Leita í öllum dómstólum...
Niðurstöður
7 dómar fundust
Lagagrein: 96. gr. laga nr. 84/2007 — Lög um opinber innkaup
S og V gerðu samning árið 2012 sem fól meðal annars í sér einkaleyfi S til reglubundinna fólksflutninga milli Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar og höfuðborgarsvæðisins. Einkaleyfið var reist á 7. gr. laga nr. 73/2001 um fólksflutninga og farmflutninga, sbr. 3. gr. laga nr. 162/2011. V afturkallaði leyfi til aksturs á umræddri leið árið 2013 eftir að S hafði boðið hann út og gengið til samninga við félag sem átti hagstæðasta tilboðið. S höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningu á bótaskyldu Í, annars vegar vegna missis hagnaðar sem hann hefði notið hefði V ekki afturkallað einkaleyfið og hins vegar vegna kostnaðar S af útboðs- og samningsgerð. Síðargreindu kröfunni var vísað frá héraðsdómi en var ekki kærð til Landsréttar og var af þeim sökum vísað frá Landsrétti. Í dómi Landsréttar kom fram að við framkvæmd og beitingu þeirra heimilda sem kveðið var á um í lögum nr. 73/2001 hefði V borið að fylgja reglugerð EB nr. 1370/2007 er tók gildi með reglugerð innanríkisráðherra nr. 128/2011. Reglugerð EB hefði gert aðildarríkjum kleift að úthluta einkaleyfum og styrkjum í því skyni að tryggja almannaþjónustu á sviði fólksflutninga sem ekki yrði veitt án slíkra ráðstafana. Væri til staðar samkeppnisrekstur sem tryggði neytendum viðhlítandi þjónustu væri ekki heimilt að beita ráðstöfunum samkvæmt reglugerðinni. Á grundvelli almennra reglna stjórnsýsluréttar var talið að afturköllun V á einkaleyfinu gæti komið til álita ef í ljós kæmi að leyfið rúmaðist ekki innan þeirra heimilda sem reglugerð EB veitti til stuðningsaðgerða. Í áliti Samkeppniseftirlitsins, sem V lagði til grundvallar við afturköllun leyfisins, hefðu komið fram upplýsingar sem gefið hafi V fullt tilefni til að álykta að gengið hefði verið lengra en nauðsyn krafði með því að veita S leyfið og að með því hefði verið farið út fyrir heimild sem reglugerð EB veitti til stuðningsaðgerða. Hefði S kosið að ganga til samninga í skjóli einkaleyfisins, þvert á ráðleggingar, sem hindraði samkeppni og tryggði honum hagnað umfram það sem heimilt var samkvæmt fyrrgreindri reglugerð EB. Meðal annars í þessu ljósi var afturköllun einkaleyfisins á umræddri akstursleið talin lögmæt og leiddi þar af leiðandi ekki til bótaábyrgðar Í.
Stefnandi höfðaði mál á hendur ríkinu til greiðslu bóta vegna missis hagnaðar sem hann hefði notið hefði Vegagerðin ekki afturkallað einkaleyfi hans til að skipuleggja almenningssamgöngur á áætlunarleiðinni milli Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar og höfuðborgarsvæðisins. Dómurinn taldi að stefnandi hefði réttarstöðu stjórnvalds. Því hefði bæði honum og Vegagerðinni borið að fylgja fyrirmælum laga nr. 73/2011 eins og bar að túlka þau til samræmis við reglugerð EB nr. 1370/2007. Samkvæmt lögunum þannig túlkuðum var ekki heimilt að veita einkaleyfi til þess að skipuleggja almenningssamgöngur á leiðum þar sem fyrirtæki í samkeppnisrekstri veittu fullnægjandi þjónustu. Dómurinn taldi því að stefnandi hefði aldrei átt lögvarinn rétt til einkaleyfis á akstursleiðinni milli flugstöðvarinnar og Reykjavíkur. Af þeim sökum hafi hann ekki verið sviptur hagsmunum sem njóti verndar skaðabótaréttar þegar leyfið var afturkallað.
Í krafðist þess að felldir yrðu úr gildi þrír úrskurðir kærunefndar útboðsmála þar sem felld var úr gildi ákvörðun Í um að taka tilboði M ehf. í samkeppnisviðræðum, er tóku til tækjabúnaðar og rekstrarvara fyrir tiltekna rannsóknarstofu Landspítalans, og lagt fyrir Í að auglýsa innkaupin að nýju. Deildu aðilar um það hvort kærufrestur hefði verið liðinn er F ehf., L ehf. og B AB beindu kærum sínum til kærunefndar útboðsmála og hvort rökstuðningur kærunefndarinnar fyrir niðurstöðu sinni hefði verið fullnægjandi. Hæstiréttur taldi að F ehf., L ehf. og B AB hefði ekki mátt vera ljóst hvernig valforsendum yrði beitt og þar með hvernig endanlega yrði staðið að vali tilboða fyrr en Í tilkynnti um val sitt og rökstuddi ákvörðun sína 28. júní 2012. Hefði kærufrestur þágildandi 94. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup því ekki verið liðinn þegar kærurnar bárust kærunefndinni. Að því er varðaði rökstuðning kærunefndarinnar vísaði Hæstiréttur til þess að reglum um efni rökstuðnings miðuðu að því að tryggja að aðili máls fengi vitneskju um þau atvik og aðstæður sem ákvörðun byggðist á. Yrði að horfa til þess að Í væri gjörkunnugur öllu því er lyti að opinberum innkaupum og útboðum á því sviði og að aðilar málsins hefðu fyrir kærunefndinni gert ítarlega grein fyrir málsatvikum, málsástæðum og lagarökum sínum, sem ljóst væri að kærunefndin hefði byggt niðurstöðu sína á. Hefðu aðilar málsins á grundvelli rökstuðnings kærunefndarinnar mátt skilja hvers vegna hún hefði komist að niðurstöðu sinni. Þótt rökstuðningurinn hefði mátt vera fyllri í ljósi þess að um úrskurð æðra stjórnvalds hefði verið að ræða fullnægði hann kröfum stjórnsýslulaga, enda yrðu ekki gerðar sömu kröfur til stjórnsýslunefnda og gerðar væru til dómstóla um að rökstuðningur niðurstöðu væri tæmandi og stæði sjálfstætt án tillits til vitneskju aðila um málsatvik og stöðu þeirra að öðru leyti. Loks vísaði Hæstiréttur til þess að miklu skipti að ferli við val á tilboði væri gagnsætt og að það tryggði að jafnræðis væri gætt. Þannig yrðu hendur þess sem tilboð veldi að vera bundnar fyrir fram í eins ríkum mæli og kostur væri og gilti það jafnframt um samkeppnisviðræður þótt svigrúm kaupanda væri þar meira en í útboðum endranær. Hefðu valforsendur samkeppnisviðræðnanna verið almennt orðaðar í mörgum greinum og yrði ekki séð að rökbundin nauðsyn hefði staðið til þess. Hefðu þær því ekki fullnægt kröfum 72. og 45. gr. laga nr. 84/2007. Voru F ehf., L ehf. og B AB því sýknaðir af kröfu Í.
Felldir voru úr gildi þrír úrskurðir kærunefndar útboðsmála vegna annmarka á þeim sem og að kærufrestur vegna ágreinings um valforsendur var liðinn.
Staðfest var ákvörðun sýslumanns um að synja beiðni sóknaraðila um lögbann.
R auglýsti í febrúar 2008 útboð á EES svæðinu um grasslátt við stofnbrautir og snjóhreinsun gönguleiða. G ehf. var einn tilboðsgjafa og var tilboð hans hið næst lægsta í verkið. Tilboði lægstbjóðanda, GA ehf., var hins vegar tekið. G ehf. höfðaði mál þetta gegn R og krafðist þess að viðurkenndur yrði réttur sinn til skaðabóta úr hendi R vegna missis hagnaðar sem félagið hefði notið hefði ekki komið til ákvörðun R að ganga að tilboði GA ehf. og hafna þar með tilboði sínu. G ehf. reisti kröfu sína á því að R hefði bakað sér skaðabótaskyldu með saknæmu og ólögmætu athæfi sínu er sveitarfélagið gekk að tilboði lægstbjóðanda, en fjárhagsstaða félagsins hefði ekki uppfyllt skilyrði innkaupareglna R. Hæstiréttur vísaði meðal annars til þess að samkvæmt 1. mgr. 49. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup skuli fjárhagsstaða bjóðanda vera það trygg að hann geti staðið við skuldbindingar sínar gagnvart kaupanda. Ekki skyldi krefjast frekari gagna um sönnun á fjárhagslegri getu en nauðsynlegt væri með hliðsjón af eðli og umfangi fyrirhugaðra innkaupa. Kaupandi gæti gert kröfu um að bjóðendur uppfylltu ákveðnar lágmarkskröfur um fjárhagslega stöðu, en slíkt yrði að tilgreina nákvæmlega í útboðsgögnum. Innkaupareglur R hefðu ekki lagastoð af þeim toga að þær hefði bundið bjóðendur við útboð R samkvæmt lögum nr. 84/2007, nema til þeirra væri skýrlega vísað í útboðsgögnum, en svo hefði ekki verið. Hæstiréttur taldi því að G ehf. hefði ekki tekist sönnun um að mat R á fjárhagsstöðu lægstbjóðanda hefði verið verulegum annmörkum háð þegar litið væri til umfangs og eðlis fyrirhugaðra innkaupa og þeirra gagna sem aflað var og fyrir lágu um fjárhagsstöðu bjóðandans og hafnaði kröfu hans.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um viðurkenningu á skaðabótaskyldu vegna missis hagnaðar þegar stefndi gekk til samninga við lægstbjóðanda í opinberu útboði.