Eigendur fasteignarinnar að Miðhrauni 4 í Garðabæ, F ehf. og H ehf., deildu um skiptingu kostnaðar vegna endurbyggingar hennar í kjölfar eldsvoða 5. apríl 2018. Deildu aðilar um það hvort miða ætti skiptingu kostnaðar sem rekja mátti til endurbyggingar sameignar við hlutfallstölur hvors eignarhluta um sig í eignaskiptayfirlýsingu fasteignarinnar, sem F ehf. taldi eiga við, eða hvort miða ætti við hlutfall hvors um sig í samanlögðu brunabótamati eignarinnar, svo sem H ehf. byggði á. Einnig var um það deilt hvort sýkna bæri húsfélag eignarinnar, M, og H ehf. af tilteknum kröfum F ehf. á grundvelli aðildarskorts, hvort kröfur F ehf. á hendur þeim væru niður fallnar fyrir fyrningu eða tómlæti og hvort H ehf. ætti gagnkröfur til skuldajafnaðar á móti kröfum F ehf. Kröfum um sýknu á grundvelli aðildarskorts, fyrningar og tómlætis var hafnað. Niðurstaða Landsréttar var að miða ætti við hlutfall brunabótamats hvors eignarhluta fyrir sig í heildarbrunabótamati eignarinnar. Voru M og H ehf. sýknaðir af kröfum F ehf., að öðru leyti en því að fallist var á að F ehf. ætti kröfu á hendur H ehf. um greiðslu hlutar hans í kostnaði við lóð, hellulagnir og inntak. Hins vegar var á það fallist að H ehf. ætti hærri gagnkröfur til skuldajafnaðar á móti kröfum F ehf. Voru M og H ehf. því sýknaðir af kröfum F ehf.
...48/1994 um brunatryggingar og reglugerð nr. 809/2000 um lögboðna brunatryggingu húseigna fjalli aðeins um réttarsamband vátryggingartaka og vátryggjanda og efni vátryggingarsamnings þeirra. Þau hafi hins vegar engin ákvæði...
Ágreiningur málsaðila sneri að því hvort ætti að miða við hlutfallsreikning tryggingafélags við útgreiðslu brunabóta og miða þá við samanlagða brunabótatryggingu beggja eignarhluta og hlutfall hvors eignarhluta í samanlögðum tryggingarbótum eða hvort ætti að miða við hlutfall hvors eignarhluta samkvæmt eignaskiptayfirlýsingu eignarinnar. Var niðurstaðan að miða ætti við hlutfall hvors eignarhluta í sameign samkvæmt eignaskiptayfirlýsingu eignarinnar. Þá var sýkna af hluta krafna stefnanda vegna aðildarskorts og hluta gagnkrafna stefnda hafnað vegna sönnunarskorts. Var málskostnaður látinn falla niður.
...48/1994 um brunatryggingar og reglugerð nr. 809/2000 um lögboðna brunatryggingu húseigna fjalli aðeins um réttarsamband vátryggingartaka og vátryggjanda og efni vátryggingarsamnings þeirra. Þau hafi hins vegar engin ákvæði...
A höfðaði mál gegn V hf. og krafðist meðal annars greiðslu brunabóta vegna bruna á húseign hans sem var tryggð hjá V hf. Byggðist málshöfðun A á því að V hf. hefði verið óheimilt að draga frá brunabótum annars vegar kostnað vegna förgunar húseignarinnar miðað við að asbest hefði verið í húsinu og hins vegar verðmæti undirstöðu og frárennslislagna sem V hf. mat að hefðu verið óskemmdar eftir brunann. Þá krafðist A bóta vegna lögfræðikostnaðar sem hlaust af því að halda uppi kröfum gagnvart V hf. áður en til málshöfðunar kom. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að engin greining hefði farið fram á því hvort asbest hefði verið í húsarústunum, eins og áskilið er í 3. mgr. 4. gr. reglugerðar nr. 430/2007, um bann við notkun asbests á vinnustöðum, sé vafi uppi um slíkt, en V hf. hefði ekki leitað upplýsinga hjá A hvort svo væri. Í ljósi atvika yrði sönnunarbyrði um það hvort brunarústirnar hefðu verið asbest-mengaðar lögð á V hf. sem hefði, gegn mótmælum A, hvorki tekist sönnun þess að svo hafi verið, né að A hafi verið gerð grein fyrir því að brunarústum yrði fargað sem asbest-menguðum, með tilheyrandi kostnaðarauka. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest niðurstaða hans um að V hf. hefði ekki verið heimilt að draga frá brunabótum A kostnaðarauka samfara því að farga brunarústum sem asbest-menguðum. Að gættum sjónarmiðum um eðli brunatrygginga og skyldu V hf. þeim samfara, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómanda, var staðfest niðurstaða hans um að V hf. hefði, gegn mótmælum A, ekki tekist sönnun þess að undirstöður og frárennslislagnir hússins hefðu verið óskemmdar eftir brunann og því hafi V hf. ekki verið heimilt að draga frá brunabótum virði þess hluta hússins. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var jafnframt staðfest niðurstaða hans um að sýkna V hf. af kröfu A um bætur vegna útlagðs lögmannskostnaðar. Í dómi héraðsdóms kom fram að slíkur kostnaður teldist til málskostnaðar í máli þó svo að hann lyti að vinnu lögmanns áður en mál væri höfðað. Samkvæmt öllu framangreindu var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.
...Um varakröfu stefnanda byggir stefndi á því að í reglugerð nr. 809/2000 um lögboðna brunatryggingu húseigna segi að brunabótamat miðist við að vátrygging taki til húseignar ásamt venjulegu fylgifé...
Húseign eyðilagðist í bruna. Eftir niðurrif byggingarinnar risu deilur milli vátryggjanda og tryggingarfélagsins um hvort sannanlega hefði verið asbest til staðar í byggingunni sem gerði niðurrifs og förgunarkostnað margfalt dýrari fyrir vátryggjanda en annars hefði verið. Fallist var á það með vátryggjanda að ekki hefði verið sýnt fram á að asbest hefði í raun verið til staðar í byggingunni þegar hún var rifin né að sýnt væri fram á að opinberir eftirlitsaðilar hefðu slegið föstu að svo væri. Þá þótti ekki sýnt að tryggingarfélagið hefði haldið húseiganda upplýstum um að talið væri að asbest væri í húsinu eða hver kostnaður af niðurrifinu yrði fyrr en 7 mánuðum eftir brunann og rúmum 6 mánuðum eftir niðurrif og förgun byggingarinnar. Var því talið óheimilt að draga meira frá tryggingarbótum en sem næmi því hlutfalli sem Þjóðskrá Íslands í brunabótamati árins 2018 miðaði við að væri að jafnaði kostnaður af niðurrifi bygginga eftir bruna. Þá var talið að sönnunarbyrði um það hvort undirstöður og frárennslislagnir byggingarinnar hefðu verið heilar hvíldi á tryggingarfélaginu sem hefði ekki tryggt sér slíka sönnun. Ekki var fallist á að húseigandi ætti lögvarða kröfu um að tryggingarfélagið greiddi sér, umfram málskostnað, sérstaka þóknun lögmanns síns vegna ráðgjafar áður en málið var höfðað með þeim hætti sem húseigandinn hafði markað þeirri kröfugerð sinni. Húseigandinn nyti gjafsóknar og því skyldi málskostnaður hans greiddur úr ríkissjóði en hluti þess málskostnaðar væri dæmd lögmannsþóknun.
...Um varakröfu stefnanda byggir stefndi á því að í reglugerð nr. 809/2000 um lögboðna brunatryggingu húseigna segi að brunabótamat miðist við að vátrygging taki til húseignar ásamt venjulegu fylgifé...
Skaðabótamál
...Þetta sé nánar útfært þannig í reglugerð nr. 809/2000 um brunatryggingu húseigna að átt sé við eðlilegan kostnað við byggingu viðkomandi húseignar samkvæmt matsreglum Fasteignamats ríkisins, sbr. 1. mgr...
L krafði T um bætur úr brunatryggingu fasteignar L, sem brann 10. október 2003. Aðal- og varakrafa L var reist á brunabótamati fasteignarinnar á tjónsdegi og var um að ræða uppreiknaða fjárhæð niðurstöðu mats sem framkvæmt hafði verið skömmu eftir að L keypti fasteignina haustið 1997. Í skilmálum, sem giltu um vátrygginguna, sagði að ef húseign eyðilegðist algerlega skyldu matsmenn kanna hvort vátryggingafjárhæðin væri í samræmi við raunverulegt verðmæti eignarinnar á tjónsdegi. Fallist var á að T hefði verið heimilt að láta framkvæma mat á raunverulegu verðmæti fasteignarinnar eftir tjónið. Var talið að T væri óskylt að greiða hærri vátryggingabætur en sem næmu raunverulegu tjóni L, óháð því hvert vátryggingarverðið var og þar með iðgjöld sem greidd höfðu verið. L undi ekki mati T. T fékk þá dómkvadda menn til að meta endurbyggingar- eða stofnverð fasteignarinnar og markaðsverð hennar. T undi ekki þeirri niðurstöðu og voru dómkvaddir þrír menn, að beiðni hans, til að meta yfirmati það sem áður hafði verið metið. Var yfirmatsgerðin lögð til grundvallar í málinu og fallist á að endurbyggingar- eða stofnverð fasteignarinnar væri 12.767.000 krónur. Þótt L hefði tekið ákvörðun um endurbyggingu fasteignarinnar taldi Hæstiréttur að þar sem þeirri ákvörðun hefði ekki verið hrint í framkvæmd væri ekki unnt að veita L aðfararhæfan dóm um greiðslu T á ofangreindri fjárhæð.
...Í reglugerð nr. 809/2000 um lögboðna brunatryggingu húseigna, sem sett var á grundvelli framangreindra laga, er ekki notast við hugtakið „heildarmatsverð“ heldur ,,brunabóta matsverð“. Leiki því enginn vafi á...
Aðilar deildu um fjárhæð bóta vegna brunatjóns, en stefnandi hafði gilda brunatryggingu hjá stefnda þegar fasteign hans brann. Yfirmat var lagt til grundvallar niðurstöðu og málskostnaður felldur niður.
...Í reglugerð nr. 809/2000 um lögboðna brunatryggingu húseigna, sem sett var á grundvelli framangreindra laga, er ekki notast við hugtakið „heildarmatsverð“ heldur ,,brunabóta matsverð“. Leiki því enginn vafi á...
Stefnandi krafði stefnda um endurgreiðslu iðgjalda brunatryggingar en stefnandi taldi að hann hefði tvígreitt iðgjaldið. Á það var ekki fallist og stefndi sýknaður af kröfunni.
...einnig reglugerð nr. 809/2000, sbr. breytingareglugerð nr. 959/2003, einkum 1., 2., 13. og 14. gr., auk meginreglna vátryggingaréttar. Einnig vísast til meginreglna kröfu- og samningaréttar. Varðandi kröfuna um...