Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

15 dómar fundust

Lagagrein: 8. gr. laga nr. 47/2006 — Lög um kjararáð

Landsréttur birt 27. september 2018

592/2018

Jón Þór Ólafsson og VR (Ragnar Aðalsteinsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (María Thejll lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli J og V gegn Í var vísað frá dómi. Í málinu kröfðust J og V þess aðallega að ákvörðun kjararáðs frá 29. október 2016 um þingfararkaup alþingismanna og launakjör ráðherra yrði ógilt, en til vara að viðurkennt yrði að ákvörðunin væri ólögmæt. Að því er varðaði V féllst Landsréttur á það með héraðsdómi að kröfugerð félagsins fullnægði hvorki þeim áskilnaði 25. gr. laga nr. 91/1991 að úrlausn um hana hefði þýðingu fyrir stöðu félagsmanna V að lögum né að málsóknin varðaði tiltekin réttindi þeirra. Taldi Landsréttur að þegar af þeim ástæðum bæri að vísa kröfum V frá héraðsdómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að af málatilbúnaði J yrði ekki séð að fjárhagslegir hagsmunir hans væru undirrót málshöfðunarinnar heldur þeir að gæta almannahagsmuna með því að stuðla sem þingmaður að efnahagslegum stöðugleika og stöðugleika á vinnumarkaði. Voru þessir hagsmunir taldir svo almennir að þeir gætu ekki talist lögvarðir í þeim skilningi sem dómstólar hefðu lagt í þetta málshöfðunarskilyrði. Þá væru þeir hagsmunir sem lytu að trausti kjósenda á J og framtíð hans sem stjórnmálamanns taldir of óljósir og fjarlægir til að fallist yrði á að hann hefði lögvarða hagsmuni af því að efnisdómur gengi um aðalkröfu hans um ógildingu ákvörðunarinnar. Taldi Landsréttur að þegar af framangreindum ástæðum bæri að vísa aðalkröfu J frá héraðsdómi. Með hliðsjón af meginreglu fyrri málsliðar 60. gr. stjórnarskrárinnar var hins vegar litið svo á að J nyti sem aðili að ákvörðun kjararáðs réttar til að bera undir dómstóla hvort farið hefði verið að lögum við meðferð og úrlausn og því skorti hann ekki lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn dómstóla um varakröfu sína. Með því að J hefði ekki gætt þess að beina varakröfu sinni að þeim einstaklingum sem ákvörðun kjararáðs hefði tekið til og ættu allir einstaklegra, beinna og lögvarinna hagsmuna að gæta af úrlausn málsins, væri á hinn bóginn slíkur galli á málatilbúnaði hans að ekki yrði hjá því komist að vísa varakröfu hans einnig frá héraðsdómi. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. júní 2018

E-3870/2017

Jón Þór Ólafsson og VR (Ragnar Aðalsteinsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (María Thejll lögmaður)

Stefnendur kröfðust þess aðallega að ákvörðun kjararáðs um þingfararkaup alþingismanna og launakjör ráðherra yrði ógilt með dómi, en til vara viðurkenningar á að ákvörðunin hefði verið ólögmæt. Málinu var vísað frá dómi þar sem ekki var talið að úrlausn um dómkröfurnar hefði þýðingu fyrir réttarstöðu stefnandans Jón Þórs eða stöðu félagsmanna VR að lögum.

Hæstiréttur birt 17. mars 2016

529/2015

Ragnar Önundarson (Ragnar Baldursson hrl) gegn Söfnunarsjóði lífeyrisréttinda (Óttar Pálsson hrl)

R starfaði hjá IÐ hf. á árunum 1976 til ársloka 1989 þegar bankinn sameinaðist þremur öðrum bönkum og varð að ÍS hf. Við sameininguna fluttust yfir til ÍS hf. lífeyrisskuldbindingar gagnvart R vegna starfa hans hjá IÐ hf. Árið 1993 samdi R við ÍS hf. um starfskjör og var þar um að ræða nokkra breytingu frá eldri samningi hans við IÐ hf., einkum að því er varðaði verðtryggingu lífeyrisréttinda. Ágreiningur aðila laut að því með hvaða hætti reikna skyldi lífeyrisréttindi R vegna starfa hans hjá IÐ hf. R vildi miða við laun bankastjóra ÍS hf. í lok árs 2009, en ella við laun hæstaréttardómara frá sama tímamarki. S taldi á hinn bóginn að í samningnum frá árinu 1993 hefði falist að réttindin hefðu runnið saman við réttindi þau sem R hafði áunnið sér vegna starfa sinna hjá ÍS hf. með þeim hætti að grundvallarlaun til útreiknings lífeyris skyldu vera síðustu fullu mánaðarlaun hans hjá ÍS hf. fyrir töku lífeyris og taka breytingum í samræmi við launavísitölu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að R hafði áunnið sér veruleg lífeyrisréttindi er ÍS hf. yfirtók skyldu IÐ hf. gagnvart honum við sameiningu bankanna. Nytu slík réttindi verndar 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Við gerð nýs samnings við R um lífeyrisrétt hans hefði því verið brýnt að tilgreina skýrlega ef hann ætti að missa eitthvað af réttindum sínum sem hann hafði áður sérstaklega samið um og áunnið sér. Ekki yrði séð af ákvæðum samningsins frá árinu 1993 að svo hefði verið, auk þess sem nánar tilgreint minnisblað, sem ritað hafði verið á þeim tíma sem samningurinn var gerður, væri því heldur ekki til stuðnings. Var því ekki fallist á með S að áunnin lífeyrisréttindi R vegna starfa hans hjá IÐ hf. skyldu verðtryggð samkvæmt svonefndri eftirmannsreglu. Þá var ekki talið að slík tengsl væru milli þess nýja banka sem var stofnaður í október 2008 og IÐ hf. að miða bæri við laun bankastjóra ÍS hf. árið 2009 þegar metin væru ákvæði samninga R við IÐ hf. 20 árum áður og lægju til grundvallar rétti hans að þessu leyti. Var því fallist á þrautavarakröfu R um að miða bæri lífeyrisréttindi hans við laun hæstaréttardómara.

Hæstiréttur birt 27. maí 2015

284/2015

Valbjörn Steingrímsson (Lára Valgerður Júlíusdóttir hrl) gegn íslenska ríkinu (Björn Jóhannesson hrl)

V höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að nánar tilteknar ákvarðanir kjararáðs yrðu dæmdar ógildar þar sem þær hefðu verið haldnar alvarlegum ágöllum bæði að formi og efni. Samhliða kröfu um ógildingu krafðist V þess í aðal-, vara- og þrautavarakröfum sínum að Í yrði gert að greiða sér tilteknar fjárhæðir, sem hann taldi fela í sér leiðréttingu launa hans fyrir nánar tilgreint tímabil, en í þrautaþrautavarakröfu sinni að viðurkennt yrði að kjararáði „hafi borið að afturkalla launalækkun“ hans miðað við tilgreint tímamark. Í hinum kærða úrskurði héraðsdóms var málinu vísað frá dómi þar sem V hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að fá bæði leyst úr kröfu um ógildingu ákvarðana kjararáðs annars vegar og hins vegar fjárkröfum sínum en viðurkenningarkröfu í tilviki þrautaþrautavarakröfu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að hinar umþrættu ákvarðanir kjararáðs kvæðu ekki einungis á um atriði sem vörðuðu kjör V heldur einnig fjölda annarra manna og hefði hann því ekki lögvarða hagsmuni af því að fá þær ógiltar í heild sinni. Hvað fjárkröfur V vörðuðu var talið að þær fælu í sér áskilnað um að dómstólar tækju í raun ákvörðun um laun hans sem samkvæmt 1. gr. laga nr. 47/2006 um kjararáð væri í verkahring ráðsins að ákveða í samræmi við 8. til 10. gr. laganna. Með hliðsjón af framangreindu var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um frávísun aðal-, vara- og þrautavarakrafna V, auk kröfu um ógildingu samkvæmt þrautaþrautavarakröfu hans. Á hinn bóginn var fallist á með V að hann hefði lögvarða hagsmuni af því að fá efnisdóm um viðurkenningarkröfu í síðari kröfulið þrautaþrautavarakröfu sinnar eins og hún hafði verið þar sett fram. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfuna til efnismeðferðar.

Hæstiréttur birt 13. maí 2015

678/2014

Íslenska ríkið (Fanney Rós Þorsteinsdóttir hrl) gegn Davíð Á. Gunnarssyni (Lára Valgerður Júlíusdóttir hrl)

Starf D sem sérlegur erindreki alþjóðaheilbrigðismála hjá Í var lagt niður 1. febrúar 2009 og naut hann biðlauna til 1. febrúar 2010. Hann höfðaði mál gegn Í og krafðist launa og orlofs vegna námsleyfis fyrir tímabilið 1. febrúar 2010 til 1. ágúst 2011, en þá kröfu reisti hann á minnisblaði heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra og utanríkisráðherra þar sem fram kom að í störfum sínum nyti D, sem áður gegndi stöðu ráðuneytisstjóra, alls áunnins réttar til framhalds- og endurmenntunar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með starfslokum væri endi bundinn á rétt starfsmanns til námsleyfis, enda væri námsleyfi ætlað að gera starfsmann hæfari til að sinna verkum sínum er hann kæmi aftur til starfa úr leyfi. D hefði ekki fært sönnur á að samkomulag hafi tekist milli aðila um greiðslu launa í námsleyfi eftir starfslok hans og því hefði réttur hans til endurmenntunar fallið niður við starfslok hans hjá Í. D hélt því einnig fram að hann ætti rétt á miskabótum og byggði þá kröfu meðal annars á því að umboðsmaður Alþingis hefði komist að því að ekki hefði verið nægjanlega gætt að því að fylgja sjónarmiðum sem leiði af vönduðum stjórnsýsluháttum og lögum nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins við starfslok hans. Í því sambandi kom fram í dómi Hæstaréttar að jafnvel þótt Í hefði mátt standa betur að tilkynningu til D um starfslokin yrði ekki talið að með tilkynningunni hefði verið brotið gegn óskráðri meðalhófsreglu stjórnsýsluréttar þannig að í því hefði falist ólögmæt meingerð gegn æru eða persónu D. Var miskabótakröfu D því hafnað. Þá var hafnað kröfu hans um greiðslu kostnaðar vegna reksturs málsins hjá umboðsmanni Alþingis.

Hæstiréttur birt 3. október 2013

142/2013

Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins (Þórey S. Þórðardóttir hrl) gegn Davíð Á. Gunnarssyni (Garðar Garðarsson hrl)

D höfðaði mál gegn lífeyrissjóðnum L og krafðist þess í fyrsta lagi að felld yrði úr gildi ákvörðun stjórnar L um að lífeyrir D skyldi miðast við launakjör forstjóra Landspítalans eins og þau voru ákvörðuð af kjararáði 23. febrúar 2010. Í öðru lagi að viðurkennt yrði að lífeyrir D skyldi frá 1. febrúar 2010 miðast við launakjör forstjóra Landspítalans eins og þau voru ákvörðuð af kjararáði 4. júlí 2008. Í þriðja lagi að viðurkennt yrði að lífeyrisgreiðslur samkvæmt öðrum kröfulið ættu frá sama degi að taka breytingum í samræmi við 3. mgr. 24. gr. laga nr. 1/1997 um Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins. D hafði gegnt starfi forstjóra ríkisspítala fram til ársins 1995 og var ekki um það deilt að honum hefði verið heimilt að velja að lífeyrir hans yrði miðaður við laun forstjóra Landspítalans. D hóf töku lífeyris 1. febrúar 2010. Talið var að ákvörðun stjórnar L um að miða lífeyri D við ákvörðun kjararáðs um laun forstjóra Landspítalans 23. febrúar 2010 hefði ekki samræmst 2. og 6. mgr. 24. gr. laga nr. 1/1997, enda hefði borið að miða upphaflegan lífeyri D við laun forstjóra Landspítalans eins og þau voru við starfslok hans. Aftur á móti var ekki fallist á kröfu D um að miðað yrði við launakjör forstjóra Landspítalans eins og þau voru ákveðin af kjararáði 4. júlí 2008 þar sem ráðið hafði í ákvörðun sinni ekki greint milli launa fyrir dagvinnu og yfirvinnu. Í dómi Hæstaréttar kom síðan fram að D hefði samkvæmt 1. mgr. 35. gr. laga nr. 1/1997 haft val um það hvort lífeyrisgreiðslur til hans breyttust til samræmis við breytingar sem yrðu á launum er á hverjum tíma væru greidd forstjóra Landspítalans eða hvort þær skyldu breytast samkvæmt ákvæðum 3. mgr. 24. gr. laganna. Veldi D síðari kostinn yrði hann að hlíta því sem fram kæmi í 4. mgr. 28. gr. laganna um að miða bæri lífeyri hans við breytingar á launum fyrir það starf til ársloka 1996 en eftir það breyttist lífeyririnn í samræmi við meðalhækkanir á launum opinberra starfsmanna fyrir dagvinnu samkvæmt 3. mgr. 24. gr., sbr. 3. mgr. 28. gr. laganna. Var L því sýknaður af þeirri kröfu D að viðurkennt yrði að lífeyrisgreiðslur til hans, sem miðast skyldu við launakjör forstjóra Landspítalans eins og þau voru ákveðin af kjararáði 4. júlí 2008, ættu frá og með 1. febrúar 2010 að taka breytingum í samræmi við 3. mgr. 24. gr. laga nr. 1/1997.

Hæstiréttur birt 24. apríl 2013

695/2012

Már Guðmundsson (Andri Árnason hrl) gegn Seðlabanka Íslands (Karl Ólafur Karlsson hrl)

M var skipaður í embætti seðlabankastjóra til fimm ára frá og með 20. ágúst 2009 og fór þá um laun og önnur starfskjör hans eftir ákvörðun bankaráðs S frá mars 2009. Með lögum nr. 87/2009 var m.a. gerð sú breyting á lögum nr. 36/2001 um Seðlabanka Íslands, að vald til að ákveða laun og starfskjör seðlabankastjóra var fært undir Kjararáð að undanskildum rétti hans til biðlauna, eftirlauna o.fl. Jafnframt var gerð sú breyting á lögum nr. 47/2006 um Kjararáð að föst laun fyrir dagvinnu skyldu ekki ákvörðuð hærri en föst laun forsætisráðherra. Á grundvelli laganna tók Kjararáð ákvörðun 23. febrúar 2010 um laun og starfskjör seðlabankastjóra og voru þau lægri en þau sem kveðið var á um í ákvörðun bankaráðs frá mars 2009. Höfðaði M mál gegn S og krafðist þess að framangreind ákvörðun Kjararáðs yrði felld úr gildi. Taldi M að Kjararáði hefði ekki verið heimilt að skerða laun og starfskjör hans eftir skipun hans í embætti. Hæstiréttur vísaði m.a. til þess að lög nr. 87/2009 hefðu verið almenn að því leyti að þau ættu við hvort sem embættismenn hefðu verið skipaðir fyrir eða eftir gildistöku laganna. Að því gættu hvernig sakarefni málsins hefði verið afmarkað af hálfu M gæti ekki reynt á hvort réttur til launa, þegar í hlut ætti embættismaður með tímabundna skipun, væri varinn af eignarréttarákvæði stjórnarskrárinnar og ef svo væri hvort skerðing á þeim rétti með lögum nr. 87/2009 hefði gengið lengra en heimilt væri samkvæmt stjórnarskrárákvæðinu. Með vísan til þessa en að öðru leyti til forsendna héraðsdóms var staðfest niðurstaða hans um sýknu S.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 25. janúar 2013

E-990/2012

Davíð Gunnarsson (Garðar Þ. Garðarsson hrl) gegn Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins (Þórey Sigríður Þórðardóttir hrl)
Lykilorð: Lífeyrissjóður.

Fallist var kröfu D um að felld yrði úr gildi ákvörðun LSR um að miða lífeyri hans við ákvörðun Kjararáðs, um laun fyrir hliðstætt starf, sem tekin hafði verið eftir að hann hóf töku lífeyris. Hins vegar var hafnað kröfu hans um að viðurkennt væri að miða bæri við fyrri ákvörðun Kjararáðs þar sem sú ákvörðun hafði miðast við heildarlaun en ekki föst dagvinnulaun.

Hæstiréttur birt 18. mars 2010

441/2009

Axel Kristjánsson (Anton Björn Markússon hrl) gegn íslenska ríkinu (Sigurður Gísli Gíslason hrl)
Lykilorð: Banki. Eftirlaun.

A lét af störfum sem aðstoðarbankastjóri Ú í maí 1987. Á fundi bankaráðs Ú 2. apríl 1987 var ákveðið að A skyldi njóta eftirlauna sem næmu 70,5% af föstum launum bankastjóra. Þessi launakjör voru ákveðin einhliða af bankaráði Ú í samræmi við þágildandi lög um bankann. Ekki þótti sýnt fram á annað en að fjármálaráðuneytið hefði yfirtekið vald bankaráðsins til að ákvarða eftirlaun A þegar Ú var lagður niður. Í febrúar 1998 ákvað ráðuneytið að stofn til ákvörðunar eftirlauna skyldi miðaður við lokalaun bankastjóra L og skyldu eftirlaunin framvegis fylgja almennum launabreytingum bankastarfsmanna. A höfðaði síðar mál og krafðist þess að viðurkennt yrði að viðmiðunarfjárhæð lífeyrisgreiðslna hans eins og hún var 1. janúar 1998 skyldi fylgja vísitölu lífeyrisskuldbindinga fyrir opinbera starfsmenn, sem Hagstofa Íslands reiknar og birtir, og taka mánaðarlegum breytingum í samræmi við hana. Ekki var ágreiningur með aðilum um að viðmiðunarfjárhæð lífeyrisgreiðslna til A skyldi vera eins og hún var ákveðin 1. janúar 1998. Ágreiningur var hins vegar með aðilum um það hvað fælist í orðalaginu almennar launabreytingar. A taldi að túlka bæri hugtakið „almennar launabreytingar“ svo að þær tækju til allra launahækkana, sem yrðu á launum bankastarfsmanna á hverjum tíma, þar með taldar flokkatilfærslur og launaskrið. Það yrði eingöngu gert með því að styðjast við vísitölu lífeyrisskuldbindinga fyrir opinbera starfsmenn. Talið var að orðalagið „almennar launabreytingar bankastarfsmanna“ gæti aðeins vísað til almennra launahækkana sem ákveðnar væru í kjarasamningum, en einstaklingsbundnar launahækkanir, flokkatilfærslur og aðrar hækkanir, sem ekki væru almennar, gætu þar ekki komið til álita. Var Í sýknað af kröfu A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. júní 2009

E-3982/2008

Axel Kristjánsson (Anton Björn Markússon hrl) gegn íslenska ríkinu (Sigurður Gísli Gíslason hrl)
Lykilorð: Viðurkenningardómur.

Stefnandi var aðstoðarbankastjóri í Útvegsbanka Íslands. Hann hóf töku eftirlauna 1. desember 1988. Í máli þessu krafðist hann viðurkenningar á því að viðmiðunarfjárhæð lífeyrisgreiðslna til hans eins og hún var 1. janúar 1998 skuli fylgja vísitölu lífeyrisskuldbindinga fyrir opinbera starfsmenn frá 1. janúar 1998 til 1. nóvember 2008 en frá og með þeim degi skuli viðmiðunarfjárhæð lífeyrisgreiðslna miðast við laun bankastjóra Nýja Landsbanaka Íslands, eins og þau eru á hverjum tíma. Stefndi var sýknaður af kröfum stefnanda.