Dómstólaleit

V var gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis. Fyrir lá í málinu að vitnin A og D höfðu bæði borið um að hafa séð bifreið V aka inn á svæði sem þau voru að vakta og að V hefði verið einn í bifreiðinni. Þau hafi séð V stíga út úr bifreiðinni og höfðu afskipti af honum sem lauk með því að lögregla var kölluð á vettvang og handtók hann. V neitaði sök og í skýrslugjöf fyrir héraðsdómi og Landsrétti bar hann um að annar maður, vitnið C, hefði ekið bifreiðinni. Hafði C gefið skýrslu fyrir héraðsdómi og staðfest frásögn V. Í dómi Landsréttar kom fram að V hefði hvorki skýrt frá því á vettvangi né við skýrslugjöf hjá lögreglu daginn eftir handtöku að C hefði ekið bifreiðinni. Við mat á framburði V var einnig litið til þess að framburður hans um aðdraganda þess að hann var handtekinn hefði tekið verulegum breytingum og höfðu ekki komið fram trúverðugar skýringar á misræmi í framburði hans. Talið var að framburður A og D fyrir héraðsdómi hefði verið skýr og að ekkert væri til þess fallið að draga úr sönnunargildi hans varðandi aðalatriði málsins. Taldi Landsréttur framburð C, sem var vinur V, og á skjön við framburð A og D, ótrúverðugan og að ekki yrði á honum byggt. Talið var hafið yfir skynsamlegan vafa að V hefði ekið bifreiðinni umrætt sinn undir áhrifum áfengis og gerst sekur um það brot sem í ákæru greindi. Var V gert að greiða 210.000 króna sekt í ríkissjóð og hann sviptur ökurétti í tvö ár og sex mánuði.

E var sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot E teldist ítrekað í þriðja sinn í skilningi 3. mgr. 99. gr. umferðarlaga nr. 77/2019 og þótti refsing E hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga auk þess sem hann var sviptur ökurétti ævilangt.

E var ákærður fyrir að hafa þrisvar sinnum ekið bifreið sviptur ökurétti og þar af í eitt skipti jafnframt undir áhrifum áfengis. Fyrir héraðsdómi játaði E þá háttsemi sem honum var gefin að sök og var farið með málið í samræmi við ákvæði 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með hinum áfrýjaða dómi var E gert að sæta fangelsi í 60 daga en auk þess var hann sviptur ökurétti ævilangt. Í dómi Landsréttar var rakið að af forsendum hins áfrýjaða dóms væri ljóst að við ákvörðun refsingar hefði verið miðað við að honum hefði í þriðja sinn, innan ítrekunartíma, verið gerð refsing fyrir akstur undir áhrifum áfengis og akstur sviptur ökurétti. Af sakarvottorði var aftur á móti ráðið að E væri nú í fimmta sinn gerð refsing fyrir að aka sviptur ökurétti og í fjórða sinn fyrir akstur undir áhrifum áfengis eða ávana- og fíkniefna. Að því gættu, að virtum sakaferli E og með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 var refsing E ákveðin fangelsi í átta mánuði. Þá var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sviptingu ökuréttar.

A var sakfelldur fyrir þrjú umferðarlagabrot með því að hafa á tilgreindu tímabili tvívegis ekið bifreið sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis, ásamt því að hafa í annað skiptið ekið yfir leyfðum hámarkshraða, og í eitt skipti ekið bifreið sviptur ökurétti. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að A var sakfelldur fyrir að aka undir áfengisáhrifum í sjöunda skipti og í áttunda skipti fyrir akstur sviptur ökrétti. Var refsing A ákveðin fangelsi í átján mánuði og þá var A jafnframt sviptur ökurétti ævilangt.

K var sakfelld fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis og misst stjórn á bifreiðinni. Í dómi Landsréttar kom fram að framburður K um að hún hefði ekki ekið bifreiðinni, heldur ónafngreindur aðili, færi ekki saman við framburð lögreglumanna sem komið hefðu á vettvang og hefðu báðir borið um að ummerki á vettvangi hefðu ekki bent til þess að neinn annar en K hefði verið þar og að þegar þeir hefðu komið að bifreiðinni hefði K verið í ökumannssæti hennar og hallað yfir farþegasætið. Voru skýringar K á því af hverju hún hefði verið í ökumannssæti bifreiðarinnar þegar að var komið metnar óskýrar og ekki trúverðugar. Að virtum sakaferli K og í samræmi við dómvenju var refsing hennar ákveðin fangelsi í 60 daga. Þá var K svipt ökurétti ævilangt.

H var sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis, í þrígang gegn rauðu umferðarljósi og of hratt miðað við aðstæður og ekki sinnt fyrirmælum lögreglu um að stöðva bifreiðina. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á að vísa bæri málinu frá héraðsdómi á þeim grunni að H hefði verið boðið að ljúka málinu með sektargerð, enda hefði formleg ákvörðun um að gefa H kost á að ljúka málinu með greiðslu sektar ekki verið tekin af lögreglustjóra. Þá var ekki fallist á kröfu H um frávísun málsins frá Landsrétti á þeim grundvelli að lagaskilyrði hefðu ekki staðið til þess að ákæruvaldið áfrýjaði málinu til þyngingar refsingar hans. Við meðferð málsins í héraði var farið með málið samkvæmt 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var H dæmdur í 30 daga skilorðsbundið fangelsi. Í dómi Landsréttar var til þess vísað að H hefði tvisvar áður verið gerð refsing fyrir akstur undir áhrifum áfengis og teldist brot hans nú af sama tagi ítrekað öðru sinni. Skírskotaði Landsréttur til þeirrar dómvenju að dæma þann, sem gerst hefði sekur um akstur undir áhrifum áfengis eða fíkniefna í þriðja sinn svo að ítrekunaráhrif hefði, til óskilorðsbundinnar fangelsisrefsingar. Refsing H var ákveðin með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og honum gert að sæta fangelsi í 30 daga, sem í samræmi við nefnda dómvenju yrði ekki bundin skilorði. Þá var hann sviptur ökurétti ævilangt.

J var sakfelldur fyrir brot gegn valdstjórninni, sbr. 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa hótað lögreglumanni líkamsmeiðingum og lífláti auk þess sem hann gerði tilraun til að sparka í fótlegg lögreglumannsins, sem var þar við skyldustörf. Þá var J sakfelldur fyrir líkamsárás, sbr. 217. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa veist að fimm mönnum. Ekki var fallist á að um neyðarvörn hefði verið að ræða. Við meðferð málsins í héraði játaði ákærði skýlaust sök að því er varðaði aðra líkamsárás sem honum var gefin að sök, svo og að hafa ekið bifreið sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis og var ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi í héraði. Sætti sú úrlausn ekki endurskoðun fyrir Landsrétti. Við ákvörðun refsingar J var litið til þess að brot hans voru hegningarauki við eldri dóm og sektargerðir, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga, og var honum ákvörðuð refsing samkvæmt 77. gr. sömu laga. Með ölvunarakstri sínum hefði J ítrekað í annað sinn brot gegn 49. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, en brot hans gegn 58. gr. sömu laga, akstur sviptur ökurétti, taldist á hinn bóginn til fyrsta brots hans af því tagi. Að virtum atvikum málsins og að teknu tilliti til þess að J viðurkenndi skýlaust sök að hluta, sem og að virtum sakaferli hans var refsing hans ákveðin fangelsi í sex mánuði en fullnustu þriggja mánaða hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var J einnig gert að greiða sekt til ríkissjóðs að viðlagðri vararefsingu. Jafnframt var J gert að greiða brotaþola miskabætur. Loks var J sviptur ökurétti ævilangt.

S var sakfelldur fyrir að hafa tilgreint sinn ekið bifreið sviptur ökurétti, undir áhrifum áfengis og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna. Með hinum áfrýjaða dómi var refsing S ákveðin 90 daga fangelsi. Fyrir Landsrétti kröfðust Á og S þess að refsing hans yrði milduð. Í dómi Landsréttar kom fram að þótt umferðarlög mæli ekki fyrir um lögbundin ítrekunaráhrif að því er refsingu varðar byggi dómvenja um að litið sé til brotaferils manns við ákvörðun refsingar á hliðstæðum sjónarmiðum og ítrekunaráhrif þar sem þeirra er getið í lögum. Fyrir lægi að S hefði með hinum áfrýjaða dómi verið ákvörðuð viðurlög í fjórða sinn fyrir akstur bifreiðar undir áhrifum áfengis og/eða fíkniefna og í fyrsta sinn fyrir akstur sviptur ökurétti. Samkvæmt því og að virtum sakarferli ákærða en jafnframt með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 var refsing hans ákveðin fangelsi í 75 daga. Þá voru ákvæði hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað og sviptingu ökuréttar ævilangt staðfest.

Ó var sakfelldur umferðarlagabrot með því að hafa í tvö skipti ekið bifreið sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis. Með brotunum rauf Ó skilyrði reynslulausnar og var honum gerð refsing í einu lagi, sbr. 1. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 um fullnustu refsinga, sbr. 60. og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Að virtum sakaferli Ó og með vísan til 5. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga og hliðsjón af 77. gr. sömu laga þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár og tvo mánuði og ævilöng ökuréttarsvipting hans áréttuð.

X var sakfelldur fyrir brot gegn valdstjórninni, gripdeild og umferðar- og lögreglulagabrot. X bar því við að fella bæri niður refsingu með vísan til 1. mgr. 16. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 þar sem refsing yrði ekki talin bera árangur. Í dómi Landsréttar voru ekki talin uppfyllt skilyrði til þess að refsing X yrði látin niður falla á grundvelli þessa ákvæðis. Við ákvörðun refsingar var aftur á móti litið til 75. gr. almennra hegningarlaga vegna geðræns ástands X á verknaðarstundu. Við ákvörðun refsingar var einnig skírskotað til álits matsmanns um að refsing yrði X mjög þungbær vegna veikinda hans og þarfar hans fyrir viðeigandi læknismeðferð og meðhöndlun á sjúkrahúsi. Af þeim sökum var refsing hans ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Auk þess skyldi hann sæta sérstöku eftirliti og umsjón á skilorðstímanum samkvæmt 1. tölulið 3. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga. Loks var hann sviptur ökurétti ævilangt.

A var sakfelldur fyrir ítrekuð kynferðisbrot, tilraun til kynferðisbrots, hótun, áfengislagabrot, brot gegn barnaverndarlögum og umferðarlagabrot. Við ákvörðun refsingar var litið til 1., 4., 6., 7. og 8. töluliðar 1. mgr. 70. gr. 77. gr. og 205. gr. almennra hegningarlaga og taldist hún hæfilega ákveðin fangelsi í 12 mánuði. Þá var niðurstaða héraðsdóms um áréttingu ævilangrar sviptingar ökuréttinda A og einkaréttarkröfu B staðfest.