Dómstólaleit

B og Ó gerðu samkomulag við L um að þeir keyptu saman fasteign. Skyldi L hefja kaup á eigninni en B og Ó inna sínar skyldur af hendi innan 12 mánaða frá undirritun kaupsamnings um eignina. G ehf. keypti í kjölfar þessa samkomulags eignina, en L var annar tveggja stjórnarmanna og framkvæmdastjóri þess. Kröfðust B og Ó þess að staðið yrði við samkomulag þeirra við L og höfðuðu mál gegn G ehf. og kröfðust þess að staðfest yrði að félagið væri bundið af samningi þeirra við L og dæmt til að gefa út afsal fyrir 2/3 hlutum af fasteigninni gegn greiðslu þeirra á sínum hluta. Ekki var talið sýnt fram á að G ehf. hafi orðið aðili að samkomulagi B og Ó við L eða tekið á sig einhverjar þær skyldur er vörðuðu efni þess. Var því talið að um aðildarskort væri að ræða og G ehf. sýknað af kröfum B og Ó samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Með ákæru 31. mars 2006 voru JÁJ, TJ og JGS ákærðir í 19 liðum fyrir ýmis brot í tengslum við rekstur B hf. Með úrskurði héraðsdóms 30. júní 2006, sem staðfestur var með dómi Hæstaréttar 21. júlí sama ár var fyrsta ákæruliðnum vísað frá dómi. Með dómi héraðsdóms 3. maí 2007 var tíu liðum ákærunnar gegn JÁJ og TJ einnig vísað frá dómi en efnislega leyst úr öðrum liðum hennar. Þá var þeim hluta ákærunnar, er beindist gegn JGS, ennfremur vísað frá dómi. Ríkissaksóknari kærði frávísun ákæruliðanna til Hæstaréttar og krafðist þess að lagt yrði fyrir héraðsdóm að taka þá til efnismeðferðar. Á það var fallist að sá annmarki, sem héraðdómur taldi vera á skýrleika refsiheimildar 104. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög, gæti ekki einn út af fyrir sig leitt til þess að máli yrði vísað frá dómi. Var frávísun ákæruliða tvö til níu, þar sem JÁJ var borinn sökum um brot gegn umræddu ákvæði, því felld úr gildi. Hins vegar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að ákærulið tíu, þar sem JÁJ var aðallega borinn sökum um meiriháttar bókhaldsbrot en til vara um brot gegn áðurnefndu ákvæði laga nr. 2/1995, væri ekki lýst í ákæru í samræmi við c. lið 1. mgr. 116. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála að því leyti sem háttsemin var í ákærunni talin fela í sér bókhaldsbrot. Verknaðarlýsing ákæruliðarins olli hins vegar ekki vafa að því leyti sem háttsemin var talin varða við umrætt ákvæði laga nr. 2/1995 og var frávísun ákæruliðarins því felld úr gildi hvað varðar sakargiftir, sem hafðar voru uppi til vara. Frávísun ákærunnar gegn JGS var á því reist að á fyrri stigum málsins hefði hann haft stöðu vitnis en ekki sakbornings við skýrslutökur hjá lögreglu. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að ein skýrsla hefði verið tekin af JGS sem sakborningi eftir að settur ríkissaksóknari tók við málinu og hefði sú lögreglurannsókn lagt nægilegan grundvöll að útgáfu á ákæru gegn honum. Væru því ekki efni til að vísa sakargiftum á hendur honum frá dómi vegna þess hvernig rannsókn á þessu atriði hefði verið hagað á fyrri stigum, enda kæmi hún að því leyti ekki til álita við úrlausn málsins. Þá var ekki fallist á með JGS að svör saksóknara til verjenda annarra sakborninga í málinu, þar sem skýringar voru gefnar á því hvers vegna hann hefði ekki verið ákærður í fyrra máli, ættu að leiða til þess að óheimilt hefði verið að gefa síðar út ákæru gegn honum. Var frávísun ákærunnar á hendur JGS því felld úr gildi. Að lokum var talið að tilgreining í 19. lið ákærunnar á þeirri háttsemi, sem TJ var þar gefin að sök, væri nægilega ljós og samrýmdist c. lið 1. mgr. 116. gr. laga nr. 19/1991. Var ákvæði héraðsdóms um frávísun ákæruliðarins því fellt úr gildi. Lagt var fyrir héraðsdóm að taka ofangreinda ákæruliði alla til efnismeðferðar í samræmi við það sem að framan greinir.

Talið var að ákvörðun sýslumannsins á Keflavíkurflugvelli um að svipta A aðgangsheimild að varnarsvæðum til bráðabirgða í nóvember 2002 hafi haft næga efnislega heimild í 10. gr. laga nr. 82/2000 um framkvæmd tiltekinna þátta í varnarsamstarfi Íslands og Bandaríkjanna. Þurfti þá ekki að leysa úr því hvort ákvæði reglugerðar nr. 293/2002 hefðu lagastoð. Annmarkar sem A taldi vera á umræddri ákvörðun, meðal annars að andmælaréttar hans hafi ekki verið gætt, voru ekki taldir þess eðlis eins og á stóð, að ákvörðunin yrði talin ógild af þeim sökum. Var A því talinn hafa verið réttilega sviptur aðgangsheimild sinni til bráðabirgða. Með vísan til þeirra brýnu hagsmuna A sem tengdust aðgangsheimild hans að svæðinu, en hann komst ekki til vinnu sinnar án hennar, var sá dráttur sem varð á að fella bráðabrigðasviptinguna úr gildi, talinn ólögmætur. Var ekki sýnt fram á að efnisleg skilyrði hefðu verið til að svipta hafi mátt A varanlega aðgangsheimild sinni, svo sem loks var gert 1. apríl 2003. Var ríkið talið bera skaðabótaábyrgð á því tjóni A sem af þessu leiddi. Ekki var fallist á kröfu ríkisins um sýknu vegna aðildarskorts. Voru A dæmdar bætur vegna launamissis fram til loka aprílmánaðar 2003, er ráðningarsamningur hans rann út, en ekki vegna ætlaðs fjártjóns hans eftir 1. maí 2003, sem hann reisti á því að hafa ekki fengið atvinnu annars staðar. Þá var kröfu hans um miskabætur hafnað.

X, Y og Z voru kærðar fyrir meint húsbrot og eignaspjöll. Í kjölfar rannsóknar var þeim tilkynnt með bréfum 23. september 2004 að rannsókn væri lokið og að rannsóknargögn gæfu ekki tilefni til frekari aðgerða og málið væri fellt niður. Kæranda var sent bréf þann sama dag þar sem honum var tilkynnt um niðurfellingu málsins og vakin athygli á rétti hans til að bera ákvörðun um niðurfellingu undir ríkissaksóknara innan mánaðar, sbr. 2. mgr. 114. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Þann 26. október 2004 barst ríkssaksóknara bréf frá kæranda og gaf embættið í kjölfarið fyrirmæli um saksókn í málinu, sem leiddi til útgáfu ákæru á hendur X, Y og Z. Fallist var á það með héraðsdómara að þegar ríkissaksóknara barst kæran hafi verið liðinn sá mánaðar frestur sem mælt er fyrir um í 2. mgr. 114. gr. laga nr. 19/1991 og því hafi ríkissaksóknara ekki verið rétt að hlutast til um útgáfu ákæru eins og gert var. Málinu var því að vísað frá héraðsdómi.

E var handtekin vegna rökstudds gruns um aðild að fíkniefnainnflutningi með skipinu B. Fannst mikið magn fíkniefna í bifreið sem E var farþegi í og ekið var frá skipshlið. Voru því uppfyllt skilyrði 1. mgr. 97. gr. laga nr. 1991 til handtöku E. Einnig var talið að fullnægt hefði verið skilyrðum a-liðar 1. mgr. 103. gr. sömu laga til að úrskurða E í gæsluvarðhald. Með hliðsjón af málsatvikum, rannsóknargögnum og skýringum var talið að yfirheyrslum hefði verið unnt að ljúka fyrr en gert var og að gæsluvarðhald í sjö daga hefði fullnægt rannsóknarþörfum. Með því að gæsluvarðhaldstími umfram það hafði ekki verið réttlættur var E talin eiga rétt á miskabótum með vísan til 176. gr., sbr. 1. mgr. 175. gr. laga nr. 19/1991. Gögn málsins studdu ekki fullyrðingu E um að líkamsleit, sem gerð var á henni, hefði farið fram gegn andmælum hennar. Voru því ekki skilyrði til að taka bótakröfu E til greina að þessu leyti. Þá var og hafnað bótakröfu E vegna atvinnutjóns, þar sem sú krafa var ekki studd nægilegum gögnum.

Ó hélt því fram að hann hefði gert lánssamning við P og hefði hún tekið að sér að endurgreiða honum tilgreinda fjárhæð. P neitaði að hafa fengið fé að láni hjá Ó og kvaðst ekki hafa undirritað umræddan lánssamning. Ekki lá fyrir frumrit lánssamningsins, sem var á thailensku, heldur einungis ljósrit hans og þýðingar á ensku og íslensku. Var talið að skjalið væri verulegum annmörkum háð sem lánssamningur, auk þess sem það færi í bága við 1. mgr. 13. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að skjalið væri ekki lagt fram í frumriti. Fyrir lá yfirlýsing meintra votta skjalsins þess efnis að þeir hefðu hvorki séð né undirritað lánssamninginn og var yfirlýsingin staðfest með áritun staðbundinna yfirvalda í Thailandi. Var ekki talið að Ó hefði, gegn eindregnum andmælum P, tekist að sanna að hann hefði lánað henni umrædda fjármuni. Var niðurstaða héraðsdóms um að sýkna P af kröfum Ó staðfest.

G var handtekinn af lögreglunni í Árnessýslu í Kömbum við Hellisheiði að morgni 2. desember 1996 og færður á lögreglustöð á Selfossi, en látinn laus tæplega þremur tímum síðar eftir að tekin hafði verið af honum skýrsla. Krafðist G bóta úr hendi Í þar sem handtaka hans hefði verið ólögmæt. Nægilega þótti komið fram, að G hefði haft í frammi ýmis konar hótanir í tengslum við fyrirhugaða brottför fyrrverandi eiginkonu sinnar og dóttur af landinu, sem meðal annars miðuðu að því að koma í veg fyrir förina. Var talið, að slíkar hótanir gætu varðað við 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá hafði G borið fyrir dómi að hann hefði tjáð lögreglumönnunum sem stöðvuðu för hans, að hann væri að fara til Keflavíkur til þess að reyna að láta dóttur sína sjá sig og ná henni út af flugvellinum á meðan flugvélin færi í loftið, en atferli sem þetta hefði getað bakað G refsiábyrgð samkvæmt 193. gr. almennra hegningarlaga. Þegar litið var til þess hvernig málið bar að höndum lögregluyfirvalda og hvað fyrir þeim lá, þótti verða að telja, að þau hefðu haft réttmæta ástæðu til að óttast að G hefði í huga að fylgja eftir hótunum um refsivert athæfi í tengslum við brottför mæðgnanna. Hefði því með rökum mátt telja nauðsynlegt að handtaka hann umræddan morgun til að koma í veg fyrir að hann fremdi afbrot, sbr. 1. mgr. 97. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, en gögn málsins þóttu engar vísbendingar veita um að handtakan hefði verið framkvæmd á óþarflega hættulegan, særandi eða móðgandi hátt. Voru því ekki talin uppfyllt skilyrði 176. gr. laga nr. 19/1991 til greiðslu bóta vegna handtöku G og var Í því sýknað af bótakröfu G.