A krafðist bóta vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi árið 2012. Ágreiningur í málinu laut að því hvort A hafi sem farþegi í bifreiðinni sýnt af sér háttsemi sem mætti jafna til stórkostlegs gáleysis í skilningi 2. mgr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, nú 4. mgr. 4. gr. laga nr. 30/2019 um ökutækjatryggingar, svo að réttlætanlegt hafi verið að lækka bætur honum til handa úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar hjá stefnda. Í dómi Landsréttar var rakið að í blóðsýni ökumanns bifreiðarinnar sem tekið var fljótlega eftir atvikið hafi vínandamagn mælst 1,66 ‰. Með hliðsjón af því háa mæligildi hafi A ekki getað dulist að ökumaðurinn gæti ekki stjórnað bifreiðinni örugglega og að hann væri óhæfur til aksturs. Með því að taka sér far með bifreiðinni eins og ástatt var um ökumanninn hafi A sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og bæri því að hluta til sjálfur ábyrgð á því tjóni sem hann varð fyrir við slysið. Ekkert lægi fyrir í málinu sem styddi síðbúna frásögn ökumanns bifreiðarinnar um að hann hefði neytt áfengis eftir að akstri lauk. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans staðfest um að A bæri 2/3 hluta tjóns síns sjálfur.
Í málinu var deilt um hvort sjúkrakostnaður samkvæmt 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 væri að fullu upp gerður vegna tveggja umferðarslysa sem A lenti í. Ekki var deilt um bótaskyldu V hf. og B sf. sem höfðu þegar greitt A bætur á grundvelli matsgerðar. Ágreiningur aðila laut að því hvort V hf. og B sf. bæri jafnframt að bæta A kostnað vegna heilsunudds sem hún hefði sótt á nánar tilgreindu tímabili í kjölfar slysanna. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að heimilislæknir A hefði ráðlagt henni nudd vegna einkenna hennar samhliða sjúkraþjálfun. Mati heimilislæknisins á gagnsemi slíkrar meðferðar fyrir A vegna afleiðinga umferðarslysanna hefði ekki verið hnekkt. Þá væri um að ræða meðferð sem hafi verið afmörkuð í tíma og hefði þegar verið greidd að fullu af A. Yrði að meta það bæði nauðsynlegt og eðlilegt af hennar hálfu að hafa reynt þá meðferð sem heimilislæknir hennar lagði til og stofna þannig til þess kostnaðar sem hún krefði V hf. og B sf. um í málinu. Taldi Landsréttur að skilyrðum fyrir því að hinn umdeildi kostnaður yrði bættur sem sjúkrakostnaður væri fullnægt. Engu breytti þótt kostnaðurinn hefði að hluta til fallið til eftir batahvörf. Var krafa A því tekin til greina.
Í málinu er ekki deilt um bótaskyldu vegna umrædds umferðarslyss og gengið var frá greiðslum vegna líkamstjóns, heldur er aðeins deilt um þá afstöðu stefnda VÍS að hafna greiðslu sjúkrakostnaðar vegna meðferðar sem stefnandi var í hjá kírópraktor í kjölfar slyssins, frá júlí 2018 fram í apríl 2019. VÍS byggði á því í málinu að kostnaður vegna meðferðar hjá kírópraktor félli ekki undir sjúkrakostnað og byggir í meginatriðum á því að skilyrði 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 séu ekki uppfyllt og að stefnandi hafi ekki sinnt tjónstakmörkunarskyldu sinni, sem sé grundvallarregla í skaðabóta- og vátryggingarétti. Fallist var á kröfur stefnanda þar sem í málinu liggur fyrir að heimilislæknir stefnanda vísaði honum til kírópraktors 11. júní 2018. Í vottorði læknis kemur fram að stefnandi hafi verið í meðferð hjá sjúkraþjálfara undanfarna mánuði vegna áverka sem hann hafði orðið fyrir í umferðarslysi 17. janúar 2018: „Þrálát óþægindi neðst í baki og hefur honum vegna þess verið ráðlagt að leita til kírópraktors.” Talið er að það hafi verið læknisfræðilega ígrunduð ákvörðun af heimilislækni tjónþola að vísa honum í meðferð, engin önnur gögn eru í málinu sem segja að slíkt sé ekki læknisfræðilega réttmæt ákvörðun.
Hafnað var kröfu stefnanda um greiðslu fyrir læknisvottorð, þar sem fyrirvari lögmanns stefnanda við bótauppgjör tók ekki til kostnaðar vegna þess.
Líkamstjón. Skaðabætur. Endurupptaka bótaákvörðunar. A höfðaði mál gegn S hf. og B á grundvelli 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 til heimtu frekari bóta vegna afleiðinga líkamstjóns sem hann hlaut í umferðarslysi árið 2005. Fyrir lá að S hf. greiddi A bætur árið 2007 í samræmi við álit tveggja lækna en A reisti kröfu sína um endurupptöku uppgjörsins á niðurstöðu yfirmatsgerðar frá árinu 2014. S hf. og B andmæltu því ekki að síðara skilyrði 11. gr. skaðabótalaga um verulega hækkun miskastigs og varanlegrar örorku væri fullnægt en mómæltu að A hefði axlað sönnunarbyrði fyrir því að þær breytingar hefðu verið ófyrirsjáanlegar eins og áskilið væri í ákvæðinu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að beiðni um nýtt mat á afleiðingum líkamstjóns í framangreindu skyni ætti að réttu lagi að lúta að því að metnar væru eingöngu þær breytingar sem orðið hefðu á heilsufari tjónþola frá því að fyrra mat var gert og hvort þær breytingar hefðu verið ófyrirsjáanlegar eða ekki. Nýtt mat ætti almennt ekki að fela í sér nýtt heildarmat á þeim varanlegu afleiðingum sem tjónþoli hlaut við slysi. Vísað var til þess að yfirmatsmenn hefðu ekki getið þess í matsgerð sinni hvort sú verulega breyting á heilsufari A, sem þar væri kveðið á um, hefði verið ófyrirsjáanleg eða ekki. Þá hefðu þeir ekki heldur verið spurðir um það þegar þeir komu fyrir dóm til skýrslugjafar. Að þessu gættu var talið að A hefði ekki tekist að færa sönnur fyrir því að skilyrðum endurupptöku skaðabótaákvörðunar samkvæmt 11. gr. skaðabótalaga væri fullnægt. Voru S hf. og B sýknuð af kröfu A.
Skaðabótamál. Endurupptaka.
Líkamstjón, kostnaður vegna matsgerðar
Einar Ólason gegn
Vátryggingafélagi Íslands hf
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um greiðslu skaðabóta á grundvelli fyrningar.
S krafðist skaðabóta úr hendi J og V vegna tjóns sem hún taldi sig hafa orðið fyrir í umferðarslysi og laut deila aðila einkum að því hvort S hefði orðið fyrir því líkamstjóni í slysinu. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að ekki yrði talið að máli skipti fyrir sönnunarfærsluna að S hefði ekki lagt fram haldbær gögn um heilsufar sitt fyrir slysið. Í niðurstöðu Hæstaréttar segir að það sé á forræði dómstóla að leggja mat á sönnunarfærslu málsaðila er lúta að staðreyndum sem um er deilt, meðal annars hvert sönnunargildi matsgerðir dómkvaddra manna hafi sbr. 2. mgr. 66. laga nr. 91/1991. Í héraði hefði málið verið dæmt af embættisdómara og tveimur sérfróðum meðdómendum og þar væri að finna ítarlegan rökstuðning fyrir þeirri niðurstöðu að S hefði ekki tekist sönnun um orsakatengsl. Var héraðsdómur staðfestur um sýknu J og V.
Í málinu deildu aðilar um hvort gera ætti upp bætur fyrir varanlega örorku hans á grundvelli lágmarkslauna samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, eða hvort árslaun skyldu metin sérstaklega þar sem óvenjulegar aðstæður væru fyrir hendi, sbr. 2. mgr. 7. gr. laganna. Talið var að stefnandi hefði verið kominn það langt á veg í námi, að réttasti mælikvarðinn á líklegar framtíðartekjur stefnanda á slysdegi væri meðallaun bifvélavirkja. Var því fallist á kröfu stefnanda.
J höfðaði mál gegn V hf. og T ehf. og krafðist viðurkenningar á rétti sínum til tryggingarbóta úr slysatryggingu ökumanns samkvæmt 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Í málinu héldu V hf. og T ehf. því fram að J hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að skipta um akrein án nægilegrar aðgæslu er slysið varð auk þess sem hann hefði ekið of hratt. Vegna þessa ætti J að bera helming tjónsins sjálfur en máli sínu til stuðnings lögðu þau fram skýrslu sérfræðings um rannsókn á ökuhraða bifreiðarinnar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að J hefði mótmælt sönnunargildi skýrslunnar innan tímamarka 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991. Þar sem V hf. og T ehf. höfðu ekki aflað matsgerðar í málinu samkvæmt IX. kafla laga nr. 91/1991 yrði ekki byggt á umræddri sérfræðiskýrslu við úrlausn málsins sem V hf. og T ehf. höfðu aflað einhliða og án þess að J hefði getað átt þess kost að gæta hagsmuna sinna og koma sjónarmiðum sínum á framfæri við gerð hennar. Þar sem V hf. og T ehf. hefði ekki tekist að færa sönnur á staðhæfingar sínar með öðrum sönnunargögnum var viðurkenningarkrafa J tekin til greina.
Stefndu voru sýknaðir af kröfum stefnanda um viðurkenningu á bótaábyrgð vegna vinnuslyss hans.
Stefnandi krafði stefndu um greiðslu skaðabóta vegna umferðarslyss. Voru stefndu sýknuð á þeim forsendum að ekki væri sýnt fram á að orsakatengsl væru milli heilsubrests stefnanda og slyssins.
Stefndu voru sýknuð af kröfu stefnanda um bætur vegna umferðarslyss þar sem bótakrafa stefnanda var fyrnd samkvæmt 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987.
Ó slasaðist í umferðarslysi í janúar 2002 með þeim afleiðingum að hún hlaut 20% varanlega örorku. Aðila greindi á um hvort miða skyldi bætur fyrir varanlega örorku við lágmarkslaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 eða meta árslaun sérstaklega samkvæmt 2. mgr. sömu greinar. Tekið var fram að í nánar tilgreindum dómum Hæstaréttar hefði því verið slegið föstu að þegar tjónþoli er við nám þegar slys ber að höndum, en ekki kominn svo langt á veg að námslok séu fyrirsjáanleg, eigi regla 3. mgr. 7. gr. um lágmarkslaun við. Vísað var til þess að Ó hefði verið 26 ára á slysdegi og lokið 39 einingum af 120 í hjúkrunarfræði eða tæplega þriðjungi námsins. Þótt hún hefði á þessum tíma fengist við störf á þeim vettvangi, sem nám hennar stefndi að, voru aðstæður hennar taldar sambærilegar þeim sem fyrir hendi voru í framangreindum dómsmálum. Með hliðsjón af því var talið að við uppgjör á tjóni Ó skyldi fara eftir 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Þar sem Á og V höfðu þegar greitt Ó bætur samkvæmt því var krafa þeirra um sýknu tekin til greina.
Hjartavernd hafði keypt segulómtæki af H hf. Tækið var flutt til Reykjavíkur á vöruflutningabifreið sem HG hafði umráð yfir og notaði við atvinnurekstur sinn. Er segulómtækið var híft af bifreiðinni, með krana hennar og annarrar vörubifreiðar, féll það á jörðina úr nokkurra metra hæð og eyðilagðist, þar sem bretti er tækið var á gaf sig vegna þunga þess. T, vátryggingafélag H hf., greiddi H hf. bætur vegna tjónsins. T taldi tjónið verða rakið til notkunar fyrrnefnds ökutækis HG og hann bæri, sem umráðamaður þess, ábyrgð á grundvelli sérreglu 1. mgr. 88. gr. umferðarlaga, en SA, sem ábyrgðartryggði ökutækið, bæri ábyrgð samkvæmt 1. mgr. 91. gr. og 1. mgr. 95. gr. laganna. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að í fyrri dómum réttarins, þar sem reynt hafði á gildissvið umræddrar bótaábyrgðarreglu umferðarlaga, hafi það verið lagt til grundvallar að lestun og losun vörubifreiða væri þáttur í notkun þeirra. Þegar litið væri til málsatvika allra, einkum þess að hífa átti tækið alllanga leið af palli bifreiðarinnar með tveimur öflugum krönum sem hvor um sig hefði dugað til losunar bifreiðarinnar, yrði ekki talið að sú sérstaka aðferð sem var viðhöfð við flutning tækisins við húsnæði Hjartaverndar yrði felld undir sérreglu 1. mgr. 88. gr. umferðarlaga, sbr. 1. mgr. 90. gr. laganna. Voru SA og HG sýknuð af kröfu T.
S lenti í umferðarslysi 2. júlí 1992. Gerði hún ekki kröfu á hendur L og SA hf. um bætur vegna líkamstjóns, sem hún taldi sig hafa orðið fyrir við slysið, fyrr en 21. mars 2002 og var mál þetta þingfest 27. júní sama ár. Fyrir lá örorkumat tveggja lækna sem töldu að tímabært hefði verið að meta örorku S á hefðbundnum tíma, einu til þremur árum eftir slysið. Byrjaði fjögurra ára fyrningarfrestur samkvæmt 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 því að líða í árslok 1995 og var krafan því fyrnd þegar málið var höfðað.