Dómstólaleit

A höfðaði mál á hendur T hf. til heimtu greiðslu eftirstöðva vátryggingabóta úr slysatryggingu sjómanna, vegna afleiðinga ætlaðs líkamstjóns sem A hafði orðið fyrir við vinnu í lest línuveiðibáts. Fyrir Hæstarétti greindi aðila einkum á um hvort talið yrði að orsakatengsl væru milli slyssins og þeirra áverka sem A byggi við. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að T hf. hefði hafið að greiða A bætur úr slysatryggingunni í maí 2010 og innt af hendi samtals 12 greiðslur, áður en ágreiningur kom upp um greiðsluskylduna, svo og að efasemdum af hálfu T hf. um að A kynni að hafa meiðst á vinstri öxl í slysinu, en ekki þeirri hægri, hefði fyrst verið hreyft með bréfi í janúar 2012. Hæstiréttur taldi að T hf. hefði fengið í hendur nægilegar upplýsingar til að taka afstöðu til greiðslukröfu A í apríl 2010, áður en hann hóf greiðslu bóta, og hefði T hf. í kjölfarið fengið send frekari læknisfræðileg gögn um óvinnufærni A sem öll hefðu lotið að meiðslum á hægri öxl. Eigi að síður hefði T hf. greitt án fyrirvara og athugasemda 11 innborganir til viðbótar allt til maímánaðar 2011. Að því virtu og ákvæði 1. mgr. 94. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga, sbr. og dóm Hæstaréttar 13. febrúar 1997 í máli nr. 421/1995 sem birtur var í dómasafni réttarins það ár á bls. 567, var T hf. talinn hafa viðurkennt greiðsluskyldu sína vegna meiðsla A í vinnuslysinu. Var matsgerð sérfróðra manna reist á annarri forsendu ekki talin geta breytt þeirri niðurstöðu. Á hinn bóginn vísaði Hæstiréttur til þess að matsgerðarinnar hefði verið aflað á grundvelli 10. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og að A hefði að henni fenginni hvorki aflað álits örorkunefndar né mats dómkvaddra manna, heldur gegn andmælum T hf. aflað einhliða álits tveggja manna. Var talið að ekki væri unnt að leggja síðargreint sérfræðimat til grundvallar bótaákvörðun og var málatilbúnaður A, sem reistur var á matinu, því talinn fara í bága við e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Málinu var því vísað frá héraðsdómi.

Sjómenn. Aðild. Slysatrygging. Skaðabótamál. Lögvarðir hagsmunir. Vanreifun. Frávísun máls frá héraðsdómi. R krafðist þess að viðurkennt yrði að S hf. og V hf. bæru skaðabótaskyldu vegna vinnuslyss sem hann varð fyrir um borð í m/s Helgafelli. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 væri heimilt að höfða mál til að leita viðurkenningardóms um kröfu, enda hefði aðili lögvarða hagsmuni af því að skorið væri úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands. Áskilnaður um lögvarða hagsmuni hefði verið skýrður svo í dómum Hæstaréttar að sá sem höfðaði mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu yrði að leiða nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir tjóni og gera grein fyrir því í hverju tjón hans fælist og hver tengsl þess væru við atvik máls. Talið var að R hefði ekki í stefnu leitt líkur að því að hann hefði orðið fyrir tjóni né lýst í hverju það tjón fælist eða hvert væri samband þess við atvik málsins. Var málatilbúnaður hans ekki í samræmi við e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 og var héraðsdómur ómerktur og málinu vísað frá héraðsdómi.

S, sem varð fyrir slysi um borð í skipi E hf., reyndi að fá félagið til að afhenda sér gögn er slysið vörðuðu. Var því neitað nema gegn því að hann afsalaði sér kröfum á hendur félaginu vegna slyssins. Gögn þessi, sem honum voru þannig ekki tiltæk frá öðrum en R án höfðunar dómsmáls, voru S nauðsynleg svo hann gæti gert sér grein fyrir því hvort hann ætti frekari kröfur vegna slyssins. Þar sem gögnin vörðuðu S sjálfan var talið að um um skyldu R til afhendingar skjalanna færi að 1. mgr. 9. gr. upplýsingalaga og undantekningarákvæði 2. mgr. sömu greinar og 4. gr. sömu laga ættu ekki við í máli þessu.