Leita í öllum dómstólum...
Niðurstöður
5 dómar fundust
Lykilorð: Sérstök sameign
Flokkur:
Hafnað var kröfu stefnanda um leigu úr hendi stefndu fyrir afnot af eignarhluta hans í íbúð sem aðilar áttu í sérstakri sameign eða óskiptri sameign.
Krafist var viðurkenningar á því að stefnandi ætti 1,5 hektara lóðarspildu í óskiptu landi stefndu á grundvelli löggernings frá 1944. Dómurinn taldi ósamræmi á milli upphaflegrar kröfugerðar og málatilbúnaðar stefnanda að öðru leyti. Úr því varð ekki bætt með síðbúinni breytingu á kröfugerð. Frávísun að kröfu stefndu.
Gunnar Ingi Jóhannesson (
Jón Þór Ólason lögmaður)
gegn
Jóhannesi Jóhannessyni, Sigurlaugu Elsu Jóhannesdóttur, Önnu Björgu Harðardóttur og Elínu Snædísi Harðardóttur (
Hjalti Steinþórsson lögmaður)
Ágreiningur málsaðila laut að skiptingu á söluandvirði jarðar sem málsaðilar áttu. J og S öfluðu matsgerðar dómkvadds matsmanns áður en mál þetta var höfðað í því skyni að sýna fram á hvernig skipta bæri söluandvirði jarðarinnar að virtu verðmæti einstakra eignarhluta. Viðurkenningarkrafa þeirra var reist á þeirri matsgerð. G byggði aftur á móti á því að skipting á söluandvirðinu skyldi taka mið af fasteignamati. Í dómi Landsréttar var rakið að aðilar hefðu átt jörðina í sérstakri sameign og að sameigninni hefði verið slitið þegar jörðin var seld þriðja aðila. Þegar sameign er seld ráði eignarhlutföll því hvernig andvirði hennar skiptist á milli eigenda, nema sérstaklega hafi verið samið um annað. Lagt var til grundvallar að málsaðilar hefðu ekki samið um hvernig skipta skyldi söluandvirði jarðarinnar áður en bindandi kaupsamningur komst á. Að virtri matsgerð dómkvadds matsmanns og, skýrslu hans fyrir héraðsdómi féllst Landsréttur ekki á að fasteignamat væri til þess fallið að gefa réttari mynd af söluverðmæti þeirra eignarhluta sem um ræðir en fyrrgreind matsgerð. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms þar sem fallist var á viðurkenningakröfu J, S, A og E.
Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem hafnað var kröfu B um ógildingu á nauðungarsölu á hesthúsi sem farið hafði fram að beiðni H til slita á sameign. Í dómi Hæstaréttar voru skilyrði 2. mgr. 8. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu rakin. Fram kom að óumdeilt væri að H reisti beiðni sína á þinglýstum kaupsamningi fyrir helmingi fasteignarinnar og hafði sá samningur verið að fullu efndur. Gæti hún því krafist nauðungarsölu í skjóli 2. mgr. 8. gr. laganna sem eigandi helmings fasteignarinnar í skilningi ákvæðisins og sameigandi B þrátt fyrir að afsal hefði ekki verið gefið út. Þá væri fasteignin í sérstakri sameign aðila. Aftur á móti lægi ekkert fyrir um kostnað eða tjón af skiptingu hússins annað en yfirlýsingar aðila. Af þeim sökum hefði sönnunarkröfum 2. mgr. 8. gr. í ljósi aðstæðna ekki verið mætt. Því taldi Hæstiréttur að á skorti að skilyrði 2. mgr. 8. gr. laga nr. 90/1991 hefðu verið uppfyllt af hálfu H fyrir nauðungarsölu til slita sameignar. Var því fallist á kröfu B og nauðungarsalan felld úr gildi.
Ágreiningur málsaðila laut að eignarrétti að jörðinni Bjarnastöðum í sveitarfélaginu Norðurþingi. V krafðist þess að viðurkennt yrði að hún sem eigandi Sigtúna væri eigandi helmings alls lands Bjarnastaða. Byggði hún á því að helmingshlutur jarðarinnar hafi fylgt afsali fyrir Sigtúnum. H og E reistu sýknukröfu sína á því að þau hefðu fyrir traustfang öðlast eignarrétt að allri jörðinni, auk þess sem þau hefðu fyrir hefð öðlast þann eignarrétt, sbr. lög nr. 46/1905 um hefð. Í dómi Hæstaréttar var ekki fallist á að H og E hefðu eignast Bjarnastaði alla á grundvelli traustfangs. Vísað var til þess að réttindi samkvæmt þinglýstri skiptayfirlýsingu 16. júní 1939 sem V byggði rétt sinn á gengi framar rétti sem H og E fengu síðar með afsali til þeirra 14. júní 1981 er afhent var til þinglýsingar 19. sama mánaðar. Því næst var tekið til skoðunar hvort H og E hefðu öðlast eignarétt að allri jörðinni á grundvelli hefðar en V vefengdi að eigandi eignar í sameign gæti unnið hefð á hluta sameiganda síns. Í dómi Hæstaréttar kom fram að engin almenn regla stæði í vegi hefðar við þær aðstæður en annað gæti leitt af sérreglum um tiltekin réttindi. Þá hefði í fyrri úrlausnum Hæstaréttar verið fallist á hefð þótt eign hefði verið í sérstakri sameign. Vísað var til þess að ef sameigandi ætti að geta unnið hefð á fasteign yrði nýting hans að vera umfram það sem leiddi af almennum reglum um sérstaka sameign og því yrðu gerðar enn ríkari kröfur en ella svo fullnægt yrði skilyrðum hefðar um eignir í slíku eignarhaldi. Að teknu tilliti til nánar tilgreindra vitnaskýrslna í héraði og fyrir Landsrétti var talið ósannað að H og E hefðu verið í vondri trú um rétt sinn til allrar jarðarinnar og voru þau því talin uppfylla huglæg skilyrði 2. mgr. 2. gr. laga nr. 46/1905. Auk þess var talið að hagnýting þeirra á jörðinni og ráðstafanir varðandi hana hafi verið með öllu átölulausar og án nokkurrar aðkomu af hálfu fyrri eiganda Sigtúna. H og E voru talin hafa haft Bjarnastaði alla í óslitnu eignarhaldi í skilningi 1. mgr. 2. gr. laga nr. 46/1905 í meira en 20 ár frá afhendingu jarðarinnar 20. júní 1981 þar til eignarhald þeirra var vefengt í árslok 2009. Voru H og E því talin hafa unnið hefð á jörðinni í heild sinni. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur og H og E sýknuð af kröfu V um að viðurkennt yrði að hún væri eigandi helmings jarðarinnar Bjarnastaða.