Dómstólaleit

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta gæsluvarðhaldi. Ekki var talið að rökstuddur grunur beindist að X um að hún hafi gerst sek um háttsemi sem fangelsisrefsing væri lögð við, sbr. 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Viðurkennd var óskipt bótaskylda A og V hf. vegna umferðarslyss er leiddi til andláts föður E. Var E látinn bera helming tjóns síns sjálfur þar sem faðir hans hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn, er hann ók bifhjóli sínu á ofsahraða í þéttbýli og var þannig meðvaldur að slysinu.

GG krafðist skaðabóta úr hendi GV og S hf. vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir í umferðarslysi árið 1995. Deildu aðilar um hvort skaðabótakrafan hefði verið fyrnd í skilningi 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 þegar málið var höfðað. Talið var að heilsufar GG hefði versnað í kjölfar slyssins og leitt til þess að hún hvarf af vinnumarkaði árið 2002. Það sama ár hafi hún verið metin til fullrar örorku hjá Tryggingastofnun ríkisins. GG hafi því fyrst á árinu 2002 mátt vera ljóst að varanlegt mein hennar af slysinu hafi orðið meira en talið var í álitsgerð örorkunefndar 1998 og átt þess kost að gera nauðsynlegar ráðstafanir til að leita fullnustu kröfu sinnar. Hafi fyrningarfrestur samkvæmt 99. gr. umferðarlaga því byrjað að líða 1. janúar 2003 og krafa GG því ekki verið fallin niður er málið var höfðað á árinu 2005. Voru GV og S hf. dæmd til að greiða GG óskipt skaðabætur.

A krafðist greiðslu vátryggingabóta úr húftryggingu bifreiðar sinnar hjá vátryggingafélaginu S. A hafði lánað öðrum manni bifreiðina og stórskemmdist hún í árekstri á Laugavegi í Reykjavík. Í málinu var deilt um hvort ökumaður bifreiðarinnar hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn í skilningi greinar 2.6 í vátryggingarskilmálum húftryggingarinnar og hvort það ætti að leiða til brottfalls bótaréttar. Í dómi Hæstaréttar var talið að þegar akstursmáti ökumannsins og aðkoma á slysstað væri virt þætti sannað að hann hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi við aksturinn í skilningi nefnds ákvæðis í vátryggingarskilmálunum. Samkvæmt beinu orðalagi ákvæðisins undanþægi það vátryggingafélagið bótaábyrgð þegar svona stæði á. Ekki var fallist á með A að víkja bæri ákvæðinu til hliðar með vísan til 20. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga þegar svo stæði á að ökumaður væri annar maður en eigandi ökutækis. Ekki var heldur fallist á að 18. gr. laganna hefði þýðingu um þetta atriði. Var sýknukrafa S því tekin til greina.

Héraðsdómur vísaði máli ákæruvaldsins á hendur X frá dómi þar sem talið var að rannsóknargögn væru ekki í samræmi við verknaðarlýsingu ákærunnar. Ekki var fallist á að þetta ætlaða ósamræmi ætti að leiða til frávísunar málsins þar sem um atriði væri að ræða sem kæmi til athugunar við efnislega meðferð málsins, þegar dómari legði mat á hvort ákæruvaldið hefði uppfyllt sönnunarskyldu sína. Var úrskurðurinn því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnislegrar meðferðar.

S lenti í umferðarslysi í júní 2003 og slasaðist. Í málinu var ekki deilt um bótaskyldu SA og H, en ágreiningur aðila laut að útreikningi bóta og hvort greiðslur frá almannatryggingum og lífeyrissjóðum ættu að koma þar til frádráttar. S neitaði að upplýsa um rétt sinn til bóta frá almannatryggingum eða lífeyrissjóðum og hafði ekki heimilað stefndu að afla þeirra upplýsinga fyrir sína hönd. Á þeim tíma er S lenti í slysinu hafði skaðabótalögum nr. 50/1993 verið breytt með lögum nr. 37/1999, þar sem m.a. var gert ráð fyrir að til frádráttar bótum kæmu greiðslur af félagslegum toga, sem kæmu í hlut tjónþola vegna örorkunnar. S byggði bætur sínar á skaðabótalögum og gerði í málinu kröfu á hendur stefndu til greiðslu tiltekinnar fjárhæðar. Bar henni því að upplýsa um öll þau atriði sem gátu haft áhrif á útreikning bótanna. Með því að leggja ekki fram umbeðin gögn var krafa S það óljós og málatilbúnaður hennar svo óskýr að samræmdist ekki meginreglu laga um meðferð einkamála um skýran og glöggan málatilbúnað. Var málinu vísað frá dómi ex officio.

Þ höfðaði mál til viðurkenningar á bótaskyldu V hf. og S vegna tjóns sem hann varð fyrir í árekstri við bifreið S. Í málinu var deilt um hvort S hafi borið að veita Þ forgang sbr. 3. mgr. 25. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 eða hvort Þ hafi borið að víkja fyrir S sem hann hafði á hægri hönd sbr. 4. mgr. 25. gr. laganna. Í ljósi aðstæðna þótti verða að líta svo á að vegur sá er S ók væri heimreið eða svipaður vegur í skilningi 3. mgr. 25. gr. umferðarlaga. Hefði henni því borið að víkja fyrir Þ í umrætt sinn. Sökum þessa og þar sem áreksturinn þótti ekki verða rakinn til orsaka er varðaði Þ var S talin bera alla sök á árekstrinum og V hf. og S því sameiginlega bótaábyrgð á tjóni Þ.

Deilt var um sakarskiptingu vegna árekstrar bifreiðanna Y og P. Á grundvelli þess sem fyrir lá í málinu, og eins og sönnunarstöðu var háttað, varð að miða við að bifreiðin P hefði verið komin það nærri stöðvunarlínu við umrædd gatnamót að ökumanni hennar hafi ekki borið að stöðva bifreiðina er gult ljós kviknaði á götuvita, heldur hafi hún mátt halda áfram för í samræmi við síðari hluta 5. mgr. 34. gr. reglugerðar nr. 289/1995 um umferðarmerki og notkun þeirra. Ökumanni Y hafi því eins og hér stóð á, borið að veita P forgang í samræmi við 6. mgr. 25. gr. laga nr. 50/1987.

Árekstur varð milli bifreiðanna OM-420 og IH-511 á Fljótshlíðarvegi við heimreið að Litla-Moshvoli. Atvikið varð þegar ökumaður fyrrnefndu bifreiðarinnar kom að þjóðveginum eftir heimreiðinni og beygði inn á veginn til vesturs í sömu mund og síðarnefndu bifreiðinni var ekið eftir þjóðveginum til austurs yfir ávalan ás og greip ökumaður hennar þá til þess úrræðis að sveigja yfir á nyrðri vegarhelming. Um ábyrgð á árekstrinum var til þess litið, að bifreiðinni OM-420 hafði verið ekið inn á þjóðveginn af heimreið og hefði ökumanni hennar borið að veita umferð á veginum forgang samkvæmt 3. mgr. 25. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Yrði að álykta, að ökumaður þeirrar fyrrnefndu hefði ekki veitt veginum næga athygli. Jafnframt yrði ekki séð, að ökumaður IH-511 hefði getað afstýrt árekstri með því að halda bifreið sinni á eigin vegarhelmingi. Yrði samkvæmt þessu að telja, að ökumaður OM-420 ætti sök á árekstrinum og mætti líta á aðgæsluskort af hans hálfu sem frumorsök að slysinu. Á hinn bóginn varð ekki séð, að ökumaður IH-511 hefði dregið úr hraða eða gætt nægilegrar varúðar þegar hann ók upp á ásinn, en vegna hinnar takmörkuðu vegsýnar hefði honum borið sérstök skylda til að aka nægilega hægt miðað við aðstæður. Þegar þetta var virt ásamt öðrum atvikum málsins þótti hann einnig eiga sök á óhappinu. Með vísan til 89. gr. umferðarlaga var ábyrgð á árekstrinum skipt með þeim hætti, að hún félli á B, eiganda OM-420, að 2/3 hlutum, en H, eigandi IH-511, bæri 1/3 hluta hennar. Voru H og ábyrgðartryggjandi hennar V því dæmd sameiginlega til þess að greiða B 1/3 hluta eignatjóns hennar.