var hann dæmdur í 18 mánaða fangelsi og til að greiða Y 800.000 krónur í miskabætur.

M og S voru ákærðir fyrir líkamsárásir. Þrátt fyrir nokkra ónákvæmni í ákæru þótti mega leggja dóm á málið með þeirri greiningu á sakarefninu, sem fólst í hinum áfrýjaða dómi. Í héraði voru báðir sýknaðir af sakargiftum um líkamsárás á A, en hvor um sig hins vegar sakfelldur fyrir líkamsárás á B. Fyrir Hæstarétti gerði ákæruvaldið kröfu um að M yrði sakfelldur fyrir líkamsárás á A. Voru ekki efni til að Hæstiréttur endurmæti sönnunargildi munnlegs framburðar tveggja vitna, sem sýkna M í héraði þótti byggja á. Var héraðsdómur því staðfestur um þetta atriði. Báðir ákærðu kröfðust fyrir Hæstarétti sýknu af ákærum um líkamsárás á B, sem þeir voru sakfelldir fyrir í héraði. Var ekki fallist á forsendur fyrir sakfellingu M og var hann því sýknaður af þessum þætti ákærunnar. Ekki var fallist á andmæli S, sem fyrst komu fram við meðferð málsins fyrir Hæstarétti, við því að dómskýrsla vitnis, sem sakfelling hans í héraði var byggð á, hafði verið tekin gegnum síma. Hins vegar yrði litið til athugasemdanna við mat á sönnunargildi vitnaskýrslunnar. Ekki var talið unnt að sakfella S fyrir líkamsárás á B á þeim grundvelli sem gert var í héraðsdómi og var hann því sýknaður af því ákæruefni. Í samræmi við þetta var bótakröfum í ákæru vísað frá héraðsdómi.

H var ákærður fyrir fjárdrátt með því að hafa í starfi sínu sem fasteignasali í sex skipti dregið sér fjármuni, sem hann tók við hjá viðskiptavinum sínum vegna sölu á fasteignum, sem hann annaðist. Þá var hann enn fremur ákærður fyrir skjalafals. Fallið var frá ákæru fyrir einn ákærulið undir rekstri málsins í héraði. Þá var hann sýknaður af tveimur liðum í ákæru en sakfelldur fyrir brot samkvæmt öðrum ákæruliðum. Áfrýjun málsins varðaði einungis einn lið ákærunnar, sem H var sýknaður af í héraði, enda hafði H ekki áfrýjað dómnum fyrir sitt leyti. Þar var honum gefið að sök að hafa dregið sér andvirði húsbréfa, sem hann hafði tekið að sér að innleysa í tengslum við sölu á tiltekinni fasteign. Talið var að með umræddum ráðstöfunum hefði H slegið eign sinni á húsbréfin og ráðstafað þeim í eigin þágu en með því hefði hann gerst sekur um fjárdrátt. Var refsing ákærða fyrir þau fjögur brot, sem hann var sakfelldur fyrir, talin hæfileg 12 mánaða fangelsi en ekki þótti efni til að skilorðsbinda refsinguna.

R og D voru ákærðir fyrir fíkniefnabrot framin í ágóðaskyni á árinu 2002, með því að R hafi staðið fyrir innflutningi frá Þýskalandi á alls 27 kg af kannabis, flutt hingað til lands í 10 ferðum af flugfarþegum um Keflavíkurflugvöll, þeirra á meðal af F alls 7 kg í jafnmörgum ferðum, og af farþega í skipi um Seyðisfjarðarhöfn í einni ferð, en í samráði við R hafi D í sjö skipti tekið við alls 23 kg af þessum innfluttu fíkniefnum, sem síðan hafi verið seld. Talið var sannað að þjóðverjinn S hafi skipulagt innflutning fíkniefnanna, útvegað þau á árinu 2002, og þau verið flutt hingað til lands af nánar tilgreindum einstaklingum og ákærðu R og D lagt þar á ráðin. Hafi R átt stærri hlut í innflutningi fíkniefnanna með samskiptum sínum við S. Hafi D tekið við fíkniefnum í 6 skipti og R staðið fyrir innflutningi á þeim ef frá er talið eitt tilvik þar sem aðeins var fyrir að fara framburði þjóðverjans K hjá lögreglu og fyrir dómi í Þýskalandi. Með því að ekki naut framburðar við aðalmeðferð málsins eða nægra annarra sönnunargagna sem studdu þennan framburð K þóttu ekki efni til sakfellingar. Refsing D var ákveðin fangelsi í þrjú ár, en R fangelsi í fjögur og hálft ár.

Á og K voru sakfelldur fyrir hylmingu, með því að hafa veitt viðtöku fé, sem S hafði dregið sér í starfi sínu hjá L hf., haldið því ólöglega fyrir eiganda þess og hagnýtt það í eigin þágu og félaga sem þeir áttu að hluta eða öllu leyti. Þá var R sakfelldur fyrir peningaþvætti, með því að hafa á sama hátt veitt viðtöku fé, sem S hafði dregið sér, og hagnýtt það í eigin þágu eða ráðstafað því til annarra. Á, K og R höfðu verið ákærðir fyrir að „hafa mátt vera ljóst“ að vörslur fjárins í höndum S hefðu ekki stofnast með löglegum hætti. Af því tilefni tók Hæstiréttur fram að lög um meðferð opinberra mála áskildu ekki að í ákæru væri lýst huglægri afstöðu ákærða til verknaðarins sem ákært væri fyrir, enda skæru dómstólar en ekki ákæruvald úr um saknæmi. Við ákvörðun refsingar Á og K var litið til þess að brot þeirra vörðuðu fjölmargar greiðslur, sem spönnuðu yfir talsverðan tíma, og voru flestar að verulegri fjárhæð. Námu brotin alls stórfelldri fjárhæð, sem átti sér ekki hliðstæðu í öðrum dómsmálum. Með því að K hafði á hendi fjárvörslur þeirra að megin stofni og átti ríkari þátt í verknaðinum var nokkur munur gerður á refsingu þeirra. Var Á gert að sæta fangelsi í 15 mánuði, en K í 18 mánuði. Refsing R var ákveðin fangelsi í 3 mánuði.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn stúlkunni B á árunum 1990 til og með 1994, þá er hún var 9 til 13 ára gömul. Var X sýknaður af brotunum utan að talið var sannað að hann hefði áreitt B kynferðislega á árinu 1994. Brotið var hins vegar talið fyrnt þegar rannsókn hófst fyrir lögreglu á árinu 2003. Dómur var lagður á kröfu B um miskabætur þar sem X var eingöngu sýknaður vegna fyrningar. Var X gert að greiða B 800.000 krónur í miskabætur ásamt vöxtum og dráttarvöxtum.

G var sakfelldur fyrir líkamsárás með því að hafa slegið X með flösku í andlitið með þeim afleiðingum að hægri framtönn brotnaði. Var refsing G ákveðin skilorðsbundið fangelsi í 30 daga. Þá var G gert að greiða X bætur fyrir miska og fjártjón samtals að fjárhæð 105.964 krónur.

Að morgni sunnudagsins 1. júní 2003 kom til átaka í miðborg Reykjavíkur milli bandarískra varnarliðsmanna og íslenskra ungmenna. Í átökunum varð Y fyrir fimm hnífsstungum og voru þrjár þeirra taldar lífshættulegar. J gaf sig fram við lögreglu nokkru síðar og viðurkenndi að hann hefði beitt hnífi gegn Y og vísaði á hnífinn. Blóð á hnífnum reyndist vera úr Y. Í niðurstöðu réttarmeinafræðings um áverka á Y kom fram að einn hinna lífshættulegu áverka gæti ekki verið eftir umræddan hníf. J kvaðst hafa verið sleginn með flösku í höfuðið aftanfrá og hafi hann gripið til hnífsins og otað honum blindandi í þá átt sem hann taldi árásina koma úr. Taldi hann sig hafa fundið fyrir því einu sinni að hnífurinn hafi komist í snertingu við eitthvað. Var J ákærður fyrir tilraun til manndráps. Fjölskipaður héraðsdómur taldi sannað að J hefði lagt til Y með hnífnum en ósannað að hann hefði veitt Y fleiri en einn áverka. Þá væri ósannað að J hefði veitt Y einn hinna lífshættulegu áverka og því bæri að heimfæra háttsemi hans undir 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga en ekki 211. gr. samanber 20. gr. sömu laga. Einnig var talið ósannað að árás J á Y hefði verið í samverknaði við annan mann. Ekki var fallist á að verknaður J gæti talist refsilaus vegna neyðarvarnar. Í dómi Hæstaréttar var fundið að rannsókn málsins þar sem ekki hafði verið rannsakað hverjir aðrir kynnu að hafa veitt Y áverka í umræddum átökum, eins og fullt tilefni hafi verið til í ljósi niðurstöðu réttarmeinafræðingsins og að ekki hafi verið kannað sannleiksgildi framburðar J um áverka sem hann hafi hlotið við að vera sleginn með flösku í höfuðið. Þar sem ákærði hafði ekki gefið skýrslu fyrir Hæstarétti gat rétturinn ekki endurmetið niðurstöðu héraðsdóms um sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi og ekki var talið sýnt að ný meðferð fyrir héraðsdómi myndi varpa skýrara ljósi á málið. Var því niðurstaða héraðsdóms staðfest. Refsing J var ákveðin 18 mánaða fangelsi. Þar sem bótakrafa Y var miðuð við það að J hefði valdið öllu tjóni hans og í málinu taldist ósannað að svo hefði verið var ekki talið unnt að leggja dóm á kröfuna og var henni því vísað frá dómi.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn stúlkunni Y framin í bæjarfélaginu A á tímabilinu frá 1997 til og með 2001 þegar stúlkan var á aldrinum 7 til 11 ára. Var X sakfelldur í héraðsdómi samkvæmt ákæru og dæmdur í þriggja ára fangelsi. Þótt ekki væri í ákæru greint frá fjölda þeirra brota sem X ætti að hafa framið gegn stúlkunni né nákvæmlega hvar brotin hafi verið framin taldi Hæstiréttur ekki alveg næga ástæðu til að vísa ákæru frá héraðsdómi, enda yrði ónákvæmni í ákæruskjali túlkuð X í hag og vörn hans teldist ekki hafa verið áfátt af þessum sökum. Var talið sannað í málinu að X hefði áreitt stúlkuna á tímabilinu frá árinu 1999 til og með 2001 og að í áreitninni hafi falist káf og þukl á brjóstum og kynfærum stúlkunnar, sem varði við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Einnig var talið sannað að X hafi nokkrum sinnum sett fingur inn í kynfæri stúlkunnar og varði það við 1. mgr. sömu lagagreinar. Gegn eindreginni neitun ákærða var hins vegar ekki unnt að telja að ákæruvaldinu hefði tekist að færa fram nægar sannanir um aðrar sakargiftir sem á X voru bornar. Var hann dæmdur til 18 mánaða fangelsisvistar og til að greiða stúlkunni miskabætur.

Í héraðsdómi var X sýknaður af ákæru um nauðgun. Byggði niðurstaða dómsins, sem skipaður var þremur héraðsdómurum, einkum á mati á sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi. Var talið að þó að ákæruvaldið hafi bent á nokkurn veikleika í mati héraðsdómara á framburði kæranda yrði ekki sagt að líkur væru komnar fram fyrir því að niðurstaða dómsins kynni að vera röng svo nokkru skipti og þar sem önnur gögn málsins töldust ekki veita óræka sönnun fyrir sekt X var niðurstaða héraðsdóms staðfest.

X, sjúkraflutningamaður, var sakaður um að hafa áreitt Y kynferðislega þegar hún var flutt með sjúkrabifreið á sjúkrahús. Þegar litið var til lýsinga X á því hvað honum bar að gera samkvæmt starfsreglum þar um og athöfnum hans í greint sinn þótti ekki útilokað að eðlilegar skýringar gætu legið til þess að DNA-snið úr X fannst á vinstra brjósti Y, hvort sem það var komið úr munnvatni hans eða á annan hátt, en annarra gagn naut ekki um ætlað áreiti hans við Y. Yrði ekki útilokað eins og aðstæðum var háttað að Y hefði getað mistúlkað athafnir X. Þóttu sönnunargögn málsins metin í heild ekki nægileg til þess að dómur yrði á þeim reistur um sakfellingu X en endurtekið mat héraðsdóms á sönnunargildi framburðar Y var ekki talið geta haft áhrif á þá niðurstöðu. Með vísan til þessa var talið að ákæruvaldinu hefði ekki tekist að sanna sekt X og var hann því sýknaður.

G og S voru ákærðir fyrir tilraun til innflutnings á 4.000-5.000 töflum á fíkninefninu MDMA frá Hollandi en Þ fyrir hlutdeild í brotinu með því að skipta krónum í gyllini og afhenda S að beiðni G. Þá var G ákærður fyrir innflutning á 994,5 töflum á sama fíkniefninu sem bárust með almennri póstsendingu frá Hollandi og Þ fyrir að senda peninga til Hollands til kaupa á fíkniefninu. G játaði bæði brotin en brot hans voru annars vegar framin meðan hann sat í gæsluvarðhaldi og beið dóms Hæstaréttar vegna fíkniefnainnflutnings og er hann sat í fangelsi vegna þess máls. Ekki var fallist á að um ónothæfa tilraun hefði verið að ræða. Var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu G staðfest, sbr. 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og sbr. 20. gr. sömu laga varðandi fyrra brotið og ekki hreyft við refsiákvörðun héraðsdómara um 5 ára fangelsi, sbr. 1. mgr. 71. gr. laga nr. 19/1940 og 8. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni og þar sem brotin voru stór í sniðum og sérlega harðsvíruð. Talið var ósannað að S hefði lagt á ráðin um innflutninginn en fallist á það með héraðsdómi að líkur væru fyrir því að hann hefði tekið við fénu af Þ í því skyni að fara með það til Hollands og kaupa fíkniefni. Hins vegar lægi ekkert fyrir um það að fíkniefnin hefðu verið keypt eða send hingað til lands. Að virtu 4. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var niðurstaða héraðsdómara staðfest og S sýknaður. Með vísan til sama ákvæðis var sú niðurstaða héraðsdómara að ekki væri óhætt að slá því föstu að Þ hefði hlotið að vera ljóst að peningarnir tengdust innflutningi fíkniefna staðfest og hann því sýknaður.

H var gefið að sök kynferðisbrot annars vegar gegn stúlkunni A, fæddri 1982, í nóvember 1999 og hins vegar gegn stúlkunni B, fæddri 1990, í desember 1999 og einnig um haustið 1999. H neitaði sök. Atferli H gegn B í desember 1999 hafði þegar í stað verið kært til lögreglu og B gengist undir læknisskoðun strax daginn eftir atvikið. Niðurstöður hennar, svo og framburður annars læknisins fyrir dómi, voru á þá leið að áverkar þeir sem voru á kynfærum telpunnar samræmdust verknaðarlýsingu ákæru. Var H sakfelldur fyrir þetta atriði ákærunnar. Varðandi atferli H gegn B um haustið 1999 var talið að framburður B væri út af fyrir sig trúverðugur en nyti þó takmarkaðs stuðnings af gögnum málsins. Varð ekki talið, gegn eindreginni neitun H, að ákæruvaldinu hefði tekist að færa fram nægilega sönnun um sök ákærða, sem ekki yrði vefengd með skynsamlegum rökum. Samkvæmt því var H sýknaður af þessum ákærulið. Stúlkan A hafði búið á heimili H frá því í október 1999. Það var fyrst við skýrslugjöf hjá lögreglu í febrúar 2000 vegna brota H gegn B, sem hún greindi frá því að H hefði einnig brotið gegn sér í nóvember 1999. Nokkrum dögum eftir að brotið var talið hafa verið framið hafði A farið ásamt H og eiginkonu hans til Dublin á Írlandi, og verið kvöldstund ein með H. A bjó heima hjá H þar til um miðjan janúar 2000 er henni var vísað burtu af heimilinu. Framburður A þótti út af fyrir sig ekki ótrúverðugur en ýmis atriði í skýrslunni þóttu þó óljós. Var ekki talið að tekist hefði að sanna brot H að þessu leyti. Þótt sýknað væri af hluta ákæruefnis, sem sakfellt hafði verið fyrir í héraðsdómi, var refsiákvörðun héraðsdóms staðfest og H gert að sæta fangelsi í 18 mánuði. Voru B dæmdar miskabætur en miskabótakröfu A vísað frá héraðsdómi.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn stúlkunni Y, fæddri 1985. Skýrsla sem tekin var af Y í Barnahúsi þótti óljós um ýmis atriði og auk þess voru gerðar athugasemdir við rannsókn málsins. Þá þótti ákæra ónákvæm og ekki svo glögg sem skyldi. Eins og rannsókn og sönnunarfærslu var háttað var ekki talið, gegn eindreginni neitun X, að ákæruvaldinu hefði tekist að færa fram nægilega sönnun um sök hans, sem ekki yrði vefengd með skynsamlegum rökum, sbr. 45. gr. og 46. gr. laga nr. 19/1991. X var því sýknaður.

X var saksóttur fyrir að hafa þrívegis orðið sekur um kynferðisbrot gagnvart drengnum A. Við skýrslugjöf hjá lögreglu hafði X viðurkennt tiltekna háttsemi gagnvart drengnum, sem hann tók aftur við meðferð málsins fyrir dómi og gaf á því skýringar. Við skýrslutöku hjá lögreglu skömmu síðar var einnig vísað til þessarar skýrslu, án þess að fram kæmu fyrirvarar af hálfu X. Ekki var fallist á frávísun málsins en krafist hafði verið frávísunar m.a. á grundvelli forms áfrýjunarstefnu, kröfugerðar ákæruvaldsins, ágripsgerðar og framlagðra matsgerða undir áfrýjun málsins. Aðfinnsluvert var talið að mat héraðsdóms á sönnunargildi eða trúverðugleika framburðar X fyrir dómi og á skýringum hans á fráhvarfi frá framburði hjá lögreglu, væri enn mjög óljóst og ómarkvisst en málinu hafði áður verið vísað heim í hérað sökum þessa. Var því talið nauðsynlegt að X kæmi fyrir Hæstarétt til skýrslugjafar. Varðandi framburð A taldi dómurinn að framburður hans væri stöðugur og trúverðugur og með hliðsjón af því og framburði hinna sérfróðu aðila sem komið höfðu að málinu, þótti ekkert fram komið sem gaf tilefni til að efast um trúverðugleika framburðar A. Þá var litið til þess að við skýrslutökur hjá lögreglu hafði þegar í upphafi komið fram sjálfstæð frásögn X um tvö tilvik sem kom mjög heim og saman við lýsingar A á því sem gerst hafði. Ekkert lá fyrir um að X hefði verið beittur þrýstingi við yfirheyrsluna og hafði verjandi hans verið viðstaddur hana. Þá þóttu skýringar X á fráhvarfi sínu frá umræddum framburði ótrúverðugar og fráleitar. Við sönnunarmat í málinu var því höfð hliðsjón af játningu X hjá lögreglu og síðari tilvísunar hans til þeirrar skýrslugjafar án athugasemda. Var X sakfelldur fyrir að hafa tvívegis orðið sekur um kynferðisbrot gagnvart A en varhugavert þótti að telja fram komna sönnun um eitt tilvik sem greindi í ákæru. Var X dæmdur til að sæta fangelsi í 12 mánuði, þar af 9 mánuði skilorðsbundna. Miskabótakröfu A var vísað frá Hæstarétti með vísan til 1. mgr. 173. gr. laga nr. 19/1991.

M var ákærð fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa slegið E nokkrum sinnum í andlitið og rifið í hár K og slegið hana í andlitið. Með vísan til 4. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, sbr. 19. gr. laga nr. 37/1994, þótti ekki verða hróflað við þeirri niðurstöðu héraðsdómara, að M hefði framið þá háttsemi, sem lýst var í ákærunni, en niðurstaðan var reist á mati á munnlegum framburði M og vitna. Var héraðsdómur staðfestur um sakfellingu M og ákvörðun refsingar.

SG og S voru ásamt fleirum ákærðir fyrir líkamsárás og var málinu áfrýjað að því er meinta árás SG og S á K varðaði. Talið var að samningu héraðsdóms væri verulega áfátt, sbr. 1. mgr. 135. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Voru ályktanir héraðsdómara af framburði ákærðu og vitna, sem komu fyrir dóm, taldar óskýrar og orka tvímælis og var talið að ekki yrði úr þessu bætt fyrir Hæstarétti, sbr. 4. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991. Var héraðsdómur ómerktur að því er varðaði sakarefnið, sem var til endurskoðunar, og málinu vísað til héraðsdóms að nýju og kveðið á um að sönnunarfærsla skuli fara fram fyrir þremur dómurum, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 19/1991.

R var ákærður fyrir tollalagabrot og skjalafals í opinberu starfi með því að hafa sem deildarstjóri tollstjórans í Reykjavík afskrifað 90% af verði bifreiðar, sem eiginkona hans flutti til landsins, í stað 64,5% afskriftar og gefið upp rangt tollverð bifreiðarinnar, en einnig fyrir að hafa síðar skráð inn tilhæfulausar leiðréttingar í tölvufært tollkerfi ríkistollstjóra þannig að inneign myndaðist. Talið var sannað, að R hefði útbúið aðflutningsskýrslu ásamt svokallaðri mats- og skoðunargerð og tilgreint þar matsverð bifreiðarinnar ranglega. Hefði R með þessu gefið upp rangt tollverð og þannig svikið undan nánar tilteknar fjárhæðir í vörugjald og virðisaukaskatt. Var þetta talið varða við 2. sbr. 1. mgr. 126. gr. tollalaga nr. 55/1987 og 1. mgr. 158. gr. og 138. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var R dæmdur til skilorðsbundins fangelsis og einnig til að greiða fésekt í ríkissjóð. Þótt R hefði hagrætt rafrænum gögnum í tölvukerfi með það fyrir augum að aðflutningsgjöld lækkuðu var ekki talið að sú háttsemi yrði heimfærð til 2. sbr. 1. mgr. 126. gr. tollalaga. Þá var á það fallist með héraðsdómara, að háttsemin yrði hvorki heimfærð til 1. mgr. 158. gr. almennra hegningarlaga né öldungis jafnað til þess verknaðar, sem þar greindi. Í III., IV. og V. kafla ákæru var R sakaður um skjalafals og tollalagabrot í opinberu starfi fyrir tilhæfulausar leiðréttingar í tölvufærðu tollakerfi ríkistollstjóra þannig að inneign myndaðist hjá innflytjanda og fyrir að hafa lagt inn hjá tollstjóra falsaða reikninga. Talið var, að skýringar R á þeim atvikum sem þessir kaflar ákæru tóku til, væru um margt tortryggilegar. Að virtri 4. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála þótti engu að síður verða að staðfesta þá niðurstöðu héraðsdómara að þessar sakargiftir væru ósannaðar og var R sýknaður af þeim.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn dóttur sinni D. Ekki var talið að ákæruvaldinu hefði tekist, gegn eindreginni neitun X, að færa fram vafalausa sönnun um sekt hans samkvæmt verknaðarlýsingu í ákæru. Þá var ekki talið unnt að koma við öðrum refsiákvæðum en þeim, er greindi í ákæru, um þá framkomu X gegn D, sem hann hafði viðurkennt. Var X sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

O starfaði sem barþjónn á veitingahúsi og var skráður stjórnarformaður og framkvæmdastjóri hlutafélagsins V sem annaðist rekstur hússins. V skilaði ekki virðisaukaskatti auk þess sem bókhald félagsins var í ólestri. Nokkru eftir að O lét af störfum á veitingahúsinu var bú V tekið til gjaldþrotaskipta. O var ákærður fyrir brot gegn lögum um virðisaukaskatt, lögum um bókhald og lögum um ársreikninga. Sannað þótti í málinu að kjör O sem stjórnarmanns og ráðning hans sem framkvæmdastjóra hefðu verið til málamynda og hefði O í raun ekki haft með höndum fjármálastjórn fyrir V. Hefði verulegur hluti brotanna verið framinn eftir að hann lét af raunverulegum störfum sínum hjá V. Talið var að O hefði af stórkostlegu gáleysi brotið gegn þeim skyldum sem hann hefði tekist á hendur með því að taka við stjórnarformennsku og framkvæmdastjórn fyrir V. Talið var að O bæri refsiábyrgð á fyrrgreindum brotum, þótt við ákvörðun refsingar mætti taka tillit til þess að brotin voru framin af gáleysi frekar en ásetningi. Var O dæmdur til greiðslu sektar.

H og S, eigendur og fyrirsvarsmenn hlutafélagsins B, voru ákærðir fyrir brot gegn lögum um virðisaukaskatt, bókhaldslögum og lögum um ársreikninga. S, sem var hluthafi í B, átti ekki sæti í stjórn félagsins og hafði hvorki prókúruumboð né fór með framkvæmdastjórn B. Var ekki talið nægilega sannað að staða S hjá félaginu hefði verið slík að hann gæti borið refsiábyrgð vegna þeirra brota sem ákært var fyrir, hvorki sem aðalmaður né hlutdeildarmaður. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu S staðfest. Talið var sannað að H hefði gerst sekur um stórfelld brot gegn lögum um virðisaukaskatt og var um fjárhæðir byggt á útreikningum skattrannsóknarstjóra. Þá var H sakfelldur fyrir brot gegn lögum um bókhald, en ekki voru talin vera skilyrði til að sakfella hann fyrir brot gegn lögum um ársreikninga. Var H dæmdur til fangelsisrefsingar, sem var að hluta til skilorðsbundin, og til greiðslu sektar.

Læknirinn X var ákærður fyrir fyrir brot gegn 138. og 196. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa haft samfarir við Y þegar hún gat ekki spornað við samræðinu sökum sljóvgaðs ástands af völdum róandi lyfja er X hafði gefið henni. Héraðsdómur, sem skipaður var sérfróðum meðdómendum hafði sýknað X. Ekki þóttu efni til að hnekkja mati héraðsdóms á sönnunargögnum og mat þeirra á munnlegum framburði X sætti ekki endurskoðun Hæstaréttar. Var dómur héraðsdóms því staðfestur.