H var ákærður fyrir kynferðisbrot og brot gegn barnaverndarlögum með því að hafa sent brotaþola mynd af getnaðarlim sínum í einkaskilaboðum á samskiptamiðlinum Snapchat. Landsréttur taldi hafið yfir skynsamlegan vafa að umrædd nektarmynd hafi verið af H og hann hefði verið sá sem sendi myndina til brotaþola. Var H því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum var gefin að sök og hann sakfelldur samkvæmt ákæru. Refsing H var ákveðin fangelsi í 30 daga sem bundin var skilorði í eitt ár, en við ákvörðun um skilorðstíma hafði verið tekið tillit til dráttar sem varð á rannsókn málsins. Þá var niðurstaða héraðsdóms um frávísun á einkaréttarkröfu brotaþola ómerkt og vísað aftur í hérað til meðferðar í sérstöku einkamáli.
A og B deildu um forsjá barna sinna C og D, sem og lögheimili þeirra, umgengni og meðlag. Í dómi Landsréttar var rakið að sú niðurstaða leiddi af heildarmati á forsjárhæfni foreldra og þarfa barnanna að B færi ein með forsjá þeirra. Af því leiddi að lögheimili þeirra yrði hjá B. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um forsjá og skyldu A til að greiða B einfalt meðlag. A krafðist fyrir Landsrétti endurskoðunar á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um rétt til umgengni við börnin. Krafðist hann þess að fá umtalsvert rýmri rétt til umgengni, auk þess sem hann sætti ekki eftirliti. Með dómi Landsréttar var talið að sá hluti hins áfrýjaða dóms er varðaði umgengni við börn málsaðila væri haldinn slíkum annmörkum að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hann og vísa þeim þætti málsins til héraðsdóms til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.
Í var gefin að sök nauðgun samkvæmt 1. og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Gegn eindreginni neitun Í taldi héraðsdómur ekki sannað að hann hefði gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greindi og var hann því sýknaður. Landsréttur taldi framburð A mun trúverðugri en framburð Í, að hann væri stöðugur og skýr um þau atriði sem máli skiptu og fengi nægilegan stuðning í öðrum gögnum til að hann yrði lagður til grundvallar sakfellingu. Taldi rétturinn því hafið yfir skynsamlegan vafa að Í hefði gerst sekur um þá háttsemi sem greindi í ákæru, að því frátöldu að hann var sýknaður af því að hafa stungið fingri inn í leggöng A. Við ákvörðun refsingar var horft til 1., 2., 4., 6. og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningar- laga, auk a-liðar 195. gr. laganna, sem og þess verulega dráttar sem orðið hafði á meðferð málsins. Refsing Í var ákveðin fangelsi í tvö ár en hluti hennar bundinn almennu skilorði.
X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn dóttur þáverandi sambýliskonu sinnar, A, á árunum 2016 til 2019 með því að hafa í ótilgreindan fjölda skipta með ólögmætri nauðung haft við hana önnur kynferðismök en samræði með því að setja fingur inn í leggöng hennar, getnaðarlim sinn á milli læra hennar og viðhafa samfarahreyfingar, sleikja kynfæri hennar, nudda kynfæri hennar og fróa sér á meðan og í eitt skipti látið hana veita sér munnmök auk þess sem X hafi sýnt henni klámmyndir og tekið mynd af kynfærum hennar í eitt skipti. Var háttsemi X í ákæru talin varða við 1. mgr. 194. gr., 1. mgr. 202. gr., 209. gr., 1. mgr. 210. gr. a. og 2. mgr. 218. gr. b. og almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með dómi héraðsdóms var X sýknaður af kröfum Á. Í dómi Landsréttar kom fram að framburður A hefði frá upphafi verið skýr, stöðugur og án mótsagna. Frásögn A hefði verið einlæg, ýkjulaus og sannfærandi og yrði ekki séð að framburður hennar væri í ósamræmi við framburð annarra vitna eða gögn málsins. Framburður X fengi hins vegar takmarkaða stoð í framburðum vitna og gögnum málsins sem rýrði trúverðugleika hans og sönnunargildi. Var trúverðugur framburður A lagður til grundvallar við úrlausn málsins þrátt fyrir eindregna neitun X. Var X því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum var gefin að sök í ákæru. Við ákvörðun refsingar X var litið til þess að hann hefði ekki áður hlotið refsidóm auk þess sem dráttur varð á rannsókn málsins sem honum yrði ekki kennt um. Hins vegar var litið til þess að X hefði nýtt sér yfirburðastöðu sína gagnvart A, sem var á barnsaldri, og misnotað sem stjúpfaðir hennar traust A og trúnað um þriggja ára skeið. Þessi háttsemi X bæri vott um styrkan og einbeittan ásetning hans. Þá bæru gögn málsins með sér að háttsemi X hefði haft alvarlegar afleiðingar fyrir heilsu A. Samkvæmt þessu og með vísan til 1., 2., 3., 6. og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr., 77. gr., sem og 5. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga var refsing X ákveðin fangelsi í þrjú ár og sex mánuði. Þá var hinn áfrýjaði dómur ómerktur að því er varðaði einkaréttarkröfu A og þeim hluta málsins vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.
X var ákærð fyrir blygðunarsemisbrot með því að hafa aflað sér og dreift til tveggja nafngreindra kvenna nektarmynd af þáverandi eiginmanni sínum, A, sem sýndi getnaðarlim hans, ásamt tveimur nektarmyndum af B, sem sýndu brjóst hennar, án samþykkis þeirra. Í ákæru voru brot X talin varða við 199. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. áður 209. gr. sömu laga. X kvað háttsemi sinni rétt lýst í ákæru en byggði málsvarnir sínar meðal annars á því að hún hefði framið verknaðinn í mikilli reiði af nánar tilgreindum ástæðum. Því hefði ekki verið um að ræða lostugt athæfi af kynferðislegum toga. Með hinum áfrýjaða dómi var háttsemi X talin hafa verið til þess fallin að særa blygðunarsemi beggja brotaþola og að sú hafi jafnframt orðið raunin. Á hinn bóginn var ekki talið sannað að háttsemin hefði verið af kynferðislegum toga og lostug í skilningi 209. gr. almennra hegningarlaga. Var X því sýknuð af kröfum ákæruvaldsins og bótakröfum brotaþola vísað frá dómi. Í dómi Landsréttar var rakið að X hefði sótt myndirnar í einkaskilaboð milli A og B sem hún fann í tölvu sem A hafði afnot af. Ljóst væri af myndunum og textaskilaboðunum að þau lutu að samskiptum um kynferðisleg einkamál þeirra. Þá yrði ekki annað ráðið af myndunum en að þær væru af A og B fáklæddum eða nöktum í rúmum sínum og því teknar við viðkvæmar aðstæður. Við þessar aðstæður yrði að telja að sending X á nektarmyndum til kvennanna tveggja hefði verið af kynferðislegum toga. Þegar litið yrði til alls framangreinds þótti Landsrétti komin fram nægileg sönnun, sem ekki yrði vefengd með skynsamlegum rökum, fyrir því að háttsemi X hefði verið lostug í skilningi 209. gr. almennra hegningarlaga og til þess fallin að særa blygðunarsemi beggja brotaþola og að sú hefði orðið raunin. Vísaði Landsréttur til þess að hvatir X að baki háttseminni, svo sem mikil reiði, breytti hvorki eðli né saknæmi verknaðarins. Þar sem ekki hefði orðið breyting á refsinæmi, refsingu eða saknæmisskilyrðum frá því sem var í 209. gr. almennra hegningarlaga um þá háttsemi sem ákært væri fyrir væru skilyrði 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga og önnur refsiskilyrði uppfyllt. Var X því sakfelld fyrir þá háttsemi sem í ákæru greinir sem var refsiverð samkvæmt 209. gr. almennra hegningarlaga á þeim tíma sem verkið var framið en er nú heimfærð undir 1. mgr. 199. gr. a sömu laga. Að virtri niðurstöðu málsins og með vísan til 5. mgr. 193. gr. laga um meðferð sakamála, sbr. lög nr. 61/2022, var hinn áfrýjaði dómur ómerktur að því er varðar einkaréttarkröfur A og B og þeim hluta málsins vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.
Kært var ákvæði í dómi héraðsdóms þar sem máli milli E ehf. og Á ehf. var að hluta vísað frá dómi að því er varðaði kröfur E ehf. um viðurkenningu annars vegar á því að Á ehf. væri óheimilt að nota tiltekið orðmerki auk orð- og myndmerkis og hins vegar að varnaraðila væri óheimilt að starfrækja tilgreinda heimasíðu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að viðurkenningarkröfur E ehf. væru nægilega skýrar til að lagðar yrðu á þær efnisdómur. Þá sneri ágreiningur aðila um hvort E ehf. hefði lögvarða hagsmuni af málsókn sinni að efni málsins og varðaði ekki frávísun þess. Var ákvæði hins kærða dóms um frávísun málsins að hluta fellt úr gildi.
Ákæruvaldið (
Daði Kristjánsson saksóknari)
gegn
X, Y, Z, Þ og Æ (
Guðmundur Ágústsson hrl, Saga Ýrr Jónsdóttir hdl, Erlendur Þór Gunnarsson hrl, Flosi Hrafn Sigurðsson hdl, Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl, Heiðrún Lind Marteinsdóttir hdl, Sveinn Andri Sveinsson hrl, Kristján Stefánsson hrl, Páll Kristjánsson hdl) (
Margrét Gunnlaugsdóttir réttargæslumaður)
Í héraði voru X, Y, Z, Þ og Æ sýknaðir af því að hafa í félagi í svefnherbergi íbúðar haft margs konar kynferðismök við A með því að beita hana ofbeldi og annars konar ólögmætri nauðung. Þá var Y einnig sýknaður af því að hafa í beinu framhaldi af þessu haft kynmök við A á baðherbergi í sömu íbúð gegn vilja hennar. Æ var á hinn bóginn sakfelldur og gert að greiða A miskabætur fyrir að hafa myndað kynmökin í svefnherberginu án leyfis A, en sýknaður af því að hafa daginn eftir sýnt öðrum en meðákærðu myndefnið. Í dómi Hæstaréttar var ekki fallist á með ákæruvaldinu að ómerkja bæri héraðsdóm á þeim grunni að samningu dómsins hefði verið áfátt. Þá var vísað til þess að samkvæmt 2. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála gæti Hæstiréttur ekki endurmetið niðurstöðu héraðsdóms um sönnunargildi munnlegs framburðar nema hlutaðeigandi vitni eða ákærði gæfu skýrslu þar fyrir dómi. Við þær aðstæður gæti Hæstiréttur hins vegar fellt úr gildi héraðsdóm samkvæmt 3. mgr. sömu lagagreinar ef taldar væru líkur á að niðurstaða héraðsdómara um sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi kynni að vera röng svo að einhverju skipti um úrslit máls. Talið var að í hinum áfrýjaða dómi hefði verið tekin afstaða til þess á rökstuddan hátt, meðal annars með mati á trúverðugleika munnlegs framburðar ákærðu, A og eftir atvikum annarra vitna fyrir dómi, hvað teldist sannað í þeim þætti málsins er varðaði hina ætluðu nauðgun og hvað ekki, sbr. f. lið 2. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008. Sama var talið gilda um þátt Æ við myndun kynmakanna. Var sá hluti dómsins því ekki ómerktur á grundvelli 3. mgr. 208. gr. laganna. Á hinn bóginn var frásögn Æ um að einhver, sem hann gat ekki nafngreint, hefði tekið farsíma hans ófrjálsri hendi og sýnt nokkrum samnemendum myndefnið talin fjarstæðukennd. Var því litið svo á að nægar líkur hefðu verið leiddar að því að mat meirihluta hins fjölskipaða héraðsdóms á sönnunargildi framburðar Æ og tiltekinna vitna kynni að vera rangt svo að einhverju skipti um úrlausn sakargifta á hendur honum hvað þennan lið ákæru varðaði. Af þeim sökum var sá hluti dómsins ómerktur og þeim þætti málsins vísað heim í hérað til meðferðar og dómsálagningar að nýju, sbr. 3. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008. Að öðru leyti og með hliðsjón af þeirri meginreglu að allan vafa um sekt ákærða eigi að skýra honum í hag var niðurstaða héraðsdóms staðfest.
J, fyrrverandi stjórnarformaður B sparisjóðs, og R, fyrrverandi sparisjóðsstjóri sama sparisjóðs, voru ákærðir fyrir umboðssvik með því að hafa í störfum sínum veitt T ehf. lán frá B til að fjármagna að fullu kaup á stofnfjárbréfum í B, án fullnægjandi trygginga og í andstöðu við reglur sparisjóðsins. Lánin voru veitt til kaupa á stofnfjárbréfum í eigu J og nokkurra starfsmanna sparisjóðsins og félags sem að hluta var í eigu R. S var aðallega ákærður fyrir hlutdeild í brotum J og R með því að hafa lagt á ráðin um umrædd viðskipti en til vara fyrir peningaþvætti. X hafði gegnt stöðu framkvæmdastjóra M banka hf. en seljendur stofnfjárbréfanna skulduðu þeim banka fé. Brot J og R þóttu sönnuð og voru þeir því dæmdir fyrir brot gegn 249. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þótti 3. mgr. 208. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ekki standa því í vegi, enda hafði niðurstaða héraðsdóms um sýknu J og R ekki verið reist á röngu mati um sönnun um atvik í skilningi lagaákvæðisins. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að umfang brota þeirra var verulegt, sakir miklar og að J hefði með verknaðnum losað sig undan persónulegum ábyrgðum á kröfum. Þá hefði brot R verið framið í skjóli stöðuumboðs. Voru þeir því dæmdir hvor um sig í 4 ára og 6 mánaða fangelsi. Dómur héraðsdóms var ómerktur að því er varðaði þátt X og þeim hluta hluta málsins vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
Þrotabú K krafðist riftunar á greiðslu félagsins á nokkrum skuldum til G og endurgreiðslu á þeirri fjárhæð. Með héraðsdómi voru þær kröfur teknar til greina. Í dómi Hæstaréttar var fallist á að um væri að ræða óvenjulegan greiðslueyri í skilningi 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og staðfest niðurstaða héraðsdóms um riftun á greiðslu á umræddum skuldum. Hvað varðar endurheimtukröfu þrotabús K var tekið fram að héraðsdómur hefði ekki rökstutt með hvaða hætti greiðslan hefði komið G að notum í skilningi 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991. Auk þess þótti skorta á að héraðsdómur tæki afstöðu til varakröfu G um lækkun endurheimtukröfunnar. Varð því ekki komist hjá því að ómerkja héraðsdóm að þessu leyti og vísa þeim þætti málsins heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.
Ó og X voru ákærðir, ásamt þremur öðrum mönnum, fyrir stórfellt brot á lögum um ávana- og fíkniefni með því að hafa staðið að innflutningi á 7.694,86 g af amfetamíni í júní og júlí 2004. Ó var enn fremur ákærður fyrir sams konar brot með því að hafa staðið að innflutningi á 2000 skömmtum af LSD í september 2004 og hafa haft 4000 skammta af sama efni í vörslum sínum. Auk þess var hann ákærður fyrir brot gegn umferðarlögum og lögum um ávana og fíkniefni, sem framið var í janúar 2004. Þá var X einnig ákærður fyrir umferðar- og vopnalagabrot. Ó játaði sekt sína og áfrýjaði einungis til mildunar á refsingu. Fallist var á þau mildunarsjónarmið, sem vísað hafði verið til í héraðsdómi. Að auki var litið til þess hver þátttaka hans var í broti samkvæmt 1. ákærulið, styrkleika efnanna samkvæmt 2. og 3. ákærulið og hegðunar hans. Með þessi atriði í huga var talið rétt að ákveða honum vægari refsingu en gert hafði verið í héraði og þótti hún hæfilega ákveðin fjögurra ára fangelsi. Þá var tekið fram að miða bæri upphaf gæsluvarðhaldsvistar, sem draga skyldi frá refsivistinni, við 17. september 2004 þegar hann var handtekinn og úrskurðaður í gæsluvarðhald í Hollandi. X neitaði sök samkvæmt 1. ákærulið en játaði sakargiftir að öðru leyti. Í héraði byggðist sakfelling hans á framburði annarra, sem grunaðir voru um þátttöku í innflutningnum, svo og gagna um símasamskipti milli sakborninga. Gegn þessu hafði X leitt þrjú vitni, sem ýmist báru eða gáfu skýrslu um að hann hefði verið í Danmörku á sama tíma og hann átti samkvæmt ákæru að hafa annast kaup á fíkniefnunum í Hollandi. Varð það niðurstaða Hæstaréttar að ekki hefði verið tekin nægjanlega skýr afstaða til þess í héraðsdómnum á hvaða grunni X væri sakfelldur og eftir atvikum hvernig það, sem sannað væri í málinu, samrýmdist ákærunni. Varð því að ómerkja dóminn að því er X varðaði og vísa málinu heim í hérað til þeirrar meðferðar, sem þörf væri á, og dómsálagningar að nýju.