Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

59 dómar fundust

Lykilorð: Faðerni

Hæstiréttur birt 11. október 2023

32/2023

A og B (Baldvin Hafsteinsson lögmaður) gegn C (Sigurbjörn Ársæll Þorbergsson lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem kröfu A og B um mannerfðafræðilega rannsókn á grundvelli 15. gr. barnalaga var hafnað. Laut krafan að því að rannsókn skyldi fara fram á því hvort að sonur C væri sonur látins föður A og B en þau höfðu höfðað mál til vefengingar á því. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að drengurinn hefði verið feðraður samkvæmt 2. mgr. 2. gr. barnalaga þar sem foreldrar hans voru í hjúskap þegar hann fæddist. Þá tók rétturinn fram að þeir persónulegu hagir sem fólgnir væru í faðerni barns allt frá fæðingu væru þáttur í einkalífi þess sem varið væri af 1. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að í ljósi þess að ekki lægi annað fyrir í málinu en einhliða staðhæfingar A og B yrði lagt til grundvallar að hagsmunir sonar C af því að þurfa ekki að þola inngrip með mannerfðafræðilegri rannsókn vægu þyngra en hagsmunir A og B af því að slík rannsókn færi fram. Yrði jafnframt að hafa í huga grunnreglu barnaréttar um að það sem væri barni fyrir bestu skyldi ávallt hafa forgang þegar teknar væru ákvarðanir um málefni barna. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Landsréttur birt 26. maí 2023

282/2023

A (Sigurbjörn Ársæll Þorbergsson lögmaður) gegn B og C (Skúli Sveinsson lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

B og C höfðuðu mál gegn A og kröfðust þess að viðurkennt yrði að faðir þeirra, D, væri ekki skráður faðir sonar hans, E. Þá kröfðust B og C þess að fram færi mannerfðafræðileg rannsókn á lífsýnum úr E, D, væru þau til og þeim sjálfum ef þörf krefði. Í þessum þætti málsins var til úrlausnar krafa B og C um mannerfðafræðilega rannsókn. Í úrskurði Landsréttar var rakið að ekki væru fyrir hendi önnur gögn til stuðnings kröfu B og C en fullyrðingar þeirra sjálfra um hvað faðir þeirra hefði sagt þeim. Þær fullyrðingar yrðu ekki einar og sér taldar sýna fram á að ástæða kynni að vera til að vefengja faðerni E. Þá yrði í ljósi 71. gr. stjórnarskrárinnar að telja hagsmuni E af því að njóta friðhelgi um faðerni sitt, eins og það hefði verið skráð frá upphafi, mun ríkari en þá hagsmuni sem B og C vísuðu til í málinu. Kröfu B og C um að mannerfðafræðileg rannsókn yrði gerð var því hafnað.

Hæstiréttur birt 25. janúar 2023

51/2022

A og B (Sigurður Jónsson lögmaður) gegn C, D, E, F, G, H og I (Saga Ýrr Jónsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Erfðaréttur

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem hafnað var kröfum A og B um að viðurkennt yrði að þær væru erfingjar J. A og B reistu kröfur sínar á því að sýnt hefði verið fram á með mannerfðafræðilegri rannsókn að faðir þeirra, K sem lést 2006, hefði í raun verið sonur J. Þær væru því niðjar J og bæri arfur eftir hann á grundvelli 1. töluliðar 1. gr. erfðalaga nr. 8/1962. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með hliðsjón af skýrum texta 1. töluliðar 1. gr. erfðalaga, lögskýringargögnum og lögbundnum skilyrðum um feðrun barna samkvæmt 1. mgr. 3. gr. barnalaga leiddi að niðurstaða mannerfðafræðilegra rannsókna nægi ekki ein og sér til viðurkenningar erfðatilkalls. Ekki var því talið tækt, hvað sem liði sönnunargildi og tölfræðilegum líkindum fyrirliggjandi mannerfðafræðilegrar rannsóknar, að leggja hana til grundvallar erfðarétti A og B. Var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Landsréttur birt 2. janúar 2023

730/2022

A (Páll Ágúst Ólafsson lögmaður) gegn B (Jón Egilsson lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

A höfðaði mál gegn B á grundvelli 1. mgr. 10. gr. barnalaga nr. 76/2003 og gerði þá kröfu að hann yrði dæmdur faðir barnsins C að undangenginni mannerfðafræðilegri rannsókn, sbr. 15. gr. laganna. D var skráður faðir barnsins á grundvelli faðernisviðurkenningar samkvæmt 4. gr. barnalaga og undir rekstri málsins í héraði lagði B fram niðurstöðu skyldleikarannsóknar milli D og C sem gaf til kynna að D væri faðir barnsins. Héraðsdómur vísaði málinu frá dómi á grundvelli vanreifunar af hálfu A. Í úrskurði Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að A hefði þurft að höfða málið gegn báðum foreldrum C og þá jafnframt að gera kröfu um vefengingu á faðerni barnsins. Með vísan til fyrirliggjandi gagna var einnig talið að A hefði ekki leitt nægar líkur að því að faðerni C væri ranglega ákvarðað samkvæmt faðernisviðurkenningu D þannig að efni væri til að raska friðhelgi fjölskyldunnar meira en hlotist hafi af málshöfðuninni, sbr. 71. gr. stjórnarskrárinnar. Var úrskurður héraðsdóms því staðfestur.

Landsréttur birt 5. september 2022

475/2022

A og B (Sigurður Jónsson lögmaður) gegn C, D, E, F, G, H og I (Saga Ýrr Jónsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Erfðaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfum A og B um að viðurkennt yrði að þær væru erfingjar J. Dánarbú J var tekið til opinberra skipta og eru C o.fl. á meðal lögerfingja í dánarbúinu. Byggðu A og B kröfur sínar á því að sýnt hefði verið fram á með mannerfðafræðilegri rannsókn að faðir þeirra, K sem lést 2006, hefði í raun verið sonur J en ekki S sem hann var kenndur við. Þær væru því niðjar J og bæri arfur eftir hann á grundvelli 1. töluliðar 1. gr. erfðalaga nr. 8/1962. Í byrjun árs 2018 höfðuðu A og B faðernismál á hendur lögerfingjum J og kröfðust þess að viðurkennt yrði að J hefði verið faðir föður þeirra, K. Áður hafði faðerni S verið vefengt með dómi. Lauk áðurgreindu faðernismáli A og B með dómi Hæstaréttar 6. október 2021 í máli nr. 17/2021 þar sem því var vísað frá héraðsdómi á þeim grundvelli að sóknaraðilar uppfylltu ekki skilyrði 1. mgr. 10. gr. barnalaga nr. 76/2003 um að eiga aðild að umræddu faðernismáli. Í úrskurði Landsréttar var vísað til röksemda í fyrrgreindum dómi Hæstaréttar um að skýr vilji löggjafans stæði til að einskorða málsaðild í faðernismálum við þá aðila sem tilgreindir væru í 1. mgr. 10. gr. barnalaga nr. 76/2003. Þar sem þeir aðilar sem átt gætu aðild að slíku máli væru allir látnir yrði faðerni K ekki staðfest með dómi að gildandi rétti úr því sem komið væri. Lægi þannig fyrir að faðir A og B hefði ekki verið feðraður eins og áskilið væri í lögum, hvorki með faðernisviðurkenningu né dómsúrlausn þar sem kveðið hefði verið á um að J væri faðir hans. Af því leiddi að A og B teldust ekki niðjar J í skilningi 1. töluliðar 1. gr. erfðalaga og væru því ekki erfingjar hans.

Landsréttur birt 2. maí 2022

145/2022

A og B (Sigurður Jónsson lögmaður) gegn C (Hulda Rós Rúriksdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

C höfðaði mál á hendur A og B og krafðist vefengingar á faðerni B. B var sonur A og bróður C, D. D hafði eftir fæðingu B gengist við því að vera faðir hans. A og B kröfðust sýknu af kröfu C, auk málskostnaðar. Að fenginni mannerfðafræðilegri rannsókn, sem fór fram undir rekstri málsins í héraði, krafðist C þess að málið yrði fellt niður um annað en málskostnað. Í úrskurði Landsréttar þóttu hvorki rök né dómaframkvæmd standa til þess að vikið yrði frá meginreglu 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var C því gert að greiða A og B, hvoru fyrir sig, málskostnað í héraði og kærumálskostnað.

Hæstiréttur birt 6. október 2021

17/2021

A og B (Sigurður Jónsson lögmaður) gegn E, F, G, H, I, J og K (Saga Ýrr Jónsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

A og B kröfðust þess að viðurkennt yrði að C, sem er látinn, hafi verið faðir föður þeirra sem einnig er látinn. Ágreiningur í málinu laut að því hvort börn látins manns gætu haft uppi kröfu um viðurkenningu á faðerni hans með dómi þrátt fyrir fyrirmæli 1. mgr. 10. gr. barnalaga nr. 76/2003 um að eingöngu barnið sjálft, móðir þess eða maður sem telur sig föður barns geti verið stefnendur faðernismáls. Í dómi Hæstaréttar kom fram að 1. mgr. 10. gr. barnalaga hefði að geyma sérreglu um aðild til sóknar í faðernismálum sem gengi framar ákvæðum almennra réttarfarslaga. Skýr vilji löggjafans stæði til þess að einskorða málsaðild í faðernismálum við þá aðila sem taldir væru í umræddu ákvæði og af þeim sökum væri ókleift annað en að skýra það með þeim hætti að þar væru taldir með tæmandi hætti þeir sem geti höfðað dómsmál um viðurkenningu á faðerni barns. Hæstiréttur taldi þann greinarmun sem gerður væri á málsaðild barns og foreldra í slíkum málum annars vegar og afkomendum og öðrum ættingjum barns hins vegar hvíla á lögmætum og málefnalegum sjónarmiðum um að vernda hagsmuni barnsins og því tengt réttindi foreldra þess, en ekki annarra ættingja. Voru hagsmunir A og B ekki taldir slíkir að fallast bæri á að víkja til hliðar 1. mgr. 10. gr. barnalaga vegna fyrirmæla 70. gr. stjórnarskrárinnar. Þar sem í málinu reyndi á formreglur um aðild máls til sóknar var málinu vísað frá héraðsdómi án kröfu.

Landsréttur birt 3. júní 2021

253/2021

A (Hulda Rós Rúriksdóttir lögmaður) gegn B (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi máli sem A höfðaði til viðurkenningar á því að B væri faðir hans. Úrskurður héraðsdóms var á því reistur að málatilbúnaður A væri haldinn slíkum annmörkum að hann uppfyllti ekki skilyrði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, auk þess sem málssóknin gæti ekki þjónað þeim tilgangi að leysa úr deiluefni aðila þar sem engin krafa um mannerfðafræðilega rannsókn kæmi fram í stefnu. Með úrskurði Landsréttar var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi þar sem talið var að málatilbúnaður A uppfyllti skilyrði laga nr. 91/1991, auk þess sem ekki var á það fallist að það varðaði frávísun málsins þótt krafa um mannerfðafræðilega rannsókn hefði ekki komið fram í stefnu. Var því lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Landsréttur birt 5. febrúar 2021

817/2019

A, B, C, D, E, F og G (Saga Ýrr Jónsdóttir lögmaður) gegn H og I (Sigurður Jónsson lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

H og I höfðuðu mál og kröfðust viðurkenningar á því að M, faðir A, B, C, D, E, F og G, væri faðir K, föður þeirra. Faðerni K var véfengt að kröfu móður hans árið 2017 og fyrir lá mannerfðafræðileg rannsókn um að meira en 99% líkur væru á að M væri faðir K. Þegar mál þetta var höfðað voru K, móðir hans og M öll látin. Byggðu H og I á því að takmarkanir samkvæmt aðildarreglum barnalaga stæðust ekki 70. gr. stjórnarskrárinnar eða 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og að þær kæmu heldur ekki í veg fyrir að þau gætu höfðað viðurkenningarmál á grundvelli einkamálalaga. Í niðurstöðu Landsréttar var rakin forsaga aðildarreglna í barnsfaðernismálum og vísað til þess að þar hefðu hagsmunir barns verið í öndvegi. Í þessu máli hefðu H og I hagsmuni af því að fá staðfestingu á því að M væri faðir K þar sem dómur þar um gæti skotið stoðum undir tilkall þeirra til arfs eftir M. Hins vegar væru þeir aðilar sem málið hverfðist um látnir og stæðu málsaðilar hver öðrum fjær en vera myndi um föður og ætlað barn hans. Var því talið að hagsmunir H og I af því að fá faðerni föður síns viðurkennt væru ekki sambærilegir hagsmunum manns og barns af því að fá dóm um að maðurinn væri faðir barnsins. Með vísan til þess og þeirra sjónarmiða og hagsmuna sem aðildarreglur í faðernismálum byggðust á var ekki talið að stefndu hefðu sýnt fram á að haldbær rök stæðu til þess að óbreyttum lögum að unnt væri að fallast á kröfu þeirra um viðurkenningu á því að M hefði verið faðir K. Voru A, B, C, D, E, F og G því sýknuð af kröfum H og I.

Landsréttur birt 6. nóvember 2020

566/2020

A (Ásta Björk Eiríksdóttir lögmaður) gegn B (enginn)
Málaflokkur: Barnaréttur

A krafðist þess meðal annars að viðurkennt yrði að B væri faðir hans. Í úrskurði Landsréttar kom fram að við höfðun málsins hefði málatilbúnaður A verið reistur á því að fram færi mannerfðafræðileg rannsókn á grundvelli 15. gr. barnalaga nr. 76/2003 og í því tilliti hefði málatilbúnaðurinn verið fullnægjandi. Þar sem ekki yrði séð af kærumálsgögnum að A hefði fallið frá kröfu um að slík rannsókn færi fram hafi héraðsdómi borið að leysa úr kröfu hans. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og málinu vísað heim í hérað til frekari meðferðar.

Landsréttur birt 21. október 2020

527/2020

A (Úlfar Guðmundsson lögmaður) gegn B (enginn)
Málaflokkur: Barnaréttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem faðernismáli A á hendur B var vísað frá dómi þar sem ekki var uppfyllt skilyrði 1. mgr. 89. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að lögmætt hefði verið að birta stefnu málsins í Lögbirtingablaði.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. apríl 2020

E-1762/2019

A (Halldór Kr. Þorsteinsson lögmaður) gegn Lífsýnasafni Landspítala – háskólasjúkrahúss (Ásta Sóllilja Sigurbjörnsdóttir lögmaður)
Lykilorð: Ættleiðing. Faðerni. Sönnun.
Málaflokkur: Barnaréttur

Stefnandi var ættleidd fárra daga gömul. Á fæðingarvottorði hennar kom ekki fram hver væri faðir hennar. Hún krafðist þess að fá aðgang að lífsýni úr meintum blóðföður sínum sem var varðveitt í lífsýnasafni LSH til þess að fá úr því skorið að hún væri dóttir hans. Dómurinn féllst á að hún ætti rétt til aðgangs að lífsýninu á grundvelli 6. mgr. 9. gr. laga nr. 110/2000 svo og að hún hefði sýnt nægjanlega fram á að hún væri skyld meintum blóðföður til þess að fallast mætti á kröfu hennar.

Landsréttur birt 28. febrúar 2020

861/2019

A (Óskar Sigurðsson lögmaður) gegn B (Jóhannes Albert Sævarsson lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn B til viðurkenningar á faðerni C var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að með því að sonur A hefði sjálfur ráðstafað hagsmunum sínum og afsalað sér öllum rétti á hendur varnaraðila, yrði sóknaraðili ekki talinn hafa lögvarða hagsmuni af niðurstöðu málsins. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur.

Landsréttur birt 12. febrúar 2020

32/2020

A (Lára Valgerður Júlíusdóttir lögmaður) gegn B (enginn)
Málaflokkur: Barnaréttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem faðernismáli A á hendur B var vísað frá dómi þar sem ekki var uppfyllt skilyrði 1. mgr. 89. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að lögmætt hefði verið að birta stefnu málsins í Lögbirtingablaði.

Hæstiréttur birt 11. september 2015

518/2015

A (Lilja Margrét Olsen hdl) gegn B (sjálfur)
Málaflokkur: Barnaréttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn B var vísað frá dómi. Krafðist A viðurkenningar á því að B væri ekki faðir hennar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að A hefði byggt dómkröfu sína á ákvæðum III. kafla barnalaga nr. 76/2003 en málsókn á þeim grundvelli miði að því að rjúfa lagaleg tengsl barns við mann sem talinn hefur verið faðir þess. A hefði verið ættleidd og hefði hún því að þeim sökum engin slík tengsl við B. Hæstiréttur taldi að því gættu að A hefði ekki lagt málið á þann hátt fyrir dómstóla að efnisdómur yrði felldur á það.

Hæstiréttur birt 13. júní 2014

362/2014

A (Lilja Jónasdóttir hrl) gegn B, C, D og E (Egill Stephensen hrl)
Málaflokkur: Barnaréttur

X var ákærður fyrir sifskapar- og frelsissviptingarbrot með því að hafa með ofbeldi veist að stúlkunni A, sem þá var tíu ára, og ekið með hana á afvikinn stað. Þá var hann einnig ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa meðan á framangreindri frelsissviptingu stóð meðal annars þuklað á líkama hennar, látið hana snerta getnaðarlim sinn og fróa sér, látið hana hafa við sig munnmök og sett fingur sinn í kynfæri hennar og endaþarm. X var sakfelldur fyrir brot gegn 193. gr., 1. mgr. 194. gr., 1. og 2. mgr. 202. gr., 1. mgr. 210. gr. a. og 1. mgr. 226. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brot X þótti þaulskipulagt og brotavilji hans styrkur og einbeittur, auk þess sem það beindist að varnarlausu barni sem átti sér einskis ills von og varði í rúmar tvær klukkustundir. Var X dæmdur í 10 ára fangelsi jafnframt því sem honum var gert að greiða A 4.000.000 krónur í skaðabætur auk vaxta.

Hæstiréttur birt 6. febrúar 2014

655/2013

Málaflokkur: Barnaréttur

X var ákærður fyrir lyfjalagabrot með því að hafa átt 462 stykki af Ritalin Uno, 115 stykki af Ritaline og 105 stykki af Mogadon að hluta til í sölu- og dreifingarskyni, án þess að hafa markaðsleyfi og lyfsöluleyfi Lyfjastofnunar. Einnig að hafa selt og afhent ótilgreindum fjölda einstaklingum sömu lyf án þess að hafa slík leyfi. Þá var X ákærður fyrir vopnlagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum sverð, hljóðdeyfa og riffil. Loks var X ákærður fyrir peningaþvætti með því að hafa aflað sér ávinnings með sölu og dreifingu ótiltekins magns af lyfseðilsskyldum lyfjum. Brot J voru talin sönnuð en þó var lagt til grundvallar að ávinningur hans af sölu og dreifingu lyfseðilsskyldra lyfja hefði aðeins verið hluti af því sem honum var gefið að sök í ákæru. Þá varðaði það J ekki refsingu samkvæmt þeim refsiákvæðum sem vísað var til í ákæru að afla sér hljóðdeyfa án leyfis lögreglu. Var X gert að sæta fangelsi í sex mánuði en refsingin var skilorðsbundin til fimm ára.

Hæstiréttur birt 31. október 2013

243/2013

Málaflokkur: Barnaréttur

Z, fyrrverandi framkvæmdastjóri M fjárfestingarbanka hf., var sakfelldur fyrir hlutdeild í umboðssvikum X og Y með því að hafa, ásamt hinum síðarnefndu, lagt á ráðin um að B sparisjóður veitti lán til T ehf. til að fjármagna kaup félagsins á stofnfjárbréfum sem m.a. voru í eigu X og nokkurra starfsmanna sparisjóðsins og félags sem að hluta var í eigu Y, en þessir seljendur skulduðu bankanum fé. Var lánið veitt án fullnægjandi trygginga og í andstöðu við reglur sparisjóðsins. Með vísan til 2. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála miðaði Hæstiréttur við það að Z hefði ekki verið kunnugt um hvernig B sparisjóður hefði staðið að veitingu lánsins til T ehf. Vísaði Hæstiréttur til þess að samkvæmt 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 væri nægilegt að maður hafi átt þátt í því með saknæmum hætti að brot hefði verið framið til þess að hann yrði sakfelldur fyrir hlutdeild, en ekki væri þar gert að skilyrði að hann hefði vitað hvernig brotið yrði útfært í einstökum atriðum. Hefði vitneskja Z um tiltekin atriði, menntun hans og þekking á starfsemi banka og annarra lánastofnana leitt til þess að honum hefði ekki getað dulist að lánveiting sparisjóðsins til T ehf. hefði verið ólögmæt og til þess fallin að valda sparisjóðnum verulegri fjártjónshættu. Var háttsemi Z talin varða við 249. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. mgr. 22. gr. laganna. Tæmdi fyrrnefnda ákvæðið sök gagnvart þágildandi 264. gr. laganna um peningaþvætti. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot það sem Z átti hlutdeild í varðaði verulega fjárhæð. Hins vegar hefði hann ekki hagnast persónulega á brotinu og hefði hann ekki með sama hætti og X og Y brotið gegn trúnaðarskyldum sínum, heldur hefði hann borið að hann hefði verið að starfa í þágu fjármálafyrirtækis sem hann veitti forstöðu. Þá hefði hann ekki áður gerst sekur um refsivert brot. Með vísan til þessa var refsing Z ákveðin fangelsi í 1 ár.

Hæstiréttur birt 31. október 2013

242/2013

Málaflokkur: Barnaréttur

Z, fyrrverandi framkvæmdastjóri M fjárfestingarbanka hf., var sakfelldur fyrir hlutdeild í umboðssvikum X og Y með því að hafa, ásamt hinum síðarnefndu, lagt á ráðin um að B sparisjóður veitti lán til T ehf. til að fjármagna kaup félagsins á stofnfjárbréfum sem m.a. voru í eigu X og nokkurra starfsmanna sparisjóðsins og félags sem að hluta var í eigu Y, en þessir seljendur skulduðu bankanum fé. Var lánið veitt án fullnægjandi trygginga og í andstöðu við reglur sparisjóðsins. Með vísan til 2. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála miðaði Hæstiréttur við það að Z hefði ekki verið kunnugt um hvernig B sparisjóður hefði staðið að veitingu lánsins til T ehf. Vísaði Hæstiréttur til þess að samkvæmt 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 væri nægilegt að maður hafi átt þátt í því með saknæmum hætti að brot hefði verið framið til þess að hann yrði sakfelldur fyrir hlutdeild, en ekki væri þar gert að skilyrði að hann hefði vitað hvernig brotið yrði útfært í einstökum atriðum. Hefði vitneskja Z um tiltekin atriði, menntun hans og þekking á starfsemi banka og annarra lánastofnana leitt til þess að honum hefði ekki getað dulist að lánveiting sparisjóðsins til T ehf. hefði verið ólögmæt og til þess fallin að valda sparisjóðnum verulegri fjártjónshættu. Var háttsemi Z talin varða við 249. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. mgr. 22. gr. laganna. Tæmdi fyrrnefnda ákvæðið sök gagnvart þágildandi 264. gr. laganna um peningaþvætti. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot það sem Z átti hlutdeild í varðaði verulega fjárhæð. Hins vegar hefði hann ekki hagnast persónulega á brotinu og hefði hann ekki með sama hætti og X og Y brotið gegn trúnaðarskyldum sínum, heldur hefði hann borið að hann hefði verið að starfa í þágu fjármálafyrirtækis sem hann veitti forstöðu. Þá hefði hann ekki áður gerst sekur um refsivert brot. Með vísan til þessa var refsing Z ákveðin fangelsi í 1 ár.

Hæstiréttur birt 12. júní 2013

375/2013

Málaflokkur: Barnaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem faðernismál A gegn B var fellt niður og B dæmdur málskostnaður úr hendi A. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þar sem ekki væri mælt fyrir um það í barnalögum nr. 76/2003 hver skyldi bera kostnað stefnda af rekstri slíks máls færi um það atriði eftir reglum sem giltu um almenna meðferð einkamála. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Hæstiréttur birt 23. apríl 2013

251/2013

A (Sigurður G. Guðjónsson hrl) gegn M (enginn)
Málaflokkur: Barnaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi máli til viðurkenningar á því að M væri faðir A. Úrskurður héraðsdóms var á því reistur að M hefði ekki verið tilgreindur með fullnægjandi hætti í stefnu. Með dómi Hæstaréttar var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi. Þótti tilgreining fæðingardags M í stefnu fullnægjandi og vafalaust að hverjum málsóknin beindist. Þá þótti ekki nauðsynlegt að tilgreina heimili eða dvalarstað stefnda þar sem beinlínis væri gert ráð fyrir því í a. lið 1. mgr. 89. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að mál yrði rekið fyrir dómi þótt ekki væri vitað um heimili stefnda eða hvar hann væri að finna.

Hæstiréttur birt 26. mars 2013

618/2012

Lykilorð: Börn. Faðerni.
Málaflokkur: Barnaréttur

A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi 4. desember 2003. Bótauppgjör fór fram 13. apríl 2005 á grundvelli matsgerðar sem þá lá fyrir og aðilar öfluðu sameiginlega. Tók A við bótum úr hendi T hf. með fyrirvara varðandi varanlegan miska og varanlega örorku. A aflaði á árinu 2011 einhliða annarrar matsgerðar. Á grundvelli hennar krafði hann T hf. um bætur umfram það sem hann hafði þegar fengið greitt og byggði á því að með matsgerðinni væri sýnt fram að heilsufar hans hafi versnað frá fyrra mati. T hf. og B töldu fyrri matsgerð ekki hafa verið hnekkt með þeirri síðari og að kröfur A væru fyrndar sbr. 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Hæstiréttur taldi síðari matsgerðina ekki hnekkja þeirri fyrri sem málsaðilar hefðu aflað sameiginlega og samið um að leggja til grundvallar bótauppgjörinu. Hafi A því ekki sýnt fram á að hann hafi öðlast viðbótarkröfu á hendur T hf. og B vegna þess að heilsufar hans hafi versnað frá því fyrra matið fór fram. Af því leiddi og að A hefði heldur ekki sýnt fram á að ófyrirséðar breytingar hafi orðið á heilsufari hans frá fyrra mati í skilningi 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þá taldi Hæstiréttur kröfu A um miskabætur samkvæmt a. lið 1. mgr. 26. gr. laganna fyrnda. Í árslok 2005 hafi legið fyrir allar upplýsingar um heilsufar A sem gerðu honum kleift að leita fullnustu kröfu sinnar sbr. 99. gr. laga nr. 50/1987 en málið hafi verið höfðað 23. júní 2011. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sýknu T hf. og B.

Hæstiréttur birt 27. apríl 2012

211/2012

Málaflokkur: Barnaréttur

A höfðaði mál til ógildingar á faðernisviðurkenningu og undir meðferð málsins krafðist hún þess að fram færi mannerfðafræðileg rannsókn á D, C og eftir atvikum B og A sjálfri. Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms um að hafna kröfu A með vísan til þess að í 2. mgr. 21. gr. barnalaga nr. 76/2003 væru aðilar til sóknar í áðurgreindum málum tæmandi taldir og því hefði sóknaraðili ekki lögvarða hagsmuni af því að fá áðurgreinda mannerfðafræðilega rannsókn, enda gæti slík rannsókn engu breytt um úrslit málsins.

Hæstiréttur birt 16. júní 2010

340/2010

Málaflokkur: Barnaréttur

Fallist var á kröfu um upptöku líks F, með þeim skilyrðum sem sett eru í 2. mgr. 47. gr. og 49. gr. laga nr. 36/1993, og framkvæmd mannerfðafræðilegrar rannsóknar á lífsýnum hans og blóðsýnum úr A og móður hennar, E.

Hæstiréttur birt 8. maí 2009

160/2009

Dánarbú B og D (Hildur Sólveig Pétursdóttir hrl) gegn A (Kristín Edwald hrl)
Málaflokkur: Erfðaréttur

Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu A um að ákvörðun skiptastjóra í dánarbúi C yrði hrundið og staðfest að A nyti erfðaréttar eftir C. Í málinu voru lagðar fram tvær yfirlýsingar prests þar sem hann staðfesti að C hefði viðurkennt fyrir sér að vera faðir A. Samkvæmt 1. tl. 1. gr. erfðalaga erfir óskilgetið barn föður sinn ef það er feðrað með þeim hætti, sem segir í löggjöf um óskilgetin börn. Áður hafði verið lagt til grundvallar að A teldist ekki vera feðraður samkvæmt ákvæðum I. kafla barnalaga á grundvelli þeirra gagna sem fyrir lágu í því máli, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 183/2008. Samkvæmt 8. gr. barnalaga nr. 9/1981 var faðernisviðurkenning fyrir presti fullnægjandi til feðrunar óskilgetinna barna. Það ákvæði var numið úr lögum 1. júlí 1992 með gildistöku barnalaga nr. 20/1992. Í málinu naut engra samtímaheimilda um þessa ætluðu faðernisviðurkenningu C fyrir prestinum. Samkvæmt þessu var talið að yfirlýsing prestsins, sem dagsett var tæpum 16 árum eftir að úr lögum voru numdar lögfylgjur faðernisviðurkenninga fyrir presti, gæti engu breytt um það að A teldist ekki feðraður samkvæmt ákvæðum barnalaga um feðrun óskilgetinna barna. Þar sem önnur gögn sem lögð voru fram í málinu gátu ekki bætt úr því og í ljósi þess að hægt var um vik fyrir A að leggja til gögn, sem gátu skorið úr um faðerni hans, var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og staðfest ákvörðun skiptastjóra í dánarbúi C að A nyti ekki erfðaréttar í dánarbúinu.

Hæstiréttur birt 7. apríl 2009

539/2008

Málaflokkur: Barnaréttur

A stefndi M og krafðist viðurkenningar á því að M væri faðir hans. Þá gerði hann kröfu um þrefalt lágmarksmeðlag á mánuði til 18 ára aldurs. Undir rekstri málsins fyrir héraðsdómi var gerð mannerfðafræðilega rannsókn sem leiddi meira en 99% líkur að því að M væri faðir A. Féll M þá frá kröfu um sýknu af kröfu A um viðurkenningu á faðerni. Ágreiningur aðila snerist því um fjárhæð meðlagsgreiðslna. Talið var að M hafi ekki glatað rétti til að leita endurskoðunar á ákvæðum héraðsdóms um meðlag þó hann hafi unað við niðurstöðu um faðerni stefnda. Var því hafnað kröfu A um frávísun málsins frá Hæstarétti af þeim sökum. Talið var að ekki væri teljandi munur á högum foreldra A. Ekkert hafi komið fram í málinu um að hann byggi við sérstakar þarfir, sem leiði til óvenjulegra útgjalda varðandi framfærslu hans. Var því talið hæfilegt að M greiddi með A meðlag sem svaraði til tvöfalds lágmarksmeðlags eins og það væri ákveðið af Tryggingastofnun ríkisins hverju sinni.

Hæstiréttur birt 28. apríl 2008

183/2008

Málaflokkur: Barnaréttur

Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu B um að fram skyldi fara mannerfðafræðileg rannsókn í máli sem hann höfðaði á hendur A til að fá viðurkennt með dómi að kjörfaðir hans, sem er látinn, sé ekki faðir A. Talið var að eins og málið lægi fyrir Hæstarétti gæti mál B gegn A hvorki talist vefengingarmál né mál höfðað til ógildingar á faðernisviðurkenningu. Var talið að framangreind atriði heyrðu undir frumathugun dómara sem honum bæri að framkvæma af sjálfsdáðum og taka afstöðu til áður en til úrlausnar gæti komið hvort skilyrði væru til þeirrar gagnaöflunar sem um væri deilt í þessum þætti málsins. Með vísan til þessa var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi.

Hæstiréttur birt 20. nóvember 2007

583/2007

A, B, C og D (Hlöðver Kjartansson hrl) gegn E (Erlendur Gíslason hrl)
Málaflokkur: Barnaréttur

Sóknaraðilar kærðu úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu þeirra um að mannerfðafræðileg rannsókn yrði gerð á lífsýnum úr varnaraðila, látnum föður sóknaraðila F, G og eftir atvikum sóknaraðilum sjálfum, vegna sönnunarfærslu í máli, sem sóknaraðilar reka á hendur varnaraðila til vefengingar á faðerni G. Í dómi Hæstaréttar sagði að samkvæmt 1. mgr. 21. gr. barnalaga nr. 76/2003 ættu sóknaraðilar sjálfstæða aðild að máli til véfengingar á faðerni G. Hugsanleg viljaafstaða föður þeirra, meðan hann lifði, skipti ekki máli við meðferð og úrlausn kröfu sóknaraðila. Eins og málið lægi fyrir yrði talið að efni væru til að fallast á að fram mætti fara sú mannerfðafræðilega rannsókn sem í kröfu sóknaraðila greindi.

Hæstiréttur birt 4. júní 2007

291/2007

A, B, C og D (Hlöðver Kjartansson hrl) gegn E (Erlendur Gíslason hrl)
Málaflokkur: Barnaréttur

A, B, C og D höfðuðu mál til vefengingar á faðerni G, sem var fæddur í X og skráður sonur F, föður sóknaraðila, og E. Kröfðust þau að þau fengju að gefa aðilaskýrslur og leiða nafngreind vitni fyrir héraðsdóm til að færa fram líkur fyrir því að E hefði ekki verið barnshafandi þegar hún og F fóru til Perú skömmu áður en G fæddist, svo og til að bera um frásögn F, er lést árið 2001, hvernig erlent fæðingarvottorð G hefði komið til. Ekki var talið fyrir fram útilokað að slík skýrslugjöf aðila og vitna, sem heimild væri fyrir í 4. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, gæti leitt til þess að þær líkur væru komnar fram fyrir kröfu sóknaraðila um vefengingu faðernis G að efni væru til sönnunarfærslu með mannerfðafræðilegri rannsókn. Var sóknaraðilum því heimilað að gefa þegar á þessu stigi aðilaskýrslur í málinu og leiða umrædd vitni fyrir dóminn.

Hæstiréttur birt 25. apríl 2007

204/2007

A, B, C og D (Hlöðver Kjartansson hrl) gegn E (Erlendur Gíslason hrl)
Málaflokkur: Barnaréttur

A, B, C og D kröfðust þess að mannerfðafræðileg rannsókn yrði gerð á lífssýnum úr E, látnum föður þeirra F, G og eftir atvikum þeim sjálfum, vegna sönnunarfærslu í máli sem þau reka á hendur E til vefengingar á faðerni G. Fyrir lá að F og E voru í hjúskap á getnaðartíma og við fæðingu G. F hafði getið G sérstaklega sem sonar síns í erfðaskrá. Í málinu lá fyrir vottorð gefið út af stjórnvöldum í X-landi um að á nánar tilteknum degi árið 1994 hefði F og E fæðst sonurinn G. Talið var að A, B, C og D hefðu ekki lagt fram nein gögn til stuðnings þeim fullyrðingum að fæðingarvottorðið væri falsað og að E hefði ekki verið barnshafandi þegar hún og F fóru til X-lands árið 1994. Þau hefðu að öðru leyti ekki lagt fram nein gögn til stuðnings því að ástæða kynni að vera til að draga skráð faðerni G í efa. Samkvæmt því var kröfu A, B, C og D hafnað.

Hæstiréttur birt 13. júní 2006

308/2006

Málaflokkur: Barnaréttur

A leitaði dóms um að nafngreindur maður væri faðir hennar. Niðurstaða mannerfðafræðilegrar rannsóknar útilokaði að svo gæti verið og var kröfu A um að fram færu frekari mannerfðafræðilegar rannsóknir hafnað þar sem ekkert þótti fram komið er varpað gæti rýrð á niðurstöðu rannsóknarinnar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. maí 2006

E-866/2005

X (Logi Guðbrandsson hrl) gegn Y
Lykilorð: Faðerni. Ógilding.
Málaflokkur: Barnaréttur

DNA-rannsókn sýndi að stefnandi er ekki faðir Z sem lést árið 2002. Fallist var á kröfu stefnanda um að faðernisviðurkenning frá 1976 yrði ógilt.

Hleð fleiri dómum…