Leita í öllum dómstólum...
Niðurstöður
5 dómar fundust
Lagagrein: 57. gr. laga nr. 45/1998 — Sveitarstjórnarlög
A höfðaði mál gegn sveitarfélaginu B og krafðist ógildingar á áminningu sem skólastjóri grunnskóla í sveitarfélaginu veitti henni í aðdraganda uppsagnar hennar úr starfi. Þá krafðist A einnig skaða- og miskabóta vegna ætlaðs tjóns sem hún varð fyrir vegna áminningarinnar og uppsagnarinnar sem síðar kom til. Í dómi Landsréttar var rakið að bótakröfur áfrýjanda hvíldu meðal annars á þeirri grunnröksemd að áminningin hafi verið ólögmæt. Úr þeim yrði ekki leyst án þess að tekin yrði afstaða til þeirrar röksemdar. Áfrýjandi hafi á hinn bóginn ekki sýnt fram á að hún hefði af því hagsmuni að lögum að jafnframt þessu yrði áminningin ógilt með dómi. Var kröfu hennar þar um því vísað frá dómi án kröfu. Þá var rakið að áfrýjandi hefði verið áminnt fyrir ámælisverða háttsemi á kennarafundi. Henni hafi síðan verið sagt upp störfum í kjölfar þess að eftir hana birtist í tímariti grein sem skólastjóri taldi fela í sér grófar ásakanir á hendur samstarfsmönnum hennar. Að því er varðaði háttsemi áfrýjanda á kennarafundinum, þá hafi verið um lokaðan fund starfsmanna að ræða. Slíkir fundir væru mikilvægur vettvangur til umræðu um starfsemi skólans og óhjákvæmilegt væri að játa þátttakendum á þeim mjög rúmt frelsi til tjáningar sem ekki yrðu gerðar sömu kröfur til og tjáningar á opinberum vettvangi. Þau ummæli sem áfrýjandi hefði haft uppi á fundinum hefðu yfirbragð gildisdóma og með hliðsjón af 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar og samsvarandi ákvæðis mannréttindasáttmála Evrópu hafi tjáningin ekki verið slík að nauðsynlegt hafi verið að áminna áfrýjanda vegna ummæla sinna og það á grundvelli almennra ákvæða í kjarasamningi. Þá var talið að ákvörðun um áminninguna hafi farið í bága við 12. gr. stjórnsýslulaga um meðalhóf. Hið sama var talið gilda um uppsögn áfrýjanda vegna greinarskrifa hennar. Enn fremur hefði skólastjóri grunnskólans verið vanhæf í skilningi 6. töluliðar 1. mgr. 3. gr. stjórnsýslulaga til töku ákvörðunar um uppsögn áfrýjanda. Ákvarðanir um áminningu og uppsögn hafi því verið ólögmætar. Fallist var á kröfu áfrýjanda um greiðslu miskabóta sem ákveðnar voru 1.000.000 króna. Skaðabótakröfu áfrýjanda var á hinn bóginn vísað frá héraðsdómi vegna vanreifunar.
Ágreiningur aðila laut að því hvort A hefði með lögmætum hætti sagt S upp störfum sem grunnskólakennari vegna ummæla um samkynhneigð sem hann lét falla á vefmiðli. Með vísan til 1. mgr. 57. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 138/2011 réðust réttindi og skyldur S í starfi af ákvæðum kjarasamnings, sem hafði verið í gildi þegar S var veitt áminning í febrúar 2012 og síðar sagt upp störfum í júlí sama ár. Litið var svo á að ákvæði kjarasamningsins um heimildir vinnuveitanda til að áminna starfsmann og segja upp ráðningarsamningi vegna ávirðinga, sem ekki gæfu þó tilefni til fyrirvaralausrar brottvikningar, væru bundnar við atriði sem sneru að framferði starfsmannsins í starfi. Þau ákvæði kjarasamningsins um skyldur starfsmanns, sem gætu að nokkru tekið til háttsemi hans utan starfs, væru á hinn bóginn ekki tengdar við heimildir vinnuveitanda til áminningar eða uppsagnar. Talið var að gæta yrði að því að A væri sem stjórnvald bundinn af þeirri meginreglu að lagaheimildar væri þörf fyrir gerðum hans. A hefði beitt áminningu og uppsögn til að bregðast við ummælum sem S hafði látið falla opinberlega utan starfs síns og án tengsla við það. A hefði því vegna ákvæða 2. og 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar þurft ótvíræða stoð fyrir slíkum viðbrögðum í kjarasamningnum. Þar sem að slík stoð hefði ekki verið fyrir hendi var uppsögn S talin ólögmæt.
Deilt var um uppsögn starfsmanns á leikskóla. Uppsögnin var ekki talin stjórnvaldsákvörðun og átti starfsmaðurinn ekki rétt til launa þar sem veikindaréttur hafði verið fullnýttur.
Jón Sævar Baldvinsson gegn
Sveitarfélaginu Ölfusi
Sveitarfélag dæmt til að greiða bætur vegna ólögmætrar uppsagnar.
Vagnstjóranum P var sagt upp störfum hjá SVR með þriggja mánaða uppsagnarfresti í ágúst 1997, en um starfskjör hans fór eftir ákvæðum kjarasamnings Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar (SR) við Reykjavíkurborg (R) og reglugerð um réttindi og skyldur starfsmanna R. Ekki var talið að P hefði verið opinber starfsmaður í skilningi þágildandi sveitarstjórnarlaga nr. 8/1986. Hins vegar var talið að forstöðumönnum SVR hefði borið að fara að reglum III. kafla stjórnsýslulaga nr. 37/1993 við ákvörðun um að segja P upp störfum og hefði ákvörðunin orðið að byggjast á málefnalegum sjónarmiðum. Í uppsagnarbréfi P var ekki getið ástæðna uppsagnarinnar, en að beiðni hans var gerð grein fyrir þeim í bréfi SVR í september 1997. Kom þar fram að ástæða uppsagnarinnar hefði verið sú að P hefði eitt sinn sleppt því að aka tæplega helming þeirrar leiðar, sem honum bar að aka og hefði hann ekki svarað kalli varðstjóra sem reyndi að hafa samband við hann. Þá var þess getið að í september 1996 hefði P fengið áminningu fyrir að virða ekki tímasetningar í akstri, auk þess sem hann hefði fengið tiltal vegna ýmissa atriða í starfi. Var P boðaður á fund forstjóra SVR, en áður en hann fékk fundarboðið hafði hann tilkynnt um veikindi. Var honum ekki gefinn kostur á öðrum fundi, heldur sent uppsagnarbréfið samdægurs. Talið var að með þessu hefði verið brotið gegn rannsóknarreglu 10. gr. og andmælarétti 13. gr. stjórnsýslulaga og hefði uppsögnin því verið ólögmæt. Var talið að SVR og R væru skaðabótaskyldir gagnvart P vegna þessa og var þeim gert að greiða honum bætur fyrir fjártjón við launamissi, en krafa hans um miskabætur var ekki tekin til greina.