A krafðist viðurkenningar á skyldu V hf. til greiðslu bóta úr slysatryggingu sjómanna vegna vinnuslyss sem hann hafði orðið fyrir um borð í skipi í maí 2013 þar sem hann starfaði sem háseti. Ekki var ágreiningur um að A hefði við slysið orðið fyrir varanlegu líkamstjóni og að slysið hefði verið bótaskylt. Ágreiningur aðila sneri að því við hvaða tímamark ætti að miða upphaf frests samkvæmt 1. mgr. 124. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga og hvort bótaréttur A væri niður fallinn þar sem hann hefði ekki haft uppi kröfu sína innan árs frá því að hann fékk vitneskju um þau atvik sem krafa hans væri reist á. Í dómi Landsréttar kom fram að skýra yrði ákvæðið svo að þegar krafist væri bóta vegna varanlegs líkamstjóns bæri að miða upphaf frestsins við það hvenær sá, sem orðið hefði fyrir slíku tjóni, hefði raunverulega gert sér grein fyrir því að slys hefði varanlegar afleiðingar fyrir hann. A hefði ákveðið að hefja nýja vinnu haustið 2016 og hann hefði gefist upp í því starfi í janúar 2017 vegna verkja. Jafnvel þótt lagt væri til grundvallar að A hefði á öðru hvoru þessu tímamarki gert sér grein fyrir því að einkenni hans væru að öllum líkindum varanleg, hefði tjónstilkynning borist V hf. 20. janúar 2017 og þar af leiðandi löngu innan frestsins. Var krafa A tekin til greina.
Jón Oddur Heiðberg Hjálmtýsson Halldór Hrannar Halldórsson gegn
Vátryggingafélagi Íslands hf Ágúst Bragi Björnsson
Sýknað af kröfu um viðurkenningu á bótaskyldu.
A slasaðist á fæti við vinnu sína hjá forvera B ehf. á árinu 2005 en fyrirtækið var þá með frjálsa ábyrgðartryggingu og samningsbundna slysatryggingu launþega fyrir starfsmenn sína hjá V hf. A tilkynnti V hf. fyrst um slysið á árinu 2014 og fékk í kjölfarið greiddar skaðabætur en við uppgjör þeirra var dregin frá bótum fyrir varanlega örorku sú fjárhæð sem svaraði til réttar A til greiðslna úr slysatryggingu launþega, sbr. 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Í málinu deildu aðilar um réttmæti þess frádráttar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar A tilkynnti V hf. um slysið hefði krafa til bóta úr slysatryggingu launþega verið fyrnd. Var talið að sú vanræksla A að láta undir höfuð leggjast að sækja um bætur úr tryggingunni, sbr. 21. gr. laga nr. 50/1954 um vátryggingarsamninga, þrátt fyrir að hann hefði haft einkenni frá fætinum allt frá slysdegi, væri á hans ábyrgð, en honum hefði borið í samræmi við meginreglur skaðabótaréttar að takmarka tjón sitt. Var B ehf. því sýknaður af kröfu A.
Skaðabótamál.
Á krafði V hf. um skaðabætur úr sjúkra- og slysatryggingarlið forsjármannstryggingar sem vinnuveitandi Á hafði keypt og hann var rétthafi að, vegna líkamstjóns sem Á varð fyrir í árekstri í mars 2003. Talið var að Á hefði eigi síðar en í júlí 2007 mátt vera ljóst að hann hefði hlotið varanlegt heilsutjón við slysið, þegar hann fékk vottorð læknis þar um. Á því tímamarki var Á talinn hafa haft tilefni til að hefjast handa við fullnustu kröfu sinnar, en lagt var til grundvallar að það hefði verið unnt að gera fyrir árslok 2007. Tók fjögurra ára fyrningarfrestur samkvæmt 29. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga, sem talin voru eiga við um atvik málsins, því að líða 1. janúar 2008 og var hann liðinn er Á höfðaði mál sitt á hendur V hf. í nóvember 2012. Var V hf. því sýknaður af kröfu Á.
Vátryggingarfélag sýknað af kröfu um bætur vegna líkamstjóns á grundvelli forsjármannstryggingar þar sem krafan var talin fyrnd.
Stefndi sýknaður af skaðabótakröfu stefnanda vegna fyrningar.
Stefndi var dæmdur til að greiða stefnanda bætur vegna vinnuslyss um varð í skipi er var með slysatryggingu sjómanna hjá stefnda. Hvorki var fallist á að ósannað væri að stefnandi hefði orðið fyrir slysi um borð í skipinu né að ekki væru skilyrði til greiðslu bóta úr slysatryggingunni samkvæmt skilmálum hennar.
Í stundaði rekstur vátryggingamiðlunar, en bú félagsins var tekið til gjaldþrotaskipta 15. nóvember 2002. Í gerði í nóvember 2001 samning við enska vátryggingafélagið I, sem veitti Í heimild til að gera vátryggingarsamninga fyrir hönd I, sem væru skuldbindandi fyrir hann og gefa út tilgreind skjöl um vátrygginguna, meðal annars vátryggingarskírteini. Í samningnum var kveðið á um skyldu Í til að sjá til þess að I yrði ekki skuldbundinn við vátryggingar sem tækju gildi eftir uppsögn samningsins og ef vátrygging framlengdist sjálfkrafa samkvæmt efni skilmála hennar eða vegna ákvæða í lögum væri Í skylt að segja þeim samningum upp sem endurnýjuðust eftir að samningurinn félli úr gildi. Þá bar Í að afla samþykkis I áður en gefin væru út vátryggingarskírteini. Samningurinn skyldi gilda til 31. ágúst 2002 en var síðar framlengdur um einn mánuð. B starfaði á vegum Í við sölu vátrygginga og samþykkti að taka tilboði um svokallaða JLT-sjúkratryggingu á sérstökum starfsmannakjörum. Vátryggingaskírteini fyrir sjúkra- og slysatryggingu var gefið út 7. febrúar 2002. Þar kom fram að vátryggjandi væri L, vátryggingartaki væri Í og B vátryggður. Um var að ræða hópvátryggingu fyrir þá sem störfuðu á vegum Í. Í vátryggingarskírteininu sagði að um vátrygginguna giltu lög um vátryggingarsamninga, samningur milli vátryggingartaka og félagsins, ásamt viðeigandi vátryggingarskilmálum. Lagt var til grundvallar að B hefði ekki verið kunnugt um efni samnings Í og I. Fallist var á það með I að miðað skyldi við vátryggingaskilmála frá 27. nóvember 2001, sem voru í gildi þegar vátryggingarskírteinið var gefið út. Ekki var um það deilt í málinu að hvorki Í sleit hópvátryggingarsamningi þeim, sem B féll undir, eða kom í veg fyrir endurnýjun hans, áður en bú félagsins var tekið til gjaldþrotaskipta, né gerði skiptastjóri þrotabúsins slíkar ráðstafanir. B fékk hjartaáfall 9. febrúar 2003 og gerði síðar kröfu um bætur úr nefndri tryggingu. I hafnaði greiðsluskyldu. Byggði I á því að Í hefði borið að senda allar fyrirspurnir um hópvátryggingar til vátryggjandans til verðákvörðunar. Það hefði ekki verið gert og því hefði vátryggingarsamningur um slíka hópvátryggingu ekki komist á. Þar sem Í hefði ekki haft heimild til útgáfu vátryggingarskírteinis væri það ekki bindandi fyrir I. Þá hefði útgáfa vátryggingarskírteinisins ekki rúmast innan takmarka heimildarumboðs Í og væri þessi ráðstöfun því ekki bindandi fyrir I. Jafnframt hefði B átt að vera ljóst, sem sölumanni vátrygginga, að hann gæti ekki orðið aðili að vátryggingarsamningi við I nema láta í té upplýsingar um heilsufar og tjónasögu. Hefði B verið grandsamur um að I hefði farið út fyrir umboð sitt væri því ekki um gildan samning að ræða. Taldi Hæstiréttur að þar sem B hefði ekki verið kunnugt um efni áðurnefnds samnings I og Í yrði hann ekki látinn bera hallann af því að Í hefði farið út fyrir heimild sína samkvæmt samningnum. I hélt því einnig fram að þótt talið yrði að gildur vátryggingarsamningur milli B og I hefði stofnast væri ljóst að enginn slíkur samningur hefði verið í gildi þegar B veiktist. Vanskil hefðu orðið á greiðslu iðgjaldsins og taldi I að greiðslur inn á reikninginn eftir að vátryggingarsamningurinn hefði fallið úr gildi gætu ekki skapað rétt B til handa. Hæstiréttur taldi sannað að vanhöld hefðu orðið á greiðslu iðgjaldsins af hálfu B. Reglur 13. til 15. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga, sem ættu hér við, yrðu ekki skýrðar svo að vátryggingarsamningur félli niður vegna vanskila á iðgjaldi nema félagið hefði sagt vátryggingarsamningnum upp eða krafist greiðslu iðgjaldsins. Ósannað væri að aðild B að samningnum hefði verið sagt upp eða hann krafinn um iðgjald eins og framangreind lagaákvæði áskildu. Þá hafnaði Hæstiréttur því að ákvæði samnings I og Í hefðu ekki heimilað framlengingu vátryggingarsamningsins, enda hefði B ekki verið gerð grein fyrir því að 2. mgr. 12. gr. vátryggingarskilmálanna um sjálfkrafa endurnýjun samningsins gilti ekki. Enn fremur hélt I því fram að ef talið yrði að vátryggingarsamningur hefði stofnast milli I og B hefði hann ástæðu til að ætla að B hefði leynt hann atvikum um heilsufar sitt og því bæri að meta samninginn ógildan. Talið var ósannað að B hefði, er hann samþykkti tilboð um vátrygginguna, verið kunnugt um einkenni sem veittu vísbendingar um að sérstök áhætta væri á því að hann fengi hjartaáfall. Samkvæmt framansögðu taldi Hæstiréttur að hópvátryggingarsamningur sá, sem B féll undir, væri gildur að því er hann varðaði og ætti hann rétt til vátryggingarbóta úr hendi I. Bar I því við að hugsanleg bótaábyrgð hans hefði fallið niður þar sem tjónstilkynning B hefði ekki borist innan 120 daga frá tjónsdegi eins og greindi í 9. gr. vátryggingarskilmálanna. Í málinu lá ekkert fyrir um að hin síðbúna tilkynning B hefði haft áhrif á stöðu I eða möguleika hans til þess að leiða sönnur að atvikum sem máli skiptu um réttarstöðu hans. Var því ekki talið að krafa B um bætur hefði fallið niður vegna tómlætis hans, sbr. 21. gr. laga nr. 20/1954. Var I dæmdur til að greiða B 90% af hármarksbótafjárhæð samkvæmt vátryggingarskírteini.
Í varð fyrir slysi 1. júní 1999 þegar hann var við störf sem stýrimaður á fiskiskipi. Samkvæmt skilmálum, sem giltu um slysatryggingu Í, fyrndist krafa á grundvelli hennar á fjórum árum frá lokum þess almanaksárs, þegar vátryggði fékk vitneskju um kröfu sína og átti þess fyrst kost að leita fullnustu hennar, sbr. 29. gr. áðurgildandi laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga. Talið var að Í hafi hlotið að vera ljóst ekki síðar en þegar honum var vísað til sérfræðings í bæklunarlækningum 23. nóvember 2001 að hann hafi hlotið varanleg mein af slysinu. Því til samræmis varð að líta svo á að á árinu 2002 hafi hann átt þess kostað gera nauðsynlegar ráðstafanir til að leita fullnustu kröfu sinnar. Var krafa Í því fallin niður fyrir fyrningu þegar málið var höfðað.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda þar sem krafan var fyrnd.
Stefnandi krafðist viðurkenningar á bótaskyldu stefnda á grundvelli vátryggingasamnings vegna óhapps sem olli meiðslum á handlegg hans. Var deilt um hvort óhappið teldist slys samkvæmt vátryggingarskilmálum stefnda. Var fallist á að stefndi væri bótaskyldur. Þá var ekki talið að krafan væri fyrnd eða að vanræksla stefnanda á tilkynningar- og upplýsingarskyldu væri þess eðlis að hann teldist hafa fyrirgert bótarétti.
S keypti vátryggingu hjá Í vegna skipsins Ó og var m.a. vátryggt fyrir tjóni á frystum fiski vegna bilunar frystitækja. Tveimur dögum eftir að Ó kom úr veiðiferð á rækju kom í ljós að frystipressa hafði stöðvast og hitastig í lest skipsins hafði hækkað verulega. Ekki var ljóst hvað olli því að frystivélin drap á sér, en engrar viðgerðar var þörf áður en hún var ræst að nýju. S taldi að fengist hafi lægra verð fyrir rækjuna en ella vegna útlitsgalla sem rekja mátti til hækkunar hitastigs í lestinni og krafðist vátryggingabóta úr hendi Í. Ekki var talið sannað að tjónið hafi orðið af völdum bilunar og var héraðsdómur um sýknu Í af kröfum S staðfestur.