Dómstólaleit

M krafði K um greiðslu fjárhæðar sem nam þeim hluta svokallaðrar leiðréttingarfjárhæðar sem honum hafði verið ákvörðuð á grundvelli laga nr. 35/2014 um leiðréttingu verðtryggðra fasteignalána. Höfðu M og K verið skráð í sambúð á leiðréttingartímabilinu, en M tilkynnti Þjóðskrá Íslands um sambúðarslit í mars 2015. Deildu aðilar um það hvort K hefði verið heimilt að samþykkja útreikning leiðréttingafjárhæðarinnar fyrir beggja hönd í desember 2014, en hlutdeild hvors um sig var í kjölfarið ráðstafað til lækkunar á fasteignaveðlánum sem hvíldu á fasteign K í samræmi við 11. gr. laga nr. 35/2014 og 8. gr. reglugerðar nr. 698/2014. Bar M því m.a. við að sambúð hans og K hefði í raun verið slitið er K samþykkti útreikninginn. Í dómi Hæstaréttar kom m.a. fram að skilja yrði málatilbúnað M þannig að dómkrafa hans væri reist á sjónarmiðum um óréttmæta auðgun K á hans kostnað, þar sem hann hefði ekki notið hagræðis af leiðréttingunni svo sem hann hefði átt rétt á með því að allri leiðréttingarfjárhæðinni hefði verið ráðstafað til lækkunar veðlána sem hvíldu á fasteign K. Var ekki talið að M hefði sannað að sambúð hans og K hefði verið slitið fyrir það tímamark er M tilkynnti sambúðarslit til Þjóðskrár Íslands. Hefði framkvæmd leiðréttingarinnar sem M og K var ákvörðuð og ráðstöfun hennar verið í samræmi við ákvæði laga nr. 35/2014 og reglugerða sem settar hefðu verið á grundvelli þeirra. Var ekki talið að K hefði með óréttmætum hætti auðgast á kostnað M og staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu K.

K krafðist þess að úrskurður yfirskattanefndar, þar sem gerðar voru breytingar á opinberum gjöldum hennar gjaldárin 2007-2009, yrði felldur út gildi að hluta og breytt þannig að tekjuviðbót fyrir gjaldárin 2007 og 2008 félli niður eða yrði lækkuð og að álag á tekjuviðbót vegna framangreindra gjaldára félli niður eða yrði lækkað. Hafði í úrskurðinum verið komist að þeirri niðurstöðu að fasteign og peningagreiðsla sem féllu í skaut K samkvæmt fjárskiptasamningi hennar og fyrrum sambúðarmanns hennar skyldu skattlagðar sem gjafir samkvæmt 4. tölulið A. liðar 7. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Í dómi Hæstaréttar kom fram að K hefði ekki lagt fram gögn um framlög sín til eignamyndunar í sambúð þeirra og ekkert komið fram um tekjur hennar á þeim tíma sem rennt gæti stoðum undir að hún hefði með beinum eða óbeinum framlögum skapað grundvöll fyrir hlutdeild í eignarrétti að umræddri fasteign og peningagreiðslu. Var því talið að fjárskiptasamningur þeirra hefði falið í sér yfirfærslu eignarréttar án nokkurs endurgjalds og hefði því verið um gjöf að ræða samkvæmt framangreindu ákvæði. Hefði endurákvörðun skatta K því átt sér stoð í lögum og hefði K ekki sýnt fram á að með henni hefði verið brotið gegn jafnræðisreglu 65. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var ekki talið að málsmeðferð skattyfirvalda hefði brotið gegn rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, 12. gr. laganna um meðalhóf eða 13. gr. þeirra um andmælarétt. Loks var ekki talið að skilyrði 3. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003 væru uppfyllt til þess að fella niður álag samkvæmt 2. mgr. 108. gr. laganna. Var Í því sýknað af kröfum K.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 26. janúar 2012, að fengnu áfrýjunarleyfi 25. sama mánaðar. Hann krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar, en til vara að hann verði sýknaður af kröfum stefndu. Að því frágengnu krefst hann þess að kröfu hans að fjárhæð 1.512.817 krónur með vöxtum samkvæmt 3., sbr. 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. desember 2009 til 16. janúar 2011, en með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi til greiðsludags, verði skuldajafnað við fjárkröfu stefndu. Þá krefst hann aðallega málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, en til vara að málskostnaður falli niður. Stefnda krefst aðallega staðfestingar hins áfrýjaða dóms, en til vara að áfrýjanda verði gert að greiða sér 1.885.175 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 frá 15. mars 2010 til greiðsludags. Að því frágengnu krefst stefnda þess að viðurkenndur verði eignarréttur hennar að hestinum A frá [...], skráningarnúmer [...] að áfrýjandi verði dæmdur til að gefa út afsal til hennar. Í öllum tilvikum krefst hún málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

G var ákærður fyrir manndráp með því að hafa veist að A á heimili hans og banað honum með því að stinga hann ítrekað með hnífi í brjóst, bak, háls, andlit, handleggi og hendur. G játaði sakargiftir en fyrir dómi var deilt um hvort hann hefði verið ósakhæfur samkvæmt 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 þegar hann vann verkið. Í málinu lá fyrir matsgerð og yfirmat þriggja dómkvaddra geðlækna sem allir komust að þeirri niðurstöðu að G hefði á verknaðarstundu verið haldinn geðveiki í merkingu 15. gr. laga nr. 19/1940. Í dómi Hæstaréttar kom meðal annars fram að þau sjónarmið sem byggju að baki refsilögum mæltu með því að umrætt lagaákvæði yrði fremur skýrt þröngt en rúmt, enda hefði það að geyma undantekningu frá þeirri meginreglu að mönnum væri refsað fyrir afbrot er þeir hefðu framið. Ekki yrði hróflað við mati hinna dómkvöddu geðlækna en það álitaefni hvort G hefði sökum geðsjúkdómsins verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum umrætt sinn, sbr. áskilnað 15. gr. laga nr. 19/1940, lyti endanlegri úrlausn dómstóla og þeir í því efni ekki bundnir af áliti matsmannanna. Við þá úrlausn bæri einkum að horfa til aðdraganda brots ákærða, hvernig hann stóð að því og framferði hans í kjölfar þess. Í þessu samhengi var rakið að G hafði skipulagt verknaðinn í þaula með það fyrir augum að ekki kæmist upp um hann, gengið ákveðið og skipulega til verks og síðan gert allt sem í hans valdi stóð til að aftra því að upp um hann kæmist. Einnig var bent á að G hefði sjálfur borið að hann hefði að einhverju leyti gert sér grein fyrir því að hann hefði verið að gera eitthvað sem væri rangt. Að þessu virtu var talið í ljós leitt að G hefði borið skynbragð á eðli þess afbrots sem hann var ákærður fyrir og að hann hefði verið að því marki fær um að stjórna gerðum sínum þegar hann réðst að A að hann teldist sakhæfur. Var G því dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir brot gegn 211. gr. laga nr. 19/1940 að frádregnu gæsluvarðhaldi og öryggisgæslu sem hann hafði sætt. Á grundvelli 2. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 var G gert að greiða foreldrum A, hvoru um sig, 1.000.000 króna miskabætur. G var jafnframt gert að greiða sambýliskonu A 1.200.000 krónur í miskabætur en þau höfðu búið saman í eitt og hálft ár þrátt fyrir að vera ekki í skráðri sambúð.