Dómstólaleit

J var sakfelldur fyrir að hafa aðfararnótt 10. september 2005, sem skipstjóri skemmtibátsins Hörpu á siglingu með fjóra farþega, verið undir áhrifum áfengis við stjórn bátsins og ekki haft gát á siglingaleiðinni er siglt var í næturmyrkri og slæmu skyggni og hafa þannig með stórfelldri vanrækslu í skipstjórastarfi orðið valdur að því að báturinn steytti á Skarfaskeri með þeim afleiðingum að farþeginn X lést og farþeginn Y hlaut verulega áverka. Þá var hann sakfelldur fyrir að hafa ekki gert ráðstafanir til bjargar farþegum eftir að stórlega laskaður báturinn losnaði af skerinu um 20 mínútum eftir ásiglinguna, hvorki leitað aðstoðar björgunarliða né siglt skemmstu leið til lands, heldur tekið stefnu austur Viðeyjarsund þar sem bátnum hvolfdi skömmu síðar með þeim afleiðingum að farþeginn Z drukknaði en Y hlaut ofkælingu. Voru brot ákærða heimfærð undir 215. gr. og 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, auk 2. mgr. 6. gr., 11. gr., 1. mgr. 7. gr., sbr. 239. gr., 1. mgr. og 2. mgr. 238. gr. siglingarlaga nr. 34/1985. Fyrir Hæstarétt var lögð fram matsgerð tveggja lækna sem töldu að J hefði verið ófær um að hugsa rökrétt eða taka fulla ábyrgð á gerðum sínum í kjölfar ásiglingarinnar. Í niðurstöðu Hæstaréttar segir að matsmenn hafi ekki getað stutt niðurstöðu sína við beina skoðun eða rannsóknir á ákærða, enda hafi þeim verið falið að leggja mat á mjög skammvinnt tímabundið andlegt ástand hans eftir slysið, sem varð hálfu öðru ári áður en matið fór fram. Rýri þetta sjálfstætt gildi matsgerðarinnar mjög. Ekki þótti af gögnum málsins unnt að draga þá ályktun að J hefði verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum eftir ásiglinguna, sbr. 15. gr. almennra hegningarlaga, eða að hann hefði orðið fyrir slíkri truflun að 16. gr. laganna ætti við. Var niðurstaða héraðsdóms um 3 ára fangelsisrefsingu J staðfest. Þá var J dæmdur til greiðslu miskabóta tilhanda eftirlifandi foreldrum og börnum X og Z.

K fór í bátsferð á vegum T niður Skaftá 1. ágúst 2001 ásamt vinnufélögum sínum á Hótel Kirkjubæjarklaustri. Var siglt niður svokallað efra svæði í Skaftá en sú leið er mun erfiðari yfirferðar en neðra svæðið. Lagt var af stað á þremur gúmmíbátum og var K í fremsta bátnum. Tveimur fyrstu bátunum hvolfdi og allir sem í þeim voru féllu útbyrðis, þar á meðal K. K komst að sjálfsdáðum upp úr ánni en varð fyrir meiðslum. Í dómi Hæstaréttar var fallist á að sjónarmið um áhættutöku ylli því að K gæti ekki krafið T um bætur fyrir tjón sitt að því gefnu að T hefði staðið forsvaranlega að undirbúningi og framkvæmd ferðarinnar. Var talið sannað að K hefði, auk sérstaks björgunar- og hlífðarfatnaðar fengið nokkrar leiðbeiningar frá vönum leiðsögumönnum um hvernig hann skyldi bera sig að í ferðinni. Var T því sýknað af kröfu K um skaðabætur.

V lést af slysförum þegar hann var að vinna við þangskurð á pramma á vegum Þ hf. S, E og V kröfðust skaðabóta úr hendi félagsins vegna missi framfæranda. Ekki var talið að greiðsla Þ hf. á kostnaði vegna útfarar V hefði falið í sér viðurkenningu á skyldu þess til að greiða skaðabætur vegna andlátsins. Þá varð ekki ráðið af gögnum málsins að annmarki á öryggisbúnaði um borð í prammanum hefði leitt til slyssins. Þ hf. var því sýknað af kröfum S, E og V.

A krafðist þess að L ehf. greiddi sér tiltekna fjárhæð vegna vangreiddra launa. Þá krafðist hann skaðabóta vegna frávikningar úr skipsrúmi er svöruðu til launa í þrjá mánuði, sbr. 44. gr. sjómannalaga nr. 35/1985. Við úrlausn málsins var vísað til þess að verksamningur hefði verið gerður milli eiganda L ehf. og R ehf., um útgerð á því skipi sem A starfaði á, en síðargreinda félagið var í eigu A. Ekki var fallist á að sú skipan, sem þar var ákveðin, stangaðist á við ófrávíkjanleg ákvæði laga eða að samningurinn hafi að öðru leyti ekki verið gildur. Samkvæmt honum bar R ehf. skyldur gagnvart A og öðrum skipverjum varðandi greiðslu launa og önnur réttindi, sem þeim voru tryggð með lögum og kjarasamningum. Stóð L ehf. því ekki í samningssambandi við A um ráðningarkjör hans og var félagið því sýknað af kröfum A.

V krafðist þess að L ehf. greiddi sér tiltekna fjárhæð vegna vangreiddra launa. Þá krafðist hann skaðabóta vegna frávikningar úr skipsrúmi er svöruðu til launa í þrjá mánuði, sbr. 44. gr. sjómannalaga nr. 35/1985. Við úrlausn málsins var vísað til þess að verksamningur hefði verið gerður milli eiganda L ehf. og R ehf., um útgerð á því skipi sem V starfaði á. Ekki var fallist á að sú skipan, sem þar var ákveðin, stangaðist á við ófrávíkjanleg ákvæði laga eða að samningurinn hafi að öðru leyti ekki verið gildur. Samkvæmt honum bar R ehf. skyldur gagnvart V og öðrum skipverjum varðandi greiðslu launa og önnur réttindi, sem þeim voru tryggð með lögum og kjarasamningum. Stóð L ehf. því ekki í samningssambandi við V um ráðningarkjör hans og var félagið því sýknað af kröfum V.

A krafðist þess að L greiddi sér tiltekna fjárhæð vegna vangreiddra launa. Við úrlausn málsins var vísað til þess að verksamningur hefði verið gerður milli L og R ehf., um útgerð á skipi því sem A starfaði á, en síðargreinda félagið var í eigu A. Ekki var fallist á að sú skipan, sem þar var ákveðin, stangaðist á við ófrávíkjanleg ákvæði laga eða að samningurinn hafi að öðru leyti ekki verið gildur. Samkvæmt honum bar R ehf. skyldur gagnvart A og öðrum skipverjum varðandi greiðslu launa og önnur réttindi, sem þeim voru tryggð með lögum og kjarasamningum. Stóð L því ekki í samningssambandi við A um ráðningarkjör hans og var því sýknaður af kröfum V.

V krafðist þess að L greiddi sér tiltekna fjárhæð vegna vangreiddra launa. Við úrlausn málsins var vísað til þess að verksamningur hefði verið gerður milli L og R ehf., um útgerð á skipi því sem V starfaði á. Ekki var fallist á að sú skipan, sem þar var ákveðin, stangaðist á við ófrávíkjanleg ákvæði laga eða að samningurinn hafi að öðru leyti ekki verið gildur. Samkvæmt honum bar R ehf. skyldur gagnvart V og öðrum skipverjum varðandi greiðslu launa og önnur réttindi, sem þeim voru tryggð með lögum og kjarasamningum. Stóð L því ekki í samningssambandi við V um ráðningarkjör hans og var því sýknaður af kröfum V.

Á krafðist þess að L greiddi sér tiltekna fjárhæð vegna vangreiddra launa. Við úrlausn málsins var vísað til þess að verksamningur hefði verið gerður milli L og R ehf., um útgerð á skipi því sem Á starfaði á. Ekki var fallist á að sú skipan, sem þar var ákveðin, stangaðist á við ófrávíkjanleg ákvæði laga eða að samningurinn hafi að öðru leyti ekki verið gildur. Samkvæmt honum bar R ehf. skyldur gagnvart Á og öðrum skipverjum varðandi greiðslu launa og önnur réttindi, sem þeim voru tryggð með lögum og kjarasamningum. Stóð L því ekki í samningssambandi við Á um ráðningarkjör hans og var því sýknaður af kröfum Á.