Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

6 dómar fundust

Lykilorð: Barnasáttmáli Sameinuðu þjóðanna

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 27. nóvember 2024

E-382/2024

A (Grímur Már Þórólfsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Þorvaldur Hauksson lögmaður)

Hafnað var kröfu stefnanda um bætur á grundvelli 2. mgr. 248. gr. laga nr. 88/2008 þar sem hann var talinn hafa valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisti kröfu sína á. Stefnandi var á hinn bóginn talinn eiga rétta til miskabóta á grundvelli b-liðar 26. gr. laga nr. 50/1993 vegna framkvæmda lögreglu við handtöku, í ljósi ungs aldurs stefnanda.

Landsréttur birt 31. janúar 2023

775/2022

A (Hildur Sólveig Pétursdóttir lögmaður) gegn B (Leifur Runólfsson lögmaður)

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem B var heimilað að fá syni málsaðila tekna úr umráðum A og afhenta sér með beinni aðfarargerð.

Landsréttur birt 31. júlí 2020

411/2020

A (Þyrí Halla Steingrímsdóttir lögmaður) gegn B (Þórdís Bjarnadóttir lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að börn hans og A yrðu tekin úr umráðum A og fengin honum með beinni aðfarargerð. Í úrskurði Landsréttar kom fram að börnunum væri haldið hér á landi á ólögmætan hátt af A í skilningi 11. gr. laga nr. 160/1995 um viðurkenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna, afhendingu brottnuminna barna o.fl. A bar því meðal annars við að 2. og 3. töluliður 12. gr. sömu laga stæðu því í vegi að krafa B yrði tekin til greina. Í niðurstöðu Landsréttar kom fram að fallist væri á niðurstöðu héraðsdóms um að ekki lægi fyrir alvarleg hætta á því að það myndi skaða börnin andlega eða líkamlega eða koma þeim á annan hátt í óbærilega stöðu ef fallist yrði á kröfu B í málinu og því væru skilyrði 2. töluliðar 12. gr. laganna ekki uppfyllt. Þá voru rakin markmið Haagsamningsins, sem lög nr. 160/1995 byggðu á, og tekið fram að A hefði ítrekað farið gegn þeim og þannig staðið með ólögmætum hætti í vegi fyrir því að B gæti rækt forsjárskyldur sínar gagnvart börnum sínum. Þrátt fyrir það væri það mat réttarins að eindregin afstaða eldri drengsins, sem hefði ítrekað komið fram að hans hálfu og yrði ekki skilin á annan veg en að hann væri andvígur því að vera afhentur B, vægi það þungt að rétt þætti í ljósi aðstæðna að beita heimild 3. töluliðar 12. gr. laga nr. 160/1995 og 2. mgr. 13. Haagsamningsins til að synja um afhendingu barns. Þar sem málatilbúnaður B hefði lotið að því að aðfarargerðin tæki sameiginlega til beggja barnanna og ekkert lægi fyrir um það hvort vilji hans stæði til þess að hún tæki aðeins til yngra barnsins, auk þess sem sú niðurstaða leiddi óhjákvæmilega til aðskilnaðar barnanna sem almennt teldist óæskilegur, var því synjað að hin umbeðna aðfarargerð færi fram.

Landsréttur birt 20. desember 2019

187/2019

A (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður, Sigrún Ingibjörg Gísladóttir lögmaður, 4. prófmál) gegn Þjóðskrá Íslands (Einar Karl Hallvarðsson lögmaður)
Málaflokkur: Barnaréttur

A krafðist þess að skráning Þ á A í þjóðskrá með lögheimili ótilgreint í Evrópu yrði ógilt og að viðurkennt yrði með dómi að lögheimili hennar yrði skráð sem nánar tilgreint heimilisfang þar sem hún hefði fasta búsetu. Í málinu deildu aðilar um hvernig skýra bæri 1. mgr. 8. gr. þágildandi laga nr. 21/1990 um lögheimili. Skráning lögheimilis A sem ótilgreint í Evrópu byggðist á 1. málslið 1. mgr. 8. gr. laga nr. 21/1990, en samkvæmt ákvæðinu átti barn, 17 ára eða yngra, sama lögheimili og foreldrar þess ef þeir byggju saman. Óumdeilt var að A, sem var yngri en 17 ára, bjó hjá báðum foreldrum sínum. Af hálfu A var því hins vegar haldið fram að þar sem A hefði fæðst á Íslandi og búið hérlendis alla ævi ætti lögheimili hennar ekki að ráðast af lögheimili foreldra hennar, þar sem A hefði aldrei búið þar. Byggði A á því að skrá hefði átt lögheimili hennar í þjóðskrá á þeim stað þar sem hún hefði fasta búsetu, sbr. niðurlagsákvæði 1. mgr. 8. gr. og 1. gr. laga nr. 21/1990. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvæði 8. gr. laga nr. 21/1990 væri sérregla um lögheimili barna sem gengi framar almennri reglu 1. gr. laganna. Með hliðsjón af skýru orðalagi 1. málsliðar 1. mgr. 8. gr. laganna var ekki fallist á að skýra niðurlag 1. mgr. 8. gr. með þeim hætti að barn sem fætt væri hér á landi og byggi í raun með báðum foreldrum sínum, teldist búa hjá hvorugu foreldra sinna í skilningi ákvæðisins af þeirri ástæðu einni að þeir hefðu lögheimili í öðru landi og skorti heimild til lögheimilisskráningar hér. Í dómi Landsréttar var fallist á með A að ákvörðun um skráningu Þ á A í þjóðskrá hafi falið í sér stjórnvaldsákvörðun. Talið var að sú ákvörðun hefði verið í samræmi við þau lög sem um skráninguna giltu og að efni hennar og málsmeðferð hefði ekki verið haldið neinum ágöllum sem varðað gætu ógildingu hennar. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu Þ því staðfest.

Hæstiréttur birt 29. nóvember 2017

703/2017

Málaflokkur: Barnaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu M um að lögheimili sonar hans og K yrði skráð til bráðabirgða hjá honum var hafnað en kveðið var á um nánar tiltekinn umgengnisrétt hans og drengsins til bráðabirgða. Fyrir Hæstarétti krafðist M þess að hinn kærði úrskurður yrði ómerktur og var krafa hans meðal annars reist á því að meðferð málsins fyrir héraðsdómi hefði verið ólögmæt. Virt hefðu verið að vettugi lögbundin réttindi drengsins þar sem honum hefði ekki verið gefinn kostur á að tjá sig við meðferð málsins. Hæstiréttur vísaði til ákvæða í barnalögum nr. 76/2003 og samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins, sbr. lög nr. 19/2013. Samkvæmt þeim réttarheimildum væri lögskylt að leita eftir afstöðu barns og taka réttmætt tillit til hennar, þegar fyrir stjórnvöldum og dómstólum væru rekin mál sem vörðuðu hagsmuni barns, og væri það meginregla. Aðeins í undantekningartilvikum væri heimilt að víkja frá meginreglunni ef slíkt gæti haft skaðleg áhrif á hagsmuni barns eða væri þýðingarlaust fyrir úrslit máls. Þar sem gögn málsins báru ekki með sér að svo væri, hafi héraðsdómara borið að leita eftir afstöðu sonar aðilanna áður en hann réði til lykta ágreiningi þeirra, en gerði ekki. Að þessu virtu var úrskurður héraðsdóms felldur úr gildi og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og uppkvaðningar úrskurðar að nýju.

Hæstiréttur birt 30. ágúst 2017

479/2017

Málaflokkur: Barnaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu M um að dóttir hans og K yrði tekin úr umráðum K og afhent M með beinni aðfarargerð á grundvelli laga nr. 160/1995 um viðurkenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna, afhendingu brottnuminna barna o.fl. Hæstiréttur staðfesti þá niðurstöðu héraðsdóms að brottflutningur stúlkunnar til Íslands hefði verið ólögmætur í skilningi 11. gr. laga nr. 160/1995. Þar sem nokkuð á annað ár leið frá hinum ólögmæta brottflutningi og þar til aðfararbeiðni barst héraðsdómi, þyrfti hins vegar að taka afstöðu til þess hvort stúlkan hefði aðlagast aðstæðum hér á landi og hvort það þjónaði hagsmunum hennar að synja kröfu M á grundvelli 1. töluliðar 12. gr. laga nr. 160/1995. Í niðurstöðu sinni vísaði Hæstiréttur til þess að samkvæmt matsgerð dómkvadds matsmanns hefði stúlkan aðlagast prýðilega aðstæðum hér á landi, náð góðu valdi á íslenskri tungu, gengið í íslenskan skóla og eignast hér vini. Þá virtist hún hafa myndað tiltölulega náin tengsl við stjúpföður sinn og fjölskyldu hans. Hins vegar virtust tengsl stúlkunnar við búseturíki M vera takmörkuð ef frá væri talið að M og fjölskylda hans byggju þar. Taldi Hæstiréttur að þegar horft væri til alls þessa yrði fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að synja kröfu M um að fá stúlkuna afhenta með vísan til 1. töluliðar 12. gr. laga nr. 160/1995. Var hinn kærði úrskurður samkvæmt því staðfestur.