Dómstólaleit

V ehf. og K deildu um hvort greiðsluskylda hvíldi á K vegna framkvæmda sem V ehf. vann að fasteign hans. V ehf. hafði árið 2019 gefið út reikning á hendur E ehf. vegna framkvæmda á fasteigninni sem ekki hafði fengist greiddur að fullu. Höfðaði V ehf. mál gegn E ehf. til innheimtu á reikningnum og var E ehf. dæmt árið 2021 til að greiða V ehf. samtals 1.526.470 krónur. Byggði niðurstaða þess dóms á því að E ehf. hefði verið viðsemjandi V ehf. vegna framkvæmdanna. Bú E ehf. var skömmu síðar tekið til gjaldþrotaskipta og lýsti V ehf. kröfu í þrotabúið en engar greiðslur komu upp í þá kröfu. Í kjölfarið höfðaði V ehf. mál á hendur K vegna kröfu sem byggð var á sama reikningi og V ehf. hafði gefið út áður á E ehf. Byggði V ehf. á því að K væri hinn eiginlegi verkkaupi og viðskiptamaður félagsins vegna framkvæmdanna. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á greiðsluskyldu K og vísað til þess að framkvæmdirnar hefðu verið unnar í þágu K og að tölvupóstsamskipti aðila bentu ótvírætt til þess að þeir hefðu litið svo á að greiðsluskylda hvíldi á K þótt E ehf. hefði haft milligöngu um greiðslurnar og aðila hefði greint á um fjárhæðir. Í dómi Landsréttar kom fram að gögn málsins bæru engin merki um að V ehf. hefði á sínum tíma litið á K sem viðsemjanda sinn. Að virtu heildstæðu mati bæru gögnin merki um að samningssamband V ehf. hefði verið við E ehf. en ekki K. Málatilbúnaður V ehf. væri auk þess í ósamræmi við þau reikningsviðskipti sem upphaflega fóru fram milli V ehf. og E ehf. og þær forsendur sem lagðar voru til grundvallar í dómi héraðsdóms í máli V ehf. gegn E ehf. um að V ehf. hefði átt í beinu samningssambandi við E ehf. Þá taldi Landsréttur að ekki yrði séð af tölvupóstsamskiptum sem lágu fyrir í málinu að K hefði tekist á herðar greiðsluskyldu gagnvart V ehf. vegna framkvæmdanna. Var því hvorki talið að V ehf. hefði fært sönnur á að K hefði í reynd verið viðsemjandi félagsins um verkið né sýnt fram á annan sjálfstæðan lagagrundvöll fyrir því að K bæri greiðsluskyldu vegna kröfu V ehf. í málinu. Var K því sýknaður af kröfu V ehf. 2

Ágreiningur málsaðila varðaði kröfu D ehf. um greiðslu þriggja reikninga fyrir akstur fólksflutningabifreiða í þjónustu við K ehf., sem rak ferðaþjónustustarfsemi, en K ehf. byggði á því að í reikningunum fælist ofrukkun miðað við samkomulag aðila, og að D ehf. hefði ofrukkað K ehf. um árabil. Í dómi Landsréttar var vísað til forsendna hins áfrýjaða dóms um að D ehf. hefði rukkað K ehf. um akstur umfram það sem aðilar höfðu samið um en að aðstöðumunur hefði verið með aðilum og hirðuleysi K ehf. um yfirferð reikninga verið stórfellt. Að því gættu var staðfestur hinn áfrýjaði dómur þar sem fallist var á kröfu D ehf., að frádregnum þeim hlutum reikninganna er vörðuðu greiðslur fyrir nánar tilgreinda aukakílómetra, aukaaksturstíma og greiðslur samkvæmt hærri gjaldflokki en grundvöllur var fyrir.

S ehf. og H ehf. höfðuðu mál gegn G ehf. til viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna tjóns sem þeir urðu fyrir við flotun á gólfi í kjallara hússins að Hlíðasmára 8. Jafnframt kröfðust þeir viðurkenningar á því að þeir ættu rétt til vátryggingarbóta úr ábyrgðartryggingu G ehf. hjá V hf. vegna bótaskyldrar háttsemi G ehf. Húsfélagið Hlíðasmára 8 höfðaði einnig mál vegna sama tjónsatviks gegn G ehf., V hf. og S ehf. en með dómi Héraðsdóms Reykjaness 12. apríl 2019 voru allir stefndu sýknaðir af kröfu húsfélagsins. Því máli hefur verið áfrýjað til Landsréttar en niðurstaða réttarins liggur ekki fyrir. Héraðsdómur taldi S ehf. og H ehf. skorta lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr viðurkenningarkröfum sínum fyrir dómi þar sem dæmt hefði verið um ætlaða skaðabótaskyldu G ehf. og V hf. í fyrrnefndum dómi, vegna sama tjónsatviks, og vísaði málinu frá með vísan til 2. mgr. 25. gr. og 1.,2. og 4. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að þar sem aðilar málsins væru ekki að öllu leyti þeir sömu og aðilar í máli því sem dæmt var í Héraðsdómi Reykjaness 12. apríl 2019 og efnisdómur hefði ekki fallið um kröfur aðila í þessu máli yrði málinu ekki vísað frá dómi á grundvelli neikvæðra réttaráhrifa fyrrnefnds dóms, sbr. 1. og 2. mgr. 116. gr. nr. 91/1991. Þá taldi Landsréttur að ekki yrði skorið úr því fyrr en með efnisdómi í þessu máli hvort sóknaraðilum hefði lánast að sanna hið gagnstæða hvað varðar þau málsatvik sem dæmt var um í dómi Héraðsdóms Reykjaness 12. apríl 2019. Jafnframt taldi rétturinn að S ehf. og H ehf. hefðu leitt nægar líkur að því að þeir kynnu að hafa orðið fyrir tjóni sem rekja mætti til umrædds tjónsatviks og hefðu þeir þar með lögvarða hagsmuni af því að leita viðurkenningardóms um kröfur sínar. Var því hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Í málinu var deilt um kröfu sem E Ltd. lýsti í þrotabú A um afhendingu á helmingshlut í einkahlutafélaginu B ehf. Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu hafði áður fallist á kröfu þrotabús A um að umræddir hlutir yrðu afhentir því með beinni aðför og gefið út afsal til hans fyrir eignarhlutanum. Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 9. maí 2018 var kröfu E Ltd. um að fella aðfarargerðina úr gildi hafnað þar sem E Ltd. hefði ekki gert viðhlítandi grein fyrir meintu eignarhaldi sínu á umræddum hlutum. Með hinum kærða úrskurði vísaði héraðsdómur málinu frá dómi og reisti niðurstöðu sína á því að með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur frá 9. maí 2018 hefði því verið slegið föstu að E Ltd. hefði ekki tekist sönnun um að umræddur eignarhlutur í B ehf. væri eign hans og að krafa hans yrði að efni til ekki borin aftur undir sama eða hliðsettan dómstól, sbr. 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í úrskurði Landsréttar kom fram að krafa E Ltd. í eldra dómsmálinu, um að aðfarargerðin yrði felld úr gildi, hefði verið reist á ákvæðum 92. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Eins og kröfugerð og málsástæðum E Ltd. hefði verið háttað í því dómsmáli yrði ekki talið, þrátt fyrir forsendur úrskurðar héraðsdóms, að í honum hefði verið tekin endanleg afstaða til þeirrar kröfu sem sóknaraðili gerði í því máli sem lægi að baki hinum kærða úrskurði. Því stæði 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 því ekki í vegi að E Ltd. gæti fengið úrlausn um kröfu sína samkvæmt 1. mgr. 109. gr. laga 21/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka kröfur sóknaraðila til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli S ehf. og D ehf. gegn V. hf. var vísað frá dómi. Fyrir héraðsdómi kröfðust S ehf. og D ehf. þess að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumanns um að synja beiðni þeirra um kyrrsetningu eigna V hf. til tryggingar fullnustu tiltekinna krafna þeirra. Í úrskurði Landsréttar kom fram að beiðni S ehf. og D ehf. um kyrrsetningu hefði verið ein sameiginleg beiðni þótt henni hefði verið ætlað að tryggja fullnustu aðskilinna fjárkrafna hvors þeirra um sig. Kröfugerð þeirra fyrir héraðsdómi hefði lotið að því að fá fellda úr gildi synjun sýslumanns um að kyrrsetja eignir V hf. á grundvelli sameiginlegrar beiðni um kyrrsetningu. Eins og S ehf. og D ehf. hefðu kosið að haga kyrrsetningarbeiðni sinni og kröfugerð fyrir héraðsdómi yrði að líta svo á að dómkrafan varðaði óskipt réttindi þeirra og því væri óhjákvæmilegt að þeir ættu báðir aðild að málinu, sbr. 1. og 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Með vísan til framangreinds og þar sem D ehf. hefði ekki kært úrskurð héraðsdóms um frávísun málsins til Landsréttar var málinu vísað frá réttinum.