Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

211 dómar fundust

Lykilorð: Handtaka

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 8. júní 2026 kl. 16:38

E-3533/2025

A (Grímur Már Þórólfsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður)

Íslenska ríkið var talið bera bótaábyrgð á grundvelli hlutlægrar bótareglu 246. gr. laga nr. 88/2008 vegna handtöku og blóðsýnatöku sem stefnandi gekkst undir. Ekki var fallist á að hann hefði sjálfur valdið eða stuðlað að aðgerðum lögreglu þannig að rök stæðu til þess að fella niður eða lækka bætur til hans.

Landsréttur birt 26. mars 2026 kl. 17:16

637/2025

A (Sigrún Jóhannsdóttir lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen lögmaður)

A höfðaði mál gegn Í og krafðist miskabóta vegna ólögmætrar handtöku og blóðsýnatöku vegna gruns um lyfjaakstur, en rannsókn málsins var síðar felld niður. Í dómi Landsréttar kom fram að við afskipti lögreglu gat A ekki framvísað vottorði um að hann tæki umrædd lyf að læknisráði en væri þrátt fyrir það hæfur til aksturs. Hefði slíku vottorði fyrst verið framvísað tíu dögum eftir afskipti lögreglu. Féllst Landsréttur á þær röksemdir héraðsdóms að með hliðsjón af 8. og 9. mgr. 101. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 hafi A átt þess kost að framvísa vottorði læknis með skýringum á sjúkdómi sínum og ástandi og verkun lyfjanna á hann og þar með haft áhrif á grunsemdir lögreglu um ólögmætan lyfjaakstur. Einnig að með því að aka bifreið án þess að hafa slíkt vottorð undir höndum hafi A mátt reikna með að þurfa að sæta rannsóknar- og þvingunaraðgerðum lögreglu. Yrði því að líta svo á að með framangreindri háttsemi, ásamt því að nefna neyslu á fíkniefnum þegar lögregla hafði af honum afskipti, hafi A valdið eða stuðlað sjálfur að þeim aðgerðum lögreglu sem hann reisti kröfu sína á. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu Í.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. desember 2025

E-1467/2025

A (Grímur Már Þórólfsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Gunnlaugur Úlfsson lögmaður)

Stefnandi krafðist skaðabóta vegna handtöku og vistunar í fangaklefa. Sýknað var af kröfum stefnanda þar sem hann var sjálfur með háttsemi sinni talinn hafa stuðlað að aðgerðum lögreglu og hafa með því fyrirgert bótarétti sínum vegna handtökunnar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 13. nóvember 2025

E-2313/2025

A (Grímur Már Þórólfsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Gunnlaugur Úlfsson lögmaður)

Stefnanda voru dæmdar 800.000 króna bætur vegna aðgerða lögreglu við rannsókn tiltekins máls þar sem stefnandi lá undir grun að ósekju. Þótti lögreglan hafa beitt harkalegri aðferðum við handtöku en tilefni var til auk þess sem stefnandi hafi verið sviptur frelsi sínu lengur en efni stóðu til. Var fallist á að stefnandi ættir rétt á bótum á hlutlægum grunni samkvæmt 246. gr. laga um meðferð sakamála auk miskabóta á sakargrundvelli samkvæmt 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga.

Landsréttur birt 16. október 2025

797/2024

Íslenska ríkið (Þorvaldur Hauksson lögmaður) gegn A (Erlendur Þór Gunnarsson lögmaður)
Lykilorð: Handtaka. Miskabætur.

A var handtekinn vegna gruns um að hafa ekið bifreið óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa fíkniefna en var síðar sýknaður af þeim sakargiftum. A stefndi Í til greiðslu bóta samkvæmt 246. gr. laga nr. 2008 um meðferð sakamála en til vara á grundvelli b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Með dómi Landsréttar var því slegið föstu að A hafi með hegðun sinni valdið eða stuðlað sjálfur að þeim aðgerðum lögreglu sem hann reisti kröfu sína á og var talið rétt að fella að öllu leyti niður bætur til hans sbr. 2. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008. Þá var ekki fallist á að lögregla hefði með aðgerðum sínum ekki gætt meðalhófs eða sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi, hvort sem litið væri á einstaka aðgerð sérstaklega eða þær heildstætt. Þá hafði A ekki fært sönnur á að hann hefði sætt ólögmætri meingerð gegn frelsi, friði eða æru vegna aðgerðanna, sbr. b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Var Í því sýknað af kröfum A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 25. júlí 2025

E-7533/2023

A (Gunnar Gíslason lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ásta Sóllilja Sigurbjörnsdóttir lögmaður)

Stefndi, íslenska ríkið, sýknað af kröfu stefnanda um miskabætur vegna handtöku og töku lífsýnis. Talið var að stefnandi hefði sjálfur valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisti kröfu sína á.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 10. júlí 2025

E-32/2025

A (Hreiðar Eiríksson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jónas Birgir Jónasson lögmaður)
Lykilorð: Handtaka. Miskabætur.

Stefnandi krafðist bóta vegna tveggja mála þar sem hann hafði verið handtekinn. Í öðru tilvikinu var kröfu stefnanda hafnað þar sem hann var talinn hafa stuðlað að þeim aðgerðum sem leiddu til þvingunaraðgerða af hálfu lögreglu. Í hinu tilvikinu var fallist á bótarétt stefnanda þar sem talið var ósannað að hann hefði með háttsemi sinni stuðlað að aðgerðunum sjálfum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 4. júlí 2025

E-3812/2022

B f.h. C, D, E og F (Reimar Snæfells Pétursson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ásta Sóllilja Sigurbjörnsdóttir lögmaður)

Krafist var skaðabóta úr ríkissjóði vegna handtöku, nauðungarvistunar og tengdra atvika. Sýknað var af miskabótakröfum en kröfu um bætur fyrir fjártjón var vísað frá dómi sökum vanreifunar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. maí 2025

E-7532/2023

A (Gunnar Gíslason lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Þorvaldur Hauksson lögmaður)

Lögregla stöðvaði stefnanda við reglubundið umferðareftirlit skv. umferðarlögum þar eð hann ók á ofsahraða. Fallist var á það að mál á hendur stefnanda hefði verið fellt niður í skilningi 1. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008 þegar fíkniefnapróf sýndi að ekki mældust fíkniefni í þvagi hans. Einnig var fallist á að þegar stefnandi fylgdi lögreglunni á lögreglustöð til þess að gefa sýni vegna gruns um akstur undir áhrifum fíkniefna hefði hann verið handtekinn í skilningi 1. mgr. 90. gr. laga nr. 88/2008, sbr. dóm Landsréttar í máli nr. 363/2024. Það var einnig skilgreint sem líkamsrannsókn í skilningi 77. gr. sömu laga þegar stefnandi gaf lögreglu þvagsýni. Því var hins vegar hafnað að bifreið stefnanda hefði verið haldlögð enda voru ökuréttindi hans runnin út þegar lögregla stöðvaði hann. Stefnanda voru dæmdar miskabætur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 7. maí 2025

E-2185/2024

A (Jóhannes Stefán Ólafsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Sóley Ragnarsdóttir lögmaður)

Stefnanda voru dæmdar miskabætur á grundvelli hlutlægrar reglu 246. gr. laga nr. 88/2008 vegna handtöku og blóðsýnistöku sem hann var látinn sæta er akstur hans var stöðvaður vegna hraðaksturs. Hann fékk sekt vegna hraðasktursins en lögreglumálið var að öðru leyti fellt niður. Í málinu reyndi á það hvort stefnandi hefði valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann byggði kröfu sína á, m.a. með því að skýra aðspurður á vettvangi frá neyslu sem átt hefði sér stað „síðast fyrir löngu síðan“.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 23. apríl 2025

E-5922/2024

A (Birna Ósk Bjarnadóttir lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Sóley Ragnarsdóttir lögmaður)

Stefnandi sætti þvingunarráðstafana lögreglu vegna rannsóknar sakamáls. Síðar var rannsóknin felld niður. Stefnandi krafðist miskabóta úr hendi stefnda, íslenska ríkisins, vegna umræddra ráðstafana. Talið var að enda þótt því yrði ekki slegið föstu að stefnandi hefði beinlínis valdið þeim aðgerðum sem hann reisti miskabótakröfu sína á þá teldist stefndi eigi að síður hafa leitt nægjanlega í ljós að stefnandi hefði, eins og atvikum háttaði til, a.m.k. stuðlað að þeim aðgerðum. Þótt ekki væri talið rétt að fella bætur til stefnanda niður að öllu leyti yrði að mati dómsins við þessar aðstæður að skerða þær. Var stefnda því gert að greiða stefnanda 90.000 krónur með nánar tilgreindum vöxtum, en vaxtakrafa stefnanda var að huta til talin fyrnd.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. apríl 2025

E-5954/2023

A (Sverrir Halldórsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jónas Birgir Jónasson lögmaður)

Stefnandi lenti í stimpingum við andyri í stigagangi á heimili sínu við fyrri barnsmóður sína. Hún kallaði til lögreglu vegna atviksins og svaraði fyrirspurn lögreglu um að hann væri hugsanlega með skotvopn á heimilinu, en hún hafði áður kært hann fyrir að hafa beint því að sér. Lögreglumenn ásamt sérsveitarmönnum fóru á vettvang og var stefnandi handtekinn fyrir utan heimili sitt, settur í handjárn og færður í lögreglubifreið á meðan lögreglumenn leituðu að skotvopni á heimili hans þar sem sambýliskona hans var ásamt tveimur litlum börnum sem voru sofandi. Leitinni var haldið áfram eftir að stefnandi upplýsti að skotvopnið væri geymt annars staðar. Frelsissvipting stefnanda stóð í 47 mínútur. Fallist var á að þrátt fyrir að stefnandi hefði stuðlað að handtökunni hefði meðalhófs ekki verið gætt við handtökuna. Stefnandi lagði fram matsgerð þar sem fram kom að hann byggi við veruleg einkenni áfallastreitu og var varanleg örorka hans metin 15%. Þegar horft var til skammvinnrar frelsissviptingar sem stefnandi stuðlaði að nokkru leyti sjálfur að, væntinga hans sjálfs um handtökuna, undirliggjandi heilsufar og vinnusögu fyrir atvikið, svo og ólíkrar niðurstöðu ýmissa heilsugæsluaðila varðandi áfallastreituröskun, einkum sérhæfðs geðteymis, var ekki fallst á að sýnt væri fram á orsakatengsl þess að ekki var gætt meðalhófs við handtökuna og að varanleg örorka stefnanda væri sennileg afleiðing þess. Hins vegar var talið að stefnandi ætt rétt á miskabótum vegna þess að meðalhófs var ekki gætt auk þess sem ótvírætt samþykki lá ekki fyrir húsleitinni.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. mars 2025

E-2297/2024

A (Hreiðar Eiríksson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ingvi Snær Einarsson lögmaður)

Stefnanda voru dæmdar miskabætur á grundvelli hlutlægrar reglu 246. gr. laga nr. 88/2008 vegna handtöku og blóðsýnistöku sem hann var látinn sæta er akstur hans var stöðvaður við almennt umferðareftirlit en lögreglumálið var síðar fellt niður. Í málinu reyndi m.a. á þýðingu þess að stefnandi skýrði lögreglu frá því á vettvangi að hann tæki amfetamínskylt lyf (Elvanse) að læknisráði.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. mars 2025

E-2296/2024

A (Hreiðar Eiríksson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Þorvaldur Hauksson lögmaður)

Stefnanda voru dæmdar miskabætur á grundvelli hlutlægrar reglu 246. gr. laga nr. 88/2008 vegna handtöku og blóðsýnistöku sem hann var látinn sæta er akstur hans var stöðvaður við almennt umferðareftirlit en lögreglumálið var síðar fellt niður. Hafnað var hins vegar kröfu stefnanda um miskabætur vegna annars lögreglumáls sem einnig var fellt niður þar sem stefnandi var talinn hafa valdið eða stuðlað að þeirri handtöku sem hann sætti þá.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 25. febrúar 2025

E-7528/2023

A (Snorri Steinn Vidal lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Hafnað var kröfu stefnanda um bætur úr hendi stefnda vegna þvingunaraðgerða lögreglu þar sem talið var að stefnandi hefði sjálfur stuðlað að þeim aðgerðum sem leiddu til þeirra.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. febrúar 2025

E-7527/2023

A (Gunnar Gíslason lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Sonja H. Berndsen lögmaður)

Stefndi var sýknaður af kröfum stefnanda um miskabætur vegna þvingunarráðstafana sem stefnandi sætti vegna umferðareftirlits þar sem stefnandi var talinn hafa valdið eða stuðla að aðgerðunum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 4. febrúar 2025

E-2180/2024

A (Ólafur Valur Guðjónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður)

Stefnandi höfðaði mál á hendur íslenska ríkinu á grundvelli 246. gr. laga nr. 88/2008 vegna miska sem hún hefði hlotið af því að sitja í fangaklefa í tæpa 14 tíma, sími hennar hefði verið haldlagður og efnisinnihald hans rannsakað sem og fjarskipti við símann í tvo sólarhringa. Talið var að miski stefnanda væri hæfilega metinn til 400.000 kr.

Landsréttur birt 12. desember 2024

363/2024

Íslenska ríkið (Þorvaldur Hauksson lögmaður) gegn A (Leó Daðason lögmaður)

A var stöðvaður af lögreglu við akstur bifreiðar 15. nóvember 2018. Í lögregluskýrslu kom fram að grunur hefði vaknað um akstur undir áhrifum fíkniefna og var A handtekinn og færður á lögreglustöð. A var gert að sæta blóð- og þvagrannsókn og greindist umbrotsefni THC sem er í kannabis í þvagi hans. Seinna var rannsókn á máli A hætt. Höfðaði A málið til heimtu bóta vegna þvingunaraðgerða sem hann hafði verið beittur, bæði handtöku og líkamsrannsókn. Í dómi Landsréttar var rakið að með hliðsjón af 5. mgr. 67. gr. stjórnarskrárinnar stæðu efnisrök til að beita bótareglu 246. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála með lögjöfnun um handtöku A og jafnframt stæðu efnisrök til að beita bótareglunni og þá blóð- og þvagrannsókn sem A varð að sæta meðan hann var sviptur frelsi á grundvelli 2. mgr. 47. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Landsréttur vísaði til þess að skilyrðum 1. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008 fyrir bótaábyrgð Í væri fullnægt. Aftur á móti komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að A hefði valdið eða stuðlað sjálfur að þeim aðgerðum lögreglu sem hann reisti kröfu sína á. Samkvæmt niðurlagi 2. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008 þótti rétt að fella að öllu leyti niður bætur til A. Var því fallist á kröfu Í um sýknu af kröfu A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 27. nóvember 2024

E-382/2024

A (Grímur Már Þórólfsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Þorvaldur Hauksson lögmaður)

Hafnað var kröfu stefnanda um bætur á grundvelli 2. mgr. 248. gr. laga nr. 88/2008 þar sem hann var talinn hafa valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisti kröfu sína á. Stefnandi var á hinn bóginn talinn eiga rétta til miskabóta á grundvelli b-liðar 26. gr. laga nr. 50/1993 vegna framkvæmda lögreglu við handtöku, í ljósi ungs aldurs stefnanda.

Landsréttur birt 21. nóvember 2024

492/2023

A (Páll Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður)
Lykilorð: Handtaka. Skaðabótakrafa.

A stefndi Í til greiðslu bóta samkvæmt 246. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála vegna handtöku sem hún sætti og húsleitar sem hún taldi sig hafa mátt þola í íbúðarhúsnæði sínu. Í dómi Landsréttar kom fram að af gögnum málsins yrði ekki ráðið að lögregla hafi á neinu stigi málsins talið A hafa réttarstöðu sakbornings þannig að hún teldist handtekin með stoð í 1. mgr. 90. gr. sömu laga. Gæti A því ekki byggt rétt sinn til greiðslu skaðabóta á 246. gr. laganna. Að mati dómsins hefði lögreglu verið rétt að handtaka A með stoð í a-lið 1. mgr. 16. gr. lögreglulaga, auk þess sem með handtökunni hefði verið leitast við að tryggja öryggi A og flytja hana í sjúkrabifreið til aðhlynningar. Hefði A verið handtekin í 13 mínútur og ekki haldið lengur en nauðsyn bar til. Ekkert benti til annars en að lögregla hafi gætt meðalhófs við handtökuna. Var því ekki fallist á kröfu A á grundvelli sakarreglunnar eða talið til álita koma að beita b-lið 1. mgr. 26. gr. laga nr. 50/1993 um greiðslu miskabóta. Þá var ekki talið að aðgerðum lögreglu á heimili A yrði jafnað til húsleitar í skilningi 74. gr. laga nr. 88/2008. Loks var fallist á kröfu A um gjafsóknarkostnað í héraði. Að öðru leyti var héraðsdómur óraskaður um sýknu Í af kröfum A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 24. september 2024

E-2577/2024

A (Ólafur Valur Guðjónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður)

Stefnanda voru dæmdar miskabætur skv. 246. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 vegna handtöku og vistunar í fangaklefa. Ekki var fallist á að lækka mætti bæturnar þar sem stefnandi hefði valdið eða stuðlað að aðgerðunum gegn sér. Né heldur var fallist á aukinn miska vegna þess að stefnanda hafði verið gert að klæðast sóttvarnargalla en hann var í sóttkví vegna Covid-19.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 11. júlí 2024

E-7153/2023

A (Stefán Karl Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen lögmaður)

Stefnandi krafði stefnda um bætur vegna handtöku, húsleitar og gæsluvarðhalds sem hann sætti vegna rannsóknar sakamáls. Stefnandi hafði með dómi verið sýknaður af þeim sakargiftum sem voru tilefni umræddra þvingunarráðstafana. Fallist var á bótarétt stefnanda en bætur til hans voru lækkaðar á grundvelli þess að hann hefði að nokkru marki sjálfur stuðlað að aðgerðunum. Þá var stefndi talinn eiga gagnkröfu til skuldajafnaðar á hendur stefnanda, sem voru hærri en bæturnar sem honum voru ákvarðaðar. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnanda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 14. júní 2024

E-6851/2023

A (Rebekka Ósk Gunnarsdóttir lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Þorvaldur Hauksson lögmaður)

Stefnandi hafði verið handtekinn grunaður um akstur undir áhrifum ávana og fíkniefna. Gefin var út ákæra en stefnandi síðan sýknaður með dómi. Í málinu voru stefnanda dæmdar bætur á grundvelli 1. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008 enda var hann ekki talinn hafa stuðlað að eða valdið aðgerðunum gegn sér.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 11. júní 2024

E-5807/2023

A (Eva Hauksdóttir lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Þorvaldur Hauksson lögmaður)
Lykilorð: Handtaka. Miskabætur.

Stefnandi var handtekinn í eina klukkustund þar sem hann var staddur á vettvangi húsleitar sem fram fór við rannsókn á sakamáli, en hann var ekki sakborningur í málinu. Stefndi íslenska ríkið hafði viðurkennt bótaskyldu á grundvelli sakamálalaga. Snerist málið því aðeins um hæfilega bótafjárhæð, sem með hliðsjón af atvikum og dómaframkvæmd var ákveðin 170.000 krónur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 23. apríl 2024

E-6026/2023

A (Karl Georg Sigurbjörnsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jónas Birgir Jónasson lögmaður)

Fallist var á að erlendum einstaklingi skyldu dæmdar bætur fyrir annars vegar handtöku og frelsissviptingu í rúmar 18 klukkustundir og hins vegar ákvörðun lögreglustjóra um að skikka hann til að dvelja á tilteknum stað innanlands í 71 dag meðan á rannsókn á sakamáli stóð þar sem einstaklingurinn naut stöðu sakbornings.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. febrúar 2024

E-743/2023

B (Snorri Steinn Vidal lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen lögmaður)

Stefnandi krafði íslenska ríkið um miskabætur vegna handtöku og leitar, en mál hans hafði verið fellt niður hjá lögreglu. Á kröfur stefnanda var ekki fallist, enda þótti hann sjálfur með háttsemi sinni hafa stuðlað að þessum aðgerðum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. febrúar 2024

E-742/2023

A (Snorri Steinn Vidal lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen lögmaður)

Stefnandi krafði íslenska ríkið um miskabætur vegna handtöku, en mál hennar hafði verið fellt niður hjá lögreglu. Á kröfur stefnanda var ekki fallist, enda þótti hún sjálf með háttsemi sinni hafa stuðlað að handtökunni.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. desember 2023

E-1297/2023

A (Snorri Steinn Vidal lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Þorvaldur Hauksson lögmaður)

Óumdeilt var í málinu að stefnandi ætti rétt til bóta samkvæmt 1. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, en ágreiningur var um bótafjárhæð m.t.t. umdeildra atvika málsins, en fyrir lá að stefnandi var undir lögaldri þegar hann sætti umræddum afskiptum lögreglu og var handtekinn, en fékk svo stöðu vitnis.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. júní 2023

E-4485/2022

A (Stefán Ragnarsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Þorvaldur Hauksson lögmaður)

Hafnað var kröfu stefnanda um greiðslu bóta samkvæmt 1. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008. Var háttsemi stefnanda virt honum til sakar og hann talinn bera ábyrgð á ákvörðun lögreglu um að handtaka hann og eftirarandi frelsissviptingu hans með vistun í fangaklefa.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 31. maí 2023

E-998/2022

A (Einar Hugi Bjarnason lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Erna Hjaltested lögmaður)

Stefnandi hafði sætt gæsluvarðhaldi og öðrum rannsóknaraðgerðum lögreglu vegna rannsóknar á ætluðu broti gegn 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Rannsókn sakamálsins var felld niður rúmum fimm árum eftir handtöku stefnanda. Fallist var á kröfu stefnanda um miskabætur á grundvelli 246. gr. laga um meðferð sakamála vegna rannsóknaraðgerða þeirra auk frelsissviptingar sem hann var látinn sæta í þágu rannsóknar málsins. Ekki var fallist á að hann hafi valdið eða stuðlað að aðgerðunum. Þá var einnig talið að rannsókn málsins hefði dregist úr hófi þannig að stefnandi ætti að auki rétt til miskabóta á grundvelli b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 3. maí 2023

E-3670/2022

A (Ólafur Valur Guðjónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Erna Hjaltested lögmaður)

Ágreiningur var um fjárhæð miskabóta vegna 17 daga einangrunarvistar. Við mat á fjárhæð miskabóta var horft til þess að stefnandi sat í gæsluvarðhaldi án takmarkana þegar ákveðið var að hann ætti að sæta einangrun. Jafnvel þótt ekki hefði komið til rannsóknar á því máli sem var tilefni þess að stefnandi var látinn sæta einangrun hefði hann því engu að síður þurft að sitja í gæsluvarðhaldi án takmarkana á því tímabili sem dómkrafan laut að. Voru miskabætur ákveðnar 750.000 krónur auk vaxta.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. janúar 2023

E-232/2022

A (Kristján Ágúst Flygenring lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen lögmaður)

Í málinu var deilt um greiðslu bóta vegna miska sem stefnandi taldi sig hafa orðið fyrir í tengslum við rannsókn lögreglu og þess dráttar sem var á rannsókn málsins. Dómurinn hafnaði kröfu stefnanda um greiðslu bóta vegna rannsóknaraðgerða lögreglu en fallist var á greiðslu bóta vegna óþarflegs dráttar á meðferð málsins.

Landsréttur birt 16. desember 2022

599/2021

A (Eiríkur Elís Þorláksson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen lögmaður)

Í málinu gerði A bótakröfu á hendur Í og byggði hann kröfu sína á að hann ætti bótarétt á hlutlægum grundvelli samkvæmt 246. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála vegna handtöku sem hann sætti […] febrúar 2016 og útgáfu ákæru á hendur sér og eftirfarandi sakamálameðferðar vegna brots gegn 109. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sem hann var sýknaður af. Til vara reisti hann kröfu sína á sakarábyrgð Í. Málavextir voru í aðalatriðum þeir að A var handtekinn og var tilefni handtökunnar SMS-skilaboð milli A og lögreglumanns hjá fíkniefnadeild lögreglunnar og vörðuðu tiltekna skýrslu sem A var að reyna að verða sér úti um gegn ákveðnu endurgjaldi. Í dómi Landsréttar er rakið að reglan í 246. gr. laga nr. 88/2008 sé hlutlæg bótaregla sem ætti eingöngu við um þvingunarráðstafanir samkvæmt IX og XIV. kafla laga nr. 88/2008 ef mál væri fellt niður eða maður sýknaður. Reglan ætti aftur á móti ekki við um útgáfu ákæru og meðferða sakamáls að öðru leyti. Ákvæði 246. gr. laga nr. 88/2008 ætti því við um handtökuna sem slíka. Í dóminum kom til skoðunar hvort A hafi sjálfur valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisir bótakröfu sína á samkvæmt reglunni þannig að varðaði hann missi réttar til bóta. Tvö skilyrði þyrfti að uppfylla til að svo mætti verða. Hið fyrra er að orsakatengsl væru á milli háttsemi sakbornings og þeirrar þvingunarráðstöfunar sem hann mátti sæta. Þá þyrfti þvingunarráðstöfun að vera fyrirsjáanleg afleiðing háttsemi sakbornings. Var litið svo á í dómi Landsréttar að orsakasamhengi hafi verið á milli umræddra samskipta og handtöku A. Aftur á móti var ekki fallist á að uppfyllt væru skilyrði um að handtaka A og frelsissvipting í tvær klukkustundir hafi verið fyrirsjáanleg afleiðing af fyrrgreindum skilaboðum sem fram hefðu farið tveimur og hálfu ári áður en til handtöku kom. Við svo búið var ekki litið svo á að A hafi mátt sjá það fyrir um að umrædd samskipti gætu orðið tilefni til sérstakra aðgerða gagnvart honum á grundvelli laga um meðferð sakamála. Bar A því réttur til bóta vegna handtöku og frelsissviptingar þeirrar sem hann mátti sæta. Í málinu lágu ekki fyrir gögn sem veittu dóminum grundvöll til að álykta hvað af tjóni A yrði rakið til handtökunnar og þess tíma sem A var í haldi lögreglu. Voru því miskabætur til A vegna handtökunnar sérstaklega metnar að álitum og þóttu í ljósi atvika hæfilegar ákveðnar 300.000 krónur með vöxtum eins og greinir í dómsorði. Í dóminum var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að hafna bótakröfu A á sakargrundvelli að því er varðaði ætlað tjón hans vegna útgáfu ákæru og eftirfarandi sakamálameðferðar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 6. desember 2022

E-1567/2022

A (Kristján Ágúst Flygenring lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ásta Sóllilja Sigurbjörnsdóttir lögmaður)

Stefndi var sýknaður af kröfu A um bætur vegna handtöku. Talið var að handtaka A yrði alfarið rakin til háttsemi hans sjálfs, sbr. 2. málslið 2. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2009, og að hann hefði fyrirgert rétti til bóta samkvæmt 1. mgr. greinarinnar. Þá var ekki talið sýnt fram á orsakatengsl á milli handtökunnar og áverka sem A vísaði til. Krafa A var ekki heldur talin fá stoð í sakarreglunni eða öðrum ákvæðum sem vísað hafði verið til.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. október 2022

E-264/2022

A (Bjarni Þór Sigurbjörnsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Stefnandi hafði sætt vissum þvingunaraðgerðum af lögreglu árið 2018. Í málinu fór hún fram á miskabætur úr hendi stefnda af þessum sökum. Stefnandi var sjálf talin hafa stuðlað að þeim aðgerðum sem hún sætti. Var stefndi sýknaður af kröfum stefnanda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. september 2022

E-5658/2021

A (Heiðar Ásberg Atlason lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ásta Sóllilja Sigurbjörnsdóttir lögmaður)

Fallist var á að stefnandi ætti rétt til miskabóta vegna handtöku, húsleitar og haldlagningar á síma. Kröfu um miskabætur vegna þess að lögregla og rannsakendur hefðu gerst sek um ólögmæta meingerð gagnvart stefnanda við rannsókn og meðferð málsins var hins vegar hafnað.

Hleð fleiri dómum…