Dómstólaleit

Á ehf. höfðaði mál gegn Í til endurgreiðslu á fjárhæðum sem hann hafði innt af hendi til Í vegna greiðslna fyrir tollkvóta vegna innflutnings á landbúnaðarafurðum frá ríkjum Evrópusambandsins sem ráðherra úthlutaði honum á grundvelli 3. mgr. 65. gr., sbr. 65. gr. B, búvörulaga nr. 99/1993 og 5. mgr. 12. gr. tollalaga nr. 88/2005. Fyrir Hæstarétti laut ágreiningur málsins að því hvort ákvæði 3. mgr. 65. gr., sbr. 65. gr. B búvörulaga, eins og þau hljóðuðu á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, teldist fullgild skattlagningarheimild og þá hvort heimild ráðherra til að setja reglugerð um úthlutun tollkvóta hefði falið í sér framsal skattlagningarvalds og þar með hvort álagning gjaldsins hefði samrýmst 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Í dómi Hæstaréttar kom fram með þeirri skattlagningu sem fólgin væri í gjaldtöku fyrir tollkvóta stefndi löggjafinn að tilteknum lögmætum markmiðum sem nánar væri lýst í 1. gr. búvörulaga. Játa yrði löggjafanum talsvert svigrúm um val á leiðum að þeim markmiðum að því tilskildu að gætt væri grundvallarsjónarmiða stjórnarskrár um að skattar skuli lagðir á eftir almennum efnislegum mælikvarða og jafnræðis gætt gagnvart skattborgurunum eftir því sem unnt væri. Þá sagði að við mat á því hvort ákvæði laga hefðu að geyma fullgilda heimild til skattlagningar hefði verið lögð megináhersla á það í dómum Hæstaréttar, án tillits til þess af hvaða toga skattlagning væri, að ákvörðun um hvort skattur verði lagður á, hver fjárhæð hans skuli vera, hverjir séu gjaldskyldir á hverjum tíma og önnur meginatriði skattheimtunnar sé ekki á hendi stjórnvalda. Hæstiréttur taldi að við útboð á tollkvótum á árinu 2018 hefðu ráðherra og önnur stjórnvöld ekki haft neitt það svigrúm sem máli skipti til að ákveða hversu hátt gjald Á ehf. greiddi fyrir tollkvótann, breyta því eða um önnur meginatriði skattheimtunnar. Þá taldi Hæstiréttur að af 3. mgr. 65. búvörulaga yrði ekki ráðið að ráðherra hefði í raun haft val um aðra útfærslu gjaldtökunnar en að kalla eftir tilboðum á jafnræðisgrundvelli og taka því boði sem hæst væri. Var því ekki fallist á að þágildandi ákvæði laganna hefðu veitt ráðherra frjálsa heimild til að setja ákvæði í reglugerð um það hvernig velja skyldi á milli þeirra sem gerðu tilboð í tollkvóta og við hvaða boð skyldi miða hið álagða gjald. Komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að gild skattlagningarheimild hefði legið til grundvallar þeirri gjaldtöku sem fólst í greiðslu Á ehf. fyrir þá tollkvóta sem málið laut að. Var Í því sýknað af kröfu Á ehf.

A hélt því fram að hún hefði sætt illri meðferð í skilningi 1. mgr. 1. gr. laga nr. 47/2010, um sanngirnisbætur fyrir misgjörðir á stofnunum eða heimilum sem falla undir lög nr. 26/2007, þann tíma sem hún sótti nám í Heyrnleysingjaskólanum, fyrst á árunum frá 1987 til 1991 og síðar frá 1997 til 2001. Að því er fyrra tímabilið varðaði vísaði hún til þess að svonefnd vistheimilanefnd, sem skipuð hafði verið á grundvelli síðargreindu laganna, hefði komist að þeirri niðurstöðu í skýrslu sinni um skólann að meiri en minni líkur væru á því að sumir nemendur hans hefðu sætt kynferðislegu ofbeldi. Þá hélt hún því fram að hún hefði á síðara tímabilinu í skólanum orðið bæði fyrir illri meðferð og ofbeldi, auk þess sem kennsla og kennsluefni hefði verið óviðunandi. Í málinu krafðist A ógildingar á úrskurði úrskurðarnefndar um sanngirnisbætur frá apríl 2013 þar sem hafnað var kröfu hennar um bætur. Var niðurstaða nefndarinnar reist á því að A hefði stundað nám við svonefnda athugunardeild Heyrnleysingjaskólans á árunum frá 1987 til 1991 og að ekki hefðu komið fram neinar frásagnir um meint ofbeldi eða harðræði sem börn á þeirri deild hefðu verið beitt. Væru því minni líkur en meiri á að þar hefði þrifist ofbeldi og harðræði. Hvað varðaði síðara tímabil A við skólann taldi úrskurðarnefndin að ekki væri fyrir hendi lagaheimild til greiðslu sanngirnisbóta vegna vistunar á því tímabili. Vistheimilanefnd hefði lagt til grundvallar að athuganir hennar tækju ekki til starfsemi vist- eða meðferðarheimila eftir 1. janúar 1992 og taldi úrskurðarnefndin sig ekki hafa vald til að endurmeta eða breyta þeirri ákvörðun. Hæstiréttur taldi að A hefði ekki tekist að færa sönnur á að hún hefði orðið fyrir illri meðferð er hún stundaði nám við Heyrnleysingjaskólann á árunum frá 1987 til 1991. Voru því ekki talin efni til að ógilda þann hluta úrskurðarins. Að því er varðaði síðara tímabilið leit Hæstiréttur svo á að ljóst væri af ákvæðum laga nr. 26/2007 að ráðherra hefði verið falið ákvörðunarvald um hvernig valdsvið vistheimilanefndar skyldi nánar afmarkað. Með erindisbréfi sínu til nefndarinnar hefði ráðherra á hinn bóginn án efnisraka framselt þetta vald til hennar. Af þeim sökum hefði vistheimilanefnd ekki verið til þess bær að lögum að takmarka könnun sína á skólanum með þeim hætti, sem hún gerði. Ekki væri skýrt kveðið á um í lögum nr. 47/2010 hvort það væri skilyrði sanngirnisbóta að það tímabil, sem krafa um bætur ætti rætur að rekja til, hefði áður verið kannað af nefnd samkvæmt lögum nr. 26/2007. Það að neita A um sanngirnisbætur vegna atvika, sem hún taldi hafa gerst á árunum frá 1997 til 2001, á þeirri forsendu að nefndin hefði ekki fjallað um það tímabil, hefði því falið í sér ólögmæta mismunun í hennar garð, sbr. 11. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, að teknu tilliti til þess að slíkar bætur hefðu verið greiddar vegna atburða, sem hefðu átt sér stað löngu fyrr, á grundvelli ákvörðunar sem hefði eins og áður segir skort lagastoð. Þá væri með hliðsjón af ákvæðum laga nr. 47/2010 og reglum, sem settar hefðu verið á grundvelli þeirra, ekkert því til fyrirstöðu að úrskurðarnefnd um sanngirnisbætur tæki afstöðu til kröfu A um slíkar bætur vegna náms hennar við skólann frá 1997 til 2001. Af þeim sökum var sá hluti úrskurðar nefndarinnar felldur úr gildi.

B ehf. krafðist þess annars vegar að ógilt yrði með dómi ákvörðun tollstjóra um að afturkalla eftirgjöf af vörugjaldi vegna bílaleigubifreiðar í eigu B ehf. og hins vegar að Í yrði gert að greiða sér þá fjárhæð sem félagið hafði greitt vegna ákvörðunar tollstjóra. Deildu aðilar um hvort lagastoð hefði verið fyrir þeim skilyrðum sem B ehf. hefðu verið sett við eftirgjöf vörugjaldsins og einnig um heimild til afturköllunar á þeirri eftirgjöf. Meðal þeirra skilyrða sem B ehf. gekkst undir við eftirgjöf vörugjaldsins var að félaginu væri óheimilt að gera leigusamning við sama leigutaka, einstakling eða lögaðila, eða aðila tengdan honum, lengur en 45 daga af sérhverju 100 daga tímabili nema að tilteknum skilyrðum uppfylltum. Hæstiréttur taldi að ekki yrði leyst úr fjárkröfu B ehf. án þess að afstaða yrði tekin til gildis stjórnsýsluákvörðunar tollstjóra. B ehf. hefði ekki sýnt fram á að félagið hefði hagsmuni að lögum af því að viðurkennt yrði sérstaklega með dómi ógildi þeirrar ákvörðunar og var því fyrri hluta kröfu hans sjálfkrafa vísað frá héraðsdómi. Að því er varðaði fjárkröfu B ehf. var hvorki fallist á með félaginu að nánari útfærsla skilyrða í reglugerð í samræmi við fyrirmæli þágildandi 5. töluliðar 2. mgr. og 3. mgr. 5. gr. laga nr. 39/1993 varðandi notkun og leigutíma bílaleigubifreiða hefði falið í sér framsal skattlagningarvalds andstætt ákvæðum 40. gr. og 1. mgr. 77. gr. stjórnarskrárinnar né að um hefði verið að ræða brot gegn 1. mgr. 75. gr. stjórnarskrárinnar um atvinnufrelsi. Þá taldi Hæstiréttur að B ehf. hefði mátt vera ljóst að þegar tollstjóri kallaði eftirleigusamningum vegna bifreiðarinnar í kjölfar beiðni félagsins um afléttingu kvaða af fjölmörgum bifreiðum vegna eigendaskipta, að tollstjóri væri að athuga hvort skilyrðum fyrir lækkun vörugjaldsins hefði í reynd verið fullnægt. Ágreiningslaust væri með aðilum að samkvæmt þeim leigusamningum sem B ehf. sendi tollstjóra vegna bifreiðarinnar hefði verið gerður samningur við BB ehf. í 63 daga á 100 daga tímabili. Yrði ekki ráðið að ágreiningur væri uppi milli aðila sem hefði getað haft áhrif á niðurstöðu ákvörðunarinnar og breytti framburður starfsmanna B ehf. engu þar um. Var ekki fallist á að málsmeðferð tollstjóra skyldi leiða til þess að B ehf. bæri réttur til endurgreiðslu þess gjalds sem innt hefði verið af hendi og var Í sýknað af fjárkröfu B ehf.

B, sem er sérfræðingur í svæfingalækningum, starfrækti læknastofu sína frá 14. desember 1990. Á árunum 1991 og 1992 voru greiðslur til hans frá T skertar með úrskurðum samráðsnefndar T og Læknafélags Reykjavíkur vegna ófullnægjandi sjúklingabókhalds, óhóflegrar komutíðni sjúklinga og misnotkunar á gjaldskrá. Dregið var úr skerðingunum með ákvörðun 9. desember 1997, en þær hertar með ákvörðun 25. maí 1999. B krafðist ógildingar síðastnefndrar ákvörðunar auk skaðabóta. Taldi hann samráðsnefndina ekki bæra til að ákvarða skerðingu greiðslna frá T og því væri um óheimilt valdframsal að ræða frá T til nefndarinnar. Hæstiréttur féllst ekki á það. Var talið að sú ráðstöfun að leggja framkvæmdina í hendur samráðsnefndar, sem skipuð væri fulltrúum beggja aðila, væri innan heimildar laga nr. 117/1993. Að mati Hæstaréttar voru reglur stjórnsýslulaga ekki brotnar er samráðsnefndin tók ákvörðun síns 25. maí 1999 og því voru ekki talin efni til að ógilda hana. Ákvörðun héraðsdóms um að synja B um skaðabætur vegna skerðinga á árunum 1991 og 1992 var staðfest, enda hafði B sætt sig við skerðingarnar og ekki hreyft athugasemdum fyrr en 1997.

Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 17. nóvember 2000, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum 28. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 15. nóvember 2000, þar sem staðfest var bráðabirgða-svipting ökuréttar sóknaraðila frá 7. október 2000. Kæruheimild er í 1. mgr. 103. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Varnaraðili krefst þess að úrskurður héraðsdóms og framangreind svipting ökuréttar til bráðabirgða, sem tveir lögreglumenn við embætti sóknaraðila gerðu varnaraðila að sæta, verði felld úr gildi. Jafnframt er krafist málskostnaðar í héraði og kærumálskostnaðar. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur. I. Svo sem rakið er í hinum kærða úrskurði kveðast tveir lögreglumenn hafa mælt ökuhraða bifreiðarinnar OX-358 með ratsjá, þar sem henni var ekið norður Eiðsgranda í Reykjavík 7. október 2000 klukkan 21:58. Sýndi ratsjáin ökuhraðann 122 km á klukkustund að teknu tilliti til vikmarka, en leyfður ökuhraði er þar 50 km á klukkustund. Veittu lögreglumennirnir bifreiðinni eftirför og var hún stöðvuð nokkru síðar. Vegna hraðaksturs var varnaraðili, sem ók bifreiðinni í umrætt sinn, í kjölfarið sviptur ökurétti til bráðabirgða, en samkvæmt skýrslu lögreglunnar var klukkan þá 22:20. Málavextir eru nánar raktir í úrskurði héraðsdóms. Til stuðnings kröfu sinni vísar varnaraðili í fyrsta lagi til þess að í 1. mgr. 103. gr. umferðarlaga séu ákvæði þess efnis að lögreglustjóri skuli svipta ökumann ökurétti til bráðabirgða, ef tiltekin skilyrði eru fyrir hendi. Hafi lögreglumenn á vettvangi hins ætlaða brots ekki farið með það vald, sem lögreglustjóra sé fengið með nefndu lagaákvæði til að svipta menn ökurétti til bráðabirgða. Meðferð þess sé hjá lögreglustjóra sjálfum eða staðgengli hans og verði það ekki framselt öðrum án skýrrar lagaheimildar. Í bréfi lögreglustjóra til varnaraðila 13. október 2000 hafi ökuleyfissviptingin heldur ekki verið staðfest eftir á. Í annan stað hljóti brot að þurfa að vera hafið yfir vafa til þess að unnt sé að beita heimildinni. Sú aðstaða sé hér ekki fyrir hendi. Er í því sambandi meðal annars tekið fram að eftirför lögreglumannanna hafi ekki verið óslitin, enda hafi stöðvunarmerki ekki verið gefið og varnaraðili ekki orðið lögreglunnar var fyrr en bifreiðin var stöðvuð allfjarri þeim stað, þar sem mælt var. Þá komi ekki fram í lögregluskýrslu að sá ökuhraði, sem lögreglumenn töldu sig hafa mælt, hafi verið borinn undir varnaraðila og hann látinn staðfesta hann eða synja. II. Sóknaraðili hefur lagt fyrir Hæstarétt „Reglur um bráðabirgðasviptingu ökuréttar vegna of hraðs aksturs og ölvunar við akstur“, sem hann gaf út 1. júlí 1998. Segir þar í upphafi að ökumenn, sem aka svo hratt að varða kunni sviptingu ökuréttar, skuli svipta ökurétti á vettvangi. Sé lögreglumönnum, sem lokið hafa námi frá Lögregluskóla ríkisins, heimilt að gera það samkvæmt 103. gr. umferðarlaga. Ef einhver vafi sé um að hraðamæling lögreglu sé rétt skuli ekki svipta til bráðabirgða. Er síðan að finna nánari fyrirmæli í þessum reglum um hvernig heimildinni skuli beitt, en þar kemur meðal annars fram að sé mældur ökuhraði 94 km á klukkustund eða meiri þar sem hámarkshraði er 50 km á klukkustund, skuli ökumaður sviptur ökurétti til bráðabirgða. Þá þá hefur einnig verið lagt fram bréf ríkissaksóknara til allra lögreglustjóra 17. desember 1998. Segir þar að vegna dóms Hæstaréttar í máli nr. 443/1998, sem kveðinn var upp sama dag, sé hér með mælt fyrir um að ekki skuli svipta mann ökurétti vegna of hraðs aksturs nema ökuhraði hans hafi verið slíkur að varði sviptingu ökuréttar í 3 mánuði hið skemmsta samkvæmt viðauka við reglugerð nr. 280/1998. Degi síðar gaf sóknaraðili út „Breytingar á vinnureglum varðandi bráðabirgðasviptingar“, þar sem í upphafi er vísað í áðurnefndan dóm Hæstaréttar og bréf ríkissaksóknara. Segir síðan að vinnureglur lögreglumanna skuli hér eftir vera með þeim hætti að einungis megi svipta til bráðabirgða þegar mældur ökuhraði með tilliti til vikmarka, varði þriggja mánaða sviptingu. Er jafnframt áréttað að einungis fullmenntaðir lögreglumenn skuli svipta menn ökurétti til bráðabirgða. Nánari fyrirmæli í þessum breyttu reglum um það, hvernig heimildinni skuli beitt, fela meðal annars í sér að svipta skuli til bráðabirgða þegar mældur hraði með tilliti til vikmarka sé 105 km á klukkustund eða meiri þar sem hámarkshraði er 50 km á klukkustund. III. Ekki verður á það fallist að 1. mgr. 103. gr. umferðarlaga verði skýrð svo að lögreglustjóri verði sjálfur að taka afstöðu til hverrar lögregluaðgerðar, sem felur í sér sviptingu ökuréttar til bráðabirgða. Felst í því óhjákvæmileg verkaskipting að tilteknir undirmenn lögreglustjóra geti annast slík störf í umboði og á ábyrgð hans. Við mat á því hve langt verði gengið í þessu efni er meðal annars til þess að líta að í áðurnefndum reglum er kveðið á um að einungis fullmenntaðir lögreglumenn megi svipta menn ökurétti til bráðabirgða. Lögreglustjóri getur endurskoðað slíka ákvörðun og jafnframt afturkallað heimildina hvenær sem er. Þá er hún takmörkuð við alvarleg brot af þessu tagi, auk þess sem heimildinni verður því aðeins beitt að ekki sé vafi um að hraðamæling lögreglu sé rétt. Er í nefndum reglum gætt eðlilegra sjónarmiða um réttaröryggi við meðferð starfsmanna lögreglustjóra á valdi samkvæmt 103. gr. umferðarlaga til að svipta menn ökurétti til bráðabirgða. Þá verður ákvörðun lögreglu um bráðabirgðasviptingu borin undir dómstóla, svo sem fyrir er mælt í sömu grein umferðarlaga. Að virtu öllu því, sem að framan er rakið, verður hafnað málsvörn varnaraðila, sem lýtur að heimildarleysi lögreglumanna og áður er getið. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hafnað þeirri viðbáru varnaraðila að sá vafi sé uppi í málinu varðandi ætlað brot hans að ekki sé heimilt að svipta hann ökurétti til bráðabirgða. Samkvæmt því verður úrskurður héraðsdóms staðfestur. Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur.

Í ákvað á árinu 1995 að auka við skipastól sinn með því að kaupa frá Hjaltlandseyjum fiskiskipið A. Fékk Í almennt veiðileyfi fyrir A samkvæmt þágildandi ákvæðum 4. og 5. gr. laga nr. 38/1990. Til að rýma fyrir A innan fiskveiðiflotans í samræmi við fyrirmæli laga og reglna afsalaði Í almennu veiðileyfi þriggja fiskibáta og keypti jafnframt veiðileyfi og endurnýjunarrétt þriggja fiskiskipa í eigu annarra aðila, til að geta afsalað þeim réttindum í sama skyni. Varð Í ekki eigandi að skipunum sjálfum, heldur samþykktu seljendur að þau yrðu tekin úr rekstri sem fiskiskip við Ísland. Kaupunum fylgdu engar veiðiheimildir skv. 7. gr. laga nr. 38/1990. Byggði Í á því að líta mætti á kaupverðið sem beint tjón, er hann hefði beðið vegna þeirrar skerðingar á atvinnufrelsi og eignarréttindum, sem falist hefði í 5. gr. laganna. Talið var að þau ákvæði reglugerðar nr. 406/1995, sem á reyndi, hefðu átt nægilega lagastoð og hefði ekki verið um ólögmætt valdframsal að ræða til sjávarútvegsráðherra. Þá var ekki á það fallist, að niðurstaða Hæstaréttar 3. desember 1998 um efnisinntak þágildandi 5. gr. laga nr. 38/1990 yrði skýrð á þann hátt, að tilkall útgerðarmanna fyrir gildistöku laga nr. 1/1999 til að mega endurnýja og stækka skipaflota sinn án takmarkana af hálfu löggjafarvaldsins gæti notið eignarréttarverndar stjórnarskrárinnar.

Félagið S keypti jörðina M í hreppnum L til að reisa þar svínabú. Hóf S undirbúning að byggingu og starfrækslu búsins, sem var ætlað fyrir 8.000 grísi að meðaltali eða um 20.000 á ári. Lét S vinna deiliskipulag af lóð á jörðinni þar sem búið skyldi reist og samþykkti hreppsnefnd L deiliskipulagið og var það auglýst. Í kjölfar bréfs frá nágrönnum jarðarinnar M óskaði umhverfisráðherra eftir áliti skipulagsstjóra á því hvort framkvæmdin skyldi sæta mati á umhverfisáhrifum á grundvelli laga nr. 63/1993 um mat á umhverfisáhrifum. Lagði skipulagsstjóri til að ráðherra ákvæði að bygging og rekstur búsins á jörðinni yrði háð mati á umhverfisáhrifum. Eftir að hafa leitað álits hreppsnefndar L, byggingarnefndar og heilbrigðiseftirlits ákvað umhverfisráðherra, með vísan til þess hversu umfangsmikil fyrirhuguð starfsemi var, að meta bæri umhverfisáhrif fyrirhugaðrar byggingar og rekstrar svínabús á M á grundvelli 6. gr. laga nr. 63/1993. Höfðaði S mál til að fá ákvörðunina fellda úr gildi. Talið var að heimild 6. gr. laga nr. 63/1993, sem fær ráðherra vald til að ákveða, að fengnu áliti skipulagsstjóra, að tilteknar framkvæmdir verði háðar mati á umhverfisáhrifum, væri ótakmörkuð af öðru en almennri markmiðslýsingu í 1. gr. laganna og háð mati ráðherra. Þannig hefði ráðherra fullt ákvörðunarvald um það, hvort tiltekin framkvæmd, sem ekki fellur undir 5. gr. laga nr. 63/1993, skuli sæta mati á umhverfisáhrifum samkvæmt 6. gr., en talið var ljóst að slík ákvörðun gæti haft í för með sér umtalsverða röskun á eignarráðum og atvinnufrelsi þess, sem ætti í hlut. Var talið, að svo víðtækt og óheft framsal löggjafans á valdi sínu til framkvæmdarvaldsins stríddi gegn 72. og 75. gr. stjórnarskrárinnar og væri ólögmætt. Var ákvörðun umhverfisráðherra um að fyrirhugaðar framkvæmdir á jörðinni M skyldu sæta mati á umhverfisáhrifum því dæmd ógild.

Einkahlutafélagið V hóf í byrjun árs 1995 innflutning á vetnisklórflúorkolefni til notkunar í kæli- og frystitækjum, en þá gilti um innflutning efnisins reglugerð nr. 546/1994 um varnir gegn mengun af völdum ósoneyðandi efna. Samkvæmt auglýsingum ráðherra vegna áranna 1995 og 1996 skyldi við úthlutun innflutningsheimilda miðað við innflutning viðkomandi fyrirtækis á árinu 1989, en á því ári hafði V ekki haft neinn innflutning efnisins með höndum. V sótti um leyfi til innflutnings efnisins vegna ársins 1995 og enn á ný vegna áranna 1996 og 1997 en var synjað um þær innflutningsheimildir, sem félagið fór fram á. Með hliðsjón af tilgangi laga nr. 52/1988 um eiturefni og hættuleg efni, breytingarlaga nr. 51/1993 sem veittu umhverfisráðherra heimild til að setja nauðsynlegar reglur um notkun ósoneyðandi efna í samræmi við alþjóðlegar skuldbindingar Íslands, og efnisákvæðum alþjóðasáttmála um vernd ósonlagsins var talið, að 2. mgr. 29. gr. laga nr. 52/1988 fæli í sér nægilega heimild fyrir ráðherra til að takmarka innflutning á vetnisklórflúorkolefni með reglugerð. Þá var ekki talið, að ráðherra hefði framselt Hollustuvernd ríkisins vald umfram það, sem heimilt var, þegar hann fól stofnuninni að framkvæma innflutningstakmarkanirnar. Hins vegar hefði Hollustuvernd borið að gæta réttra laga og málefnalegra sjónarmiða við þessa framkvæmd. Þóttu lög nr. 52/1988 eða alþjóðasamningar eigi hafa veitt heimild til þess að gera greinarmun á einstökum innflytjendum eftir því efnismagni, sem þeir höfðu flutt inn á árinu 1989. Brast því ákvæði í auglýsingum ráðherra um að taka skyldi mið af innflutningi fyrirtækis á árinu 1989 lagastoð og ákvarðanir Hollustuverndar, sem byggðu á ákvæðinu, voru ólögmætar. Voru V dæmdar bætur að álitum vegna innflutnings á árinu 1995 en ekki þótti hafa verið sýnt fram á tjón vegna ársins 1996.