Dómstólaleit

X var sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn A, sem þá var 12 ára gömul, með því að hafa farið með hönd undir sæng hennar þar sem hún lá í rúmi, fært fótleggi A í sundur, káfað á kynfærum hennar innan klæða og sett fingur inn í leggöng. Var brot X talið varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var refsing hans ákveðin fangelsi í 15 mánuði, en fullnustu 12 mánaða af henni frestað og félli sá hluti niður að liðnum tveimur árum héldi X almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga. Þá var X gert að greiða A 600.000 krónur í skaðabætur.

R var sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn A, sem þá var á aldrinum 8 til 13 ára, og var háttsemin talin varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 2. mgr. sömu greinar og síðastgreint ákvæði, sbr. 20. gr. laganna. R var einnig sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn systur A, B, sem þá var á aldrinum 12 til 14 ára, og var háttsemin talin varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga og 2. mgr. sömu greinar. Um ákvörðun refsingar var skírskotað til þess að R væri sakfelldur fyrir alvarleg margendurtekin kynferðisbrot gegn tveimur börnum sem staðið hefðu yfir í langan tíma er hann dvaldi á heimili þeirra. Var R talinn hafa nýtt sér aðstöðumun sinn og trúnaðartraust brotaþolanna og hann ekki talinn eiga sér málsbætur. Við ákvörðun refsingar var af þeim sökum litið til 1., 4. og 6. tölul. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga og refsing hans ákveðin með vísan til 77. gr. sömu laga, svo og að teknu tilliti til þess að brot R voru öll framin eftir gildistöku laga nr. 61/2007, sem breyttu refsimörkum hlutaðeigandi refsiheimilda. Var refsing R ákveðin fangelsi í sex ár og honum gert að greiða skaðabætur að fjárhæð 3.500.000 krónur til hvors brotaþola um sig.

H var sakfelldur fyrir kynferðisbrot með því að hafa tælt A, sem þá var 15 ára, til að hafa við sig kynferðismök með því að gefa honum vilyrði fyrir bifhjóli að launum fyrir þau. Ljóst þótti að H hefði notfært sér yfirburði aldurs, reynslu og þroska í því skyni að tæla A til kynferðismakanna. Þá var H einnig sakfelldur fyrir að hafa í vörslu sinni hreyfimynd sem sýndi barn á kynferðislegan og klámfenginn hátt. Var háttsemi H talin varða við 3. mgr. 202. gr. og 1. mgr. 210. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við ákvörðun refsingar var litið til alvarleika brots hans gagnvart A, en að auki að hann hefði ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi, hann hefði verið ungur að aldri er brotið var framið og rannsókn málsins hefði dregist nokkuð. Var refsing H ákveðin fangelsi í sex mánuði, en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var H gert að greiða A 600.000 krónur í miskabætur og sæta upptöku á fartölvu.

X var sakfelldur fyrir kynferðisbrot með því að hafa í tvö aðgreind skipti haft kynferðismök við A, sem þá var 14 ára, gegn greiðslu, án þess að gæta nægjanlegrar varúðar um aldur piltsins. Var háttsemin talin varða við 1. mgr. 202. gr., sbr. 204. gr., og 2. mgr. 206. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var refsing X ákveðin fangelsi í 12 mánuði, en rétt þótti að fresta fullnustu 9 mánaða af refsingunni skilorðsbundið í 3 ár sökum þess að meðferð málsins hafði dregist úr hömlu, af ástæðum sem X varð ekki um kennt. Þá var X gert að greiða A 600.000 krónur í miskabætur.

B var sakfelldur fyrir kynferðisbrot með því að hafa í að minnsta kosti eitt skipti haft kynferðismök við A, sem var 14 ára, gegn greiðslu. Þá var hann einnig sakfelldur fyrir tilraun til kynferðisbrots með því að hafa mælt sér mót við A og farið með hann á afvikinn stað þar sem hann ætlaði að hafa við hann kynferðismök gegn greiðslu. Var háttsemi B annars vegar talin varða við 1. mgr. 202. gr. og 2. mgr. 206. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og hins vegar við framangreind ákvæði, sbr. 1. mgr. 20. gr. sömu laga. Var refsing B ákveðin fangelsi í 2 ár og 6 mánuði auk þess sem honum var gert að greiða A miskabætur.

N var sakfelldur fyrir tvö kynferðisbrot gegn A, sem þá var 14 ára, annars vegar með því að hafa áreitt hana kynferðislega og kysst hana á muninn og hins vegar að hafa áreitt hana kynferðislega og haft við hana kynferðismök með því að klæða hana úr peysu og strjúka henni með hendi á brjóstum og kynfærum innan klæða og láta hana fróa sér uns hann hafði sáðlát og síðan með því að biðja stúlkuna um að hafa við sig samræði. Var háttsemin talin varða við 1. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Hins vegar var ekki fallist á með ákæruvaldinu að tengsl N við stúlkuna hefðu verið með þeim hætti sem greindi í 1. mgr. 201. gr. laganna, sbr. 5. mgr. 202. gr. þeirra. Þá var N einnig sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn B, sem þá var 13 ára, með því að hafa í færri en átta skipti áreitt hana kynferðislega með því að kyssa hana tungukossa, strjúka henni með hendi á brjóstum innan og utan klæða, strjúka henni með hendi á kynfærum utan klæða og biðja hana um að hafa við sig samræði eða önnur kynferðismök. Var háttsemin talin varða við 2. mgr. 202. gr. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að N hefði nýtt sér yfirburði sína gagnvart stúlkunum í skjóli aldurs og reynslu. Hann hefði á hinn bóginn ekki áður sætt refsingu og þá hefðu orðið tafir á rekstri málsins sem honum yrði ekki um kennt. Með vísan til þessa og 1., 6. og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga var refsing N ákveðin fangelsi í 18 mánuði og honum gert að greiða skaðabætur til A að fjárhæð 1.000.000 krónur og til B að fjárhæð 800.000 krónur.

X var ákærður fyrir að hafa áreitt A, sem þá var 11 ára, kynferðislega með því að leggjast við hlið hennar, snerta beran fótlegg hennar með tá á fæti sínum og síðan strjúka henni með hendi, utan klæða, á síðu, maga, nára og fara með höndina að minnsta kosti þrisvar inn á klof hennar. Var hann sakfelldur í héraði og dæmdur til að sæta fangelsi í 7 mánuði. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að fjölskipaður héraðsdómur hefði metið framburð A trúverðugan og yrði ekki haggað við því mati. Hins vegar hefði framburður A ekki þá stoð í öðrum gögnum málsins að nægði, gegn neitun X, til þess að ákæruvaldið hefði axlað þá sönnunarbyrði sem á því hvíldi samkvæmt 108. gr., sbr. 1. og 2. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var X því sýknaður.

A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi 4. desember 2003. Bótauppgjör fór fram 13. apríl 2005 á grundvelli matsgerðar sem þá lá fyrir og aðilar öfluðu sameiginlega. Tók A við bótum úr hendi T hf. með fyrirvara varðandi varanlegan miska og varanlega örorku. A aflaði á árinu 2011 einhliða annarrar matsgerðar. Á grundvelli hennar krafði hann T hf. um bætur umfram það sem hann hafði þegar fengið greitt og byggði á því að með matsgerðinni væri sýnt fram að heilsufar hans hafi versnað frá fyrra mati. T hf. og B töldu fyrri matsgerð ekki hafa verið hnekkt með þeirri síðari og að kröfur A væru fyrndar sbr. 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Hæstiréttur taldi síðari matsgerðina ekki hnekkja þeirri fyrri sem málsaðilar hefðu aflað sameiginlega og samið um að leggja til grundvallar bótauppgjörinu. Hafi A því ekki sýnt fram á að hann hafi öðlast viðbótarkröfu á hendur T hf. og B vegna þess að heilsufar hans hafi versnað frá því fyrra matið fór fram. Af því leiddi og að A hefði heldur ekki sýnt fram á að ófyrirséðar breytingar hafi orðið á heilsufari hans frá fyrra mati í skilningi 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þá taldi Hæstiréttur kröfu A um miskabætur samkvæmt a. lið 1. mgr. 26. gr. laganna fyrnda. Í árslok 2005 hafi legið fyrir allar upplýsingar um heilsufar A sem gerðu honum kleift að leita fullnustu kröfu sinnar sbr. 99. gr. laga nr. 50/1987 en málið hafi verið höfðað 23. júní 2011. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sýknu T hf. og B.

V var ákærður fyrir að hafa áreitt kynferðislega tvær fjórtán ára stúlkur með því að hafa án vitneskju þeirra tekið ljósmyndir af þeim nöktum á ljósabekk á sólbaðsstofu, en í tilteknum fjölda tilvika hafi kynfæri þeirra sést þar greinilega. Voru brotin í ákæru talin voru varða aðallega við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara 209. gr. sömu laga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Hvorki var af orðalagi 2. mgr. 202. gr., sbr. 199. gr. almennra hegningarlaga né lögskýringargögnum um ákvæðin ráðið skýrlega að kynferðisleg áreitni gæti verið fólgin í háttsemi, sem sá, sem hún beindist að yrði ekki var við. Vafa um inntak 2. mgr. 202. gr. að þessu leyti yrði að meta ákærða í hag og voru brot hans því heimfærð undir 209. gr. almennra hegningarlaga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga. V var einnig ákærður fyrir að hafa haft fyrrgreindar ljósmyndir ásamt afritum þeirra í sínum vörslum. Var V vegna þeirrar háttsemi sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 210. gr. a. almennra hegningarlaga. Refsing V var, að virtum 78. gr., 60. gr. og 77. gr., ákveðin fangelsi í fimm mánuði, en hann hafði áður gerst sekur um brot gegn 209. gr. almennra hegningarlaga og rauf skilorð eldri dóms með vörslu fyrrgreindra ljósmynda.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn tveimur stúlkum. Við rannsókn málsins og fyrir dómi var fenginn túlkur til að túlka fyrir X en báðir töluðu arabísku. Af hálfu X var því haldið fram að hann hefði ekki notið réttlátrar málsmeðferðar þar sem sú arabíska sem túlkurinn talaði væri mjög frábrugðin þeirri arabísku sem X talaði, enda voru þeir frá sitt hvoru landinu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þótt nokkrir hnökrar hefðu verið á íslensku túlksins lytu athugasemdir X ekki að efnislegum atriðum sem skipt gætu máli varðandi vörn X. Var því ekki fallist á að túlkurinn hefði ekki haft nægilegt vald á íslenskri og arabískri tungu til þess að X nyti réttlátrar meðferðar málsins. Aftur á móti varð hvorki séð að ákæra hefði verið þýdd úr íslensku yfir á arabísku né að túlkurinn hefði við meðferð málsins þýtt hana orðrétt fyrir ákærða. Þá hefðu skýrslur brotaþola og annarra vitna fyrir dómi heldur ekki verið þýddar. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til löglegrar meðferðar að nýju frá þingfestingu þess.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi, á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, var staðfestur.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot með því hafa berað á sér kynfærin fyrir framan fimm ára stúlku og látið hana afklæðast að hluta og káfað á líkama hennar, þar með talið á kynfærum hennar og rassi utan klæða. Í héraðsdómi var talið að meðferð málsins fram að skýrslugjöf meints brotaþola fyrir dómi hefði verið til þess fallin að rýra sönnunargildi þess vitnisburðar og varð því ekki byggt á honum við sönnunarmat í málinu. Vísað var til þess að þrátt fyrir aldur meints brotaþola hefði ekki verið hlutast til um að hún gæfi skýrslu fyrir dómi í samræmi við a-lið 1. mgr. 59. gr. laga nr. 88/2008 fyrr en rúmum mánuði eftir samskipti barnsins við X. Hafði meintur brotaþoli þá ítrekað verið yfirheyrð um atvik málsins hjá sálfræðingi og hafði móðir hennar látið hana taka þátt í sérstökum leik í þeim tilgangi að fá fram frásögn um það sem gerst hafði. Dómskýrsla meints brotaþola bar þess merki að í einhverjum tilvikum hefði framburður hennar litast af því sem móðir hennar hafði tjáð henni. Þar sem engum öðrum sönnunargögnum var til að dreifa sem sýndu fram á sekt X var hann sýknaður og var sú niðurstaða staðfest í Hæstarétti með vísan til forsendna héraðsdóms.

S var gefið að sök að hafa frá hausti eða vetri 2001, er A var 14 ára, til þess dags er hún varð 18 ára, tælt hana með gjöfum, m.a. peningum, skartgripum og fatnaði, og með því að nýta sér yfirburði sína gagnvart henni vegna aldurs- og þroskamunar, til að hafa við sig nánast daglega samræði og önnur kynferðismök á heimili sínu. Var háttsemin talin varða við 3. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. S bar því við að hann hafi kynnst A í september 2001 og að hafa haft tíð samskipti við hana frá þeim tíma til vors 2007. S gekkst við því að hafa reglulega gefið A gjafir, m.a. peninga, skartgripi og fatnað. Þá viðurkenndi hann að hafa haft samræði og önnur kynferðismök við A á heimili sínu, en framburður hans um það hvenær hann tók upp kynferðislegt samband við A var nokkuð á reiki og þótti það rýra trúverðugleika framburðar hans. Þá þótti ótrúverðugur framburður S um að hann hafi ekki vitað um réttan aldur A fyrr en hún hafi verið orðin 18 ára gömul. Með dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti, þótti sannað að S hefði gerst sekur um háttsemi þá sem í ákæru greindi, en þó þannig að miða bæri við að hann hefði fyrst haft samræði eða önnur kynferðismök við A í byrjun árs 2002 þegar A var 14 ára. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að S ætti sér engar málsbætur og hann hefði brotið gróflega og ítrekað gegn ungri stúlku á viðkvæmu aldurs- og þroskaskeiði hennar. Þá var litið til þess að brot S voru viðvarandi og stóðu í langan tíma og honum hefði mátt vera það ljóst hversu alvarlegar afleiðingar atferli hans hlyti að hafa fyrir líf og sálarheil A. Var refsing hans talin hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár. Þá var S gert að greiða A 1.200.000 krónur í bætur.

DT, DS, G, S og T ásamt X voru bornir sökum um mansal gagnvart A, 19 ára litháískum ríkisborgara, sem hefði verið beitt ólögmætri nauðung, frelsissviptingu og ótilhlýðilegri aðferð áður en og þegar hún hefði verið send til Íslands, sem og í meðförum ákærðu hér á landi, sem hefðu tekið við henni, flutt hana og hýst í því skyni að notfæra sér hana kynferðislega. Taldist þessi háttsemi aðallega varða við 1. tölulið 1. mgr. 227. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en til vara við sama ákvæði, sbr. 1. mgr. 22. gr. laganna. Með héraðsdómi var X sýknaður af ákæru fyrir framangreint brot. Talið var sannað að DT, DS, G, S og T hefðu hver með sínum hætti átt hlut í því að flytja A hingað til lands eða á milli staða hér og hýsa hana að auki á ákveðnu tímabili. Svo að þessi háttsemi þeirra gæti átt undir ákvæði 1. töluliðar 1. mgr. 227. gr. a. almennra hegningarlaga varð því skilyrði jafnframt að vera fullnægt að þeim hefði verið ljóst að A hefði verið beitt nauðung eða annarri ótilhlýðilegri aðferð áður en hún lagði upp í för sína hingað til lands. Miðað við framburð A var það ekki háð ákvörðun hennar hvert leið hennar átti að liggja. Fyrir lá að G hefði staðið að kaupum á farmiðanum sem A notaði til að koma hingað til lands en í þeirri ferð notaði A fölsuð persónuskilríki. Var talið að það hefði hann ekki getað gert án þess að hafa vitneskju um nafnið, sem nota átti fyrir farþegann. Þá vitneskju hefði hann ekki getað hafa fengið frá öðrum en þeim, sem stóðu að skipulagningu ferðarinnar og beitt höfðu A nauðung og annarri ótilhlýðilegri aðferð. Þá bentu önnur gögn málsins, meðal annars framburður X, til þess að DT, DS, G, S og T hefði ekki getað dulist að konan, sem þeir tóku síðar við, fluttu á milli staða og hýstu, hefði að minnsta kosti verið beitt ótilhlýðilegri aðferð í aðdraganda komu sinnar til landsins. A hafði borið að hún hefði verið knúin svo mánuðum skipti til að leggja stund á vændi í Litháen. Í ljósi þessa þótti fjarri lagi að ætla að maður henni alls ókunnugur, G, hefði lagt til fé til að standa straum af fargjaldi hennar til Íslands til þess eins að hún gæti notið hér orlofs og leitað án nokkurrar raunhæfrar forsendu atvinnu. Þá var litið til þess að henni hefðu verið lögð í hendur rangfærð persónuskilríki á nafni annarrar konu. Að virtum þessum aðstæðum ásamt því, hvernig DT, DS, G, S og T báru sig að í tengslum við komu A hingað til lands og dvöl hennar hér, var talið andstætt allri skynsemi að álykta annað en að hún hefði verið flutt hingað til lands til að stunda vændi. Í málinu lá ekkert fyrir til sönnunar því hvort DT, DS, G, S og T hefðu framið þennan verknað í eigin þágu frekar en sem hlutdeildarmenn í broti annars manns, eins eða fleiri, sem ekki hefði orðið uppvíst um. Voru þeir því sakfelldir fyrir hlutdeild í broti gegn 1. tölulið 1. mgr. 227. gr. a. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að samverknaður þeirra laut að því að taka úr höndum ungrar konu, sem mátti sín lítils, frelsi til að ráða ferðum sínum og dvalarstað í þeim tilgangi að láta hana leggja stund á vændi hér á landi. Þessi háttsemi var greinilega þaulskipulögð með einbeittum ásetningi í samstarfi við brotamenn erlendis, sem ekki hafði orðið uppvíst um. DT, DS, G, S og T voru ekki taldir eiga sér neinar málsbætur. Lagt var til grundvallar að G hefði átt þar ríkastan þátt, en að öllu gættu þótti ekki ástæða til að gera greinarmun á hlut DT, DS, S og T svo að máli skipti við ákvörðun refsingar. Var refsing G ákveðin fangelsi í 5 ár, en refsing annarra fangelsi í 4 ár. Var þeim einnig gert að greiða A 1.000.000 krónur í bætur.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot, framin árið 2008, gagnvart dóttur sinni A og vinkonu hennar B, báðum fæddum árið 1996, með því að hafa í eitt skipti um sumarið lagst á milli stúlknanna, þar sem þær lágu saman í rúmi, strokið B um rassinn og síðan A um rass, maga og bak, í báðum tilvikum innanklæða. Þá var hann einnig ákærður fyrir kynferðisbrot gagnvart A með því að hafa síðar sama sumar eða um haustið lagst upp í rúm til hennar, þar sem hún lá sofandi og sett hönd hennar á beran lim sinn, en við það vaknaði stúlkan. Hafið þótti yfir skynsamlegan vafa að X hefði gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefið að sök. Brot hans voru talin varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og brot gegn dóttur hans jafnframt við 2. mgr. 200. gr. laganna. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til þess að brot X beindust að dóttur hans og vinkonu hennar. Með brotum sínum hefði X brugðist trúnaðarskyldum sínum gagnvart dóttur sinni og fyrir lá að vanlíðan hennar væri mikil vegna brota hans. X ætti sér engar málsbætur. Þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í tíu mánuði. Þá var honum gert að greiða A 450.000 krónur og B 200.000 krónur í bætur.