D ehf. höfðaði mál til viðurkenningar á bótaskyldu I ohf. vegna hagnaðarmissis sem leiddi af ákvörðun I ohf. um að semja ekki við D ehf. um verslunarrými í Flugstöð Leifs Eiríkssonar í kjölfar útboðs sem D ehf. tók þátt í árið 2014. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á með D ehf. að I ohf. hefði borið að fylgja stjórnsýslulögum eða öðrum almennum reglum stjórnsýsluréttar við forvalið og útleigu verslunarrýmis í flugstöðinni. Þá var hvorki fallist á að þágildandi lög nr. 84/2007 um opinber innkaup né lög nr. 65/1993 um framkvæmd útboða hefðu gilt um útboð I ohf. Jafnframt væri ósannað að I ohf. eða nefndarmenn í matsnefnd um útboðið hefðu sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi við mat og meðferð á tilboði D ehf. Yrði ekki annað ráðið af gögnum málsins en að vandað hefði verið til forvalsins, forsendur þess hefðu legið ljósar fyrir í útboðsgögnum, jafnræðis verið gætt og að lögmæt og málefnaleg sjónarmið hafi ráðið för við mat á tilboði D ehf. Við það mat yrði einnig að hafa í huga tilgang I ohf., sem væri að annast rekstur, viðhald og uppbyggingu flugstöðvarinnar, og að I væri sem rekstraraðila hennar heimilt að gera hvers konar samninga við aðra aðila til að ná þeim tilgangi sínum á sem hagkvæmastan hátt. Yrði því að játa I ohf. ákveðið svigrúm við mat á því hvaða tilboð og viðskiptahugmyndir féllu best að tilgangi félagsins þannig að markmiðum þess um þjónustu við farþega og hagnað fyrir rekstur flugstöðvarinnar yrði sem best náð. Skilyrði almennu skaðabótareglunnar um saknæma og ólögmæta háttsemi væru því ekki uppfyllt í málinu og var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að sýkna I ohf. af kröfum D ehf.
A ehf. höfðaði mál gegn I ohf. og krafðist skaðabóta vegna ákvörðunar I ohf. um að semja ekki við K ehf., síðar A ehf., um leigurými í Flugstöð Leifs Eiríkssonar í kjölfar tilgreindrar samkeppni. I ohf. var sýknað af kröfum A ehf. í héraði og áfrýjaði A ehf. dómi héraðsdóms til viðurkenningar á skaðabótaskyldu I ohf. Fyrir Landsrétti fór fram munnlegur málflutningur um formhlið þess. Í úrskurði Landsréttar var rakið að dómur héraðsdóms hefði verið skipaður tveimur meðdómsmönnum. Samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála væri dómara heimilt að kveðja til tvo meðdómsmenn ef hann teldi þurfa sérkunnáttu í dómi á fleiri en einu sviði. Eins og málið hefði legið fyrir er það var dómtekið í héraði hefði það snúist um viðurkenningu á ætlaðri bótaskyldu I ohf. en A ehf. hefði meðal annars byggt á því að ætluð brot I ohf. á skilmálum samkeppninnar teldust ólögmæt og saknæm háttsemi sem leiddi til skaðabótaskyldu hans. Ekki var talið að sýnt hefði verið fram á hvernig sérþekking annars meðdómsmannsins yrði jafnað til sérkunnáttu sem kynni að þurfa til að leysa úr þeim ágreiningi sem lægi fyrir í málinu, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991. Þá hefðu heldur ekki verið færð fyrir því haldbær rök að þörf hefði verið á að skipa dóminn tveimur meðdómsmönnum með sérkunnáttu á fleiri en einu sviði. Var skipun dómsins því talin í andstöðu við 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991. Með úrskurði sínum ómerkti Landsréttur héraðsdóm og vísaði málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.
A ehf. höfðaði mál gegn I ohf. og krafðist þess aðallega að viðurkennd yrði með dómi skaðabótaskylda I ohf. vegna missis hagnaðar sem A ehf. taldi sig hafa notið ef ekki hefði komið til ákvörðunar I ohf. um að hafna tilboði A ehf. í útboði um aðgang að aðstöðu hópferðabifreiða við flugstöð Leifs Eiríkssonar og semja við H hf. Til vara krafðist A ehf. skaðabóta úr hendi I ohf. vegna tjóns sem hefði hlotist af undirbúningi og þátttöku í útboðinu. Deildu málsaðilar um það hvort I ohf. hefði gætt réttra reglna við framkvæmd útboðsins. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvæðum laga nr. 120/2016 um opinber innkaup, að undanskildum ákvæðum kafla XI og XII, yrði ekki beitt um útboðsferlið. Þá vísaði rétturinn til þess að í lögum væri ekki að finna ákvæði sem með einhverjum hætti vikju til hliðar almennum reglum um framkvæmd útboða samkvæmt lögum nr. 65/1993 um framkvæmd útboða. Var ákvæðum laga nr. 65/1993 því beitt við úrlausn á ágreiningi málsaðila. Í dóminum kom fram að sá sem býður út rekstur á þjónustu ákveði hvort og að hve miklu leyti kröfur til tæknilegra eiginleika þjónustu séu gerðar að hæfisskilyrðum. Krafa í útboðskilmálum um að bjóðandi skyldi hafa yfir að ráða miðstöð eða aðalstoppistöð hefði ekki verið gerð að hæfiskilyrði og var málsástæðum A ehf. um að I ohf. hafi borið að vísa frá tilboði H hf. hafnað. Þá var ekki talið að bjóðendur hefðu þurft að hafa tiltæka miðstöð eða aðalstoppistöð þegar tilboð voru gerð heldur væri nægjanlegt að hún væri til staðar þegar starfsemin hæfist. Þá taldi Landsréttur að þótt H hf. hafi samið við AD ehf. um að annast framkvæmd á þjónustunni bæri fyrrnefnda félagið ábyrgð á efndum samningsins gagnvart I ohf. Af þeim ástæðum hafi það ekki verið nauðsynlegt fyrir I ohf. að ganga sérstaklega úr skugga um það hvort AD ehf. uppfyllti hæfiskröfur greina 0.3.6.1 og 0.3.6.2 í útboðsskilmálum. Var I ohf. því sýknað af kröfum A ehf.
Sýknað af kröfu um viðurkenningu bótaábyrgðar vegna forvals vegna verslunarreksturs í Flugstöð Leifs Eiríkssonar.
Stefnandi krafðist þess að gerðar yrðu breytingar á samningi aðila um aðstöðu stefnanda á svokölluðum nærstæðum við Flugstöð Leifs Eiríkssonar þannig að gjald fyrir aðstöðuna yrði lægra en samið var um og að gildistíma yrði samningsins breytt. Ekki var fallist á að skilyrði væru uppfyllt til þess að breyta samningnum, sem byggði á tilboði stefnanda við útboð, og var stefndi sýknaður af öllum kröfum stefnanda.
Deilt var um hvort staðið hafi verið með réttum hætti að samkeppni um leigu á verslunar- og veitingarými í Flugstöð Leifs Eiríkssonar á árinu 2014. Taldi dómurinn m.a. að ekki yrði talið að stefndi hafi brotið rétt á stefnanda með því að hafa ekki farið eftir skilmálum í útboðinu. Var stefndi sem er opinbert hlutafélag sýknaður af kröfum stefnanda.
D ehf. krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaábyrgð I ohf. vegna tjóns sem D ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna hagnaðarmissis sem leiddi af ákvörðun I ohf. um að semja ekki við D ehf. um verslunarrými í Flugstöð Leifs Eiríkssonar í kjölfar útboðsins ,,Commercial Opportunities at Keflavik Airport“. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að í málinu reyndi meðal annars á það álitaefni hvort matsnefnd hefði með málefnalegum hætti komist að þeirri niðurstöðu að tilboð D ehf. hefði verið óraunhæft. Svo að unnt væri að taka afstöðu til þess hvort fjárhagsáætlanir D ehf. hefðu verið raunhæfar miðað við tæknilega hluta forvalsins og forsendur sem að öðru leyti voru gefnar upp í forvalsgögnum þyrfti sérfræðiþekkingu á sviði smásöluverslunar og gerð fjárhagsáætlana. Landsréttur taldi að héraðsdómara hefði verið rétt að kveðja til meðdómsmann með sérkunnáttu til að fjalla um þessi atriði. Var héraðsdómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
Fallist var á kröfu sóknaraðila um að varnaraðila yrði gert að afhenda sóknaraðila nánar tiltekin gögn á grundvelli úrskurðar úrskurðarnefndar upplýsingamála. Var úrskurður nefndarinnar talin gild aðfararheimild og í samræmi við lög. Þá var tekið fram að varnaraðili hefði ekki krafist þess fyrir dóminum að málskot til æðra dóms frestaði umbeðinni aðfarargerð og kom það því ekki til frekari umfjöllunar af hálfu dómsins.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu I um að mál, sem félagið hugðist höfða á hendur K og varðaði úrskurð úrskurðarnefndar um upplýsingamál, sætti flýtimeðferð. Fyrir Hæstarétti krafðist I þess aðallega að hinn kærði úrskurður yrði ómerktur þar sem héraðsdómari hafi verið vanhæfur til úrlausnar málsins vegna vanhæfis dómstjóra dómstólsins. Hæstiréttur hafnaði þeirri kröfu I. Tekið var fram í því sambandi að dómstjóri hefði ekki boðvald yfir dómurum þegar kæmi að úrlausn mála sem þeim væru falin. Dómarar væru sjálfstæðir í störfum sínum, færu einungis eftir lögum og lytu þar aldrei boðvaldi annarra. Var því ekki talið að vanhæfi dómstjóra leiddi sjálfkrafa af sér vanhæfi annarra dómara við dómstólinn. Hæstiréttur hafnaði einnig varakröfu I um að leggja fyrir héraðsdóm að gefa út réttarstefnu til flýtimeðferðar í málinu. Hæstiréttur taldi að fyrsta skilyrði 1. mgr. 123. gr. laga nr. 91/1991 væri fullnægt þar sem í fyrirhuguðu dómsmáli yrði krafist ógildingar á úrskurði úrskurðarnefndar um upplýsingamál. Var málið því talið varða ákvörðun stjórnvalds í skilningi ákvæðisins. Hæstiréttur taldi aftur á móti að málið fullnægði ekki öðru skilyrði ákvæðisins um að brýn þörf væri á skjótri úrlausn málsins. Tekið var fram í því sambandi að ef til aðfarar kæmi á grundvelli úrskurðar úrskurðarnefndar um upplýsingamál gæti I samkvæmt 60. gr. stjórnarskrárinnar komið að öllum sömu málsástæðum um form- og efnisannmarka úrskurðarins eins og hann gæti í almennu einkamáli. Var því ekki talið að réttarspjöll myndu hljótast af því fyrir I að bíða úrlausnar dómstóla um þau ágreiningsefni sem uppi væru í málinu hvort heldur væri í almennu einkamáli eða aðfararmáli ef til þess kæmi. Þegar af þeirri ástæðu var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi máli W ehf. á hendur S, I ohf. og I ehf. þar sem gerð var krafa um að tveir úrskurðir áfrýjunarnefndar samkeppnismála yrðu felldir úr gildi. W ehf. hafði beint erindi til S og kvartað yfir fyrirkomulagi I ohf. við úthlutun afgreiðslutíma á Keflavíkurflugvelli vegna flugs til Bandaríkjanna árið 2014. Lauk S málsmeðferð vegna kvörtunarinnar með ákvörðun þar sem tilgreindum fyrirmælum var beint til I ohf. þess efnis að W ehf. yrði gert kleift að hefja flug til Bandaríkjanna í samkeppni við aðra flugrekendur. I ohf. og I ehf. skutu hvor fyrir sitt leyti þeirri ákvörðun S til áfrýjunarnefndar samkeppnismála sem felldi ákvörðunina úr gildi með fyrrgreindum úrskurðum sínum. Höfðaði W ehf. þá mál þetta til að fá úrskurðunum hnekkt. Í dómi Hæstaréttar 16. júní 2014 í máli nr. 353/2014 var leyst úr því hvort vísa bæri málinu frá dómi sökum þess að W ehf. hefði ekki lögvarða hagsmuni af úrlausn þess. Kom fram í niðurstöðu dómsins í því máli að kæra W ehf. hefði meðal annars verið reist á því að fengi hann úthlutað afgreiðslutímum á Keflavíkurflugvelli sumarið 2014 gæti það skapað honum rétt til úthlutunar á næsta ári þar á eftir á grundvelli svokallaðrar hefðareglu. Að því gefnu var fallist á með W ehf. að hann hefði enn af því lögvarða hagsmuni að fá úr því skorið hvort úrskurðir áfrýjunarnefndar samkeppnismála hefðu verið reistir á réttum lagagrundvelli. Í niðurstöðu Hæstaréttar í þessu máli kom hins vegar fram að aðstæður væru breyttar frá því að fyrrgreindur dómur gekk að því leyti að það tímabil sem úthlutun afgreiðslutímanna hefði tekið til væri liðið. Einnig lægi fyrir að W ehf. hefði fengið úthlutað afgreiðslutímum á tímabilinu 29. mars til 23. október 2015 vegna flugs til Bandaríkjanna. Aftur á móti lægi ekkert fyrir um það í málinu að W ehf. hefði við þá úthlutun byggt á því að hann ætti rétt á afgreiðslutímum á grundvelli hefðareglu og enn síður að ekki hefði verið tekið viðhlítandi tillit til hennar við úthlutunina. Af því gættu hefði W ehf. ekki leitt í ljós að hann hefði enn lögvarða hagsmuni af að fá leyst úr kröfu sinni sem lyti að úthlutun vegna ársins 2014. Samkvæmt þessu var staðfest sú niðurstaða hins kærða úrskurðar að vísa málinu frá dómi. Fundið var að því að í hinum kærða úrskurði voru teknir upp í heild sinni úr stefnu og greinargerðum umfjöllun um þær málsástæður sem byggt var á.
Frávísun frá héraðsdómi
W ehf. höfðaði mál á hendur S, I ohf. og I ehf. og krafðist þess að tveir úrskurðir áfrýjunarnefndar samkeppnismála yrðu felldir úr gildi. W ehf. hafði beint erindi til S og kvartað yfir fyrirkomulagi I ohf. við úthlutun afgreiðslutíma á Keflavíkurflugvelli vegna flugs til Bandaríkjanna árið 2014 og lauk S málsmeðferð vegna kvörtunarinnar með ákvörðun, þar sem þeim fyrirmælum var beint til I ohf. að W ehf. yrði gert kleift að hefja flug til Bandaríkjanna í samkeppni við aðra flugrekendur. I ohf. og I ehf. skutu þeirri ákvörðun S hvort fyrir sitt leyti til áfrýjunarnefndar samkeppnismála, sem felldi ákvörðunina úr gildi með fyrrgreindum tveimur úrskurðum sínum. Undir meðferð málsins í héraði beiddist ehf. þess að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins á nánar tilgreindum atriðum um skýringu á reglugerð 95/93/EBE, m.a. um stöðu svokallaðs samræmingarstjóra flugvalla samkvæmt reglugerðinni. Með hinum kærða úrskurði var beiðni I ohf. hafnað með vísan til þess að ekki yrði séð að svör EFTA-dómstólsins við þeim spurningum, sem fram kæmu í beiðninni, hefðu þýðingu fyrir úrlausn málsins. Var í því sambandi vísað til þess að þau atriði, sem beiðnin I ohf. laut að, vörðuðu skýringu íslenskra laga og réttarheimilda og að EFTA-dómstóllinn yrði ekki krafinn um skýringu á ákvæðum landsréttar aðildarríkja. Þá félli túlkun innlendra samkeppnislaga og mat á rétthæð þeirra gagnvart öðrum landslögum utan valdsviðs EFTA-dómstólsins. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 3. gr. laga nr. 2/1993 um evrópska efnahagssvæðið skuli skýra lög og reglur, að svo miklu leyti sem við eigi, til samræmis við EES-samninginn og þær reglur sem á honum byggi. Slík lögskýring taki eðli máls samkvæmt til þess að orðum í íslenskum lögum verði svo sem framast sé unnt gefin merking, sem rúmist innan þeirra og komist næst því að svara til sameiginlegra reglna sem gildi á Evrópska efnahagssvæðinu. Í ljósi atvika málsins, málsástæðna W ehf. og kröfugerðar hans í málinu væri nægjanlega fram komið að skýring á ákvæðum reglugerðar 95/93/EBE gæti haft þýðingu þegar leyst verði úr kröfum S og W ehf. og þar með haft áhrif á úrslit málsins. Var því kveðið á um að leitað skyldi álits EFTA-dómstólsins um nánar tilgreind atriði. Kom fram í því sambandi að engu breytti þótt málið væri rekið sem flýtimeðferðarmál, enda gæti forseti EFTA-dómstólsins samkvæmt starfsreglum dómstólsins tekið ákvörðun um flýtimeðferð máls ef ljóst væri af ástæðum sem vísað væri til að verulega brýnt sé að leysa úr málinu.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi máli W ehf. á hendur S, I ohf. og I ehf. þar sem gerð var krafa um að tveir úrskurðir áfrýjunarnefndar samkeppnismála yrðu felldir úr gildi. W ehf. hafði beint erindi til S og kvartað yfir fyrirkomulagi I ohf. við úthlutun afgreiðslutíma á Keflavíkurflugvelli vegna flugs til Bandaríkjanna árið 2014 og lauk S málsmeðferð vegna kvörtunarinnar með ákvörðun, þar sem tilgreindum fyrirmælum var beint til I ohf. þess efnis að W ehf. yrði gert kleift að hefja flug til Bandaríkjanna í samkeppni við aðra flugrekendur. I ohf. og I ehf. skutu hvor fyrir sitt leyti þeirri ákvörðun S til áfrýjunarnefndar samkeppnismála sem felldi ákvörðunina úr gildi með fyrrgreindum tveimur úrskurðum sínum. Með hinum kærða úrskurði var máli W ehf. sem fyrr greinir vísað frá dómi með skírskotun til þess að málatilbúnaður W ehf. uppfyllti ekki áskilnaði 25. gr. og e. liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Fyrir Hæstarétti höfðu I ohf. og I ehf. meðal annars uppi kröfur um frávísun málsins frá héraðsdómi sem studdar voru margvíslegum rökum. Bar I ehf. því meðal annars við að þar sem áfrýjunarnefnd samkeppnismála hefði fellt ákvörðun S úr gildi væri S ekki réttur aðili til að beina kröfum að um ógildingu úrskurðarins, heldur bæri réttarfarslega nauðsyn til aðildar áfrýjunarnefndarinnar að málinu. Hæstiréttur hafnaði því með vísan til þess að áfrýjunarnefndin gegndi hlutverki úrskurðarnefndar á málskotsstigi innan stjórnsýslunnar og hefði ekki þá lögvörðu hagsmuni af úrlausn málsins sem leitt gætu til aðildar hennar að því. Þá byggðu I ohf. og I ehf. á því að ekki væru uppfyllt skilyrði 18. gr. laga nr. 91/1991 til að stefna þeim saman í máli til ógildingar ákvarðana áfrýjunarnefndar samkeppnismála, né heldur skilyrði 19. gr. sömu laga til að sækja þá saman í málinu, auk þess sem W ehf. hefði ekki verið aðili að málunum fyrir áfrýjunarnefndinni og gæti því ekki átt aðild að dómsmáli til ógildingar úrskurða nefndarinnar. Hæstiréttur vísaði til þess að í dómaframkvæmd réttarins hefði verið litið svo á að óhjákvæmilegt væri að beina kröfu um ógildingu úrskurðar æðra stjórnvalds að þeim sem átt hefðu aðild að máli á málskotsstigi, enda ættu þeir verulegra, einstaklegra og lögvarinna hagsmuna að gæta af úrlausn þess. Þar sem svo hagaði til um I ohf. og I ehf. yrði málinu ekki vísað frá héraðsdómi af þeirri ástæðu að þeim væri stefnt saman til að þola dóm í málinu. Þá taldi rétturinn einnig að virtri dómaframkvæmd sinni að ekki væri fortakslaust skilyrði samkvæmt samkeppnislögum nr. 44/2005 að sá, sem höfðaði mál til ógildingar á úrskurði áfrýjunarnefndarinnar, þyrfti að hafa átt aðild að málinu fyrir henni. Loks hélt I ohf. því fram að málatilbúnaður W ehf. væri í andstöðu við e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, en Hæstiréttur hafnaði því með skírskotun til þess að þótt lýsing málsatvika í stefnu væri ekki að öllu leyti svo skýr sem skyldi væri samhengi þeirra við málsástæður W ehf. eigi að síður nægjanlega ljóst og fullnægði áskilnaði laga nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.