Dómstólaleit

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Davíð Þór Björgvinsson, Ragnheiður Bragadóttir og Símon Sigvaldason kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1. Sóknaraðilar skutu málinu til Landsréttar með kæru 22. júlí 2022. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 4. næsta mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Vesturlands 19. júlí 2022 í málinu nr. Q-[…]/2021 þar sem hafnað var kröfum sóknaraðila um að viðurkennt yrði að þær væru erfingjar J. Kæruheimild er í 1. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl.
2. Sóknaraðilar krefjast þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi og að viðurkennt verði að þær séu erfingjar J. Þá krefjast sóknaraðilar málskostnaðar í héraði auk kærumálskostnaðar.
3. Varnaraðilar krefjast staðfestingar hins kærða úrskurðar auk kærumálskostnaðar.

Niðurstaða

1. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður ekki fallist á með varnaraðilum að vísa beri málinu frá dómi.
2. Málsatvik eru rakin í hinum kærða úrskurði. Eins og þar greinir var dánarbú J, sem lést í apríl 2017, tekið til opinberra skipta í byrjun árs 2018 og eru varnaraðilar á meðal lögerfingja í dánarbúinu. Sóknaraðilar byggja dómkröfur sínar á því að sýnt hafi verið fram á með mannerfðafræðilegri rannsókn að faðir þeirra, K sem lést 2006, hafi í raun verið sonur hins látna en ekki þess manns sem hann var kenndur við. Þær séu því niðjar J og beri arfur eftir hann á grundvelli 1. töluliðar 1. gr. erfðalaga nr. 8/1962.
3. Fyrir liggur að föðuramma sóknaraðila, L, höfðaði á árinu 2016 mál til vefengingar á faðerni K, föður sóknaraðila, þar sem krafist var að viðurkennt yrði að M, sem þá var látinn, hefði ekki verið faðir hans. Lyktaði dómsmálinu með því að fallist var á þær dómkröfur. Til grundvallar niðurstöðunni lá álitsgerð rannsóknarstofu í réttarlæknisfræði 7. febrúar 2017, sem tekið hafði til rannsóknar erfðaefni úr blóðsýnum K og J og komist að þeirri niðurstöðu að meira en 99% líkur væru á því að J væri faðir K. Að fenginni áðurgreindri niðurstöðu höfðaði L í apríl 2017 barnsfaðernismál á hendur lögerfingjum J til viðurkenningar á því að hann hefði verið faðir sonar síns, K. L lést skömmu eftir að málið var höfðað og í desember 2017 staðfesti Hæstiréttur úrskurð héraðsdóms um frávísun málsins þar sem lagaskilyrði skorti til þess að dánarbú hennar tæki við aðild að málinu.
4. Í byrjun árs 2018 höfðuðu sóknaraðilar því næst mál á hendur lögerfingjum J og kröfðust þess að viðurkennt yrði að J hefði verið faðir föður þeirra, K. Lauk því með dómi Hæstaréttar 6. október 2021 í máli nr. 17/2021 þar sem málinu var vísað frá héraðsdómi á þeim grundvelli að sóknaraðilar uppfylltu ekki skilyrði 1. mgr. 10. gr. barnalaga nr. 76/2003 til að eiga aðild að umræddu faðernismáli.
5. Í máli þessu freista sóknaraðilar þess nú að fá viðurkennt að þær séu erfingjar J og vísa máli sínu til stuðnings til hinnar mannerfðafræðilegu rannsóknar, sem áður er getið, og 1. gr. erfðalaga.
6. Í 1. tölulið 1. gr. erfðalaga segir meðal annars að lögerfingjar séu börn arfleifanda og aðrir niðjar. Þá segir að óskilgetið barn erfi föður og föðurfrændur og þeir það, ef það er feðrað með þeim hætti, sem segi í löggjöf um óskilgetin börn. Reglur um feðrun barna er nú að finna í I. kafla A í barnalögum og er nú ekki lengur greint á milli skilgetinna og óskilgetinna barna. Þegar um er að ræða börn foreldra sem hvorki eru í hjúskap né skráðri sambúð, sbr. 2. gr. laganna, gilda reglur 3. gr. um feðrun þeirra. Í þeim tilvikum verða börn feðruð með faðernisviðurkenningu manns, sbr. 4. gr. eða dómsúrlausn, sbr. II. kafla laganna. Sérregla gildir síðan um börn sem getin eru við tæknifrjóvgun, sbr. 6. gr.
7. Fyrir liggur að J viðurkenndi ekki faðerni K enda var sá síðarnefndi alla tíð kenndur öðrum manni. Einnig liggur fyrir að faðir sóknaraðila nýtti ekki lögbundinn rétt sinn til að höfða mál til að leiða faðerni sitt í ljós þrátt fyrir vitneskju um að hann væri ekki rétt feðraður. Af ákvæðum 1. mgr. 10. gr. barnalaga leiðir að um er að ræða persónubundinn rétt barns sem ekki færist á hendur annarra eftir andlát, sbr. áðurgreindan dóm Hæstaréttar 6. október 2021 í máli nr. 17/2021, en eins og fyrr greinir lést faðir sóknaraðila á árinu 2006. Í dómi Hæstaréttar er einnig tekið fram að skýr vilji löggjafans standi til að einskorða málsaðild í faðernismálum við þá aðila sem tilgreindir eru í 1. mgr. 10. gr. barnalaga. Þar sem þeir aðilar sem átt geta aðild að slíku máli eru allir látnir verður faðerni K ekki staðfest með dómi að gildandi rétti úr því sem komið er. Liggur þannig fyrir að faðir sóknaraðila var ekki feðraður með þeim hætti sem kveðið er á um í lögum, hvorki með faðernisviðurkenningu né dómsúrlausn þar sem kveðið var á um að J væri faðir hans. Af því leiðir að sóknaraðilar teljast ekki niðjar J í skilningi 1. töluliðar 1. gr. erfðalaga og eru því ekki erfingjar hans.
8. Samkvæmt framangreindu ber að staðfesta hinn kærða úrskurð, þar á meðal um málskostnað.
9. Sóknaraðilar greiði varnaraðilum kærumálskostnað eins og greinir í úrskurðarorði.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Sóknaraðilar, A og B, greiði varnaraðilum, C, D, E, F, G, H og I, hverjum um sig óskipt 40.000 krónur í kærumálskostnað.

Úrskurður Héraðsdómur Vesturlands 19. júlí 2022 Dómkröfur og málsmeðferð

1. Mál þetta hófst með bréfi skiptastjóra til dómsins mótteknu 30. nóvember 2021 vegna dánarbús J, sem lést […] apríl 2017. Var málið þingfest 14. desember 2021 og tekið til úrskurðar að lokinni aðalmeðferð 8. júní sl.
2. Sóknaraðilar eru A, […], og B, […]. Varnaraðilar eru C, […], D, […], E, […], F, […], G, […], H, […], og I, […].
3. Í málinu krefjast sóknaraðilar þess að viðurkennt verði að þær séu erfingjar J. Jafnframt er krafist málskostnaðar að mati dómsins úr hendi þeirra varnaraðila sem munu láta málið til sín taka fyrir dóminum.
4. Varnaraðilar gera allir sömu dómkröfur, aðallega að málinu verði vísað frá dómi en til vara að kröfum sóknaraðila verði hafnað. Í báðum tilvikum er krafist málskostnaðar úr hendi sóknaraðila.
5. Málmeðferð dróst nokkuð á meðan unnið var að því í samvinnu við skiptastjóra dánarbúsins að fá staðfest hvaða erfingjar eða eftir atvikum lögaðilar myndu láta málið til sín taka. Í þinghaldi 24. mars sl. lá fyrir yfirlýsing skiptastjóra í þessum efnum og aðalmeðferð málsins þá ákveðin.
6. Aðalmeðferð fór fram 6. júní sl. og málið dómtekið að henni lokinni. Atvik höguðu því svo að ekki náðist að kveða upp dóm innan fjögurra vikna líkt og áskilið er í 1. mgr. 115. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Lögmenn aðila voru hins vegar sammála dómara um að ekki væri þörf á endurflutningi málsins og liggja yfirlýsingar þeirra um það frammi í málinu.

Málsatvik

1. Með úrskurði Héraðsdóms Vesturlands 7. febrúar 2018 var dánarbú J, sem lést […] apríl 2017, tekið til opinberra skipta.
2. Sóknaraðilar eru börn K sem lést árið 2006. Varnaraðilar eru lögerfingjar J, en málatilbúnaður sóknaraðila byggist allur á því að faðir þeirra, K, hafi verið rangfeðraður og hafi í raun verið sonur J heitins. Á þeim grunni beri þeim arfur úr dánabúi J en undir þeim kringumstæðum yrði arfstilkall annarra núverandi erfingja ekki lengur til staðar á grundvelli lögerfðareglna.
3. Þessu til staðfestingar vísa sóknaraðilar til máls sem amma þeirra höfðaði 2016 til vefengingar á faðerni föður þeirra að honum látnum. Með dómi Héraðsdóms 11. apríl 2019 var staðfest að M hefði ekki verið faðir K enda lá fyrir mannerfðafræðileg rannsókn sem leiddi í ljós að 99% líkur væru fyrir því að J heitinn væri faðir K.
4. Amma sóknaraðila höfðaði í kjölfarið, […] apríl 2017, faðernismál gegn lögerfingjum J til viðurkenningar á því að hann hefði verið faðir K. Hún lést hins vegar tveimur dögum eftir málshöfðunina. Í úrskurði héraðsdóms var ekki fallist á að lagaskilyrði væru til að dánarbú hennar gæti tekið við aðild málsins til sóknar og var málinu vísað frá dómi 31. október 2017. Hæstiréttur staðfesti þann frávísunarúrskurð með dómi 7. desember sama ár í máli nr. 722/2017.
5. Eins og áður segir var bú J heitins tekið til opinberra skipta í febrúar 2018. Í bréfi skiptastjóra til dómsins kemur fram að haldnir hafi verið tveir skiptafundir. Fyrri fundurinn fór fram 7. mars 2018 og þar upplýstu aðilar skiptastjóra um að málaferli væru hafin þar sem sóknaraðilar í máli þessu hefðu höfðað viðurkenningarmál gegn systkinum og börnum látinna systkina J til viðurkenningar á að J hafi raunverulega verið faðir K, látins föður sóknaraðila. Staðfesting á því faðerni hefði að óbreyttu haft það í för með sér að sóknaraðilar yrðu einir erfingjar búsins skv. 2. gr. erfðalaga nr. 8/1962.

   Dómur í því máli féll í Hæstarétti 6. október 2021 í máli nr. 17/2021. Þar var kröfum sóknaraðila vísað frá héraðsdómi á grundvelli þess að þeim væri ekki að lögum veitt aðild að slíku máli og formreglur sem giltu um aðildina leiddu því til frávísunar.

6. Eftir að þessi niðurstaða Hæstaréttar lá fyrir var haldinn skiptafundur 19. nóvember 2021. Á þeim fundi óskaði skiptastjóri eftir afstöðu aðila til ágreinings varðandi arfstilkall og þeirra sýn á stöðu málsins að gengnum dómi Hæstaréttar. Lögmaður sóknaraðila áréttaði þar það sjónarmið að þótt ekki hafi verið mögulegt að feðra K, skv. barnalögum, þá væru sóknaraðilar raunveruleg barnabörn hins látna og ættu þar með tilkall til arfs eftir hann. Lögmaður annarra erfingja mótmælti aðild sóknaraðila að búinu og rökstuddi það með vísan til orða Hæstaréttar í 21. lið framangreinds dóms. Sóknaraðilar ættu þannig ekkert tilkall til arfs þrátt fyrir niðurstöðu DNA-rannsóknar um faðerni.
7. Skiptastjóri taldi því rétt að vísa ágreiningi um hvort sóknaraðilar ættu arfstilkall í dánarbú J til dómsins.

Málsástæður sóknaraðila

1. Sóknaraðilar benda á að aðstæður í þessu máli séu mjög sérstakar. Andlát ömmu sóknaraðila skömmu eftir málshöfðun hafi leitt til þess að máli hennar, til staðfestingar á því að J hafi verið faðir K, föður sóknaraðila, hafi verið vísað frá dómi á grunni aðildarreglna 10. gr. barnalaga.
2. Dómur Hæstaréttar sé frávísunardómur og í honum felist ekki nokkur staðfesting á því að J hafi ekki verið afi sóknaraðila líkt og þær telja óumdeilt. Afar mikilvægt sé að Hæstiréttur segi í dómi sínum berum orðum að arfstilkall sé ekki þáttur í þeim réttindum barns, sem lýst er í barnalögum. Sá rökstuðningur leiði til þeirrar niðurstöðu, að þótt ekki sé hægt að fá viðurkenningu dómstóla á raunverulegu faðerni samkvæmt almennum reglum, girði slíkt ekki fyrir arfstilkall.
3. Það sé fráleitt að túlka ákvæðið með þeim hætti að sóknaraðilar njóti ekki erfðaréttar eftir afa sinn þó að formreglur réttarfars hafi leitt til þess að ekki hafi verið hægt að fá það viðurkennt af íslenskum dómstólum, sem fullkomin mannerfðafræðileg rannsókn hafi hins staðfest afdráttarlaust, þ.e. að J hafi verið faðir K, föður þeirra.
4. Í 1. tölul. 1. mgr. 1. gr. erfðalaga komi fram að lögerfingjar teljist börn arfleiðanda og aðrir niðjar.

   Óskilgetið barn erfi föður og föðurfrændur og þeir það, ef það er feðrað með þeim hætti sem segi í löggjöf um óskilgetin börn. Við setningu laga nr. 8/1962 hafi verið ætlunin að rýmka frekar en takmarka erfðarétt óskilgetinna barna. Í greinargerð með þeim segi að svonefnd eiðsbörn sem ekki nutu erfðaréttar samkvæmt eldri lögum, þ.e. lögum nr. 42/1949, fái erfðarétt með þessum nýju lögum. Samkvæmt eldri lögunum hafi allt snúist um faðernisviðurkenningar og hafi það verið nægilegt að faðir hefði gengist við faðerni barns.

5. Ekki sé minnst einu orði á erfðarannsóknir í greinargerðinni með lögunum frá 1962 enda hafi þær ekki verið fyrir hendi á þessum tíma. Nú á tímum hafi erfðafræðirannsókn, eins og hér liggi fyrir um að J hafi verið faðir K, almennt mun meira vægi en einföld viðurkenning föður. Það sé engum vafa undirorpið að þeir hafi verið feðgar og fráleitt að túlka þessi gömlu ákvæði erfðalaga í þá veru að erfðatengsl séu ekki fyrir hendi.
6. Fyrir dómstólum hafi ekki reynt á mál af þessum tagi síðan erfðarannsóknir urðu það fullkomnar að það var ekki lengur neinn vafi um faðerni og þar með erfðatengsl. Hér sé það einungis aðildarregla 10. gr barnalaga sem geri þetta mál nauðsynlegt vegna aðildarskorts.

Málsástæður varnaraðila

1. Varnaraðilar krefjast þess að kröfum sóknaraðila verði vísað frá dómi, enda ljóst að þær hafi ekki lögvarinna hagsmuna að gæta og eigi ekki aðild að máli er varðar dánarbú J, þar sem ljóst sé að þær eru ekki erfingjar í búinu. Sömu rök eigi því við um frávísun þessa máls og niðurstaða Hæstaréttar í máli nr. 17/2021, þann 6. október 2021, byggist á, að því undanskildu að nú eigi við ákvæði erfðalaga nr. 8/1962 og ákvæði laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl., en ekki aðildarreglur barnalaga.
2. Samkvæmt 1. mgr. 1. gr. erfðalaga nr. 8/1962 séu börn arfleifanda og aðrir niðjar lögerfingjar.

   Óskilgetið barn erfi föður og föðurfrændur og þeir það, ef það er feðrað með þeim hætti sem löggjöf kveður á um, sem eigi ekki við hér. J hafi ekki verið viðurkenndur sem faðir föður sóknaraðila.

3. Óumdeilt sé að faðir sóknaraðila hafi verið rangfeðraður. Honum hafi það verið kunnugt en ekkert gert sjálfur í lifanda lífi til að leiðrétta það. Það verði því að ganga út frá því að það hafi verið hans vilji að M væri faðir hans, enda hafi hann ekki þekkt annan föður. Þá verði tekið undir það með Hæstarétti að líta beri til sjálfsákvörðunarréttar einstaklings um hvort hann gerir reka að því að höfða mál til að fá faðerni sitt staðfest að lögum og verði að ætla að það sama eigi við um erfðatengsl.
4. Staða föður sóknaraðila sé því sú sama og barns sem hafi verið ættleitt, þar sem M hafði gengið honum í föðurstað og hafi verið skráður faðir hans með vitund og vilja þeirra sem málið snerti, þ.e. annarra en J heitins.
5. J hafi hvorki né sé skráður faðir föður sóknaraðila. Samkvæmt 2. mgr. 5. gr. erfðalaga þá falli niður lögerfðatengsl milli kjörbarns og ættingja þess við ættleiðingu. Niðjar kjörbarna geta því ekki gert kröfu um arf eftir aðila sem hafa erfðafræðileg tengsl við ættleitt foreldri þeirra og breyti þar engu þó erfðafræðileg tengsl séu óumdeild. Það sama eigi við um sóknaraðila, ekki sé unnt að byggja arfstilkall á erfðafræðilegum tengslum einum og sér, enda byggist ákvæði 1. mgr. 1. gr. erfðalaga á því að faðerni hafi verið viðurkennt.
6. Ef ekki verður fallist á frávísunarkröfu varnaraðila, þá krefjast varnaraðilar þess að kröfum sóknaraðila verði hafnað. Því til stuðnings vísa varnaraðilar til sömu röksemda og fyrir frávísun málsins, þ.e. einkum að sóknaraðilar eigi ekki tilkall til arfs eftir J, þar sem faðerni föður þeirra hafi ekki verið viðurkennt og lagaskilyrði til arfstilkalls þeirra því ekki uppfyllt.
7. Í lið 21 í dómi Hæstaréttar sé sagt með mjög afgerandi hætti að sóknaraðilar eigi ekki tilkall til arfs.
8. Það sé því ekki á valdi sóknaraðila að koma á lögerfðatengslum við J í gegnum látinn föður sinn.

   Benda varnaraðilar hér á sem sambærilega stöðu að ljóst sé af 2. mgr. 28. gr. erfðalaga að ákvörðun einstaklings hvað varðar afsal arfs bindi jafnframt niðja þeirra ef annars er ekki getið og engar forsendur fyrir því að annað eigi við varðandi lögerfðatengsl. Sóknaraðilar verði því að sæta því að faðir þeirra hafði ekki áhuga á að stofna til lögerfðatengsla við J.

9. Engu breyti að í dag sé unnt að skera úr um faðerni með mannerfðafræðilegum rannsóknum. Það sé þrátt fyrir það ekki á valdi barna að taka fram fyrir hendur foreldra sinna hvað varðar faðerni þeirra eða erfðarétt.
10. Þá er jafnframt krafist álags á málskostnað, enda ætti sóknaraðilum að vera ljóst í ljósi afdráttarlausrar niðurstöðu Hæstaréttar og skýrra ákvæða erfðalaga að málsókn þessi sé að ófyrirsynju og haldlaus. Sóknaraðilar hafi staðið í málaferlum við varnaraðila svo árum skipti og ágreiningur aðila tvívegis komið fyrir Hæstarétt sem hafnað hafi málatilbúnaði sóknaraðila með afgerandi hætti.

Niðurstaða

1. Aðilar eru sammála um að horfa beri mjög við úrlausn þessa máls til framangreinds dóms Hæstaréttar í máli nr. 17/2021. Ekki verður þó fallist á að í dómi Hæstaréttar um frávísun á máli sóknaraðila frá héraðsdómi hafi verið skorið með endanlegum hætti úr ágreiningi aðila líkt og varnaraðilar byggja á, um að forsendur dómsins séu skýrar um að erfðaréttur sóknaraðila sé ekki til staðar. Hitt blasir við að þessi mál eru á milli sömu aðila, spretta af sömu rót og fjalla þannig um sömu atvik.
2. Ekki verður um það deilt að mati dómsins að dómur Hæstaréttar felur í sér endanlega niðurstöðu um að faðir sóknaraðila verður ekki úr þessu feðraður að nýju með réttum hætti lögum samkvæmt. Til þess skortir aðild sem byggð verði á lögvörðum hagsmunum þeim er barnalögum nr. 76/2003 er ætlað að vernda. Þar blasir við að það barn sem í hlut á, þ.e. faðir sóknaraðila, og móðir barnsins, amma sóknaraðila, eru bæði fallin frá.
3. Eins og vísað er til í dómi Hæstaréttar er sóknaraðilum í reynd kunnugt um ætterni sitt á grundvelli þeirrar mannerfðafræðilegu rannsóknar sem fram fór í tengslum við framangreint vefengingarmál um faðerni föður þeirra. Með því er vísað til þess sem einnig blasir við, að afar sterkar líkur eru fyrir því að J hafi verið afi sóknaraðila og jafnvel hægt að slá því föstu að það teljist sannað lögum samkvæmt.
4. Þetta ræðst af því fyrst og fremst hversu sterkra sönnunargagna nýtur við í þessum efnum þar sem hægt er með mikilli nákvæmni að skera úr um faðerni.
5. Þessar aðferðir við að kanna faðerni barna hafa verið þekktar og þeim beitt um langa hríð og verið viðurkenndar um árabil í dómaframkvæmd sem afar traustar. Þrátt fyrir það hefur löggjafinn ekki séð ástæðu til að slaka á kröfum um hverjir skuli teljast lögerfingjar. Til þess þurfi barn að vera feðrað samkvæmt lögum. Hvílir sú afstaða vafalaust á grunnstoðum þess hvernig faðernis- og erfðareglum er háttað í löggjöf.
6. Önnur ákvæði erfðalaga bera að þessum sama brunni, þ.e. um að ákveðin festa þurfi að ríkja í þessum efnum. Þannig getur löglega ættleitt barn ekki krafist síðar arfs í gegnum lífræðilegan föður eða móður, enda falla slík erfðatengsl milli kjörbarns og ættingja þess niður við ættleiðinguna, sbr. 2. mgr. 5. gr. erfðalaga. Hið sama gildir um afsal arfs en alla jafna geta erfingjar þess er kýs að afsala sér arfi ekki hnikað þeirri ráðstöfun, sbr. 2. mgr. 28. gr. laganna.
7. Þótt ekki liggi fyrir upplýsingar í málinu um hvernig því hafi verið háttað, útilokar kröfugerð sóknaraðila í málinu það ekki að ef fallist yrði á arfstilkall þeirra hér, gæti sú staða hæglega verið uppi, ef ekki hér þá í öðrum tilvikum, að erfingjar gætu gert arfstilkall í tvö dánarbú á grundvelli sömu tengsla við hinn látna. Slík niðurstaða fellur ekki að þeirri skipan sem ákveðin hefur verið með lögum
8. Í framangreindum dómi Hæstaréttar er einnig fjallað nokkuð um það hversu persónulegur réttur það er að afla dóms um faðerni en einnig að ákvörðun um að leita slíks dóms er sjálfsákvörðunarréttur einstaklings, sbr. umfjöllun í 18. og 19. lið dómsins.
9. Í ljósi framangreindra sjónarmiða skýtur það skökku við ef opnað er fyrir sönnunarfærslu um erfðarétt á grundvelli líffræðilegs uppruna þegar ljóst er að sá sem leitað gat slíkrar úrlausnar og fengið endanlega úr henni skorið gerði engan reka að slíku í lifanda lífi og ekkert bendir til að hann hafi kært sig um breytingar í þeim efnum að sér gengnum. Erfingjar slíks einstaklings geta að mati dómsins ekki aukið þannig við réttindi sín þvert á þessa stöðu, þegar af þeirri ástæðu að faðir þeirra líkt og við á í þessu máli hefur ekki verið réttilega feðraður að lögum. Sú forsenda fyrir arfstilkalli sóknaraðila á hendur dánarbúi J heitins er því ekki til staðar.
10. Samkvæmt 1. gr. erfðalaga nr. 8/1962 eru börn arfleifanda og aðrir niðjar lögerfingjar. Óskilgetið barn erfir föður og föðurfrændur og þeir það, ef það er feðrað með þeim hætti sem segir í löggjöf um óskilgetin börn.
11. Dómurinn telur engin efni til að hnika frá þeirri forsendu sem ráða má af lögum að til að barn sé erfingi eða niðar þess, hafi barnið verið feðrað með lögformlegum hætti. Önnur niðurstaða myndi kalla fram mikla lausung í þessu málum og réttaróvissu og löggjafinn hefur ekki séð ástæðu til að opna fyrir leið framhjá þessu ákvæði. Samkvæmt orðanna hljóðan verður því að fallast á að sóknaraðilar geti ekki talist til erfingja í dánarbúinu samkvæmt 1. gr. erfðalaga, þar sem sóknaraðilar eru ekki staðfestir niðjar arfláta lögum samkvæmt.
12. Telur dómurinn því ekki efni til að fallast á kröfur sóknaraðila í málinu og verður þeim hafnað. Líkt og að framan greinir er aðalkrafa varnaraðila krafa um frávísun. Hún byggist hins vegar á sömu málsástæðum og krafa þeirra um efnisúrskurð þar sem kröfum sóknaraðila verði hafnað.
13. Hér er ekki sú staða, líkt og var uppi í framangreindum dómi Hæstaréttar, að aðild málsins sé niðurnjörvuð í lögum sem leiddi til frávísunar vegna formreglna um aðild. Hér leiða lagareglur hins vegar til þess að sóknaraðilar geta ekki að lögum talist erfingjar í dánarbúi J líkt og þeir gera kröfu um og verður kröfum þeirra í þá veru því hafnað.
14. Rétt þykir að sóknaraðilar greiði hluta málskostnaðar varnaraðila með vísan til 3. mgr. 130. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 og í ljósi aðdraganda þessa mál. Í því felst að hafnað er kröfu um álag á málskostnað. Með vísan til 2. mgr. 132. gr. verða sóknaraðilar dæmdir sameiginlega til greiðslu málskostnaðar, 75.000 krónur til hvers varnaraðila um sig.
15. Sigurður Jónsson lögmaður flutti málið fyrir sóknaraðila og Júlí Ósk Antonsdóttir lögmaður fyrir varnaraðila.

    Lárentsínus Kristjánsson héraðsdómari kveður upp úrskurðinn.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Kröfum sóknaraðila, A og B, á hendur varnaraðilum málsins, þeim C, D, E, F, G, H og I, um að viðurkennt verði að þær séu erfingjar J, er hafnað.

Sóknaraðilar greiði sameiginlega 75.000 krónur í málskostnað til hvers varnaraðila um sig.