Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

19 dómar fundust

Lagagrein: 2. mgr. 175. gr. laga nr. 19/1991 — Lög um meðferð opinberra mála

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 7. nóvember 2016

E-4684/2014

Petras Visockas (Leifur Runólfsson hdl) gegn íslenska ríkinu (Guðrún Sesselja Arnardóttir hrl)

Hafnað var kröfu stefnanda um bætur vegna haldlagningar muna og annarra aðberða tollyfirvalda og lögreglu. Talið var að aðgerðir þeirra hefðu verið í samræmi við lög og stefnandi sjálfur hefði í upphafi stuðlað að aðgerðum.

Hæstiréttur birt 28. maí 2014

818/2013

Matthías Ólafsson (Heiðar Ásberg Atlason hrl) gegn íslenska ríkinu (Guðrún Margrét Árnadóttir hrl)

M höfðaði mál gegn Í og krafðist greiðslu skaðabóta vegna fjártjóns og miska sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna rannsóknar lögreglu á ætluðu peningaþvætti og auðgunarbrotum því tengdu, þar sem M var meðal sakborninga, og þvingunarráðstafana sem hann þurfti að þola. Talið var að skilyrði hefðu verið fyrir hendi til að handtaka M og hneppa hann í gæsluvarðhald auk þess sem hann hafði sjálfur með framferði sínu stuðlað að því að nauðsynlegt var að grípa til síðarnefnda úrræðisins. Voru honum því ekki dæmdar bætur fyrir að hafa í öndverðu sætt gæsluvarðhaldi, sbr. niðurlag 1. mgr. 175. gr. þágildandi laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Á hinn bóginn þótti gæsluvarðhaldið hafa staðið lengur en efni stóðu til og voru M því dæmdar 200.000 krónur í miskabætur auk vaxta. Kröfu M um bætur fyrir fjártjón var hafnað, enda hafði ekki verið leitt í ljós að uppsögn hans úr starfi yrði rakin til aðgerða lögreglu vegna rannsóknar málsins. Sama átti við um ætlað tjón M vegna sölu á eignarhlut í fjármálafyrirtæki er tengdist málinu, enda kom salan til löngu eftir að aðgerðum lögreglu lauk. Ekki var talið að M hefði sýnt fram á að upplýsingar um málið, sem greint var frá í fjölmiðlum, hefðu verið komnar frá rannsakendum. Þá varð bótaábyrgð Í heldur ekki reist á því að tekið hefði of langan tíma að ljúka rannsókn málsins.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. mars 2013

E-2877/2011

Matthías Ólafsson (Guðbjarni Eggertsson hdl) gegn íslenska ríkinu (Guðrún Margrét Árnadóttir hrl)

Stefndi, íslenska ríkið, var sýknað af kröfum stefnanda um bætur vegna meintrar ólögmætrar handtöku og gæsluvarðhalds, þar sem lögmælt skilyrði fyrir þessum þvingunarúrræðum þóttu hafa verið til staðar. Þá var ekki fallist á með stefnanda að hann hefði ekki verið nægilega upplýstur um það sakarefni sem til rannsóknar hefði verið eða að breyta hefði átt réttarstöðu hans sem sakbornings, þegar eftir fyrstu skýrslutöku hjá lögreglu. Ekki var fallist á með stefnanda að starfsmenn ríkislögreglustjóra hefðu við rannsókn á hendur honum ítrekað brotið gegn ákvæðum lögreglulaga né að sannað væri að lögregla hefði "lekið" upplýsingum um rannsóknina til fjölmiðla. Fallist var á með stefnanda að lögreglurannsókn á hendur honum hefði dregist úr hófi. Hins vegar var ekki talið að lagagrundvöllur væri fyrir bótum úr hendi ríkisins af þessari ástæðu.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. október 2011

E-6711/2010

Sugar Ray Paraiso (Arnar Kormákur Friðriksson hdl) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen hrl)
Lykilorð: Handtaka. Skaðabætur.

Stefnanda voru dæmdar bætur þar sem talið var að honum hefði verið haldið of lengi í haldi lögreglu vegna rannsóknar máls sem síðar var fellt niður á hendur honum. Hins vegar var ekki fallist á að handtaka hans umrætt sinn hefði verið ólögmæt.

Hæstiréttur birt 24. febrúar 2011

425/2010

Sigmundur Geir Helgason (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Sigmundur Hannesson hrl)

S var handtekinn 4. júlí 2007 og sætti gæsluvarðhaldi frá 5. júlí til 9. sama mánaðar vegna gruns um að hann hefði framið brot sem varðaði við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. S var síðan sleppt úr haldi eftir að hafnað hafði verið kröfu um framlengingu gæsluvarðhalds, en aðrir grunaðir höfðu þá verið yfirheyrðir og tæknideild lögreglu hafði unnið skýrslu um rannsókn málsins. S var tilkynnt í maí 2009 að málið hefði verið fellt niður og höfðaði hann í kjölfarið bótamál á hendur Í. Í héraðsdómi var talið að skilyrði þágildandi a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála hefði verið uppfyllt til að S sætti gæsluvarðhaldi enda hafði S ekkert gert til þess að upplýsa málið eða auðvelda rannsókn þess. Var því ekki fallist á að S ætti rétt á bótum á grundvelli 176. gr. laga nr. 19/1991. Nægilegt tilefni hefði verið til þess að úrskurða S í gæsluvarðhald og ekki hefði verið sýnt fram á að handtaka hans og gæsluvarðhald hefðu verið framkvæmd á óþarflega særandi, móðgandi eða hættulegan hátt. Ekki var því fallist á að skilyrði væru til þess að fella bótaábyrgð á Í á grundvelli almennu sakarreglunnar eða 26. gr. skaðabótalaga. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur af Hæstarétti.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 30. nóvember 2009

E-8210/2007

Mohamed Tatou (Guðríður Lára Þrastardóttir hdl) gegn Íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen hrl)

Íslenska ríkið sýknað af miskabótakröfu vegna gæsluvarðhalds og farbanns sem stefnandi sætti vegna gruns um innflutning á fíkniefnum en hann hafði verið sýknaður með dómi héraðsdóms af ákæru um að hafa skipulagt innflutninginn. Þ. á m. ekki fallist á að stefnandi hefði ekki notið viðeigandi læknisaðstoðar í gæsluvarðhaldi. Ríkið var einnig sýknað af kröfu um miskabætur vegna ólögmætrar meingerðar gegn æru stefnanda með ummælum í sýknudómi héraðsdóms.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 3. febrúar 2009

E-1356/2009

Zilvinas Balkevicius (Guðríður Lára Þrastardóttir hdl) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen hrl)

Ríkissjóður sýknaður af kröfu um skaðabætur fyrir setu í 3 vikna gæsluvarðhaldi á meðan lögregla rannsakaði brot gegn 2. mgr. 218. gr. og 231. gr. alm. hegningarlaga. Stefnandi var ökumaður bifreiðar sem flutti árásarmenn á og af vettvangi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. mars 2009

E-656/2008

Gunnar Páll Torfason, Magnús Stefán Jóhannsson og Orri Einarsson (Kristín Edwald hrl) gegn Íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen hrl)
Lykilorð: Gjafsókn. Handtaka. Miskabætur.

Stefndi dæmdur til þess að greiða stefnendum skaðabætur vegna rannsóknaraðgerða lögreglu, en talið var að við þær aðgerðir hefði ekki verið gætt meðalhófs auk þess sem líkamsleit hafi verið framkvæmd á óþarflega særandi og móðgandi hátt.

Hæstiréttur birt 8. nóvember 2007

663/2006

Íslenska ríkið (Skarphéðinn Þórisson hrl) gegn Unnsteini B. Eggertssyni (Hilmar Magnússon hrl)

Húsleit. Hald. Gjaldþrotaskipti. Skaðabætur. Vanreifun. Frávísun máls að hluta frá héraðsdómi. Gjafsókn. Í kjölfar beiðni skiptastjóra þrotabúsins K ehf. um rannsókn á ætluðu undanskoti eigna félaganna K ehf. og KA ehf. óskaði ríkislögreglustjóri eftir heimild til húsleitar á fjórum stöðum, m.a. á þáverandi heimili U. Í kjölfarið voru kveðnir upp 4 úrskurðir í héraðsdómi þar sem talið var að fyrir lægi rökstuddur grunur um að U hefði skotið undan eignum áðurnefndra félaga. Við leitina á þessum stöðum var lagt hald á ýmsa muni. U óskaði eftir að fá munina afhenta þar sem hann taldi þá sína eign en með bréfi ríkislögreglustjóra var honum tilkynnt að munirnir hefðu þegar verið afhentir skiptastjóra. Ekki var fallist á það með U að leit lögreglu hefði verið andstæð lögum, hins vegar kom ekkert fram um að þegar lögregla afhenti skiptastjóra lausaféð, hefði hún haft undir höndum gögn sem staðfestu að þrotabúin ættu lögmætt tilkall til þess. Jafnframt mátti lögreglu vera kunnugt um að skiptastjóri hefði engan reka gert að því að tryggja rétt þrotabúanna til munanna. Bar því Í bótaábyrgð á því fjárhagslega tjóni, sem gagnáfrýjandi kunni að hafa orðið fyrir af þessum sökum, sbr. a. og b. liðum 176. gr. laga nr. 19/1991. Kröfu U um bætur vegna miska og ætlað tekjutap vegna afurðamissis bifreiðar, sem hald var lagt á, var hafnað. Þá var krafa U um greiðslu vegna halds á ótilgreindum munum vanreifuð og henni því vísað sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Hæstiréttur birt 10. apríl 2003

338/2002

Íslenska ríkið (Skarphéðinn Þórisson hrl) gegn Hannesi Inga Guðmundssyni (Ragnar Aðalsteinsson hrl)

H starfaði sem tollfulltrúi þegar grunur beindist að honum um að hafa tvisvar átt þátt í ólöglegum innflutningi á áfengi. Í kjölfarið var hann handtekinn og úrskurðaður í gæsluvarðhald 16. janúar 1997 sem framlengt var í tvígang til 12. febrúar 1997. Þá var honum veitt lausn úr starfi um stundarsakir í lok janúar sama ár og vikið úr starfi að fullu í byrjun nóvember. Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 3. apríl 2001 var H sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins en þeim dómi var ekki áfrýjað. Höfðaði H mál til heimtu skaðabóta vegna handtöku og gæsluvarðhalds að ósekju, missis embættis og dráttar á málsmeðferð. Með vísan til málsatvika og málsgagna var talið að fullt tilefni hefði verið til handtöku H og gæsluvarðhaldsúrskurðanna 16. og 23. janúar 1997. Málið hefði hins vegar verið að fullu upplýst 30. janúar þegar enn var beðið um framlengingu gæsluvarðhaldsins en ekki yrði séð að þörf hefði verið á beiðni lögreglunnar þar um. Tekið var fram að í lausnarbréfi fjármálaráðherra hefði verið fullyrt að ekkert benti til þess að ávirðingar sem á hann væru bornar væru ekki réttar, en á þeim tíma var rannsókn lögreglu ekki lokið. Ávirðingar þær sem H var grunaður um, voru taldar réttlæta frávikningu hans um stundarsakir án áminningar samkvæmt 3. og 4. mgr. 26. gr. nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Hins vegar sönnuðust þær ekki og gat Í þannig ekki sýnt fram á að lagaskilyrði hefðu verið til þess að víkja H að fullu úr embætti. Þá var talið að dráttur á meðferð málsins frá því að rannsókn lögreglu lauk endanlega í júní 1998 hefði verið óhóflegur og ekki skýrður og andstæður 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994 um það efni. Var Í gert að greiða H bætur eftir XXI. kafla laga nr. 19/1991 vegna ólögmæts gæsluvarðhalds frá 30. janúar 1997 til 12. febrúar sama ár, fjárhags- og miskabætur vegna embættismissis og miskabætur vegna óhóflegs dráttar á rannsókn opinbers máls, sem meðal annars beindist að honum.

Hæstiréttur birt 24. janúar 2002

331/2001

Sigurjón Sigurgeirsson (Tómas Jónsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Skarphéðinn Þórisson hrl)

S, sem sætt hafði gæsluvarðhaldi vegna sakargifta um líkamsárás, höfðaði bótamál á hendur íslenska ríkinu (Í). Með hliðsjón af gögnum málsins var talið að réttmætt tilefni hefði verið til handtöku S og gæsluvarðhalds yfir honum frá 29. september 1998 til 9. næsta mánaðar. Í gæti því ekki orðið bótaskylt gagnvart S af þessum sökum, sbr. síðari málslið 1. mgr. 175. gr. laga nr. 19/1991. Þá var og hafnað að S gæti byggt bótakröfu á því að þessar aðgerðir hefðu verið framkvæmdar á óþarflega hættulegan, særandi eða móðgandi hátt eða að gæsluvarðhaldsvist hans hafi í heild verið óþarflega harkaleg. Af hálfu Í hafði hins vegar ekki verið sýnt fram á að hagsmunir tengdir rannsókn málsins hafi með réttu getað staðið til þess að hefta frelsi S frá 9. til 23. október 1998, er hann var leystur úr gæsluvarðhaldi. S hafði endanlega verið sýknaður af umræddum sakargiftum með dómi 14. júní 2000. Samkvæmt þessu var fullnægt skilyrðum a. liðar 176. gr. og 1. mgr. 175. gr. laga nr. 19/1991 til að dæma S bætur fyrir fjártjón og miska. Við ákvörðun miskabóta var meðal annars litið til þess að S hafði fram til 9. október 1998 sætt gæsluvarðhaldi, sem réttmætt tilefni var til.

Hæstiréttur birt 22. nóvember 2001

69/2001

Elsa Jónsdóttir (Kristján Stefánsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Skarphéðinn Þórisson hrl)

E var handtekin vegna rökstudds gruns um aðild að fíkniefnainnflutningi með skipinu B. Fannst mikið magn fíkniefna í bifreið sem E var farþegi í og ekið var frá skipshlið. Voru því uppfyllt skilyrði 1. mgr. 97. gr. laga nr. 1991 til handtöku E. Einnig var talið að fullnægt hefði verið skilyrðum a-liðar 1. mgr. 103. gr. sömu laga til að úrskurða E í gæsluvarðhald. Með hliðsjón af málsatvikum, rannsóknargögnum og skýringum var talið að yfirheyrslum hefði verið unnt að ljúka fyrr en gert var og að gæsluvarðhald í sjö daga hefði fullnægt rannsóknarþörfum. Með því að gæsluvarðhaldstími umfram það hafði ekki verið réttlættur var E talin eiga rétt á miskabótum með vísan til 176. gr., sbr. 1. mgr. 175. gr. laga nr. 19/1991. Gögn málsins studdu ekki fullyrðingu E um að líkamsleit, sem gerð var á henni, hefði farið fram gegn andmælum hennar. Voru því ekki skilyrði til að taka bótakröfu E til greina að þessu leyti. Þá var og hafnað bótakröfu E vegna atvinnutjóns, þar sem sú krafa var ekki studd nægilegum gögnum.