Dómstólaleit

A var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa slegið til lögreglumanns með krepptum hnefa og með því að hafa hótað tveimur lögreglumönnum lífláti. A var hins vegar sýknaður af því að hafa reynt að skalla annan lögreglumanninn í andlitið. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að A hafði áður verið sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. hegningarlaga, en dómurinn, sem var skilorðsbundinn, hafði ekki verið birtur ákærða þegar hann framdi brotin í þessu máli. Var refsing vegna þess brots tekin upp, samkvæmt 60. gr. hegningarlaga, og A gerð refsing í einu lagi. Var hún ákveðin 5 mánaða skilorðsbundið fangelsi.

P var sakfelldur fyrir brot gegn 4. mgr. 210. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 fyrir að hafa haft í vörslum sínum 14.713 ljósmyndir og 207 hreyfimyndir sem sýndu börn á kynferðislegan og klámfenginn hátt. Með brotinu rauf hann skilorð dóms frá 3. desember 2004 þar sem hann hlaut sjö mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir brot gegn 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga. Í samræmi við 60. gr. almennra hegningarlaga var sá dómur tekinn upp og bæði málin dæmd í einu lagi, sbr. 77. gr. sömu laga. Að þessu virtu var refsing P ákveðin fangelsi í 15 mánuði en ekki þóttu efni til að skilorðsbinda refsinguna að neinu leyti.

J var ákærður fyrir tilraun til kynferðisbrots með því að hafa farið í íbúð að Ö í Reykjavík í því skyni að hafa samræði við 13 ára stúlku. Hafði B komist í kynni við stúlkuna í gegnum spjallrás á netinu en umrædd stúlka var í raun uppspuni sjónvarpsþáttarins Kompáss á Stöð 2. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar samskipti ákærða á spjallrásinni við svokallaða tálbeitu væru virt í heild benti allt til þess að hann hefði talið að hann myndi hitta þar 13 stúlku í því skyni að hafa við hana kynferðismök, enda yrði að telja skýringar hans á för sinni þangað afar ósennilegar. Gegn neitun ákærða og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms yrði sakfelling á honum hins vegar ekki reist á þeim gögnum einum sem ákæruvaldið byggði á í málinu og fengin voru með þeim hætti sem þar væri nánar lýst. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu B af tilraun til kynferðisbrots því staðfest. Í málinu hafði J einnig verið ákærður fyrir vörslu barnakláms í tveimur liðum. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu J af öðrum liðnum en sakfellingu á hinum staðfest með vísan til forsendna héraðsdóms. Var J dæmdur til að greiðslu 200.000 króna sektar og upptöku á nánar tilgreindum tölvubúnaði.

AM var sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn A, nemanda við grunnskólann á X, en AM var kennari hennar. Taldist háttsemi hans varða við 1. mgr. 201. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og breytti engu þótt A hafi verið fús til að hafa við hann kynferðislegt samneyti. Brot AM þóttu alvarleg og refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 15 mánuði.

B var sakfelldur fyrir að hafa ekið bifreið sviptur ökurétti. Með brotinu rauf hann skilorð reynslulausnar sem honum hafði verið veitt á 170 dögum óafplánaðrar refsingar. Með vísan til 1. mgr. 65. gr. laga nr. 49/2005 um fullnustu refsinga var honum gerð refsing í einu lagi samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga og hún ákveðin fangelsi í sex mánuði. Að teknu tilliti til upplýsinga um betri hegðun hans að undanförnu þótti rétt að skilorðsbinda refsinguna að fullu.

J og P voru ákærðir fyrir líkamsárás gegn A. Þótti sannað að P hefði slegið A tvö högg í andlitið og að báðir ákærðu hefðu sparkað í hann liggjandi. Hlaut A við þetta brot á efri kjálka og augnbotni vinstra megin auk þess sem tvær tennur brotnuðu og hann hlaut sár og mar víða um líkamann. J og P voru samkvæmt þessu sakfelldir fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við ákvörðun refsingar var litið til hinna alvarlegu afleiðinga árásarinnar og að allt benti til þess að megin hvati hennar hefði verið neikvæð afstaða til útlendinga svo og að brotið var framið í félagi. Þá var tekið tillit til þess að J hafði greitt A bætur samkvæmt héraðsdómi. Refsing P var ákveðin skilorðsbundið fangelsi í sex mánuði. Refsing J, sem hafði sig minna í frammi við árásina, þótti hæfilega ákveðin þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi. Þá voru þeir dæmdir in solidum til greiðslu samtals 550.345 króna í skaðabætur og lögmannskostnað til A.

Með hinum áfrýjaða dómi var S fundinn sekur um brot á 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa á veitingahúsi í Keflavík slegið F hnefahöggi með þeim afleiðingum að hann hlaut bana af. S játaði sök. Við ákvörðun refsingar varð ekki litið fram hjá hversu alvarlegar afleiðingar hlutust af broti S. Ekki var talið að framkoma hins látna hafi gefið tilefni til árásarinnar, en S kvaðst hafa talið að F hafi gerst nærgöngull við unnustu sína. Á hinn bóginn varð ekki talið að S hafi beitt sérlega hættulegri aðferð við atlöguna og var ljóst að afleiðingar af hnefahöggi hans urðu mun alvarlegri en við mátti búast. Talið var að S hafi framið brotið í skammvinnri geðshræringu. Hann hafði frá upphafi játað brot sitt og verið samvinnufús. Gögn málsins báru með sér að brotið hafði verið honum þungbært og hann hafði gert það sem í hans valdi stóð til að bæta fyrir það. Hann hafði ekki fyrr hlotið refsingu. Var staðfest refsiákvörðun héraðsdóms um átján mánaða fangelsi, þar af fimmtán mánuðir skilorðsbundnir.

K var gefið að sök að hafa ráðist að þáverandi eiginkonu sinni á sameiginlegu heimili þeirra og veitt henni tiltekna áverka. K viðurkenndi að hafa tekið konuna hálstaki en neitaði að hafa valdið henni þessum áverkum. Talið var nægilega sannað að konan hefði hlotið áverka á hálsi af völdum K. Með vísan til gagna málsins var talið ósannað að konan hefði gefið K tilefni til árásarinnar og að til átaka hafi komið milli þeirra. Var árásin alvarleg og átti K sér engar málsbætur. Var honum gert að sæta fangelsi skilorðsbundið í 3 mánuði.

J og S var gefið að sök skjalafals, fjársvik og fjárdráttur í viðskiptum með bifreiðar á bílasölu í eigu þeirra. J játaði sakargiftir að mestu leyti en S neitaði sök. Voru þau sakfelld fyrir þau brot sem þeim var gefið að sök fyrir utan að S var sýknuð af fjársvikum í einum ákærulið. Var þeim gert að greiða skaðabætur og sæta hvoru um sig fangelsi í 10 mánuði skilorðsbundið.

X var sakfelldur fyrir brot á 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brotaþoli var aðeins 16 ára þegar X, sem hún þekkti ekkert, framdi brotið. Brotið var talið gróft og hafði í för með sér talsverða líkamlega áverka. Miðað við eðli og alvarleika brotsins þótti refsing X hæfilega ákveðin 2 ára fangelsi.

G var ákærður fyrir að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskatti á einu uppgjörstímabili á árinu 1995 og tveimur uppgjörstímabilum á árinu 1996. Í öllum tilvikum hafði G gefið út reikninga og bætt við fjárhæð þeirra virðisaukaskatti, enda þótt ekki væri um skattskyld viðskipti að ræða. Hæstiréttur taldi álagningu skattsins styðjast við fullnægjandi lagaheimild, jafnvel þó þau viðskipti, sem byggju að baki, væru ekki skattskyld, sbr. 22. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Að því er snerti virðisaukaskatt á árinu 1995 byggði G á því að skilaskylda virðisaukaskatts, sem ranglega hefði verið tilgreindur á reikningi, félli niður ef leiðréttingu yrði komið við gagnvart kaupanda, en hann hefði komið við slíkri leiðrrétingu með útgáfu innleggsreiknings, sbr. 3. mgr. 20. gr. laganna. Væru skil skattsins eftir útgáfu innleggsreikningsins einkaréttarlegt mál milli hans og kaupanda. Í dómi Hæstaréttar segir að virðisaukaskatti, sem tilgreindur sé á reikningi, skuli skilað í ríkissjóð jafnvel þótt hann sé of hár eða af viðskiptum, sem ekki eru skattskyld. Hafi fé skipt um hendur vegna greiðslu reiknings verði leiðréttingu gagnvart greiðanda ekki komið við eftir lok uppgjörstímabils nema fyrir milligöngu ríkissjóðs. Myndi sú skipan að vísa greiðanda skattsins á að endurheimta hann af seljanda vöru eða þjónustu setja greiðandann í óviðunandi aðstöðu. Staða hans verði því aðeins tryggð að ríkissjóður annist innheimtu hins oftekna skatts af þeim, sem við honum tók, og annist endurgreiðslu ofgreidda skattsins til greiðanda hans. Verði að skilja undantekningarreglu lokamálsliðar 3. mgr. 22. gr. laganna í þessu ljósi. Skattkrafa falli þannig ekki niður við reikningslega leiðréttingu hafi sá, sem tilgreindi skattinn ranglega í reikningum sínum, innheimt skattinn. Verði því ekki talið að skattkrafa ríkissjóðs hafi fallið niður við útgáfu ákærða á umræddum innleggsreikningi. Með vísan til atvika málsins og þess að G hafði ekki áður gerst sekur um brot, sem áhrif hefðu á refsingu hans, var G ekki dæmdur til fangelsisrefsingar. Hins vegar var hann dæmdur til að greiða 11.000.000 króna sekt í ríkissjóð en sæta ella fangelsi í 5 mánuði.

K var sakfelldur í héraði fyrir nauðgun, en auk þess fyrir eignapjöll, húsbrot og gripdeild. Var málinu áfrýjað af hálfu ákæruvalds til endurskoðunar á ákvörðun refsingar til þyngingar en einnig til greiðslu þeirra miskabóta, sem krafist var í ákæru. Ákærði áfrýjaði ekki héraðsdómi fyrir sitt leyti og kom sýknukrafa hans því ekki til álita fyrir Hæstarétti. Þar sem ekki reyndi á ákvæði 2. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 snerist málið eingöngu um ákvörðun viðurlaga og skaðabóta. Ljóst þótti, að atlaga K að stúlkunni, sem var unnusta hans, hefði verið óvenju hrottafengin og ofbeldi hans og hótanir um frekari ófarnað hefðu staðið yfir á þriðju klukkustund. Þröngvaði K stúlkunni ítrekað til samræðis og annarra kynferðismaka, hrinti henni niður brattan stiga og veitti henni stórfellda líkamlega áverka. Af atlögunni hlaut stúlkan einnig andlegt áfall, sem hafði reynst henni erfitt viðfangs og þungbært. Jafnframt var talið, að henni hafi verið verulegur háski búinn á meðan á aðförinni stóð. Rúmri viku eftir atburðina hafði K sjö sinnum í alvarlegum hótunum við stúlkuna með SMS-skilaboðum um ofbeldi í garð hennar og nánustu ættingja hennar. K, sem átti sér engar málsbætur, átti að baki langan sakarferil. Refsing hans, sem tiltekin var samkvæmt 77. og 78. gr. sömu laga, þótti hæfilega ákveðin fangelsi í fjögur ár og sex mánuði. Ákvörðun héraðsdóms um skyldu K til að greiða stúlkunni 1.000.000 krónur í miskabætur var staðfest um annað en vexti.

L var ákærð fyrir að hafa ekið vestur Seljabraut í Reykjavík á 69 km hraða á klukkustund en þar var leyfilegur hámarkshraði 30 km á klukkustund. L viðurkenndi að hafa ekið á framangreindum hraða en bar því við að umferðarmerki, sem sýndi 30 km hámarkshraða, hefði ekki sést þaðan sem hún ók. Var á það fallist og miðað við hið almenna ákvæði 1. mgr. 37. gr. umferðarlaga um 50 km hámarkshraða á klukkustund í þéttbýli. Var engu talið breyta að ákvörðun um 30 km hámarkshraða hafði verið birt með opinberri auglýsingu, enda kvæði 4. mgr. 81. gr. umferðarlaga skýrt á um að slíkar ákvarðanir skyldu kynntar með umferðarmerkjum. Í því ljósi varð ekki talið að akstur L hefði verið mjög vítaverður og voru því ekki talin skilyrði til að svipta hana ökurétti samkvæmt 101. gr. umferðarlaga. Var henni gerð fésekt.

Á var ákærður fyrir að hafa ekið vestur Seljabraut í Reykjavík á 72 km hraða á klukkustund en þar var leyfilegur hámarkshraði 30 km á klukkustund. Á krafðist sýknu og reisti kröfu sína á að umferðarmerki, sem sýndi 30 km hámarkshraða, hefði ekki sést þaðan sem hann ók. Var á það fallist og miðað við hið almenna ákvæði 1. mgr. 37. gr. umferðarlaga um 50 km hámarkshraða á klukkustund í þéttbýli. Var engu talið breyta að ákvörðun um 30 km hámarkshraða hafði verið birt með opinberri auglýsingu, enda kvæði 4. mgr. 81. gr. umferðarlaga skýrt á um að slíkar ákvarðanir skyldu kynntar með umferðarmerkjum. Í því ljósi varð ekki talið að akstur Á hefði verið mjög vítaverður og voru því ekki talin skilyrði til að svipta hann ökurétti samkvæmt 101. gr. umferðarlaga. Var honum gerð fésekt.