Dómstólaleit

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X, sem veitt hafði verið reynslulausn, á grundvelli 2. mgr. 65. gr. laga nr. 49/2005 um fullnustu refsinga, skyldi afplána 1080 daga eftirstöðvar refsingar, sem hann hafði hlotið með dómi Hæstaréttar 7. desember 2006, enda taldist kominn fram sterkur grunur um að X hefði framið fíkniefnalagabrot sem varðað gæti allt að 12 ára fangelsi.

Talið varð að R sem handhafi rannsóknar- og ákæruvalds vegna ætlaðra stórfelldra brota á skattalögum, sbr. 262. gr. almennra hegningarlaga, ætti rétt til aðgangs að gögnum er vörðuðu tekjuskattskil A og sérreglur laga nr. 90/2003 um hlutverk S við rannsókn og sektarmeðferð brota samkvæmt þeim lögum gætu ekki staðið þessu í vegi. Því var fallist á beiðni R um húsleitarheimild, enda hafði S ítrekað hafnað því að afhenda umrædd gögn.

X kærði úrskurð héraðsdóms um að hann skyldi sæta farbanni samkvæmt 110. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, sbr. b. lið 1. mgr. 103. gr. sömu laga. Talið var að ríkissaksóknari hefði haft vald til að ákveða að lögreglustjórinn á Seyðisfirði skyldi krefjast farbanns yfir X á sama tíma og forræði rannsóknarinnar færðist til lögreglustjórans á Eskifirði. Var úrskurðurinn staðfestur að öðru leyti með vísan til forsendna.

X kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hans um að felld yrði niður opinber rannsókn á hendur honum vegna ætlaðra ærumeiðinga í garð opinbers starfsmanns, sem var látinn. Með vísan til b. liðar 2. töluliðar 1. mgr. 242. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 3. mgr. 25. gr. sömu laga var talið að eftirlifandi börn hins látna gætu krafist opinberrar rannsóknar vegna ummæla X. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur.

Málinu var vísað frá héraðsdómi, þar sem lögreglustjóra brast heimild að lögum til að gefa út ákæru í því. Ákærði hefur viðurkennt að hafa kastað matardiski í áttina að brotaþola með þeim afleiðingum að hún hlaut skurð á höfði og vísifingri vinstri handar eins og nánar er lýst í ákæru. Ákærði neitar því hins vegar að ásetningur hans hafi staðið til þess að valda brotaþola tjóni eða stofna heilsu hennar í augljósan háska. Vitnið, C, segist halda að diskurinn hafi fyrst lent á veggnum og síðan kastast í brotaþola. Vitnið, A, brotaþoli í máli þessu, kveðst hins vegar ekki gera sér grein fyrir hvort diskurinn lenti á veggnum eða beint á henni sjálfri. Þá ber vitnið, B, að af ummerkjum að dæma hafi verið greinilegt að diskurinn lenti í um 1,5 m hæð á veggnum til hliðar við borðið þar sem brotaþoli sat ásamt fleira fólki. Með vísan til framangreinds er ósannað að diskurinn hafi lent á höfði brotaþola og síðan í vegg eins og í ákæru greinir. Verður því að miða við að diskurinn hafi fyrst hafnað á veggnum og að brot úr honum hafi kastast í brotaþola með þeim afleiðingum, sem greinir í ákæru. Ekki verður talið að vörn hafi verið áfátt vegna þess að verknaðarlýsing var ekki rétt að þessu leyti í ákæru, enda tjáðu ákærandi og verjandi sig um þetta sakaratriði í munnlegum málflutningi. Ákærði kveðst hafa verið undir miklum áhrifum áfengis í umrætt sinn og að verknaðurinn hafi verið unninn í fullkomnu rænuleysi Á það ber að líta að ákærði kom sér sjálfur í þetta ástand og athafnir hans í umrætt sinn sýna að hann var ekki fullkomlega rænulaus á verknaðarstund. Verður því ekki talið að um hafi verið að ræða slíkt rænuleysi, sem 17. gr. almennra hegningarlaga kveður á um. Er sýknukröfu ákærða á þeim grundvelli því hafnað. Með hliðsjón af því að tilviljun ein virðist hafa ráðið því hvar umrædd skál lenti og að öðru leyti með vísan til framburðar ákærða og vitna hér fyrir dómi þykir ekki í ljós leitt að ásetningur ákærða hafi staðið til þess að valda brotaþola tjóni. Verður brot hans því ekki talið varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Á árinu 1997 var ákærði dæmdur til greiðslu sektar og sviptur ökurétti í tvö ár vegna ölvunaraksturs. Við ákvörðun refsingar er litið til þess að ákærði hefur játað brot sitt greiðlega. Refsing ákærða þykir hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga. Eftir atvikum þykir rétt að skilorðsbinda refsinguna og ákveða að hún falli niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Í september 2002 lagði Y fram kæru á hendur M fyrir kynferðisbrot, sem hann átti að hafa framið gegn henni á árunum 1985 til 1989. Skýrsla var fyrst tekin af M í maí 2003 og ákæra gefin út í september sama ár. M var sýknaður af refsikröfu þar sem brot hans voru talin fyrnd og bótakröfu Y á hendur honum vísað frá dómi. Y krafði Í um skaðabætur þar sem hún taldi að rekja mætti sýknuna til þess að óhæfilegur dráttur hefði orðið á rannsókn málsins, sem leiddi til þess að M hefði ekki verið kynnt sakarefnið fyrr en brotin voru fyrnd. Talið var ósannað að Y hafi orðið fyrir tjóni af þessum sökum enda hefði ekki verið tekin afstaða til þess í refsimálinu hvort M hefði gerst sekur um þá háttsemi, sem hann var ákærður fyrir. Y byggði enn fremur á því að aðgerðarleysi lögreglu hafi falið í sér ólögmæta meingerð gagnvart sér. Í dómi Hæstaréttar kom fram að lögreglan hafi mátt gera ráð fyrir að Y hafi a.m.k. verið orðin 9 ára þegar tvö tilvik, sem ákært var út af, áttu sér stað. Hún varð 9 ára 13. maí 1988 og áleit lögreglan því að sakir væri ekki fyrndar, þegar skýrsla var tekin af M 7. maí 2003. Þá var talið að sá dráttur, sem varð á rannsókn málsins, gæti ekki breytt neinu um niðurstöðu þessa máls. Var þar vísað til þess að ekki varð með vissu ráðið af framburði Y fyrir dómi í refsimálinu hvenær M átti, áður en Y náði 9 ára aldri, að hafa síðast brotið gegn henni. Yrði því að gera ráð fyrir að brotin hefðu eftir sem áður verið talin fyrnd þó að lögregluskýrsla hefði verið tekin fyrr af M. Í var því sýknað af kröfu Y.

Með dómi héraðsdóms var X sakfelldur fyrir líkamsárás. Dóminum var áfrýjað af hálfu ríkissaksóknara og X. Engin ný gögn voru lögð fyrir Hæstarétt. Málatilbúnaður ákæruvaldsins fyrir Hæstarétti fólst einkum í því að lýsa efasemdum um réttmæti þess að gefa út ákæru í málinu og síðan að sakfella X, jafnframt því sem haldið var til streitu kröfu um að hann yrði sakfelldur og honum refsað. Engin haldbær skýring kom fram á þessum ákæruháttum við munnlegan flutning málsins fyrir Hæstarétti. Að svo vöxnu var talið að ákæruvaldinu hafi borið að krefjast sýknu samkvæmt meginreglu 112. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Málatilbúnaður ákæruvalds fyrir Hæstarétti væri þannig í slíkri mótsögn við þá afstöðu, sem hafi legið að baki því að ákæra var gefin út og fylgt var eftir fyrir héraðsdómi, að allur grundvöllur málsins hafi gjörbreyst. Samkvæmt þessu yrði að líta svo á að í raun væri fallið frá öllum fyrri röksemdum fyrir kröfugerð ákæruvalds. Af þessum sökum væri óhjákvæmilegt að vísa málinu af sjálfsdáðum frá héraðsdómi.

H, sem var framkvæmdastjóri A ehf., og A ehf. voru dæmd til greiðslu sektar fyrir brot á samkeppnislögum og lögum um vörumerki með því að hafa boðið til sölu og selt íslenskum aðila stuttermaboli, sem voru eftirlíkingar af framleiðsluvörum erlends fyrirtækis og höfðu verið framleiddir ólöglega með eftirlíkingum af vörumerkjum þess fyrirtækis og merkingum sem vísuðu til þeirra þannig að á varð villst.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu Ö um að máli ákæruvaldsins á hendur honum yrði vísað frá dómi. Var málinu vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti þar sem heimild brast til kæru úrskurðarins.

Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991.

Ó var handtekinn ásamt sjö öðrum mönnum á Austurvelli við mótmæli, en á þessum tíma fór þar fram upptaka efnis í bandarískan sjónvarpsþátt. Talið var, að mótmæli, sem fram færu með þeim hætti að hrópa sameiginleg slagorð gegn aðgerðum erlends ríkis, bera spjöld með áletrunum og fána, sem vísuðu til stjórnmálalegra hugmynda, væru ótvírætt tjáning í skilningi 73. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944. Yrði að gera ríkar kröfur til þess, að skýr heimild væri í settum lögum til handtöku manna, sem hefðu uppi mótmæli sem þessi. Ekki var á það fallist, að ætlað brot gegn 95. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, þar sem refsing er lögð við því að smána þjóðfána erlends ríkis, hefði legið til grundvallar handtökunni eða að hún yrði réttlætt á þeim grundvelli, en einn hinna handteknu hafði verið vafinn bandaríska fánanum og verið með snöru um hálsinn. Talið var, að í háttsemi Ó og félaga hans hefði ekki falist meiri truflun á upptöku sjónvarpsþáttarins en almennt mætti vænta við slíka atburði á almannafæri, en hér hefði ekki verið um að ræða truflun á skipulögðum mannfundi eða hátíðarhöldum. Þótti ekki hafa verið leitt í ljós, að uggvænt hefði mátt þykja, að af framferði Ó og félaga hans leiddi óspektir eða hætta á óspektum í skilningi e. liðar 98. gr. laga nr. 19/1991. Var því ekki talið, að lögmælt skilyrði hefðu verið til handtökunnar. Að virtum atvikum málsins og eðli þeirra sakargifta, sem bornar voru á Ó, þótti ennfremur ekki hafa verið sýnt fram á, að rannsóknarnauðsyn hefði krafist þess, að honum væri haldið í gæslu lögreglu eins lengi og raun varð. Voru Ó því dæmdar skaðabætur úr ríkissjóði samkvæmt a. lið 176. gr. laga nr. 19/1991.