Dómstólaleit

S var ákærður fyrir brot gegn hegningarlögum og lögreglulögum í þremur ákæruliðum. Í fyrsta ákærulið var S gefin að sök líkamsárás, sbr. 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa ráðist að A sem sat í ökumannssæti bifreiðar sinnar, en S hafi staðið fyrir utan bifreiðina, teygt sig inn um opinn glugga, togað og rykkt til hægri hönd A sem og kveikjuláslykli bifreiðarinnar sem A hélt í en við þetta hafi langatöng hægri handar A fests í lyklakippu sem lykillinn var á og fingur hans aflagast og brotnað. Samkvæmt öðrum lið ákærunnar voru S gefin að sök eignaspjöll, sbr. 1. mgr. 257. gr. sömu laga, með því að hafa með háttsemi sinni í fyrsta ákærulið valdið því að kveikjuláslykillinn brotnaði og skemmdist. Loks voru S gefin að sök brot gegn lögreglulögum nr. 90/1996 með því að hafa neitað að ræða við lögreglumenn við afskipti lögreglu í kjölfar atvika í fyrsta og öðrum lið ákærunnar með þeim afleiðingum að lögreglumenn þurftu að taka S lögreglutökum og handtaka hann en S hafi streist á móti við þá handtöku. Var háttsemi S talin varða við 19. gr., sbr. 44. gr. laganna. Með hinum áfrýjaða dómi var S sakfelldur samkvæmt ákæru og gert að sæta fangelsi í 18 mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í þrjú ár. Þá var S dæmdur til að greiða A nánar greindar skaða- og miskabætur. Í dómi Landsréttar voru raktir framburðir S, A og vitna sem voru á vettvangi þegar atvik máls áttu sér stað. Var framburður A og vitnisins B metinn í heild sinni trúverðugur um þau atvik sem greindi í fyrsta ákærulið ákæru en framburður S að sama skapi ótrúverðugur. Taldi Landsréttur að fullnægjandi sönnun væri fram komin um sök S samkvæmt þeim lið ákærunnar og var hann staðfestur um sakfellingu S fyrir þá háttsemi sem þar var lýst. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann enn fremur staðfestur um sakfellingu S í öðrum og þriðja ákærulið sem og niðurstaða dómsins um ákvörðun refsingar S. Loks var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um bætur til handa A fyrir varanlegan miska en miskabætur til handa A fyrir miska samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 voru lækkaðar.

A var sakfelld fyrir eignaspjöll, brot gegn valdstjórninni, vopnalagabrot, brot gegn lögreglulögum og umferðarlagabrot samkvæmt nokkrum ákæruliðum. Við ákvörðun refsingar A var litið til þess að hún hefði gerst sek um fjölmörg afbrot á tæplega átta mánaða tímabili. Skýlaus játning A var virt henni til refsimildunar en á hinn bóginn þótti ekki unnt að horfa fram hjá því að brot hennar væru ítrekuð og bæru vott um einbeittan ásetning sem hefði áhrif til refsihækkunar, sbr. 6. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá var refsing A ákveðin sem hegningarauki við fyrri dóm. Sá dómur, sem var skilorðsbundinn, var jafnframt tekinn upp og A dæmd refsing í einu lagi. Þá hafði dómurinn ítrekunaráhrif á brot A samkvæmt II. kafla ákæru. Enn fremur var litið til þess að brot A samkvæmt II. kafla ákæru voru framin þegar hún var í gæslu lögreglu. Samkvæmt öllu framangreindu þótti refsing A hæfilega ákveðin fangelsi í 14 mánuði, en fullnustu 11 mánaða af refsingunni var frestað skilorðsbundið í þrjú ár. Þá var henni gert að sæta upptöku á úðavopni og viðurkennd bótaskylda hennar.

BÞ var sakfelld fyrir brot gegn 232. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 fyrir að hafa á um fimm mánaða tímabili endurtekið hótað, fylgst með, sett sig í samband við og setið um A og B, fyrir utan heimili þeirra, gegn þeirra vilja, auk þess að hafa hrellt þær og niðurlægt þær með nánar tilgreindum hætti. Þá var BÞ einnig sakfelld fyrir eignaspjöll með því að hafa valdið skemmdum á bifreið í eigu A og fyrir að óhlýðnast lögreglu með því að hafa neitað að hlýða fyrirmælum lögreglumanna um að koma óvopnuð út af heimili sínu. Varðandi umsáturseinelti BÞ kom fram í dómi Landsréttar að ásetningur hennar til verksins hefði verið einbeittur og þá hefði BÞ virt að vettugi öll fyrirmæli lögreglu og óskir brotaþola um að hún léti af háttseminni. Háttsemi BÞ hafi verið til þess fallin að valda brotaþolum hræðslu og kvíða og nutu brotaþolar ekki friðhelgi á heimili sínu sem þær áttu kröfu á. Var refsing ákærðu ákveðin fangelsi í sex mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Með dómi héraðsdóms hafði BÞ verið dæmd til að greiða A og B miskabætur. Einkaréttarkröfur A og B bárust ákæranda hins vegar ekki fyrr en eftir útgáfu ákæru. Af því tilefni var gefin út framhaldsákæra en í dómi Landsréttar kom fram að hvorki hefðu skilyrði fyrir útgáfu framhaldsákæru verið uppfyllt né hefði BÞ veitt samþykki til að kröfur A og B kæmust að í málinu. Var einkaréttarkröfum A og B því vísað frá héraðsdómi.

H var ákærður fyrir hættubrot og umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið sinni án gildra ökuréttinda og á vítaverðan og ógnandi hátt að bifreið sem A og B voru í, veitt þeim eftirför og gert tilraun til að þvinga þau út af veginum og að hafa með þeirri háttsemi stofnað lífi og heilsu A og B í augljósan háska á ófyrirleitinn hátt. Þá var H ákærður fyrir brot gegn lögreglulögum og vopnalagabrot. Með hinum áfrýjaða dómi var H sakfelldur samkvæmt öllum liðum ákærunnar. Að virtum gögnum málsins, framburði A og B fyrir héraðsdómi og eindreginni neitun H, var ekki talið sannað að H hefði gerst sekur um hættubrot og var hann sýknaður af því broti. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans um sakfellingu ákærða vegna brota gegn umferðarlögum, lögreglulögum og vopnalögum á hinn bóginn staðfest. Var refsing H ákveðin 100.000 króna sekt.

Staðfestur var dómur héraðsdóms þar sem G var sakfelldur fyrir brot gegn 231. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa í félagi við aðra spennt upp hlera á lúgu á hlið atvinnuhúsnæðis og í kjölfarið farið inn í húsnæðið í gegnum lúguna án leyfis umráðamanns, og fyrir brot gegn 19. gr., sbr. 44. gr. lögreglulaga nr. 90/1996, með því að sinna ekki ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa húsnæðið. Var refsing G ákveðin fangelsi í 30 daga en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár.

D var sakfelldur fyrir brot gegn lögreglulögum. Þá var hann sakfelldur fyrir líkamsárás með því að hafa veist með ofbeldi að B og gefið honum olnbogaskot í andlit með nánar tilgreindum afleiðingum fyrir B. Með dómi héraðsdóms taldist háttsemin varða við 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með hliðsjón af vottorði sérfræðilæknis um áverka B þar sem fram kom að kvarnast hefði upp úr tveimur framtönnum B, auk þess sem hann hefði hlotið yfirborðsáverka, taldi Landsréttur háttsemi D varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Loks var D ákærður fyrir tilraun til manndráps með því að hafa í félagi við meðákærða X, veist að A með ítrekuðum höggum með óþekktu stunguvopni, líklega skrúfjárni, í efri búk A, en meðákærði X með ítrekuðum hnefahöggum í höfuð og efri hluta líkama, allt með nánar tilgreindum afleiðingum fyrir A. Með dómi héraðsdóms var D sýknaður af tilraun til manndráps en sakfelldur fyrir meiriháttar líkamsárás samkvæmt 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að D hefði gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök í ákæru. Varðandi heimfærslu til refsiákvæða vísaði Landsréttur til þess að fyrir lægi að D hefði veist að A og stungið hann endurtekið með skrúfjárni eða líku áhaldi í ofanvert bak svo að gengið hefði inn í brjóstvegg og hefði A hlotið lífshættulegan áverka. Yrði að telja að D hefði á verknaðarstundu ekki getað dulist að langlíklegast væri að bani hlytist af atlögunni. Yrði hann því sakfelldur fyrir tilraun til manndráps. Við ákvörðun refsingar var einkum litið til þess að atlaga D gegn A taldist hafa verið tilefnislaus, hún hefði verið ofsafengin og haft alvarlegar afleiðingar, en telja yrði að hending hefði ráðið því að ekki fór verr. Þá hefði D unnið verkið í félagi við annan mann. Samkvæmt því og með hliðsjón af ákvæðum 1., 2., 3. og 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, 2. mgr. sömu lagagreinar og 77. gr. sömu laga þótti refsing D hæfilega ákveðin fangelsi í fimm ár og sex mánuði. Þá var D gert að greiða A og B miskabætur.

E var sakfelld fyrir valdstjórnarbrot samkvæmt 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa 11. mars 2019, á Austurvelli í Reykjavík, sparkað þrisvar sinnum í fætur lögreglumanns sem þar var við skyldustörf með þeim afleiðingum að hann fann fyrir eymslum. Í dómi Landsréttar kom fram að framburður lögreglumanna fengi stuðning í myndskeiði af atvikum og var talið sannað að E hefði af ásetningi viðhaft þá háttsemi sem greindi í ákæru. Þá gæti sú staðreynd að atvik gerðust í tengslum við mótmælaaðgerð á engan hátt réttlátt þá háttsemi að sparka í lögreglumann. E var auk þess sakfelld fyrir þrjú brot gegn 19. gr. lögreglulaga, það er með því að hafa þann 5. apríl 2019 óhlýðnast fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa anddyri dómsmálaráðuneytisins er lögregla vísaði fólki brott þaðan, að hafa óhlýðnast fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa vettvang og halda för sinni áfram er lögregla aðstoðaði almennan borgara í Austurstræti í Reykjavík þann 29. júlí 2019. Loks með því að hafa 19. mars 2019 óhlýðnast fyrirmælum lögreglu um að víkja frá aðalinngangi Alþingis er lögregla vísaði fólki á brott til að tryggja aðgengi að Alþingi. Um ákvörðun refsingar sagði meðal annars að valdstjórnarbrotið vægi langþyngst og að ákærða ætti sér ekki málsbætur varðandi það eða brotið í Austurstræti. Við ákvörðun refsingar vegna brotanna í dómsmálaráðuneytinu og fyrir framan Alþingi yrði á hinn bóginn að líta til þess að fyrir E vakti að standa vörð um réttindi hælisleitenda og það gerði hún með því að nýta á friðsaman hátt stjórnarskrárvarinn rétt sinn til mótmæla, þó að í þessum tilvikum hefði hún gengið lengra en heimilt var. Refsing E þótti hæfilega ákveðin fangelsi í tvo mánuði, bundin skilorði með þeim hætti sem greinir í hinum áfrýjaða dómi. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur, þar á meðal um sakarkostnað.

I var sakfelldur fyrir umferðar-, lögreglu- og fíkniefnalagabrot. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að I hefði ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi. Á hinn bóginn yrði að horfa til þess að hann var sakfelldur fyrir að hafa alls níu sinnum ekið bifreið undir áhrifum ávana- og fíkniefna frá 5. mars 2020 til 6. nóvember sama árs, þar af einu sinni sviptur ökuréttindum, auk annarra brota á umferðarlögum, lögreglulögum og lögum um ávana- og fíkniefni. Að teknu tilliti til fyrirmæla 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 var hæfileg refsing hans ákveðin sekt að fjárhæð 1.985.000 krónur og kæmi 56 daga fangelsi í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins. Með vísan til 101. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 var I einnig sviptur ökurétti í fimm ár. Þá var fallist á upptöku þeirra fíkniefna sem I hafði haft í vörslum sínum og hald var lagt á.

X var sakfelldur fyrir brot gegn valdstjórninni, gripdeild og umferðar- og lögreglulagabrot. X bar því við að fella bæri niður refsingu með vísan til 1. mgr. 16. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 þar sem refsing yrði ekki talin bera árangur. Í dómi Landsréttar voru ekki talin uppfyllt skilyrði til þess að refsing X yrði látin niður falla á grundvelli þessa ákvæðis. Við ákvörðun refsingar var aftur á móti litið til 75. gr. almennra hegningarlaga vegna geðræns ástands X á verknaðarstundu. Við ákvörðun refsingar var einnig skírskotað til álits matsmanns um að refsing yrði X mjög þungbær vegna veikinda hans og þarfar hans fyrir viðeigandi læknismeðferð og meðhöndlun á sjúkrahúsi. Af þeim sökum var refsing hans ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Auk þess skyldi hann sæta sérstöku eftirliti og umsjón á skilorðstímanum samkvæmt 1. tölulið 3. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga. Loks var hann sviptur ökurétti ævilangt.

D var sakfelldur í héraði fyrir fíkniefna- og vopnalagabrot, þjófnaði, hótanir, brot gegn lögreglulögum, gripdeild og eignaspjöll. Eldri skilorðsdómur var tekinn upp og D gerð refsing í einu lagi auk þess sem honum var dæmdur hegningarauki. Var refsing D ákveðin fangelsi í átta mánuði en þar af var fullnustu fimm mánaða af refsivist hans frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá voru nánar tilgreindir munir gerðir upptækir og D dæmdur til greiðslu skaðabóta. D áfrýjaði héraðsdómi í því skyni að fá refsinguna mildaða og bundna skilorði að öllu leyti. Með dómi Landsréttar var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.