V hf. höfðaði mál vegna endurkröfu á hendur A vegna greiðslu úr húftryggingu bifreiðarinnar X en V hf. taldi að A hefði fyrir sitt leyti valdið tjóninu með stórfelldu gáleysi. Í dómi Landsréttar var rakið að niðurstaða greiningar sem lögregla aflaði á ökuhraða bifreiðarinnar væri sú að ætlaður hraði bifreiðarinnar hafi verið 102 kílómetrar á klukkustund, mögulegur lágmarkshraði 96 kílómetrar á klukkustund og mögulegur hámarkshraði 110 kílómetrar á klukkustund. Niðurstaða skýrslunnar fengi jafnframt stoð í vitnisburði C og B. Dómstólar hefðu margoft lagt hraðaútreikninga sem lögregla aflar við rannsókn mála til grundvallar dómsniðurstöðu. Stefndi hefði hvorki bent á hnökra í greiningu skýrsluhöfundar né freistað þess að hnekkja niðurstöðu hans. Var niðurstaða hennar því lögð til grundvallar og þótti sannað að stefndi hafi umrætt sinn ekið á að minnsta kosti 96 kílómetra hraða á klukkustund eða 36 kílómetrum yfir leyfilegum hámarkshraða. Þá taldi Landsréttur að slá mætti því föstu í ljósi þess hraða sem A hafi verið á og á grundvelli framburða vitnanna Þ og B, að A hefði ekki gætt nægilega að sér, ekki fylgst með umferð framundan og skipt um akrein of seint. Hefði akstur stefnda verið mjög háskalegur og hann með háttsemi sinni sýnt af sér stórkostlegt gáleysi í skilningi 2. mgr. 19. gr. skaðabótalaga. Þá var ekki fallist á að krafa V hf. væri fallin niður sökum samsömunar í skilningi 29. og 39. gr. laga nr. 30/2004. Ekki var heldur fallist á að V hf. hefði sýnt af sér tómlæti við innheimtu kröfunnar þannig varði niðurfellingu kröfu hans á hendur A. Loks þóttu ekki skilyrði til að lækka kröfu V hf. á grundvelli 24. gr. eða 2. málsliðar 2. mgr. 25. gr. skaðabótalaga. Var því fallist á kröfur V hf. og A gert að greiða V hf. endurkröfufjárhæðina ásamt tilgreindum vöxtum, auk málskostnaðar á báðum dómstigum.
R höfðaði mál gegn S hf. til viðurkenningar á bótaskyldu félagins úr ábyrgðartryggingu bifreiðar sem lenti í árekstri við tvær lögreglubifreiðar árið 2018 og olli þeim tjóni. Í dómi Landsréttar var rakið að um hefði verið að ræða árekstur skráningarskyldra vélknúinna ökutækja í skilningi 89. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987. Vátrygging samkvæmt 1. mgr. 91. gr. sömu laga hafi tekið til hvers kyns skaðabótakrafna samkvæmt 89. gr. laganna, enda þótt sök ökumanns, sem var grundvöllur bótaábyrgðar eftir 89. gr., tengdist ekki notkun í skilningi 1. mgr. 88. gr. laganna. Ekki færi á milli mála að tjónið hafi orðið vegna notkunar þeirrar bifreiðar sem tryggð var hjá S hf. Niðurstaða málsins réðist þar með af því hvernig tjóninu skyldi skipt samkvæmt fyrrgreindu ákvæði 89. gr. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans um það efni staðfest. Samkvæmt því var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um viðurkenningu á fullri og óskiptri bótaskyldu S hf.
A varð fyrir líkamstjóni er hann ók bifhjóli sínu aftan á bifreið. A krafðist fullra bóta úr slysatryggingu ökumanns en V hafði skert bótarétt hans um helming á þeim grundvelli að A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi við akstur bifhjólsins, sbr. 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga. Aðilar deildu einkum um hvort og þá eftir atvikum að hvaða marki skerðing bótaréttar hefði verið heimil. Lagt var til grundvallar að A hefði ekið bifhjólinu langt yfir löglegum hámarkshraða og valdið slysinu með því að horfa ekki fram fyrir sig skömmu áður en áreksturinn varð. A hefði ekki gætt að varúðarreglu 1. mgr. 36. gr. eldri umferðarlaga nr. 50/1987. Var talið að háttsemi A hefði skapað augljósa hættu á veginum og falið í sér stórkostlegt gáleysi af hans hálfu. Var A gert að bera þriðjung tjóns síns sjálfur en V dæmt til að greiða honum tvo þriðju hluta þess.
Fallist var á kröfu ríkislögreglustjóra um viðurkenningu bótaskyldu úr ábyrgðartryggingu bifreiðar vegna árekstrar við lögreglubifreiðar í framhaldi af eftirför lögreglu.
A krafðist viðurkenningar á bótaskyldu V hf. úr slysatryggingu ökumanns vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir í árekstri. Var hún ökumaður bifreiðar, sem var í eigu móður hennar og var tryggð hjá V hf., er hún ók þvert yfir rangan vegarhelming og skall á kyrrstæðri bifreið sem kastaðist á aðra kyrrstæða bifreið. Aðilar deildu um hvort A hefði valdið tjóninu af stórkostlegu gáleysi og hvort hún hefði brotið gegn varúðarreglum sem komu fram í vátryggingarskilmálum V hf. Í dómi Landsréttar kom fram að með hliðsjón af því að stefnda var með skerta meðvitund við komu á slysadeild í kjölfar árekstrarins, umfram það sem búast mátti við miðað við áverka hennar, að hún notaði farsíma án handfrjáls búnaðar og ók bifreiðinni yfir á rangan vegarhelming, að morgni mánudags þegar vænta mátti umferðar bifreiða úr gagnstæðri átt, og þaðan áfram á kyrrstæða bifreið á bifreiðastæði þar sem vænta mátti umferðar gangandi vegfarenda, yrði að telja að akstur hennar hefði verið sérlega háskalegur auk þess sem ekkert hefði komið fram um að hún ætti sér málsbætur. Var V hf. því sýknað af kröfu A.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta áframhaldandi farbanni á grundvelli 1. mgr. 100. gr., sbr. b. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008.
A hlaut líkamstjón er hann missti stjórn á þungu bifhjóli sem hann ók eftir vegarslóða. Hafði V hf. bætt tjónið að hálfu leyti úr slysatryggingu ökumanns hjá félaginu en í málinu krafðist A þess að fá það að fullu bætt. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt þeim varúðarreglum sem eftir vátryggingarsamningi áttu við um trygginguna í umrætt sinn væri áskilið að ökumaður hefði þau réttindi og þá kunnáttu sem krafist væri til að stjórna ökutækinu. Þegar A ók bifhjólinu hafði hann ekki öðlast ökuréttindi til að stjórna þungu bifhjóli. Hefði hann því ekki gætt að varúðarreglum við aksturinn. Þá hefði A lýst því að hann hefði misst stjórn á hjólinu við að lenda á einhverju, hvort sem það var steinn, hola eða grjót í vegarslóðanum sem hann ók eftir. Yrði því að leggja til grundvallar að aðstæður til aksturs hefðu verið erfiðar og bar að haga ökuhraða í samræmi við það, sbr. 1. mgr. 36. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Slysið yrði því rakið til stórkostlegs gáleysis A, sbr. 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga. Var af þeim sökum ekki talið að hann ætti rétt til frekari bóta og V hf. því sýknað af kröfu hans.
Ákæruvaldið (
Hulda Elsa Björgvinsdóttir saksóknari)
gegn
Þorsteini Hansen (
Óskar Sigurðsson hrl)
Sakfellt fyrir brot gegn umferðar-, lögreglu- og hegningarlögum.
Stefndi sýknaður af skaðabótakröfu stefnanda.
J höfðaði mál gegn V hf. og T ehf. og krafðist viðurkenningar á rétti sínum til tryggingarbóta úr slysatryggingu ökumanns samkvæmt 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Í málinu héldu V hf. og T ehf. því fram að J hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að skipta um akrein án nægilegrar aðgæslu er slysið varð auk þess sem hann hefði ekið of hratt. Vegna þessa ætti J að bera helming tjónsins sjálfur en máli sínu til stuðnings lögðu þau fram skýrslu sérfræðings um rannsókn á ökuhraða bifreiðarinnar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að J hefði mótmælt sönnunargildi skýrslunnar innan tímamarka 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991. Þar sem V hf. og T ehf. höfðu ekki aflað matsgerðar í málinu samkvæmt IX. kafla laga nr. 91/1991 yrði ekki byggt á umræddri sérfræðiskýrslu við úrlausn málsins sem V hf. og T ehf. höfðu aflað einhliða og án þess að J hefði getað átt þess kost að gæta hagsmuna sinna og koma sjónarmiðum sínum á framfæri við gerð hennar. Þar sem V hf. og T ehf. hefði ekki tekist að færa sönnur á staðhæfingar sínar með öðrum sönnunargögnum var viðurkenningarkrafa J tekin til greina.
Stefnda, Verði tryggingum hf., var heimilt að skerða bótarétt stefnanda um 50% -fimmtíu af hundraði- vegna stórfells gáleysis hans við akstur.
Ákæruvaldið (
Ólafur Helgi Kjartansson sýslumaður)
gegn
Eðvaldi Orra Guðmundssyni og svofelldur (
Brynjar Níelsson hrl)
Sakfellt fyrir gáleysislegan akstur. Ökuréttarsvipting.
Stefnandi krafði tryggingafélag um greiðslu bóta vegna tímabils sem hann hafði verið óvinnufær í kjölfar bifreiðaslyss sem hann lenti í er bifreið sem tryggð var hjá stefnda ók í veg fyrir bifreið sem stefnandi ók. Í málinu var ágreiningur um hvort stefnandi væri óvinnufær vegna slyssins eða hvort ástæða þess væri meiðsli sem hann hafði áður hlotið í vinnuslysi. Voru kröfur stefnanda teknar til greina.
Deilt var um sakarskiptingu vegna árekstrar bifreiðanna Y og P. Á grundvelli þess sem fyrir lá í málinu, og eins og sönnunarstöðu var háttað, varð að miða við að bifreiðin P hefði verið komin það nærri stöðvunarlínu við umrædd gatnamót að ökumanni hennar hafi ekki borið að stöðva bifreiðina er gult ljós kviknaði á götuvita, heldur hafi hún mátt halda áfram för í samræmi við síðari hluta 5. mgr. 34. gr. reglugerðar nr. 289/1995 um umferðarmerki og notkun þeirra. Ökumanni Y hafi því eins og hér stóð á, borið að veita P forgang í samræmi við 6. mgr. 25. gr. laga nr. 50/1987.
S var gefið að sök að hafa í júlí 2000 ekið hópbifreið, sem var 2,49 m breið, með 30 farþega innanborðs, of hratt miðað við aðstæður og án nægjanlegrar aðgæslu, inn á einbreiða brú, sem er 2,60 m á breidd, yfir ána Hólsselskíl á Hólsfjöllum með þeim afleiðingum að bifreiðin fór út af brúnni og valt ofan í ána. Við þetta köstuðust farþegarnir til inni í bifreiðinni og urðu 11 þeirra fyrir líkamstjóni og einn lést af völdum áverka. Talið var að S hefði verið á um 43-54 km hraða þegar hann fór inn á brúna. Veður var gott og sást brúin og allar aðstæður langt að. Litið var til þess að vegurinn að brúnni var nýheflaður og laus í sér og hefði því þurft að gæta sérstakrar varúðar vegna þess. Þá kom fram í málinu að S hafði ekki mikla reynslu í akstri hópferðabifreiða þegar slysið varð og þekkti ekki veginn eða umrædda brú. Var litið svo á að þetta hefði kallað á aukna aðgæslu af hans hálfu. Í ljós var leitt að bifreiðin kom skökk inn á brúna og að hægri afturhjólbarðinn lenti á brúarstólpa þannig að hún kastaðist til og valt út af brúnni. Ljóst þótti að S hefði ekki haft fullt vald á bifreiðinni er hann kom að brúnni, og þótti sannað að hann hefði ekið of hratt og ógætilega miðað við aðstæður svo varðaði við umferðarlög. Þar sem mannsbani og líkamstjón hlaust af akstri ákærða var hann einnig talinn hafa unnið til refsingar samkvæmt 215. og 219. gr. almennra hegningarlaga. Var S dæmdur í 30 daga skilorðsbundið fangelsi og til sviptingar almenns ökuréttar í 6 mánuði. Áður hafði Sýslumaðurinn á Akranesi afturkallað aukin ökuréttindi S.
Ákæruvaldið (
Bragi Steinarsson vararíkissaksóknari)
gegn
Daníel Helgasyni (
Brynjar Níelsson hrl)
D var gefið að sök að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis og of hratt miðað við aðstæður, aftan á aðra bifreið, með þeim afleiðingum að sú bifreið fór út af veginum og valt og ökumaður hennar hlaut líkamstjón. Reyndist magn alkóhóls í blóði D vera 1,82, en blóðsýni var tekið úr D um einum og hálfum tíma eftir slysið. D neitaði að hafa verið undir áhrifum áfengis er hann ók bifreiðinni í greint sinn. Kvaðst hann hafa drukkið vín með mat kvöldið fyrir áreksturinn og haldið áfram áfengisdrykkju um nóttina og fram til morguns og þá verið orðinn blindfullur enda hafi hann drukkið mjög mikið. Við yfirheyrslu hjá lögreglu tæpum þremur mánuðum eftir slysið, sem verjandi hans var viðstaddur, hélt hann því að auki fram að hann hefði drukkið um fimm hálfslítra dósir af léttöli eftir að hann settist undir stýri. Um drykkju sína eftir áreksturinn sagði hann við þessa yfirheyrslu og þingfestingu málsins að hann hafi drukkið úr einni bjórdós. Kom jafnframt fram í framburði D í lögregluskýrslu að hann hefði helt úr bjórdósinni smáræði og hafi fólk í næsta bíl fyrir aftan séð það. Var þessi framburður D í samræmi við framburð vitnisins K og að á vettvangi fannst bjórdós á vél bifreiðar hans. Í dómi Hæstaréttar segir að þegar litið sé til framburðar D um drykkju sína nóttina áður og sama dag og hann ók, framburðar hans um drykkju eftir slysið, mikils áfengis í blóði og alls annars þyki hafið yfir allan skynsamlegan vafa að hann hafi við aksturinn verið undir áhrifum áfengis í skilningi 45. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Var D sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum var gefin að sök í ákæru, en hann látinn njóta vafa um hversu mikið magn áfengis yfir löglegum mörkum var í blóði hans við aksturinn. Um var að ræða aðra ítrekun á ölvunarakstursbroti. Var D dæmdur í 2 mánaða fangelsi og sviptur ökurétti ævilangt.