Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

15 dómar fundust

Lagagrein: 37. gr. laga nr. 44/1999 — Lög um náttúruvernd

Landsréttur birt 10. nóvember 2023

258/2022

Gunnar Helgason (Jón Steinar Gunnlaugsson lögmaður) og Hafdís Bergmannsdóttir (Hlynur Jónsson lögmaður, 1. prófmál) gegn Vegagerðinni (Reynir Karlsson lögmaður)

Í málinu kröfðust G og H þess að ógilt yrði ákvörðun V frá árinu 2019 um að taka eignarnámi land úr jörð þeirra undir hringveg um Hornafjörð og námuveg/tengiveg, sem og efni úr tveimur námum. Byggðu G og H á því að þeim yrði ekki gert að þola að umrædd eignarréttindi yrðu tekin af þeim í ljósi þess að önnur leið, leið 1, hafi verið tæk sem skerti eignarréttindi landeigenda í Hornafirði minna en sú leið sem V valdi, leið 3b. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt 37. gr. vegalaga nr. 80/2007 hafi V heimild til að taka land úr eigu landeigenda sem þurfi til þjóðvegagerðar og hvers kyns veghalds. Ákvörðun V um að taka land G og H eignarnámi hafi verið stjórnvaldsákvörðun í skilningi 2. mgr. 1. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Meðalhófsregla 12. gr. stjórnsýslulaga hefði sérstaka þýðingu við töku ákvarðana um eignarnám í ljósi þess að eignarrétturinn væri friðhelgur samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og eignarnám því aðeins mögulegt að almenningsþörf krefði. Rétturinn benti á að við vegalagningu kæmu jafnan fleiri leiðir en ein til greina til að ná markmiðum viðkomandi framkvæmdar. Bæði við ákvörðun um hvaða kostir séu til þess fallnir að ná því markmiði og við endanlegt val á þeirri leið sem fara eigi hafi verið gengið út frá því að málefnalegt væri að líta meðal annars til kostnaðar, umferðaröryggis, vegalengda og áhrifa framkvæmda á umhverfið. Ólíkt vægi þessara sjónarmiða kunni þó að leiða til mismunandi niðurstöðu og við þær aðstæður hafi viðkomandi stjórnvald nokkurt svigrúm til að ákveða vægi sjónarmiðanna innbyrðis við endanlegt leiðarval. Við þessar aðstæður gæti skyldan til að gæta meðalhófs við skerðingu eignarréttinda gert útslagið við þetta mat. Landsréttur sló því föstu að bæði leið 1 og leið 3b hafi verið tækar með tilliti til þeirra almennu sjónarmiða sem geti legið til grundvallar vali á leið til vegalagningar. Þá ályktaði rétturinn að með vali á leið 1 hefði eignarréttindum landeigenda verið síður raskað en með leiðarvali V. Þar sem þessi munur væri ekki óverulegur yrði í ljósi 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar og meðalhófsreglu að leggja til grundvallar að V bæri að sýna fram á að gildar ástæður hafi legið til grundvallar leiðarvalinu. Féllst rétturinn á það með V að gildar ástæður hafi verið fyrir leiðarvali V sem réttlættu þann mun á umfangi eignaskerðingar sem hlytist af því að fara þá leið í samanburði við leið 1. Var því ekki fallist á það með G og H að brotið hafi verið á meðalhófsreglu við mat á almannahagsmunum samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var öðrum málsástæðum G og H fyrir ógildingu ákvörðunarinnar hafnað. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V af kröfum G og H.

Landsréttur birt 10. nóvember 2023

257/2022

Anna Lilja Jónsdóttir Guðbjörg Ósk Jónsdóttir (Jón Steinar Gunnlaugsson lögmaður) og Þorbergur Hjalti Jónsson (Hlynur Jónsson lögmaður, 1. prófmál) gegn Vegagerðinni (Reynir Karlsson lögmaður)

Í málinu kröfðust A, G og Þ þess að ógilt yrði ákvörðun V frá árinu 2019 um að taka eignarnámi land úr jörð þeirra undir hringveg um Hornafjörð. Byggðu A, G og Þ á því að þeim yrði ekki gert að þola að umrædd eignarréttindi yrðu tekin af þeim í ljósi þess að önnur leið, leið 1, hafi verið tæk sem skerti eignarréttindi landeigenda í Hornafirði minna en sú leið sem V valdi, leið 3b. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt 37. gr. vegalaga nr. 80/2007 hafi V heimild til að taka land úr eigu landeigenda sem þurfi til þjóðvegagerðar og hvers kyns veghalds. Ákvörðun V um að taka land A, G og Þ eignarnámi hafi verið stjórnvaldsákvörðun í skilningi 2. mgr. 1. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Meðalhófsregla 12. gr. stjórnsýslulaga hefði sérstaka þýðingu við töku ákvarðana um eignarnám í ljósi þess að eignarrétturinn væri friðhelgur samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og eignarnám því aðeins mögulegt að almenningsþörf krefði. Rétturinn benti á að við vegalagningu kæmu jafnan fleiri leiðir en ein til greina til að ná markmiðum viðkomandi framkvæmdar. Bæði við ákvörðun um hvaða kostir séu til þess fallnir að ná því markmiði og við endanlegt val á þeirri leið sem fara eigi hafi verið gengið út frá því að málefnalegt væri að líta meðal annars til kostnaðar, umferðaröryggis, vegalengda og áhrifa framkvæmda á umhverfið. Ólíkt vægi þessara sjónarmiða kunni þó að leiða til mismunandi niðurstöðu og við þær aðstæður hafi viðkomandi stjórnvald nokkurt svigrúm til að ákveða vægi sjónarmiðanna innbyrðis við endanlegt leiðarval. Við þessar aðstæður gæti skyldan til að gæta meðalhófs við skerðingu eignarréttinda gert útslagið við þetta mat. Landsréttur sló því föstu að bæði leið 1 og leið 3b hafi verið tækar með tilliti til þeirra almennu sjónarmiða sem geti legið til grundvallar vali á leið til vegalagningar. Þá ályktaði rétturinn að með vali á leið 1 hefði eignarréttindum landeigenda verið síður raskað en með leiðarvali V. Þar sem þessi munur væri ekki óverulegur yrði í ljósi 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar og meðalhófsreglu að leggja til grundvallar að V bæri að sýna fram á að gildar ástæður hafi legið til grundvallar leiðarvalinu. Féllst rétturinn á það með V að gildar ástæður hafi verið fyrir leiðarvali V sem réttlættu þann mun á umfangi eignaskerðingar sem hlytist af því að fara þá leið í samanburði við leið 1. Var því ekki fallist á það með A, G og Þ að brotið hafi verið á meðalhófsreglu við mat á almannahagsmunum samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var öðrum málsástæðum A, G og Þ fyrir ógildingu ákvörðunarinnar hafnað. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V af kröfum A, G og Þ.

Landsréttur birt 10. nóvember 2023

256/2022

Eiríkur Egilsson (Jón Steinar Gunnlaugsson lögmaður) og Hjalti Egilsson (Hlynur Jónsson lögmaður, 1. prófmál) gegn Vegagerðinni (Reynir Karlsson lögmaður)

Í málinu kröfðust E og H þess að ógilt yrði ákvörðun V frá árinu 2019 um að taka eignarnámi land úr jörðum þeirra undir hringveg um Hornafjörð. Byggðu E og H á því að þeim yrði ekki gert að þola að umrædd eignarréttindi yrðu tekin af þeim í ljósi þess að önnur leið, leið 1, hafi verið tæk sem skerti eignarréttindi landeigenda í Hornafirði minna en sú leið sem V valdi, leið 3b. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt 37. gr. vegalaga nr. 80/2007 hafi V heimild til að taka land úr eigu landeigenda sem þurfi til þjóðvegagerðar og hvers kyns veghalds. Ákvörðun V um að taka land E og H eignarnámi hafi verið stjórnvaldsákvörðun í skilningi 2. mgr. 1. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Meðalhófsregla 12. gr. stjórnsýslulaga hefði sérstaka þýðingu við töku ákvarðana um eignarnám í ljósi þess að eignarrétturinn væri friðhelgur samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og eignarnám því aðeins mögulegt að almenningsþörf krefði. Rétturinn benti á að við vegalagningu kæmu jafnan fleiri leiðir en ein til greina til að ná markmiðum viðkomandi framkvæmdar. Bæði við ákvörðun um hvaða kostir séu til þess fallnir að ná því markmiði og við endanlegt val á þeirri leið sem fara eigi hafi verið gengið út frá því að málefnalegt væri að líta meðal annars til kostnaðar, umferðaröryggis, vegalengda og áhrifa framkvæmda á umhverfið. Ólíkt vægi þessara sjónarmiða kunni þó að leiða til mismunandi niðurstöðu og við þær aðstæður hafi viðkomandi stjórnvald nokkurt svigrúm til að ákveða vægi sjónarmiðanna innbyrðis við endanlegt leiðarval. Við þessar aðstæður gæti skyldan til að gæta meðalhófs við skerðingu eignarréttinda gert útslagið við þetta mat. Landsréttur sló því föstu að bæði leið 1 og leið 3b hafi verið tækar með tilliti til þeirra almennu sjónarmiða sem geti legið til grundvallar vali á leið til vegalagningar. Þá ályktaði rétturinn að með vali á leið 1 hefði eignarréttindum landeigenda verið síður raskað en með leiðarvali V. Þar sem þessi munur væri ekki óverulegur yrði í ljósi 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar og meðalhófsreglu að leggja til grundvallar að V bæri að sýna fram á að gildar ástæður hafi legið til grundvallar leiðarvalinu. Féllst rétturinn á það með V að gildar ástæður hafi verið fyrir leiðarvali V sem réttlættu þann mun á umfangi eignaskerðingar sem hlytist af því að fara þá leið í samanburði við leið 1. Var því ekki fallist á það með E og H að brotið hafi verið á meðalhófsreglu við mat á almannahagsmunum samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var öðrum málsástæðum E og H fyrir ógildingu ákvörðunarinnar hafnað. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V af kröfum E og H.

Landsréttur birt 10. nóvember 2023

255/2022

Ásgeir Núpan Ágústsson (Jón Steinar Gunnlaugsson lögmaður, Hlynur Jónsson lögmaður, 1. prófmál) gegn Vegagerðinni (Reynir Karlsson lögmaður)

Í málinu krafðist Á þess að ógilt yrði ákvörðun V frá árinu 2019 um að taka eignarnámi land úr jörð hans undir hringveg um Hornafjörð. Byggði Á á því að honum yrði ekki gert að þola að umrædd eignarréttindi yrðu tekin af honum í ljósi þess að önnur leið, leið 1, hafi verið tæk sem skerti eignarréttindi landeigenda í Hornafirði minna en sú leið sem V valdi, leið 3b. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt 37. gr. vegalaga nr. 80/2007 hafi V heimild til að taka land úr eigu landeigenda sem þurfi til þjóðvegagerðar og hvers kyns veghalds. Ákvörðun V um að taka land Á eignarnámi hafi verið stjórnvaldsákvörðun í skilningi 2. mgr. 1. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Meðalhófsregla 12. gr. stjórnsýslulaga hefði sérstaka þýðingu við töku ákvarðana um eignarnám í ljósi þess að eignarrétturinn væri friðhelgur samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og eignarnám því aðeins mögulegt að almenningsþörf krefði. Rétturinn benti á að við vegalagningu kæmu jafnan fleiri leiðir en ein til greina til að ná markmiðum viðkomandi framkvæmdar. Bæði við ákvörðun um hvaða kostir séu til þess fallnir að ná því markmiði og við endanlegt val á þeirri leið sem fara eigi hafi verið gengið út frá því að málefnalegt væri að líta meðal annars til kostnaðar, umferðaröryggis, vegalengda og áhrifa framkvæmda á umhverfið. Ólíkt vægi þessara sjónarmiða kunni þó að leiða til mismunandi niðurstöðu og við þær aðstæður hafi viðkomandi stjórnvald nokkurt svigrúm til að ákveða vægi sjónarmiðanna innbyrðis við endanlegt leiðarval. Við þessar aðstæður gæti skyldan til að gæta meðalhófs við skerðingu eignarréttinda gert útslagið við þetta mat. Landsréttur sló því föstu að bæði leið 1 og leið 3b hafi verið tækar með tilliti til þeirra almennu sjónarmiða sem geti legið til grundvallar vali á leið til vegalagningar. Þá ályktaði rétturinn að með vali á leið 1 hefði eignarréttindum landeigenda verið síður raskað en með leiðarvali V. Þar sem þessi munur væri ekki óverulegur yrði í ljósi 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar og meðalhófsreglu að leggja til grundvallar að V bæri að sýna fram á að gildar ástæður hafi legið til grundvallar leiðarvalinu. Féllst rétturinn á það með V að gildar ástæður hafi verið fyrir leiðarvali V sem réttlættu þann mun á umfangi eignaskerðingar sem hlytist af því að fara þá leið í samanburði við leið 1. Var því ekki fallist á það með Á að brotið hafi verið á meðalhófsreglu við mat á almannahagsmunum samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var öðrum málsástæðum Á fyrir ógildingu ákvörðunarinnar hafnað. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V af kröfum Á.

Landsréttur birt 10. nóvember 2023

254/2022

Lovísa Eymundsdóttir (Jón Steinar Gunnlaugsson lögmaður) og dánarbú Kjartans Jónssonar (Hlynur Jónsson lögmaður, 1. prófmál) gegn Vegagerðinni (Reynir Karlsson lögmaður)

Í málinu kröfðust L og dánarbú K þess að ógilt yrði ákvörðun V frá árinu 2019 um að taka eignarnámi land úr jörð þeirra undir hringveg um Hornafjörð. Byggðu L og dánarbú K á því að þeim yrði ekki gert að þola að umrædd eignarréttindi yrðu tekin af þeim í ljósi þess að önnur leið, leið 1, hafi verið tæk sem skerti eignarréttindi landeigenda í Hornafirði minna en sú leið sem V valdi, leið 3b. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt 37. gr. vegalaga nr. 80/2007 hafi V heimild til að taka land úr eigu landeigenda sem þurfi til þjóðvegagerðar og hvers kyns veghalds. Ákvörðun V um að taka land L og dánarbús K eignarnámi hafi verið stjórnvaldsákvörðun í skilningi 2. mgr. 1. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Meðalhófsregla 12. gr. stjórnsýslulaga hefði sérstaka þýðingu við töku ákvarðana um eignarnám í ljósi þess að eignarrétturinn væri friðhelgur samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og eignarnám því aðeins mögulegt að almenningsþörf krefði. Rétturinn benti á að við vegalagningu kæmu jafnan fleiri leiðir en ein til greina til að ná markmiðum viðkomandi framkvæmdar. Bæði við ákvörðun um hvaða kostir séu til þess fallnir að ná því markmiði og við endanlegt val á þeirri leið sem fara eigi hafi verið gengið út frá því að málefnalegt væri að líta meðal annars til kostnaðar, umferðaröryggis, vegalengda og áhrifa framkvæmda á umhverfið. Ólíkt vægi þessara sjónarmiða kunni þó að leiða til mismunandi niðurstöðu og við þær aðstæður hafi viðkomandi stjórnvald nokkurt svigrúm til að ákveða vægi sjónarmiðanna innbyrðis við endanlegt leiðarval. Við þessar aðstæður gæti skyldan til að gæta meðalhófs við skerðingu eignarréttinda gert útslagið við þetta mat. Landsréttur sló því föstu að bæði leið 1 og leið 3b hafi verið tækar með tilliti til þeirra almennu sjónarmiða sem geti legið til grundvallar vali á leið til vegalagningar. Þá ályktaði rétturinn að með vali á leið 1 hefði eignarréttindum landeigenda verið síður raskað en með leiðarvali V. Þar sem þessi munur væri ekki óverulegur yrði í ljósi 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar og meðalhófsreglu að leggja til grundvallar að V bæri að sýna fram á að gildar ástæður hafi legið til grundvallar leiðarvalinu. Féllst rétturinn á það með V að gildar ástæður hafi verið fyrir leiðarvali V sem réttlættu þann mun á umfangi eignaskerðingar sem hlytist af því að fara þá leið í samanburði við leið 1. Var því ekki fallist á það með L og dánarbúi K að brotið hafi verið á meðalhófsreglu við mat á almannahagsmunum samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var öðrum málsástæðum L og dánarbús K fyrir ógildingu ákvörðunarinnar hafnað. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V af kröfum L og dánarbús K.

Landsréttur birt 10. nóvember 2023

253/2022

Bjarni Hákonarson (Jón Steinar Gunnlaugsson lögmaður) og Finndís Harðardóttir (Hlynur Jónsson lögmaður, 1. prófmál) gegn Vegagerðinni (Reynir Karlsson lögmaður)

Í málinu kröfðust B og F þess að ógilt yrði ákvörðun V frá árinu 2019 um að taka eignarnámi land úr jörð þeirra undir hringveg um Hornafjörð og land undir nýja vegtengingu. Byggðu B og F á því að þeim yrði ekki gert að þola að umrædd eignarréttindi yrðu tekin af þeim í ljósi þess að önnur leið, leið 1, hafi verið tæk sem skerti eignarréttindi landeigenda í Hornafirði minna en sú leið sem V valdi, leið 3b. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt 37. gr. vegalaga nr. 80/2007 hafi V heimild til að taka land úr eigu landeigenda sem þurfi til þjóðvegagerðar og hvers kyns veghalds. Ákvörðun V um að taka land B og F eignarnámi hafi verið stjórnvaldsákvörðun í skilningi 2. mgr. 1. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Meðalhófsregla 12. gr. stjórnsýslulaga hefði sérstaka þýðingu við töku ákvarðana um eignarnám í ljósi þess að eignarrétturinn væri friðhelgur samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og eignarnám því aðeins mögulegt að almenningsþörf krefði. Rétturinn benti á að við vegalagningu kæmu jafnan fleiri leiðir en ein til greina til að ná markmiðum viðkomandi framkvæmdar. Bæði við ákvörðun um hvaða kostir séu til þess fallnir að ná því markmiði og við endanlegt val á þeirri leið sem fara eigi hafi verið gengið út frá því að málefnalegt væri að líta meðal annars til kostnaðar, umferðaröryggis, vegalengda og áhrifa framkvæmda á umhverfið. Ólíkt vægi þessara sjónarmiða kunni þó að leiða til mismunandi niðurstöðu og við þær aðstæður hafi viðkomandi stjórnvald nokkurt svigrúm til að ákveða vægi sjónarmiðanna innbyrðis við endanlegt leiðarval. Við þessar aðstæður gæti skyldan til að gæta meðalhófs við skerðingu eignarréttinda gert útslagið við þetta mat. Landsréttur sló því föstu að bæði leið 1 og leið 3b hafi verið tækar með tilliti til þeirra almennu sjónarmiða sem geti legið til grundvallar vali á leið til vegalagningar. Þá ályktaði rétturinn að með vali á leið 1 hefði eignarréttindum landeigenda verið síður raskað en með leiðarvali V. Þar sem þessi munur væri ekki óverulegur yrði í ljósi 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar og meðalhófsreglu að leggja til grundvallar að V bæri að sýna fram á að gildar ástæður hafi legið til grundvallar leiðarvalinu. Féllst rétturinn á það með V að gildar ástæður hafi verið fyrir leiðarvali V sem réttlættu þann mun á umfangi eignaskerðingar sem hlytist af því að fara þá leið í samanburði við leið 1. Var því ekki fallist á það með B og F að brotið hafi verið á meðalhófsreglu við mat á almannahagsmunum samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var öðrum málsástæðum B og F fyrir ógildingu ákvörðunarinnar hafnað. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V af kröfum B og F.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 1. apríl 2022

E-5076/2020

A og B (Hlynur Jónsson lögmaður) gegn Vegagerðinni (Reynir Karlsson lögmaður)

Stefndi kynnti tillögu um þrjá framkvæmdakosti til veglagningar um Hornafjarðarfljót. Ekki náðist samkomulag um framkvæmdina og tók stefndi hluta af landi stefnenda eignarnámi. Stefnendur kröfðust þess að ákvörðun stefnda um eignarnámið yrði felld úr gildi. Ágreiningur stefnenda og stefnda laut að því hvort andlag eignarnámsins hefði verið ranglega tilgreint, hvort rökstuðningur um að breyta um vegleið hefði verið fullnægjandi, hvort gætt hafi verið meðalhófs við ákvörðunina og hvort byggt hafi verið á ófullnægjandi og úreltum gögnum. Ekki var fallist á að málsmeðferðin hefði verið í andstöðu við ákvæði vegalaga nr. 80/2007 og laga um framkvæmd eignarnáms nr. 11/1973. Þá var rökstuðningur stefnda fyrir vegleiðinni talinn vera fullnægjandi og byggður á viðunandi gögnum. Jafnframt var fallist á að sá samfélagslegi ávinningur og sjónarmið um aukið umferðaröryggi varðandi þá vegleið sem ákveðið var að fara vægju þyngra en röskun á eignarréttindum, umhverfi og kostnaði vegna framkvæmdanna við mat á meðalhófi. Var kröfum stefnenda því hafnað.

Héraðsdómur Suðurlands birt 30. nóvember 2015

S-418/2015

Ákæruvaldið (Grímur Hergeirsson fulltrúi) gegn A (Konráð Jónsson hdl)
Lykilorð: Refsiheimild.
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Ákært var fyrir að hella rauðum matarlit ofan í hverinn Strokk með þeim afleiðingum að umhverfi hversins var raskað. Ákærði sýknaður m.a. með vían til þess að orðalag þess ákvæðis náttúruverndarlaga sem ákært var fyrir var ekki talið uppfylla kröfur um skýrleika refsiheimilda.

Hæstiréttur birt 24. mars 2015

209/2015

Grétar Jónsson og Lilja Grétarsdóttir (Ásgeir Þór Árnason hrl) gegn Vegagerðinni (Gunnar Gunnarsson hrl) og Borgarverki ehf (Jóhannes Ásgeirsson hrl)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli G og L á hendur V og B ehf. var vísað frá dómi. Höfðu G og L krafist þess að viðurkennd yrði sameiginleg bótaábyrgð V og B ehf. á tjóni sem þau hefðu orðið fyrir vegna framkvæmda á vegi sem lá í gegnum jörð þeirra og tilgreint var í 11 liðum í kröfugerð þeirra. Þá kröfðust þau þess að V og B ehf. afhentu þeim 60 rúmmetra af möl sem þau héldu fram að teknir hefðu verið í leyfisleysi af landi þeirra. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, kom fram að hvorki væri samaðild með V og B ehf. í málinu né heldur væri gerð grein fyrir því á hvaða grundvelli hvorum um sig væri stefnt til að þola dómkröfur G og L. Þá væri sá annmarki á málatilbúnaði G og L að ekki væri gerð grein fyrir því hver væri hlutur V annars vegar og B ehf. hins vegar í þeim 11 tilvikum sem talin væru upp í stefnu og áttu að hafa valdið þeim tjóni. Þóttu kröfur G og L vanreifaðar um þetta í þeim mæli að á skorti að skilyrði e. liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála væri fullnægt. Þá þótti ekki ráðið af málatilbúnaði G og L að nægilega væri sýnt fram á að þau hefðu beðið tjón af völdum V og B ehf.

Hæstiréttur birt 14. október 2010

684/2009

Kópavogsbær (Þórður Clausen Þórðarson hrl) gegn Skógræktarfélagi Reykjavíkur (Kristinn Bjarnason hrl)

Haustið 2006 hóf K framkvæmdir við gerð vatnsveitu í Vatnsendakrikum í Heiðmörk, sem fólust meðal annars í lagningu vatnsleiðslu um svonefndan Þjóðhátíðarlund. Landið var í eigu Reykjavíkurborgar, en S hafi þar haft umsjón með skógrækt og annaðist framkvæmdir í þeim efnum samkvæmt samningum við Reykjavíkurborg. Í byrjun febrúar 2007 fjarlægði verktaki í þjónustu K 559 tré í Þjóðhátíðarlundi vegna framkvæmda við vatnsveituna, en þau höfðu verið gróðursett á vegum S á landinu. S höfðaði mál og krafðist greiðslu skaðabóta meðal annars úr hendi K vegna spjalla sem hlutust af því að trjágróðurinn var fjarlægður. K krafðist sýknu aðallega á þeirri forsendu að Reykjavíkurborg hafi verið eigandi trjánna, en ekki S, og gæti S því ekki átt aðild að málinu. Þessari málsástæðu K var hafnað og talið að samkvæmt yfirlýsingu Reykjavíkurborgar hafi S haft fulla heimild til að leita samninga við K um skaðabætur vegna skemmda á trjágróðrinum enda hefði félagið víðtæk forræði á svæðinu til afnota og hagnýtingar. Var í þessu sambandi jafnframt vísað til dóms Hæstaréttar í máli nr. 210/2009, þar sem felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi, þar sem því hafi verið slegið föstu að S hafi eitt haft þau eignarréttindi, sem fólust í heimild til fjárhagslegrar hagnýtingar trjágróðursins sem fór forgörðum við framkvæmdir K. Fallist var á skaðabótaskyldu K í málinu og matsgerð dómkvaddra manna um tjón S lögð til grundvallar.

Hæstiréttur birt 27. maí 2009

210/2009

Skógræktarfélag Reykjavíkur (Kristinn Bjarnason hrl) gegn Kópavogsbæ og Klæðningu ehf (Þórður Clausen Þórðarson hrl)

S gerði tvo samninga við R um umsjón, rekstur og framkvæmdir í Heiðmörk. Samkvæmt efni samninganna fór S á gildistíma þeirra með rétt til að hagnýta skógarafurðir í Heiðmörk og afla sér fjár með sölu þeirra, hvort sem var í formi sölu jólatrjáa, viðarkurls, girðingastaura eða öðrum hætti. Í héraði krafðist S þess að K og Kl yrði gert að bæta honum tjón sem hann kvaðst hafa orðið fyrir þegar trjágróður fór forgörðum við framkvæmdir á vegum K í Heiðmörk í febrúar 2007. Héraðsdómur taldi að ekki hefði verið unnt að leggja til grundvallar við úrlausn málsins að S hefði eignarrétt yfir þeim trjám í Heiðmörk sem bótakrafan næði til. Þá var jafnframt talið að bótakrafa S í skjóli þessara réttinda yrði ekki nema að litlu leyti grundvölluð á smásöluverði þeirra trjáa sem forgörðum fóru, svo sem S miðaði við í kröfugerð sinni. Samkvæmt þessu var talið að S hefði ekki markað kröfugerð sinni þann farveg að unnt væri að taka afstöðu til bóta sem hann kynni að eiga á hendur K og Kl. S kærði úrskurð héraðsdóms til Hæstaréttar og krafðist þess að hinn kærði úrskurður yrði felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að nýju. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki hefði annað legið fyrir en að S hefði einn haft þau eignarréttindi sem fælust í heimild til fjárhagslegrar hagnýtingar þess trjágróðurs er fór forgörðum við framkvæmdirnar. Sú hagnýting hefði m.a. getað falist í því að selja trjágróðurinn á almennum markaði, ef tækifæri hefði gefist til þess. Krafa S væri metin af dómkvöddum mönnum og í samræmi við þau réttindi sem hann hefði. Samkvæmt þessu vara krafa S tekin til greina og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Héraðsdómur Reykjaness birt 8. apríl 2009

E-2651/2007

Skógræktarfélag Reykjavíkur (Kristinn Bjarnason hrl) gegn Kópavogsbæ (Þórður Clausen Þórðarson hrl) og Klæðningu ehf. (Sveinbjörn Sveinbjörnsson hdl)

Vísað var frá dómi máli sem Skógræktarfélag Reykjavíkur höfðaði á hendur Kópavogsbæ og Klæðningu ehf. til heimtu bóta vegna tjóns sem félagið kvaðst hafa orðið fyrir þegar trjágróður fór forgörðum við framkvæmdir á vegum Kópavogsbæjar í Heiðmörk í febrúar 2007.

Hæstiréttur birt 17. apríl 2008

444/2007

Hald ehf (Guðmundur Ágústsson hdl) gegn Sveitarfélaginu Álftanesi (Ragnar Aðalsteinsson hrl)

H ehf. sótti um leyfi til að byggja einbýlishús á lóð í sveitarfélaginu Á. Skipulags- og byggingarnefnd Á hafnaði beiðninni og var sú niðurstaða staðfest á fundi bæjarstjórnar Á. Krafðist H ehf. þess að þær ákvarðanir yrðu felldar úr gildi. Talið var að líta yrði svo á að deiliskipulag væri í gildi fyrir svæðið þar sem lóðin væri, sbr. 11. lið ákvæða til bráðabirgða við lög nr. 73/1997, enda hefði Á hagað gerðum sínum eins og það væri í gildi í yfir tvo áratugi. Hins vegar var ekki talið að H ehf. hafi átt rétt á því að fá útgefið byggingarleyfi þar sem vikið var frá skilmálum skipulagsákvæða vegna lóða á svæðinu að því er varðaði hæð þaks á útsýnisturni. Þá var ekki talið að slíkir annmarkar hafi verið á málsmeðferð Á að valdið gætu ógildingu ákvarðananna.

Héraðsdómur Reykjaness birt 26. júní 2007

E-313/2007

Hald ehf (Guðmundur Ágústsson hdl) gegn Sveitarfélaginu Álftanesi (Sigríður Rut Júlíusdóttir hrl)

Sveitarfélagið Á var sýknað af kröfu H ehf. um að ógilt yrði ákvörðun skipulags- og byggingarnefndar sveitarfélagsins og samþykkt bæjarstjórnar þess um að hafna umsókn H ehf. um útgáfu byggingarleyfis. Ekki var talið að um gilt deiliskipulag væri að ræða fyrir umrætt svæði þar sem ósannað var að það hefði verið samþykkt með formlegum hætti af sveitarstjórn. Varakröfu stefnanda um að viðurkenndur yrði réttur hans til skaðabóta úr hendi stefnda var vísað frá vegna vanreifunar. Málskostnaður var felldur niður.