Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

8 dómar fundust

Lagagrein: 27. gr. laga nr. 10/2008 — Lög um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla

Landsréttur birt 16. júní 2022

681/2020

A (Sigurður G. Guðjónsson lögmaður) gegn B ohf (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður)

A höfðaði mál á hendur B ohf. í kjölfar þess að henni var sagt upp störfum og krafðist þess að viðurkennd yrði skaða- og miskabótaskylda B ohf. vegna ólögmætrar uppsagnar. Byggði A einkum á því að uppsögnin hefði grundvallast á því að hún hefði kvartað undan framkomu yfirmanns síns, framkvæmdastjóra B ohf., skömmu áður. B ohf. byggði á hinn bóginn á því að uppsögnin ætti sér rætur í því að A hefði ekki staðið undir væntingum sem starfsmaður. Í dómi Landsréttar er rakið að samkvæmt 1. mgr. 27. gr. þágildandi laga nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla væri atvinnurekanda óheimilt að segja starfsmanni upp störfum sökum þess að hann hafi krafist leiðréttingar á grundvelli laganna, og skv. 3. mgr. sömu greinar skuli atvinnurekandi sýna fram á að uppsögn grundvallist ekki á leiðréttingarkröfu starfsmanns ef leiddar eru líkur að því að gengið hafi verið gegn ákvæðinu. Af málsgögnum mætti ráða að B ohf. hefði lengst af borið traust til A, fjölgað verkefnum hennar, aukið ábyrgð og að rætt hefði verið um launahækkun henni til handa. Þá hefði B ohf. farið með kvörtun A sem samskiptavandamál en ekki sem kvörtun um kynbundna áreitni, þrátt fyrir að tilefni væri til þess, en málsgögn báru með sér að A og aðrar konur hefðu margsinnis kvartað yfir framferði yfirmanns hennar áður. Félagið hefði hvorki virkjað ferla sína í eineltis-, áreitis- eða ofbeldismálum né fylgt þeim reglum sem kveðið væri á um í reglugerð nr. 1009/2015 um aðgerðir gegn einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi á vinnustöðum. Þannig lágu ekki skýrt fyrir í málinu upplýsingar um lyktir eða árangur þeirrar úrvinnslu sem kvörtun A fékk. Með vísan til 3. mgr., sbr. 1. mgr. 27. gr. laga nr. 10/2008 var talið að B ohf. hefði ekki tekist að hnekkja líkum á því að uppsögnin hefði grundvallast á leiðréttingarkröfu A. Niðurstaða dómsins var því sú að viðurkennt var að B ohf. bæri skaðabótaábyrgð vegna fjárhagslegs tjóns sem A kynni að hafa orðið fyrir vegna uppsagnarinnar og miskabótaábyrgð vegna meingerðar í garð A í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Hæstiréttur birt 23. september 2021

15/2021

A (Einar Þór Sverrisson lögmaður) gegn B ses (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður)

A höfðaði mál gegn B ses. til heimtu bóta vegna uppsagnar B á ráðningarsamningi þeirra á milli. B ses. kvað tilefni uppsagnarinnar vera tilkynningar sem leikhússtjóra B ses. höfðu borist frá nokkrum einstaklingum um kynferðislega áreitni og kynferðislegt ofbeldi af hálfu A. Óumdeilt var í málinu að á fundi 16. desember 2017 voru A í fyrsta skipti kynntar umræddar ásakanir samhliða því að honum var afhent uppsagnarbréf. Ágreiningur málsins laut að því hvort rétt hefði verið staðið að uppsögninni og ef svo væri ekki, hvort A ætti rétt til bóta fyrir fjártjón og miska. A byggði einkum á því að við uppsögnina hefði ekki verið fylgt þeim reglum sem kveðið væri á um í reglugerð nr. 1009/2015, um aðgerðir gegn einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi á vinnustöðum, og í handbók starfsfólks B. Í dómi Hæstaréttar kom fram að B ses. hefði almennt séð verið heimilt að segja upp samningnum við A í samræmi við þær meginreglur sem þar um gilda á almennum vinnumarkaði. Hins vegar þyrfti B ses. að sæta því að þær tilgreindu forsendur sem hann byggði ákvörðun sína á sættu skoðun með tilliti til þeirra takmarkana sem fortakslaus réttur til uppsagnar kynni að sæta samkvæmt fyrirmælum laga, kjarasamnings eða annarra heimilda. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að B ses. hefði í grundvallaratriðum vikið frá þeim skráðu hátternisreglum, sbr. reglugerð nr. 1009/2015, sem honum hefði borið að fara eftir við mat á framkomnum ásökunum á hendur A þótt uppsögnin væri beint tengd þeim. Útilokað væri nú að segja til um hver hefði orðið niðurstaða málsins hefði B ses. fylgt umræddum reglum við úrlausn þess. Við þessar aðstæður væri sú forsenda sem sérstaklega hefði verið tilgreind fyrir uppsögninni ekki lögmætur grundvöllur hennar og hefði jafnframt falið í sér brot á gagnkvæmri trúnaðar- og tillitsskyldu B ses. gagnvart A í samningssambandi þeirra. Var þetta metið B ses. til sakar og var hann af þeim sökum talinn bótaskyldur gagnvart A. Af sönnunarástæðum var B ses. sýknað af kröfu A um fjártjón en gert að greiða A 1.500.000 krónur í miskabætur.

Landsréttur birt 18. desember 2020

752/2019

LANDSRÉTTUR og Dómur föstudaginn 18. desember 2020. og Mál nr. 752/2019: og A ses. (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) og B (Sigríður Rut Júlíusdóttir lögmaður) gegn C (Einar Þór Sverrisson lögmaður)

C var sagt upp störfum hjá A ses. í tilefni af tilkynningum sem B höfðu borist um kynferðislega áreitni af hálfu C. Í kjölfar þess höfðaði C mál gegn A ses. og B og krafðist skaða- og miskabóta vegna uppsagnarinnar. Í málinu byggði C einkum á því að við uppsögnina hefði ekki verið fylgt þeim reglum sem kveðið væri á um í reglugerð nr. 1009/2015, um aðgerðir gegn einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi á vinnustöðum, og í Handbók starfsfólks D. Þannig hefði C verið borinn þungum sökum án þess að málsmeðferðarreglum hefði verið fylgt og C gefið færi á að verjast þeim. Í dómi Landsréttar var talið að leggja yrði til grundvallar að meðferð málsins hefði ekki verið hagað á þann veg sem lýst væri í fyrrnefndri reglugerð og handbók. Á hinn bóginn yrði hvorki af reglugerðinni né handbókinni ráðið að sú málsmeðferð, sem þar væri kveðið á um að viðhafa skyldi, væri ófrávíkjanlegt skilyrði þess að grípa mætti til uppsagnar á ráðningarsamningi. Tekið var fram að engin skylda hvíldi á vinnuveitendum sem ekki væru stjórnvöld til að rannsaka atvik sem gefa tilefni til að segja starfsmanni upp, gefa honum færi á að tjá sig eða gæta meðalhófs við val á úrræðum, enda yrði slík skylda ekki leidd af almennum reglum vinnu-, samninga- eða kröfuréttar. Var því talið að heimilt hefði verið að segja C upp á þeim grundvelli sem gert var án þess að viðhafa þá málsmeðferð sem C taldi að skort hefði. Þá var ekki talið liggja fyrir að aðgerðir A ses. og B hefðu í orði eða verki falið í sér ólögmæta meingerð gegn æru hans en ekki lá fyrir að þau hefðu tekið afstöðu til sannleiksgildis þeirra ávirðinga sem á hann höfðu verið bornar. Þar sem ekki hefðu verið færðar sönnur á að fullnægt væri því skilyrði bótaskyldu að A ses. og B hefðu sýnt af sér ólögmæta háttsemi í garð A voru þau sýknuð af kröfum C.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. nóvember 2020

E-3067/2019

X (Sigurður Guðni Guðjónsson lögmaður) gegn Y (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður)

Hafnað var kröfu stefnanda um að viðurkennt yrði að sá munur sem væri á launum hennar og annars forstöðumanns væri andstæð 2. mgr. 65. gr. stjórnarskráinnar og fæli í sér brot á lögum nr. 10/2008, um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla. Einnig var hafnað kröfu stefnanda um að greiðslu skaða- og miskabóta.

Hæstiréttur birt 16. febrúar 2012

267/2011

Málaflokkur: Kynferðisbrot

A höfðaði mál á hendur félaginu B til heimtu vangoldinna launa auk miskabóta vegna kynferðislegrar áreitni sem hún kvaðst hafa orðið fyrir af hálfu yfirmanns síns E sem var starfsmaður B. Byggði A á því að viðbrögð B hefðu ekki verið í samræmi við alvarleika málsins og breytingar verið gerðar á starfi hennar svo að henni hafi verið gert ókleift að sinna því. Hæstiréttur hafnaði því að háttsemi E félli undir skilgreiningu hugtaksins kynferðisleg áreitni í lögum nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla. Þá taldi rétturinn með engu móti hafa verið í ljós leitt að A hafi verið beitt óréttlæti í starfi með tilliti til starfsöryggis og starfskjara. A hefði ekki sýnt fram á að hún ætti rétt til greiðslu launa fyrir það tímabil sem hún kaus að mæta ekki til vinnu eða að framkoma B í hennar garð hafi á einhvern hátt falið í sér ólögmæta meingerð. Var B því sýknað af kröfum A.

Héraðsdómur Reykjaness birt 9. febrúar 2011

E-1383/2010

Stefnda, sem er félag, gert að greiða stefnanda ógreidd laun þar sem vinnusambandi þeirra var ekki lokið og stefndi hafði ekki sagt stefnanda upp störfum, en viðurkennt var að stefndi hafi gert stefnanda ómögulegt að mæta til vinnu og rýrt starf hennar eftir að stefnandi hafði kvartað yfir kynferðislegri áreitni yfirmanns síns í vinnuferð. Stefndi var sýknaður af skaðabótakröfu í málinu en gert að greiða stefnanda miskabætur.