Dómstólaleit

Kærður var úrskurður þar sem vísað var frá dómi máli L hf. á hendur annars vegar tveimur fyrrum bankastjórum, fjórum fyrrum bankaráðsmönnum og fyrrverandi forstöðumanni fjárstýringar bankans L hf. og hins vegar vátryggingarfélögum vegna ábyrgðartryggingar þeirra. Var málatilbúnaður L hf. reistur á því að áðurgreindir stjórnendur bankans hefðu bakað sér bótaskyldu með því að gefa fyrirmæli um eða samþykkja, með berum orðum eða þegjandi samþykki, greiðslur sem inntar hefðu verið af hendi af L hf. dagana 6. og 7. október 2008. Bar L hf. því við að þessi háttsemi ætti að leiða til skyldu allra áðurgreindra aðila ýmist til greiðslu skaðabóta eða vátryggingabóta. Fyrir Hæstarétti höfðu þrír þeirra, K, A og Þ, uppi frávísunarkröfur á grundvelli fjölþættra röksemda. Í dómi Hæstaréttar var meðal annars vísað til þess að við þingfestingu málsins hafði L hf. lagt fram skjöl um þær greiðslur sem um ræddi í málinu auk fjölmargra skjala sem væri ætlað að sanna að þær hafi bakað honum það tjón sem hann krefðist bóta fyrir í málinu. Talið var að ekki væri unnt að gera þá kröfu til L hf. að hann brygðist þegar í stefnu við hugsanlega vörnum stefndu, enda væri því ekkert til fyrirstöðu eftir lögum nr. 91/1991 um meðferð einkamála að L hf. gerði það með öflun frekari sönnunargagna undir rekstri málsins, þ. á m. með því að neyta úrræða IX. kafla laganna um öflun matsgerða sérfróðra manna. Þá var hvorki talið að efni væru til að vísa málinu frá héraðsdómi á þeirri forsendu að ætluð bótaskylda væri ekki enn til orðin, sbr. 1. mgr. 26. gr. laga nr. 91/1991, né heldur að 4. mgr. 94. gr. sömu laga stæði málshöfðun í vegi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

F höfðaði mál gegn J og B hf. og krafðist greiðslu vinnuréttindagjalda samkvæmt ákvæðum í kjarasamningum FÍ og LÍÚ vegna starfa J hjá ÚS ehf. og síðar B hf. Hæstiréttur féllst ekki á aðalkröfu J og B hf. um að málinu yrði vísað frá dómi en krafan var studd þeim rökum að efnisdómur hefði verið felldur um kröfuna í dómi Hæstaréttar í máli nr. 231/2008 og að annmarkar hefðu verið á héraðsdómsstefnu. Krafa F varðaði störf J sem skipstjóra hjá ÚS ehf. á tímabilinu frá 20. september 2004 til 8. júní 2006 annars vegar en hins vegar störf hans sem skipstjóri fyrir B hf. á tímabilinu frá 8. júní 2006 til 28. febrúar 2008. ÚS ehf. og B hf. sameinuðust 8. júní 2006. Á hvorugu þessara tímabila var J félagsmaður í F né öðru stéttarfélagi. Á meðan J starfaði fyrir ÚS ehf. stóð félagið utan samtaka vinnuveitenda. Vegna fyrra umræddra tímabila var talið að greiðsluskylda hvíldi hvorki á J né ÚS ehf., enda höfðu hvorugt þeirra verið aðilar að kjarasamningum FÍ og LÍÚ. Ekki var fallist á með F að samkvæmt 2. mgr. 6. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda hvíldi greiðsluskylda á atvinnurekendum sem stæðu utan kjarasamninga til að halda eftir iðgjaldi til stéttarfélags. Hefði ÚS ehf. því ekki verið skylt samkvæmt því lagaákvæði að greiða vinnuréttindagjald til F. Varðandi síðara tímabilið var J með sömu rökum sýknaður af kröfu F. Þar sem B hf. hafði þá verið í LÍÚ var talið að B hf. hefði borið að standa F skil á vinnuréttindagjaldi vegna starfa J samkvæmt kjarasamningi FÍ og LÍÚ og þá án tillits til þess hvort skylda til að greiða gjaldið hvíldi á J sjálfum. Var því fallist á kröfu F vegna greiðslu vinnuréttindagjalda fyrir tímabilið 8. júní 2006 til 28. febrúar 2008.

M krafðist þess að sá hluti úrskurðar héraðsdóms er laut að ákvörðun skattstjórans um álagningu tekjuskatts og útsvars á sóknaraðila vegna tekjuársins 2001 yrði felldur úr gildi. Tekið var fram að tekjur M umrætt ár, sem mynduðu stofn til útreiknings tekjuskatts og útsvars, hefðu verið fengnar sem laun frá hlutafélagi, bætur úr almannatryggingum og loks sem ellilífeyrir frá Lífeyrissjóðnum Framsýn en sá þáttur nam tæplega fimmtungi af samanlögðum tekjum M. Sakarefni málsins varðaði aðeins álagningu skatts á þennan hluta tekna M og þá einungis að því leyti, sem lífeyrisgreiðslur gætu talist vera vextir, verðbætur og önnur ávöxtun af innborguðum iðgjöldum en M vefengdi ekki að skattur væri réttilega lagður á meginhluta tekna hennar umrætt ár. Í ljósi þess að málsókn M var reist á því að fá skattálagningu endurskoðaða að því er varðaði eitt tiltekið atriði var talið að krafa hennar hefði gengið langt út yfir markmiðið með málsókninni. Var niðurstaða héraðsdóms því staðfest.

Ó var ákærður fyrir að hafa svikið allháar fjárhæðir undan tekju- og virðisaukaskatti auk þess að hafa látið hjá líða að standa skil á innheimtum virðisaukaskatti. Var hann dæmdur til skilorðsbundinnar refsivistar auk þess sem honum var gerð sektarrefsing. Hvorki var talið tilefni til að álykta að andlegt heilsufar hans á þeim tíma sem brotin voru framin hefði verið með þeim hætti að 1. mgr. 16 gr. alm. hgl. gæti átt við, né að unnt væri að fella niður refsingu með stoð í 63. gr. sömu laga.