Dómstólaleit

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn A með því að hafa á tímabilinu frá maí til ágúst á árinu 1995 í allt að tíu skipti haft samræði við A þegar hún var þrettán ára gömul, auk þess að hafa í allt að tvö skipti haft við hana munnmök. Með vísan til játningar X og staðfasts framburðar stúlkunnar þótti nægilega sannað að X hefði í allt að fimm skipti sumarið 1995 haft samræði við stúlkuna. X kvaðst fyrir dóminum ekki muna til þess að hafa haft munnmök við stúlkuna. Með vísan til framburðar hennar, þrátt fyrir minnisleysi X, var talið sannað að hann hefði gerst sekur um þá háttsemi að hafa í eitt skipti haft munnmök við A sumarið 1995. Sök X var ekki talin fyrnd og voru brot hans réttilega heimfærð til 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá var X ennfremur gefið að sök að hafa í september á árinu 1994 í eitt skipti haft samræði við A, sem þá var tólf ára. Við skýrslugjöf hjá lögreglu og fyrir dómi neitaði X þessu eindregið og voru ekki aðrir til frásagnar að þessu leyti en hann og A. Var því fallist á með X að önnur gögn, sem ákæruvaldið hefði stuðst við varðandi þennan lið ákæru, nægðu ekki til að sanna sök hans. Var X því sýknaður að þessu leyti. Sannað þótti að X hefði viljað halda sambandi þeirra leyndu. Honum hefði verið fullljóst um aldur stúlkunnar og var þeirri fullyrðingu X um að jafnræði hefði verið milli þeirra hafnað þrátt fyrir ungan aldur X. Hann hefði brotið gróflega gegn kynfrelsi stúlkunnar, enda yrði að telja að nítján ára gamall maður hefði mikla yfirburði gagnvart þrettán ára barni. Var refsing X ákveðin fimmtán mánaða fangelsi, en með vísan til þess að langur tími var liðinn frá því brotin áttu sér stað, játningar X og persónulegra haga og þess að honum hafði ekki verið gerð refsing áður, þótti rétt að skilorðsbinda refsinguna. Var hann jafnframt dæmdur til að greiða A 800.000 í miskabætur.

X var sakaður um að hafa brotið gegn 1. mgr. 201. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með nánar tilgreindri háttsemi gagnvart dóttur sambúðarkonu hans. Samkvæmt ákæru var um að ræða eitt brot framið árið 1993 eða fyrri hluta ársins 1994, nokkur brot framin á árunum 1995 og 1996 og fjölmörg brot, sem framin voru frá júlí 1998 til apríl 1999. Sannað þótti að X hefði gerst sekur um þá háttsemi sem hann var ákærður fyrir. Hins vegar var talið að brot hans, sem fyrsti liður ákærunnar tók til, væri fyrnt og var hann því sýknaður af þeim lið ákærunnar. Að öðru leyti þótti hann hafa unnið til refsingar samkvæmt 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga og þótti hæfileg refsing ákveðin fangelsi í tvö ár og sex mánuði. Þá var hann dæmdur til að greiða brotaþola miskabætur.

X var sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn tveimur stúlkum sem áttu sér stað er önnur þeirra var 8-10 ára, en hin 13-14 ára. Brot X gegn annarri stúlkunni voru hins vegar talin fyrnd. Refsing X var ákveðin fangelsi í 18 mánuði. Þá var honum gert að greiða stúlkunum miskabætur, annarri 800.000 kr. en hinni 500.000 kr.

X var ákærður fyrir fíkniefnalagabrot. Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu X og með vísan til 3. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 var jafnframt staðfest að hann skyldi sæta fangelsi í tvo mánuði. Hins vegar var dráttur við rannsókn málsins og meðferð þess hjá ákæruvaldi ekki talinn svo verulegur að hann réttlætti að refsingin yrði bundin skilorði, svo sem gert hafði verið í héraði.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gegn þremur stúlkum. Í héraðsdómi var framburður stúlknanna lagður til grundvallar og talið sannað þrátt fyrir eindregna neitun X að hann hefði gerst sekur um þá háttsemi sem hann var ákærður fyrir. Var X því sakfelldur fyrir brot gegn fyrri málslið 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 vegna tveggja stúlknanna en síðari málslið sömu greinar vegna þeirrar þriðju. Hins vegar var hann sýknaður af refsikröfu vegna síðast nefnda brotsins þar sem sök hans var fyrnd. Var dómur héraðsdóms um 18 mánaða fangelsi, skilorðsbundið að hluta, og miskabætur til stúlknanna staðfestur.

X var ákærður fyrir að hafa framið kynferðisbrot gegn stjúpdóttur sinni, A, um árabil, þegar A var á aldrinum 9-14 ára. A lagði kæru sína fram hjá lögreglu er hún var orðin 27 ára gömul. Var framburður A talinn einkar trúverðugur, og naut hann að nokkru stuðnings í gögnum málsins og framburði vitna, en framburður X var metinn ótrúverðugur. Var X sakfelldur fyrir samræði við A á ýmsum stöðum á árunum 1983 til 1987. Eins og atferlinu var háttað var litið á það sem framhaldandi röð brota, sem lokið hefði á árinu 1987. Þar sem hámarksrefsing vegna brota X var 12 ára fangelsi, bæði samkvæmt þágildandi og núgildandi hegningarlögum, skyldu brot hans fyrnast á 15 árum samkvæmt 81. gr. hegningarlaga. Voru brot ákærða ekki talin fyrnd. Litið var svo á að X hefði gerst sekur um alvarleg kynferðisbrot gagnvart A sem staðið hefðu yfir í langan tíma er hún var ung að aldri. X hefði misnotað gróflega vald sitt yfir henni og þannig brugðist trúnaðarskyldum sínum gagnvart henni. Talið var að honum hefði mátt vera ljóst hve alvarlegar afleiðingar atferli hans hlaut að hafa fyrir líf og sálarheill A. Var refsing hans ákveðin fangelsi í 5 ár og sex mánuði. Þá voru A dæmdar miskabætur úr hendi X.

P var ákærður fyrir fjársvik og merkjabrot, sbr. 248. og 3. mgr. 159. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því hafa sem framkvæmdarstjóri fyrirtækisins G blekkt þrjá viðskiptavini til að kaupa málverk, sem P bauð til sölu með röngum upplýsingum um að þau væru eftir Jón Stefánsson og falsaðri höfundarmerkingu þar um. Einnig var P ákærður fyrir brot á lögum um bókhald og lögum um sölu notaðra lausafjármuna. Ekki var á það fallist að tafir á aðalmeðferð málsins í héraði eða dráttur á uppsögu héraðsdóms leiddu til ómerkingar héraðsdómsins. Þá var ekki á það fallist, að annmarkar á málsmeðferð við yfirheyrslu vitna í héraðsdómi leiddu til ómerkingar eða, að aðfinnslur, sem verjandi P gerði við lögreglurannsókn málsins og hæfi meðdómanda í héraði, leiddu til slíkrar niðurstöðu. Að virtum þeim rannsóknum sem fyrir lágu í málinu og framburði þeirra sem þær höfðu annast þótti ljóst að Jón Stefánsson hefði ekki merkt sér málverkin þrjú, heldur hefði einhver annar merkt þau honum eftir lát hans. Þótt fallist væri á þá niðurstöðu héraðsdóms, að ósannað væri að ákærði hefði sjálfur merkt málverkin þótti ákærða ekki geta hafa dulist, að verkin voru með rangri höfundarmerkingu og hann væri með sölu þeirra að notfæra sér villu kaupenda um endurmerkingu verkanna og hafa þannig fé af þeim með blekkingum. Var P því sakfelldur fyrir fjársvik og merkjabrot. Þá var P sakfelldur fyrir brot gegn lögum nr. 145/1994 um bókhald fyrir að hafa ekki fært eða látið færa í bókhald G kaup og móttöku málverkanna, hafa ekkert fært í bókhald um kaup og sölu listmuna á uppboði G 21. maí 1995, og hafa látið undir höfuð leggjast að halda tekjuskráningargögnum til haga árið 1996 og færa bókhald það rekstrarár, en þessi brot voru einnig talin varða við 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 39/1995. Héraðsdómur hafði sýknað P af ákæru vegna brots á lögum um sölu notaðra lausafjármuna og kom sú úrlausn ekki til endurskoðunar Hæstaréttar. Við ákvörðun refsingar P var meðal annars til þess litið, að brotin voru framin í atvinnurekstri og voru skaðleg fyrir viðskiptaöryggi á listaverkamarkaði. Var P dæmdur til þess að sæta sex mánaða fangelsi og jafnframt dæmdur til þess að greiða 500.000 krónur í sekt til ríkissjóðs.