T ehf. höfðaði mál gegn S og krafðist ógildingar á ákvörðun S um álagningu stjórnvaldssektar á T ehf. vegna brota á ákvæðum 1. og 2. mgr. 6. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga, sbr. 1. mgr. 32. gr. laga nr. 62/2019 um dreifingu vátrygginga, og jafnframt gegn 3. mgr. 140. gr. f laga nr. 30/2004 við dreifingu tryggingaafurðar NOVIS Wealth Insuring. Krafðist T ehf. jafnframt endurgreiðslu greiddrar stjórnvaldssektar eða lækkunar hennar. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki lægi skýrt fyrir í lögum nr. 30/2004 að sú lagaskylda hvíldi á T ehf. að veita þeim viðskiptavinum sínum, sem ekki veittu upplýsingar samkvæmt 1. mgr. 140. gr. f eða veittu ófullnægjandi upplýsingar, skriflega viðvörun. T ehf. hefði fullyrt að hann hefði í þessum tilvikum veitt viðskiptavinum sínum munnlega ráðgjöf og viðvörun og hefði vísað að þessu leyti til yfirlýsinga viðskiptavina. Af gögnum málsins yrði ekki séð að rannsókn S hefði beinst að því hvort svo hefði verið. Féllst Landsréttur á það með T ehf. að ekki hefðu staðið nægileg rök til að leggja á hann stjórnvaldssekt á þeim grunni að hann hefði gerst brotlegur við fyrirmæli 3. mgr. 140. gr. f laga nr. 30/2004. Landsréttur vísaði til þess að tilgangur og markmið laga nr. 30/2004 væri meðal annars að tryggja að neytendur gætu keypt vátryggingarafurð sem samræmdist kröfum þeirra og þörfum. Færi ráðgjöf dreifingaraðila gegn kröfum viðskiptavinarins væri það í andstöðu við ákvæði 1. og 2. mgr. 6. gr. laganna. 45 viðskiptavinir T ehf. hefðu lýst því að þeir teldu nauðsynlegt að fá höfuðstól greiðslna til baka í lok samningstíma, þótt ávöxtun yrði minni. Allt að einu hefði fjárfestingu þeirra verið dreift jafnt á alla sjóði NOVIS sem hefðu haft mishátt áhættustig. Taldi Landsréttur að með því hefði T ehf. gengið gegn kröfum og þörfum umræddra viðskiptavina í andstöðu við 1. og 2. mgr. 6. gr. laga nr. 30/2004, sbr. 1. mgr. 32. gr. laga nr. 62/2019. Landsréttur vísaði til þess að samkvæmt 145. gr. b laga nr. 30/2004 hefði S verið heimilt að leggja stjórnvaldssekt á T ehf. vegna þessa brots og væri fjárhæð sektarinnar hæfilega metin níu milljónir króna. T ehf. hafði greitt 35 milljónir króna til S og var S því gert að endurgreiða T ehf. 26 milljónir króna.
Stefnandi höfðaði mál til þess að fá stjórnvaldsákvörðun fellda niður eða stjórnvaldssekt lækkaða. Talið var að á ákvörðun stjórnvaldsins væri hvorki form- né efnisannmarki né aðrir ágallar sem gæti valdið ógildingu hennar. Hinsvegar var talið að fjárhæð stjórnvaldssektarinnar væri hærri en sektarákvæðið heimilaði. Af þeim sökum lækkaði dómurinn sektarfjárhæðina.
A, sem var sendibílstjóri, lenti í slysi í apríl 2016 sem varð til þess að hásin slitnaði. Starfsverndartrygging hans hafði þá runnið út án þess að honum hefði verið tilkynnt um að hún yrði ekki endurnýjuð. Árið 2017 gerði A réttarsátt við vátryggingamiðlunina sem seldi honum starfsverndartrygginguna, T ehf., þar sem T ehf. viðurkenndi bótaábyrgð og ábyrgðist uppgjör vátryggingarbóta eftir efni vátryggingar- samningsins. Í kjölfarið greindi aðila á um efni samningsins, hvort upplýsingagjöf A um heilsufar hans í umsókn um trygginguna leiddi til þess að bótaábyrgð félagsins félli niður í heild eða að hluta og um umfang tjóns A. Með hliðsjón af umsókn A um vátrygginguna, gögnum sem var framvísað við sölu hennar, því sem fram kom í skýrslum fyrir Landsrétti og ákvæðum þágildandi laga var fallist á með A að í tryggingunni hefði falist að yrði hann óvinnufær til starfa sem sendibifreiðastjóri yrðu honum greiddar bætur fyrir tímabundna og varanlega örorku. Samkvæmt matsgerð dómkvadds matsmanns hefði A orðið varanlega óvinnufær til starfa sem sendibifreiðastjóri frá slysdegi vegna afleiðinga slyssins og ætti A því rétt á bótum úr tryggingunni. Þá þótti ekki hafa verið sýnt fram á að nokkur tengsl væru milli þess að hásin A slitnaði og þeirra upplýsinga um heilsufar sem A vanrækti að veita eða veitti ranglega. Upplýsingagjöf A skipti því ekki máli fyrir ábyrgð félagsins. Samkvæmt því var T ehf. dæmt til að greiða A bætur vegna tímabundinnar og varanlegrar örorku miðað við fullan missi starfsorku, samtals 20.974.000 krónur ásamt vöxtum.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu H ehf. um að P ehf. yrði gert að veita dómkvöddum matsmanni aðgang að nánar tilgreindum gögnum. Staðfest var niðurstaða hins kærða úrskurðar um aðild P ehf. og að uppfyllt væru efnisskilyrði 3. mgr. 67. gr. sbr. 2. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í úrskurði Landsréttar kom fram að við mat á því hvort ákvæði b-liðar 2. mgr. 53. gr. laga nr. 91/1991 tæki til þeirra upplýsinga sem krafa H ehf. laut að var litið til þess að krafan var ekki um aðgang að nánar tilteknum upplýsingum á persónugreinanlegu formi. Var því ekki fallist á þá málsástæðu P ehf. að honum væri ekki heimilt að veita aðgang að upplýsingunum á þeim grundvelli. Var með sömu rökum ekki fallist á að um óheimila vinnslu persónugreinanlegra upplýsinga væri að ræða.
Stefnandi krafðist skaðabóta úr hendi hinnar stefndu vátryggingamiðlunar. Í málinu var óumdeilt að stefndi bæri skaðabótaskyldu gagnvart stefnanda vegna mistaka sem leiddu til þess að vátrygging stefnanda hjá erlendu vátryggingafélagi var fallin úr gildi er hann varð fyrir slysi. Þá var óumdeilt að umfang skaðabótaskyldu stefnda svaraði til þeirrar fjárhæðar sem ætla mætti að stefnandi hefði fengið frá hinu erlenda vátryggingafélagi, hefði tryggingin ekki verið fallin úr gildi. Deilt var um það hvort stefnandi hefði alfarið firrt sig bótarétti vegna vanrækslu á upplýsingaskyldu við töku vátryggingarinnar. Með vísan til matsgerðar dómkvadds matsmanns sem stefndi aflaði og til fyrirliggjandi sjúkraskrárupplýsinga var fallist á að stefndi hefði vanrækt að upplýsa réttilega um reykingar sínar á síðustu 12 mánuðum fyrir töku tryggingarinnar. Var sú vanræksla ekki talin óveruleg í skilningi 2. mgr. 83. gr. laga nr. 30/2004. Að teknu tilliti til þess, en jafnframt til þess að slys stefnanda stóð ekki í orsakasamhengi við þær upplýsingar sem leynt var, var talið að bótaréttur stefnanda hefði verið skertur um þriðjung og að það ætti að leiða til þess að bætur hans úr hendi stefnda yrðu skertar um sama hlutfall. Fjárkrafa stefnanda miðaði við að hann hefði átt rétt á hámarksbótum úr vátryggingunni, annars vegar vegna tímabundinnar óvinnufærni í tvö ár og hins vegar vegna 100% varanlegrar óvinnufærni. Deilt var um innihald þeirrar vátryggingar sem stefnandi hafði haft, þ.e. hvort hún hefði miðast við það tiltekna starf sem stefndi gegndi á slysdegi. Þótt fallist væri á að stefndi þyrfti að bera hallann af óskýrleika þeirra gagna sem frá hinu erlenda vátryggingafélagi stöfuðu var þó ekki fallist á að af því leiddi að leggja bæri þröngan skilning stefnandi á innihaldi tryggingarinnar til grundvallar, enda þótti sá skilningur ekki eiga sér viðhlítandi stoð í gögnum málsins. Þar sem fyrirliggjandi matsgerð, sem stefnandi aflaði, um 100% varanlega óvinnufærni stefnanda tók einungis mið af færni hans "til að starfa sem sendibifreiðarstjóri" var ekki talið unnt að leggja hana til grundvallar niðurstöðu málsins. Var stefndi því sýknaður af þeim hluta kröfugerðar stefnanda sem tók til bóta vegna varanlegrar óvinnufærni. Á hinn bóginn var talið unnt að dæma bætur fyrir tímabundna óvinnufærni á grundvelli annarrar matsgerðar sem stefnandi hafði lagt fram í málinu. Eftir atvikum þótti rétt að hvor aðili bæri sinn kostnað af málinu.
C var í óvígðri sambúð með B frá 2005 sem lauk í mars 2016. Saman áttu þau tvö börn en C átti einnig soninn A. Meðan á sambúðinni stóð keypti C svokallaða ,,Risiko Leben“ líftryggingu og tilnefndi B sem rétthafa dánarbóta. Í desember 2016 lést C og í framhaldinu höfðaði A mál á hendur AÍ hf. og B og krafðist þess að fá greidda 1/3 af vátryggingarfjárhæðinni. Málatilbúnaður A á hendur AÍ hf. fyrir Landsrétti þótti svo breyttur frá því að grundvöllur málsins var lagður fyrir héraðsdómi að óhjákvæmilegt var að vísa málinu sjálfkrafa frá dómi hvað hann varðaði. Ekki var fallist á með A að það væri bersýnilega ósanngjarnt gagnvart honum í skilningi 1. mgr. 105. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga að vátryggingarfjárhæðin rynni til B sem tilnefnds rétthafa. Þá var talið að í ákvæði 1. mgr. 105. gr. laga nr. 30/2004 fælist sérregla og kæmi 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga þegar af þessari ástæðu ekki til álita við úrlausn málsins. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu B af kröfum A.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu varnaraðila um að sóknaraðila P ehf. yrði gert að veita dómkvöddum matsmanni aðgang að nánar tilgreindum gögnum. Matsmaðurinn var dómkvaddur undir rekstri málsins í héraði til að meta nánar tiltekin atriði í tengslum við útreikning og uppgjör á samningi aðila. Í úrskurði Landsréttar kom fram að matsgerð sú sem ágreiningur aðila væri sprottinn af lyti samkvæmt efni sínu ekki að þeim gögnum í vörslu sóknaraðila P ehf. sem kröfur varnaraðila tækju til. Þegar af þeirri ástæðu yrði skylda sóknaraðila P ehf. til að veita matsmanni aðgang að þeim ekki reist á ákvæðum 3. mgr. 62. gr. laga nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.
A varð óvinnufær og krafðist bóta úr starfstryggingu sem hann hafði keypt hjá ensku tryggingafélagi fyrir milligöngu Á ehf. og Á. A var tilkynnt að ekki væri grundvöllur fyrir því að krefjast bóta úr tryggingunni þar sem hún hefði ekki verið endurnýjuð. A höfðaði mál og krafðist bóta þar sem hann taldi að Á ehf. og Á hefðu með saknæmum og ólögmætum hætti vanrækt að endurnýja trygginguna. Í dómi Landsréttar kom fram að fyrir lægi að A hefði náð samkomulagi um fullnaðaruppgjör bóta við það vátryggingafélag sem yfirtók skyldur upphaflegs vátryggjanda gagnvart honum. Líta yrði svo á að með yfirlýsingu A, sem lá fyrir í málinu, og uppgjöri bóta í samræmi við hana hefði hann fallið frá frekari kröfum á hendur vátryggingafélaginu vegna vátryggingarinnar. Voru Á ehf. og Á því sýknaðir af kröfum A. Í ljósi þess að A lagði ekki fram skjal um uppgjörið fyrr en við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti, eftir að vitni sem gaf þar skýrslu upplýsti um tilvist þess, var talið að áfrýjun málsins og rekstur fyrir Landsrétti hefði verið að þarflausu. A var því gert að greiða Á ehf. og Á málskostnað á grundvelli 1. mgr. 130. gr. og a-liðar 1. mgr. 131. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.
Stefnandi krafðist bóta frá vátryggingamiðlara, þar sem hann hafði vanrækt að endurnýja starfstryggingu hans. Jafnfarmt hefði honum ekki verið heimilt að útvega annan vátryggjanda án hans samþykkis. Ekki fallist á röksemdir stefnanda en stefndi bar ábyrgð á því að trygging væri til staðar. Þar sem ekki lá fyrir hvort stefnandi yrði fyrir tjóni var stefndi sýknaður að svo stöddu.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli G gegn R og A hf. var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar var talið að engir þeir annmarkar væru á málatilbúnaði G á hendur A hf. annars vegar og R hins vegar að málinu yrði vísað frá dómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
Helena, Bergsveinsdóttir, f.h, ólögráða sonar síns, Gunnars og Breka Hjaltasonar gegn
Rakel Rún Karlsdóttur og Allianz Ísland hf
Máli vísað frá dómi þar sem kröfugerð uppfyllti ekki skilyrði laga um framsetningu kröfugerðar og 80. gr. laga nr. 91/1991
Áfrýjandi starfaði sem sölumaður vátrygginga hjá stefnda frá því í ágúst 2002 til febrúar 2003 er hann hlaut alvarlegt hjartaáfall. Í desember 2002 sótti hann um líf- og sjúkdómatryggingu hjá AXA Sun Life International, sem stefndi miðlaði tryggingum fyrir. Tryggingin hafði ekki tekið gildi er stefnandi veiktist í febrúar 2003 og byggði áfrýjandi kröfu sína um skaðabætur á því að í háttsemi stefnda hefði falist saknæm vanræksla á stafsskyldum hans auk þess sem brotið hefði verið gegn góðum og gegnum venjum á starfssviðinu. Ekki þótti unnt að líta framhjá því að áfrýjandi var í senn sölumaður og kaupandi umræddrar tryggingar og að hann bjó yfir mikilli reynslu af sölu á slíkum tryggingum. Að þessu virtu þótti ekki sýnt að stefndi hefði sýnt af sér bótaskylda vanrækslu við meðferð umsóknar áfrýjanda eða brotið gegn góðum vátryggingarmiðlunarháttum og var hann því sýknaður af kröfum áfrýjanda.
Starfsmaður vátryggingamiðlunar keypti vátryggingu hjá erlendu tryggingafélagi sem vátryggingamiðlunin annaðist sölu á. Starfsmaðurinn fékk hjartaáfall áður en tryggingin tók gildi og taldi starfsmaðurinn að vátryggingamiðlunin hefði sýnt vanrækslu í meðferð umsóknar hans. Vátryggingamiðlunin var sýknuð af kröfum stefnanda.
Ákæruvaldið (
Helgi Magnús Gunnarsson saksóknari)
gegn
Helgu Markúsdóttur (
Helgi Jóhannesson hrl)
H var sakfelld fyrir hafa brotið gegn 2. mgr. 6. gr. og 62. gr. laga nr. 32/2005 um miðlun vátrygginga, sbr. 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa sem framkvæmdastjóri H ehf. staðið fyrir því að hafin var miðlun vátrygginga fyrir hönd félagsins í 34 tilvikum árið 1999 án starfsleyfis. Hún var ennfremur sakfelld fyrir umboðssvik, sbr. 249. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa á frá október 1999 til janúar 2000 staðið fyrir því að tveimur erlendum tryggingafélögum voru sendar 23 umsóknir um tryggingar í nafni H ehf., sem þáði umboðslaun fyrir, þó að tryggingatakarnir hefðu veitt starfsmönnum V ehf. umboð til þeirrar ráðstöfunar. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að eftir uppkvaðningu héraðsdóms hafði lögum verið breytt þannig að viðurlög við þeim brotum, sem H hafði gerst sek um samkvæmt I. lið ákæru, voru orðin vægari en áður var. Þá var óumdeilt að hún hafði bætt allt það tjón, sem leiddi af brotum hennar, auk þess sem verulegur dráttur varð á rannsókn málsins og ákvörðun um saksókn. Með hliðsjón af þessu þótti hæfileg refsing vera skilorðsbundið fangelsi í 3 mánuði.