Dómstólaleit

Þ var sakfelld fyrir brot gegn 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og ýmsum ákvæðum umferðarlaga nr. 50/1987 með því hafa ekið bifreið í hálku og krapi án þess að gæta nægilegrar aðgæslu, of hratt miðað við aðstæður í afturdrifi og á slitnum hjólbörðum sem hvoru tveggja hafði slæm áhrif á aksturseiginleika bifreiðarinnar. Missti Þ stjórn á bifreiðinni og fór hún yfir á rangan vegarhelming með þeim afleiðingum að hún lenti á tveimur bifreiðum og slösuðust ökumaður og farþegi í þeim. Var refsing Þ ákveðin fangelsi í 30 daga en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Var hún auk þess svipt ökurétti í þrjá mánuði. Þá var S sakfelldur fyrir brot gegn 59. gr. laga nr. 50/1987 fyrir að hafa sem skráður eigandi bifreiðarinnar ekki gætt þess að bifreiðin væri í lögmæltu ástandi. Var S gert að greiða 20.000 króna sekt í ríkissjóð.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að frestað yrði framkvæmd ökuréttarsviptingar sem henni hafði verið gerð. Þar sem heimild brast til kæru úrskurðarins var málinu vísað frá Hæstarétti.

A höfðaði mál á hendur B, T hf. og S hf. til viðurkenningar á bótaskyldu þeirra vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi í júlí 2008. Laut ágreiningur aðila að því hvort að A hefði umrætt sinn sýnt af sér stórfellt gáleysi sem leiða ætti til þess að hann skyldi bera tjón sitt sjálfur að öllu leyti eða hluta, en einkum var deilt um hraða bifreiðar hans. Í dómi héraðsdóms kom fram að ekki yrði byggt á niðurstöðum rannsóknar og útreikninga sérfræðinga um ökuhraða A, sem kvæðu á um að hann hefði verið á að minnsta kosti 67 km hraða á klukkustund. Þess í stað yrði að miða við framburð A í sakamáli gegn honum vegna umrætt umferðarslys, um afstöðu bifreiðar hans og B þegar óhappið varð, en sá framburður leiddi til þess að A hefði ekið ívið hraðar en B, sem sakfelldur hefði verið fyrir að aka á 86 km hraða á klukkustund. Hámarkshraði á þeim stað sem atvik gerðust væri 50 km á klukkustund. Yrði því að telja að meginorsök þess að A missti stjórn á bifreiðinni væri hraðaakstur hans sjálfs og aðgæsluleysi við aðstæður á vettvangi. Var A gert að bera tjón sitt sjálfur að öllu leyti. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með hliðsjón af atvikum málsins og skýrslur A og B fyrir dómi í sakamálunum tveimur yrði hvorki dregin sú eindregna ályktun að bifreiðirnar hefðu verið samsíða um nánar tilgreinda fjarlægð áður en slysið varð, né að þær hefðu verið á sama hraða við slysið. Væri því nægilega leitt í ljós að bifreið A hefði að minnsta kosti verið ekið á 67 km hraða á klukkustund er slysið varð. Þá yrði talið að aksturslag B hefði verið meginorsök þess að A missti stjórn á bifreiðinni og varð fyrir líkamstjóni. Á hinn bóginn yrði að líta til þess að bifreið A hefði ekki verið í notkunarhæfu ástandi, á of miklu hraða á fjölfarinni umferðargötu í þéttbýli, á blautum vegi um nótt og í rigningu og í námunda við gatnamót og gangbraut. Hefði hann því sýnt af sér stórfellt gáleysi við aksturinn. Að öllu framangreindu virtu var talið að B og T hf. væru bótaskyld að 2/3 hlutum vegna líkamstjóns A, en að hann skyldi bera sjálfur 1/3 hluta tjóns síns.

G var sakfelldur fyrir manndráp af gáleysi og umferðarlagabrot með því að hafa ekið vörubifreið með vélavagn, án nægilegrar aðgæslu, en vagninn hentaði ekki til flutninga á þeim farmi sem hann flutti og var að auki bremsulítill eða bremsulaus, á mismunandi stórum dekkjum sem voru með mismunandi loftþrýstingi og hlaðinn 12,1 tonni af steinrörum. Leiddi þetta til þess að vagninn leitaði of mikið til vinstri yfir miðlínu vegarins sem ekinn var með þeim afleiðingum að hann lenti á flutningabifreið sem kom á móti og losnaði við það farmurinn af vagninum og fór að hluta inn í ökumannshús flutningabifreiðarinnar þar sem hann lenti á ökumanni hennar sem hlaut við það svo mikla áverka að hann lést nær samstundis. Þá var E sakfelldur fyrir hlutdeild í broti G með því að hafa, sem eigandi og stjórnandi fyrirtækis þess sem átti vagninn, ekki gengið úr skugga um hvernig dekk hefðu verið undir vagninum, en honum hefði verið kunnugt um að ekki hefðu öll dekk vagnsins verið af sömu stærð. Auk tilgreindra ákvæða umferðarlaga og reglugerðar nr. 671/2008 var háttsemi G talin varða við 215. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en háttsemi E við það ákvæði, sbr. 22. gr. laganna. Við ákvörðun refsingar var m.a. litið til þess að hvorki G né E hefði áður verið gerð refsing, G hefði haft hugann mjög við farminn allt fram að slysinu og hefðu hvorki G né E reynt að breiða yfir þátt sinn í málinu. Var refsing G ákveðin fangelsi í 4 mánuði og E fangelsi í 2 mánuði, en í báðum tilvikum var fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í 2 ár. Þá var G sviptur ökurétti í 6 mánuði.

Viðurkennd var óskipt bótaskylda A og V hf. vegna umferðarslyss er leiddi til andláts föður E. Var E látinn bera helming tjóns síns sjálfur þar sem faðir hans hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn, er hann ók bifhjóli sínu á ofsahraða í þéttbýli og var þannig meðvaldur að slysinu.

E var ákærður fyrir brot gegn 2. mgr. 27. gr. reglugerðar nr. 78/1997 um skráningu ökutækja með því að hafa látið festa spjald fyrir ofan skráningarmerki bifreiðar sem hann hafði umráð yfir. Spjaldið var ekki talið gert úr garði eins og skráningarmerki bifreiðar og nokkurt bil var á milli spjaldsins og merkisins. Ekki var talin slík hætta á að yfirvöld eða almenningur gæti villst á spjaldinu og skráningarmerki bifreiðarinnar að efni væru til að sakfella E. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu E staðfest.