B kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hans um að sérfróði meðdómsmaðurinn J viki sæti í máli M gegn honum. Krafa B byggði annars vegar á því að J hefði á árinu 2015 aðstoðað endurskoðunarfyrirtækið P ehf. í tilteknum atriðum í málsvörn félagsins í máli sem slitastjórn L hf. höfðaði á hendur því. Hins vegar hefði J borið ábyrgð á eftirliti ársreikningaskrár með reikningsskilum L hf. á árunum 2005 til 2007. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að M byggði mál sitt á hendur B á því að vegna saknæmrar og ólögmætrar háttsemi B hafi ársreikningar og árshlutareikningar L hf. frá útgáfu ársreiknings fyrir rekstrarárið 2005 gefið ranga mynd af áhættu bankans vegna tengsla við B og félag í hans eigu. Lá fyrir að málatilbúnaður M beindist að ársreikningum L hf. fyrir fall bankans í október 2008 en á þeim tíma var P ehf. endurskoðandi bankans og áritaði reikninga hans. Ekki var talið útilokað að það myndi reyna á störf P ehf. og áritun endurskoðenda þess á reikninga bankans við úrlausn málsins. Taldi Landsréttur að ekki væri hægt að útiloka að J hefði við aðstoð og ráðgjöf við málsvörn P ehf. í máli slitastjórnar L hf. gegn félaginu vegna endurskoðunar þess á reikningum bankans þegar myndað sér skoðun á reikningsskilum bankans. Í ljósi aðkomu og ráðgjöf J í tengslum við málsvörn P ehf. sem varðaði endurskoðun bankans og áritun ársreikninga var talið að draga mætti með réttu í efa óhlutdrægni hans við úrlausn málsins. Hið sama ætti við um starf hans sem yfirmanns eftirlits með beitingu alþjóðlegra reikningsstaðla hjá ársreikningaskrá. Var J því gert að víkja sæti í málinu með vísan til g-liðar 1. mgr. 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.
M krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda B á tjóni félagsmanna M, vegna hlutabréfa sem þeir, eða aðilar sem þeir leiddu rétt sinn frá, hefðu eignast eftir 30. júní 2006 og urðu verðlaus 7. október 2008 þegar L hf. var tekinn yfir af Fjármálaeftirlitinu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að það leiddi af 1. og 2. mgr. 19. gr. a. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að málsóknarfélagi væri heimilt í samræmi við tilgang sinn að höfða mál í eigin nafni og krefjast viðurkenningar í einu lagi á skaðabótaskyldu þess, sem stefnt væri, á tjóni félagsmanna sinna, enda væru uppfyllt skilyrði 1. mgr. 19. gr. og 2. mgr. 25. gr. laganna. Þar sem áskilið væri í 1. mgr. 19. gr. a. að kröfur félagsmanna yrðu að vera af sömu rót runnar yrði sami bótagrundvöllur að búa að baki kröfunum þannig að málatilbúnaður allra félagsmanna yrði einsleitur. Þá var tekið fram að væru leiddar nægar líkur að því að félagsmenn málsóknarfélags hefðu orðið fyrir tjóni, svo sem vegna sömu atvika, jafnframt því sem gerð væri grein fyrir í hverju tjón þeirra fælist og hver tengsl þess væru við atvik máls, þannig að fullnægt væri áskilnað 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um lögvarða hagsmuni væri ekkert því til fyrirstöðu að félagið krefðist í einu lagi viðurkenningar á bótaskyldu gagnvart félagsmönnum án tillits til bótafjárhæðar sem kæmi í hlut hvers og eins þeirra. Byggðu félagsmenn í M bótakröfu sína á því að eftir 27. janúar 2006 hefði B með saknæmum hætti ekki veitt upplýsingar um ákveðnar áhættuskuldbindingar og yfirráð yfir L hf. og að þeir hefðu ekki orðið fyrir tjóni ef réttar upplýsingar hefðu verið birtar í reikningsskilum L hf. enda hefðu þeir þá selt hlutabréf sín.Var því talið ljóst að félagsmenn M teldu sig allir eiga kröfur á hendur B sem ætti rætur að rekja til sömu atvika og aðstöðu í skilningi 1. mgr. 19. gr. a. laga nr. 91/1991. Þá var talið að með málatilbúnaðnum hefði M leitt að því nægar líkur að félagsmennirnir hefðu orðið fyrir fjártjóni yrði komist að þeirri niðurstöðu að sú háttsemi B sem um væri deilt í málinu hefði verið ólögmæt og M hefði því notið heimildar 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 til að sækja mál þetta á þann hátt sem það hafði gert með viðurkenningarkröfu sinni. Var því hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
M krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda B á tjóni félagsmanna M, vegna hlutabréfa sem þeir, eða aðilar sem þeir leiddu rétt sinn frá, hefðu eignast á tímabilinu frá 27. janúar til 30. júní 2006 og urðu verðlaus 7. október 2008 þegar L hf. var tekinn yfir af Fjármálaeftirlitinu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að það leiddi af 1. og 2. mgr. 19. gr. a. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að málsóknarfélagi væri heimilt í samræmi við tilgang sinn að höfða mál í eigin nafni og krefjast viðurkenningar í einu lagi á skaðabótaskyldu þess, sem stefnt væri, á tjóni félagsmanna sinna, enda væru uppfyllt skilyrði 1. mgr. 19. gr. og 2. mgr. 25. gr. laganna. Þar sem áskilið væri í 1. mgr. 19. gr. a. að kröfur félagsmanna yrðu að vera af sömu rót runnar yrði sami bótagrundvöllur að búa að baki kröfunum þannig að málatilbúnaður allra félagsmanna yrði einsleitur. Þá var tekið fram að væru leiddar nægar líkur að því að félagsmenn málsóknarfélags hefðu orðið fyrir tjóni, svo sem vegna sömu atvika, jafnframt því sem gerð væri grein fyrir í hverju tjón þeirra fælist og hver tengsl þess væru við atvik máls, þannig að fullnægt væri áskilnað 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um lögvarða hagsmuni væri ekkert því til fyrirstöðu að félagið krefðist í einu lagi viðurkenningar á bótaskyldu gagnvart félagsmönnum án tillits til bótafjárhæðar sem kæmi í hlut hvers og eins þeirra. Byggðu félagsmenn í M bótakröfu sína á því að eftir 27. janúar 2006 hefði B með saknæmum hætti ekki veitt upplýsingar um ákveðnar áhættuskuldbindingar og yfirráð yfir L hf. og að þeir hefðu ekki orðið fyrir tjóni ef réttar upplýsingar hefðu verið birtar í reikningsskilum L hf. enda hefðu þeir þá selt hlutabréf sín.Var því talið ljóst að félagsmenn M teldu sig allir eiga kröfur á hendur B sem ætti rætur að rekja til sömu atvika og aðstöðu í skilningi 1. mgr. 19. gr. a. laga nr. 91/1991. Þá var talið að með málatilbúnaðnum hefði M leitt að því nægar líkur að félagsmennirnir hefðu orðið fyrir fjártjóni yrði komist að þeirri niðurstöðu að sú háttsemi B sem um væri deilt í málinu hefði verið ólögmæt og M hefði því notið heimildar 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 til að sækja mál þetta á þann hátt sem það hafði gert með viðurkenningarkröfu sinni. Var því hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
M krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda B á tjóni félagsmanna M, vegna hlutabréfa sem þeir, eða aðilar sem þeir leiddu rétt sinn frá, hefðu eignast fyrir 27. janúar 2006 og urðu verðlaus 7. október 2008 þegar L hf. var tekinn yfir af Fjármálaeftirlitinu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að það leiddi af 1. og 2. mgr. 19. gr. a. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að málsóknarfélagi væri heimilt í samræmi við tilgang sinn að höfða mál í eigin nafni og krefjast viðurkenningar í einu lagi á skaðabótaskyldu þess, sem stefnt væri, á tjóni félagsmanna sinna, enda væru uppfyllt skilyrði 1. mgr. 19. gr. og 2. mgr. 25. gr. laganna. Þar sem áskilið væri í 1. mgr. 19. gr. a. að kröfur félagsmanna yrðu að vera af sömu rót runnar yrði sami bótagrundvöllur að búa að baki kröfunum þannig að málatilbúnaður allra félagsmanna yrði einsleitur. Þá var tekið fram að væru leiddar nægar líkur að því að félagsmenn málsóknarfélags hefðu orðið fyrir tjóni, svo sem vegna sömu atvika, jafnframt því sem gerð væri grein fyrir í hverju tjón þeirra fælist og hver tengsl þess væru við atvik máls, þannig að fullnægt væri áskilnað 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um lögvarða hagsmuni væri ekkert því til fyrirstöðu að félagið krefðist í einu lagi viðurkenningar á bótaskyldu gagnvart félagsmönnum án tillits til bótafjárhæðar sem kæmi í hlut hvers og eins þeirra. Byggðu félagsmenn í M bótakröfu sína á því að eftir 27. janúar 2006 hefði B með saknæmum hætti ekki veitt upplýsingar um ákveðnar áhættuskuldbindingar og yfirráð yfir L hf. og að þeir hefðu ekki orðið fyrir tjóni ef réttar upplýsingar hefðu verið birtar í reikningsskilum L hf. enda hefðu þeir þá selt hlutabréf sín.Var því talið ljóst að félagsmenn M teldu sig allir eiga kröfur á hendur B sem ætti rætur að rekja til sömu atvika og aðstöðu í skilningi 1. mgr. 19. gr. a. laga nr. 91/1991. Þá var talið að með málatilbúnaðnum hefði M leitt að því nægar líkur að félagsmennirnir hefðu orðið fyrir fjártjóni yrði komist að þeirri niðurstöðu að sú háttsemi B sem um væri deilt í málinu hefði verið ólögmæt og M hefði því notið heimildar 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 til að sækja mál þetta á þann hátt sem það hafði gert með viðurkenningarkröfu sinni. Var því hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
Máli málsóknarfélags var vísað frá dómi sökum þess að málatilbúnaður félagsmanna gat ekki verið einsleitur, en það leiddi til þess að skilyrðum 1. og 2. mgr. 19. gr. a í lögum nr. 91/1991 var ekki talið fullnægt.
Máli málsóknarfélags var vísað frá dómi sökum þess að málatilbúnaður félagsmanna gat ekki verið einsleitur, en það leiddi til þess að skilyrðum 1. og 2. mgr. 19. gr. a í lögum nr. 91/1991 var ekki talið fullnægt.
Máli málsóknarfélags var vísað frá dómi sökum þess að málatilbúnaður félagsmanna gat ekki verið einsleitur, en það leiddi til þess að skilyrðum 1. og 2. mgr. 19. gr. a í lögum nr. 91/1991 var ekki talið fullnægt.
M krafðist þess aðallega að viðurkennd yrði skaðabótaskylda B á tjóni félagsmanna M, vegna hlutabréfa sem þeir, eða aðilar sem þeir leiddu rétt sinn frá, hefðu átt í L hf. 7. október 2008 vegna þrenns konar mismunandi atvika. Í dómi Hæstaréttar kom fram að það leiddi af 1. og 2. mgr. 19. gr. a. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að málsóknarfélagi væri heimilt í samræmi við tilgang sinn að höfða mál í eigin nafni og krefjast viðurkenningar í einu lagi á skaðabótaskyldu þess, sem stefnt væri, á tjóni félagsmanna sinna, enda væru uppfyllt skilyrði 1. mgr. 19. gr. og 2. mgr. 25. gr. laganna. Þar sem áskilið væri í 1. mgr. 19. gr. a. að kröfur félagsmanna yrðu að vera af sömu rót runnar yrði sami bótagrundvöllur að búa að baki kröfunum þannig að málatilbúnaður allra félagsmanna yrði einsleitur. Eins og kröfur M væru úr garði gerðar þá tefldi hann í raun fram þremur aðalkröfum sem ættu það sammerkt að fela í sér viðurkenningu á skaðabótaskyldu B á ætluðu tjóni félagsmanna M með skírskotun til þrenns konar mismunandi atvika. Þessi háttur á kröfugerð var talinn í andstöðu við 1. og 2. mgr. 19. gr. a. laga nr. 19/1991. Þá yrði málatilbúnaður M ekki skilinn á þann hátt að hann héldi því fram að B hefði með athafnaleysi sínu valdið því að hlutabréf félagsmanna hefðu orðið verðlaus í byrjun október 2008, heldur að félagsmennirnir hefðu ekki verið í þeirri stöðu að eiga hlut í bankanum á þeim tíma ef B hefði hagað sér á þann veg sem honum hefði borið. Eins og varakrafa M væri orðuð í héraðsdómsstefnu var talið að hún endurspeglaði ekki þennan málatilbúnað og fullnægði því ekki þeim áskilnaði sem gerður væri til skýrleika kröfugerðar í 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Var úrskurður héraðsdóms um frávísun málsins því staðfestur.
Máli vísað frá dómi þar sem ekki lá fyrir að félagsmenn málsóknarfélags hefðu lögvarða hagsmuni af úrlausn viðurkenningarkrafna sinna.
Ekki þóttu vera fyrir hendi slík tengsl milli tiltekinna eigenda hlutafjár í hlutafélagi að jafna mætti til þeirra tengsla sem leiða til yfirtökuskyldu samkvæmt 37. gr. laga nr. 33/2003 um verðbréfaviðskipti. Þá þóttu lög um verðbréfaviðskipti ekki fela í sér ákvæði er legði bann við því að hluthafi gripi til þess ráðs að selja sig niður fyrir yfirtökumörk þannig að yfirtökuskylda falli niður.