B höfðaði mál vegna sín og dætra sinna, C og D, til að fá felldan úr gildi úrskurð kærunefndar útlendingamála þess efnis að staðfesta ákvarðanir Ú um að synja þeim þremur um alþjóðlega vernd hérlendis á grundvelli 37. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga og að synja þeim um dvalarleyfi af mannúðarástæðum í skilningi 74. gr. sömu laga. Þá tók málshöfðunin einnig til þess að ákvarðanir Ú yrðu felldar úr gildi. A, eiginmaður B og faðir C og D, höfðaði mál af sama tagi gegn Ú og kærunefndinni og voru málin rekin samhliða fyrir dómstólum. Með dómi Landsréttar var kröfum B, C og D á hendur kærunefnd útlendingamála vísað frá héraðsdómi þar sem nefndin hefði engra lögvarinna hagsmuna að gæta af úrlausn málsins sem leitt gætu til aðildar hennar að því. Þá var hafnað þeim málatilbúnaði B, C og D að ekki hefði verið lagt rétt mat á aðstæður þeirra þegar metið var hvort skilyrði 1. og 2. mgr. 37. gr. og 74. gr. laga nr. 80/2016 væru uppfyllt og að ekki hefði verið lagt rétt mat á áhrif brottvísunar til heimalands á aðstæður C og D eða hvað væri C og D fyrir bestu. Þá var ekki fallist á það með B, C og D að rannsóknarregla stjórnsýsluréttar hefði verið brotin við meðferð málsins hjá stjórnvöldum, sbr. 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, og að rökstuðningi í ákvörðunum Ú og úrskurði kærunefndarinnar hefði verið ábótavant, sbr. 22. gr. sömu laga. Á hinn bóginn var fallist á það með B, C og D að þegar metið væri hvort stjórnvöld hefðu lagt rétt mat á aðstæður þeirra bæri réttinum að horfa til aðstæðna eins og þær væru nú, en ekki eins og þær hefðu verið við töku hinna umdeildu stjórnvaldsákvarðana. B, C og D hefðu aftur á móti ekki lagt fram nein gögn sem gæfu tilefni til að ætla að aðstæður hefðu breyst svo að máli skipti með tilliti til 37. og 74. gr. laga nr. 80/2016 þannig að ályktað yrði að rangt mat hefði verið lagt á aðstæður þeirra. Þá hefðu B, C og D ekki gert það sennilegt að það yrði þeim til réttarspjalla, í skilningi 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, að málsástæða þess efnis að þeim yrði veruleg hætta búin vegna hættu á kynfæralimlestingum og nauðgunum, sem fyrst var höfð uppi fyrir Landsrétti, kæmist ekki að í málinu. Loks var ekki fallist á að óheimilt væri að vísa C og D úr landi þar sem þær hefðu haft fasta búsetu hérlendis frá fæðingu samkvæmt þjóðskrá. Því var héraðsdómur staðfestur um sýknu Ú af kröfum B, C og D.
A höfðaði mál til að fá felldan úr gildi úrskurð kærunefndar útlendingamála þess efnis að staðfesta ákvörðun Ú um að synja honum um alþjóðlega vernd hérlendis á grundvelli 37. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga og að synja honum um dvalarleyfi af mannúðarástæðum í skilningi 74. gr. sömu laga. B, eiginkona A, og dætur þeirra, C og D, höfðuðu mál af sama tagi gegn Ú og kærunefndinni og voru málin rekin samhliða fyrir dómstólum. Með dómi Landsréttar var kröfum B, C og D á hendur kærunefnd útlendingamála vísað frá héraðsdómi þar sem nefndin hefði engra lögvarinna hagsmuna að gæta af úrlausn málsins sem leitt gætu til aðildar hennar að því. Fyrir Landsrétti hafði A jafnframt uppi kröfu um að fyrrgreind ákvörðun Ú yrði felld úr gildi. Sú krafa komst ekki að við meðferð málsins fyrir Landsrétti, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, en í ljósi kröfu hans um að úrskurður kærunefndarinnar yrði felldur úr gildi var ekki nauðsyn á hinni breyttu kröfugerð. Þá var hafnað þeim málatilbúnaði A að ekki hefði verið lagt rétt mat á aðstæður hans þegar metið var hvort skilyrði 1. og 2. mgr. 37. gr. og 74. gr. laga nr. 80/2016 væru uppfyllt. Ekki var heldur fallist á að rannsóknarregla stjórnsýsluréttar hefði verið brotin við meðferð málsins hjá stjórnvöldum, sbr. 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, og að rökstuðningi í ákvörðun Ú og úrskurði kærunefndarinnar hefði verið ábótavant, sbr. 22. gr. sömu laga. Á hinn bóginn var fallist á það með A að þegar metið væri hvort stjórnvöld hefðu lagt rétt mat á aðstæður hans bæri réttinum að horfa til aðstæðna eins og þær væru nú, en ekki eins og þær hefðu verið við töku hinna umdeildu stjórnvaldsákvarðana. A hefði aftur á móti ekki lagt fram nein gögn sem gæfu tilefni til að ætla að aðstæður hefðu breyst svo að máli skipti með tilliti til 37. og 74. gr. laga nr. 80/2016 þannig að ályktað yrði að rangt mat hefði verið lagt á aðstæður hans. Þá hefði A ekki gert það sennilegt að það yrði honum til réttarspjalla, í skilningi 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991, að málsástæða þess efnis að við meðferð umsóknar hans hefði ekki verið tekið sérstakt tillit til ólögráða dætra hans, sem fyrst var höfð uppi fyrir Landsrétti, kæmist ekki að í málinu. Því var héraðsdómur staðfestur um sýknu Ú af kröfu A.
Stefndi sýknaður af kröfum A, umsækjanda frá Filipseyjumum um dvalarleyfi og atvinnuleyfi á Íslandifrá greiðslu skaðabóta og miskabóta samtals að fjárhæð 7.323.350 kr. , krafa byggði á ágöllum á málsmeðferð hjá Útlendingastofnun. Ekki var fallist á að þeir ágallar hafi verið á málsmeðferð Útlendingastofnuna að stefnandi ætti rétt og miska- og skaðabótum.
Íslenska ríkið sýknað af kröfu um ógildingu úrskurðar kærunefndar útlendingamála.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu L um að A yrði gert skylt að veita allar upplýsingar um tiltekinn vefhlekk, notanda hans og fleira, var hafnað. Var vísað til þess að krafa L hefði hvorki beinst að tilteknum mun né skjali né heldur upplýsingum sem tiltekinn munur eða skjal hefði að geyma. Krafan ætti því ekki lagastoð í ákvæðum 68. og 69. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
Íslenska ríkið var sýknað af kröfu hælisleitanda um að fella úr gildi úrskurð þess efnis að ekki skyldi fjallað um hælisumsókn hans hér á landi heldur í Svíþjóð.
Hafnað var kröfu stefnanda um að ógilda úrskurð innanríkisráðuneytisins og fella úr gildi ákvörðun Útlendingastofnunar, þess efnis að umsókn hans um hæli á Íslandi verði ekki tekin til efnismeðferðar hér á landi.
S, íraskur ríkisborgari, krafðist þess að ógiltur yrði úrskurður innanríkisráðuneytisins og felld úr gildi ákvörðun Útlendingastofnunar þar sem ákveðið var að umsókn hans um hæli á Íslandi yrði ekki tekin til meðferðar hér á landi og að hann skyldi endursendur til Noregs. Var ákvörðunin reist á d. lið 1. mgr. 46. gr. a. og a. lið 1. mgr. 32. gr. laga nr. 96/2002 um útlendinga. Í málinu lá fyrir að Noregur hafði samþykkt að S yrði á grundvelli e. liðar 1. mgr. 16. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar fluttur aftur þangað, en S hafði áður sótt um hæli þar í landi en verið synjað. Héraðsdómur tók kröfu S til greina og felldi úrskurð ráðuneytisins úr gildi með vísan til þess að frestur samkvæmt 3. mgr. 19. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar til að senda S til Noregs væri liðinn og bæru íslensk stjórnvöld því ábyrgð á hælisumsókn S, sbr. 4. mgr. 19. gr. reglugerðarinnar. Fyrir Hæstarétti deildu aðilar einkum um það hvort liðinn væri 6 mánaða frestur til endursendingar S til Noregs samkvæmt d. lið 20. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar, en Í hélt því fram að frestur samkvæmt ákvæðinu byrjaði ekki að líða fyrr en endanleg ákvörðun hefði verið tekin í málinu. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom m.a. fram að ákvæði 3. mgr. 32. gr. laga nr. 96/2002, eins og því var breytt með 11. gr. laga nr. 115/2010, fæli í sér að kæmi fram beiðni um frestun réttaráhrifa, m.a. í máli þar sem synjað hefði verið um efnismeðferð umsóknar hælisleitanda, frestuðust réttaráhrif ákvörðunarinnar þar til afstaða væri tekin til þeirrar beiðni. Niðurstaða í máli S vegna umsóknar hans um frestun réttaráhrifa úrskurðar innanríkisráðuneytisins á grundvelli þágildandi 1. mgr. 33. gr. laga nr. 96/2002 hefði legið fyrir 31. mars 2014 og verið birt S 15. apríl sama ár, en ekki hafði verið tekin afstaða til fyrri óskar S um frestun réttaráhrifa á grundvelli 2. mgr. 29. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Taldi Hæstiréttur að brostið hefði lagaskilyrði fyrir frestun réttaráhrifa úrskurðarins eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms sem felldi úrskurð ráðuneytisins úr gildi. Hefði 6 mánaða frestur samkvæmt d. lið 1. mgr. 20. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar því byrjað að líða við það tímamark er ákvörðun ráðuneytisins um synjun á beiðni S um frestun réttaráhrifa var birt honum. Þar sem S hefði ekki verið fluttur til Noregs á frá því tímamarki og til 15. október 2014 bæru íslensk stjórnvöld ábyrgð á hælisumsókn hans, sbr. 4. mgr. 19. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar. Var niðurstaða héraðsdóms því staðfest.
Stjórnsýsla. Stjórnvaldsúrskurður. Hælisleitandi. Dyflinnarreglugerð. Frestun réttaráhrifa. Ógilding.
Hælisleitandi. Dyflinnarreglugerðin. Frestun réttaráhrifa.
O, nígerískur ríkisborgari, krafðist þess að ógiltur yrði úrskurður innanríkisráðuneytisins og felld úr gildi ákvörðun Útlendingastofnunar þar sem ákveðið var að umsókn hans um hæli á Íslandi yrði ekki tekin til meðferðar hér á landi og að hann skyldi endursendur til Ítalíu. Var ákvörðunin reist á d-lið 1. mgr. 46. gr. a. og a-lið 1. mgr. 32. gr. laga nr. 96/2002 um útlendinga. Í málinu lá fyrir að Ítalía hafði samþykkt að O yrði á grundvelli e-liðar 1. mgr. 16. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar fluttur aftur þangað, en O hafði áður sótt um hæli þar í landi en verið synjað. Byggði O umsókn sína um hæli hér á landi á atburðum sem hann kvað að hefðu átt sér stað í kjölfar þess að hann snéri aftur til Nígeríu frá Ítalíu. Í dómi Hæstaréttar sagði m.a. að líta yrði svo á að hælisumsókn O á Ítalíu og umsókn hans um hæli hér á landi væru eitt og sama málið. Var talið ljóst að fyrir hendi hefðu verið raunhæf úrræði fyrir O að leita réttar síns við meðferð málsins á Ítalíu, sbr. 13. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og að ekki hefði verið sýnt fram á að ítölsk yfirvöld myndu ekki veita O þá vernd sem áskilin væri í skuldbindingum þeirra á sviði mannréttinda, þar á meðal reglunni um að mönnum skuli ekki vísað brott þangað sem líf þeirra eða frelsi kann að vera í hættu. Þá taldi Hæstiréttur að þrátt fyrir að nokkrir ágallar væru á málsmeðferð og skilyrðum til móttöku hælisleitenda á Ítalíu yrði ekki talið að á Ítalíu væri fyrir hendi kerfisbundinn galli sem leiddi til þess að O stæði frammi fyrir raunverulegri hættu á að sæta ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð þar í landi, yrði hann fluttur þangað. Stæði 45. gr. laga nr. 96/2002 því ekki í vegi að íslenskum stjórnvöldum væri með vísan til 46. gr. a. laganna heimilt að synja að taka umsókn O um hæli til efnismeðferðar. Þá var ekki fallist á með O að túlka bæri íslenska þýðingu Dyflinnarreglugerðarinnar með öðrum hætti en þá ensku að því er varðaði frest til flutnings hans til Ítalíu, en málsástæða hans um að ekki væri um að ræða „sjálfstæðan rétt til frestunar“ þegar ákvörðun væri tekin um málskot heldur yrði ráðherra að fresta réttaráhrifum í slíkum tilvikum, var talin of seint fram komin og kom hún því ekki til skoðunar fyrir Hæstarétti, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Loks var hvorki talið að rannsókn málsins hefði verið ófullnægjandi né að íslenskum stjórnvöldum hefði borið að taka til skoðunar hvort O uppfyllti skilyrði um veitingu dvalarleyfis af mannúðarástæðum. Var Í því sýknað af kröfu O.
S, nígerískur ríkisborgari, krafðist þess að ógiltur yrði úrskurður innanríkisráðuneytisins og felld úr gildi ákvörðun Útlendingastofnunar þar sem ákveðið var að umsókn hans um hæli á Íslandi yrði ekki tekin til meðferðar hér á landi og að hann skyldi endursendur ásamt umsókn sinni til Svíþjóðar. Var ákvörðunin reist á d-lið 1. mgr. 46. gr. a. og a-lið 1. mgr. 32. gr. laga nr. 96/2002 um útlendinga. Í málinu lá fyrir að Svíþjóð hafði að beiðni Útlendingastofnunar samþykkt að S yrði á grundvelli e-liðar 1. mgr. 16. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar fluttur aftur þangað, en S hafði áður sótt um hæli þar í landi en verið synjað. Í dómi Hæstaréttar sagði m.a. að ekki hefði verið sýnt fram á að málsmeðferð í Svíþjóð vegna málefna hælisleitanda hefði verið haldin slíkum kerfislegum ágöllum að hún færi í bága við 13. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Þá hafði ekkert komið fram í málinu um að sænsk stjórnvöld myndu ekki veita S þá vernd sem áskilin væri í alþjóðlegum skuldbindingum Svíþjóðar á sviði mannréttinda, þar á meðal reglunni um „non-refoulement“ sem öll ríki Evrópusambandsins væru bundin af, yrði S sendur aftur til Svíþjóðar. Var því talið að 45. gr. laga nr. 96/2002 stæði því ekki í vegi að íslenskum stjórnvöldum væri með vísan til 46. gr. a. laganna heimilt að synja að taka umsókn S um hæli til efnismeðferðar. Þá var jafnframt talið að skilyrði undantekningarheimildar 2. mgr. 46. gr. a. væru ekki uppfyllt í málinu, þrátt fyrir að S hefði frá því í júlí eða ágúst 2012 átt í sambandi við íslenska konu, enda hafði hann ekki sýnt fram á að aðstæður hans væru að öðru leyti svo sérstakar að ákvæðið ætti við. Loks var ekki fallist á það með S að stjórnvöld hefðu brotið gegn 9. og 10. gr. stjórnsýslulaga við meðferð málsins. Var íslenska ríkið því sýknað af kröfu S.
Hælisumsókn. Synjað var kröfu stefnanda um að ógiltur yrði úrskurður innanríkisráðuneytisins og að felld yrði úr gildi ákvörðun Útlendingastofnunar.
Felldur var úr gildi úrskurður innanríkisráðuneytisins þar sem ákveðið var að endursenda stefnanda til Svíþjóðar án þess að umsókn hans um hæli á Íslandi yrði tekin til meðferðar. Einnig var felld úr gildi ákvörðun Útlendingastofnunar um að fella niður framfærslu stefnanda.
Felldur var úr gildi úrskurður dóms- og kirkjumálaráðuneytisins þar sem staðfest var ákvörðun Útlendingastofnunar um að synja stefnanda um hæli og dvalarleyfi af mannúðarástæðum.
Með ákvörðun útlendingaeftirlitsins í apríl 2007, sem staðfest var með úrskurði dóms- og kirkjumálaráðuneytisins í október 2008, var M, írönskum ríkisborgara, synjað um hæli hér á landi sem flóttamanni og jafnframt að honum yrði veitt dvalarleyfi af mannúðarástæðum. M höfðaði mál gegn íslenska ríkinu og krafðist ógildingar á fyrrgreindum ákvörðunum m.a. á þeim grundvelli að útlendingastofnun hafi, með því að túlka 12. gr. laga nr. 96/2002 um útlendinga of þröngt, staðið í vegi fyrir því að veitt yrði dvalarleyfi af mannúðarástæðum. Þá bar M við form- og efnisgöllum við málsmeðferðina. Talið var að ákvörðun útlendingastofnunar og úrskurður ráðuneytisins hafi verið reist á málefnalegum sjónarmiðum og stjórnvöld við þær ákvarðanir beitt þeim sjónarmiðum sem skylt var að beita samkvæmt 1. mgr. 44.gr., 45. gr. og 12. gr. laga nr. 96/2002. Ákvarðanirnar væru þannig hvorki haldnar form- né efnisannmörkum og íslenska ríkið sýknað af kröfu M í málinu.
Stefnandi krafðist ógildingar ákvörðunar Útlendingastofnunar og úrskurðar dómsmálaráðherra varðandi umsókn stefnanda um hæli og dvalarleyfi. Stefndu voru sýknuð af kröfum stefnanda.