Málsóknarfélag barna á leikskólunum Holti í Reykjanesbæ, Drafnarsteini í Reykjavík, Ársölum á Sauðárkróki og Leikskóla Seltjarnarness (
Stefán A. Svensson lögmaður)
gegn
Kennarasambandi Íslands og Félagi leikskólakennara og Sambandi íslenskra sveitarfélaga til réttargæslu (
Gísli Guðni Hall lögmaður)
Kröfu stefnanda, málsóknarfélags leikskólabarna í nánar tilgreindum leikskólum, um að verkfall Félags leikskólakennara yrði dæmt ólögmætt var vísað frá dómi þar sem ekki yrði leyst úr lögmæti verkfalls fyrir almennum dómstólum. Lagt var til grundvallar að slík álitaefni falli undir lögsögu Félagsdóms. Stefndu, Kennarasamband Íslands og Félag leikskólakennara, voru sýknaðir af kröfu um greiðslu miskabóta til félagsmanna málsóknarfélagsins.
Staðfest var ákvörðun Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um synjun lögbanns vegna verkfallsaðgerða Félags íslenskra atvinnuflugmanna (FÍA) gagnvart 44 flugmönnum í þjónustu Bláfugls ehf. Laut ágreiningur aðila meðal annars að því hvort viðkomandi flugmenn væru sjálfstæðir verktakar eða launþegar, sem væru að ganga í störf 11 félagsmanna FÍA, sem Bláfugl ehf. sagði upp 30. desember 2020.
Ó sem var skipverji á fiskiskipi B hf. varð óvinnufær sökum veikinda á nánar tilgreindu tímabili. Á tímabilinu stóð yfir verkfall sjómanna. Deildu aðilar um hvernig skýra bæri 1. mgr. 36. gr. sjómannalaga nr. 35/1985 og hvort réttur Ó til veikindalauna hefði stofnast við upphaf óvinnufærni hans eða þegar skipið hélt á ný til veiða að loknu verkfalli. Í dómi Landsréttar kom fram að við túlkun á framangreindu ákvæði skyldi leggja til grundvallar þá almennu reglu að þegar launþegi eigi rétt til launa í forföllum vegna veikinda eða slyss hefjist réttindatímabilið við upphaf veikinda eða þegar slys beri á höndum, sbr. dóm Hæstaréttar 7. nóvember 1996 í máli nr. 306/1995. Þá taldi rétturinn að 2. málsliður fyrrgreinds ákvæðis ætti ekki við um skipverja í verkfalli. Var B hf. því sýknað af kröfum Ó.
Verkfall félagsmanna Ljósmæðrafélags Íslands á Landspítala hófst í apríl 2015. Verkfallið varði þrjá sólarhringa í senn, frá þriðjudegi til fimmtudags í hverri viku, og lauk í júní sama ár. Ágreiningur aðila laut að launagreiðslum til B o.fl. meðan á verkfallinu stóð, en þær voru allar félagsmenn í Ljósmæðrafélagi Íslands og unnu á vöktum í hlutastarfi á spítalanum eftir fyrirfram ákveðnu kerfi er tók til allra daga vikunnar. B o.fl. kröfðust launa fyrir vinnu sína á þeim dögum sem verkfall stóð ekki yfir, en Í taldi að draga ætti hlutfallslega jafnt af launum allra félagsmanna Ljósmæðrafélags Íslands sem tóku þátt í verkfallinu samkvæmt reiknireglu í þágildandi kjarasamningi stéttarfélagsins og Í. Kom fram í dómi Hæstaréttar að samkvæmt orðum sínum ætti regla þessi einungis við um hvernig reikna skyldi út brot úr mánaðarlaunum þegar unninn væri átta stunda vinnudagur reglubundið, en ekki samkvæmt vaktafyrirkomulagi sem B o.fl. ynnu eftir. Þótt verkfallið hefði náð til allra ljósmæðra á Landspítala þá hefðu verkfallsaðgerðir takmarkast við þrjá daga í viku hverri. Útreikningsaðferðir Í, sem ættu sér hvorki stoð í lögum né kjarasamningi, hefðu leitt til þess að B o.fl. hefðu ekki fengið að fullu greitt fyrir allar þær stundir sem þær hefðu unnið. Vísaði Hæstiréttur til þess að slík niðurstaða væri í andstöðu við grunnreglur kröfuréttar og vinnuréttar um gagnkvæmni og greiðslu verkkaups. Var því fallist á kröfur B o.fl.
Stefndu sýknaðir af kröfu stefnanda um að viðurkennt yrði að honum væri, þrátt fyrir ákvæði 1. gr., 2. gr. og 3. gr. laga nr. 45/2016, heimilt að efna til verkfalls í samræmi við ákvæði lagan nr. 80/1938, um stéttarfélög og vinnudeilur og að kjör félagsmanna stefnanda verði ekki afráðin með ákvörðun gerðardóms samkvæmt lögum nr. 45/2016.
B krafðist þess í máli gegn Í að viðurkennt yrði að átján stéttarfélögum innan raða þess væri, þrátt fyrir ákvæði 1., 2. og 3. gr. laga nr. 31/2015 um kjaramál félagsmanna tiltekinna stéttarfélaga innan Bandalags háskólamanna og Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, heimilt að efna til verkfalls og að kjör félagsmanna þessara félaga yrðu ekki afráðin með ákvörðun gerðardóms samkvæmt sömu lögum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að starfsemi, sem haldið hefði verið uppi á heilbrigðisstofnunum í skjóli undanþága frá verkfallsaðgerðum félaganna, hefði ekki nægt til að girða fyrir alvarlega ógn við almannaheill og réttindi alls almennings til að fá aðstoð vegna sjúkleika, sem Í bæri að tryggja samkvæmt 1. mgr. 76. gr. stjórnarskrárinnar. Hefðu því verið uppfyllt þau skilyrði, sem 1. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar fæli í sér, fyrir því að settar yrðu í lögum takmarkanir á verkfallsrétt félagsmanna í aðildarfélögum B. Mætti líta svo á að fullreynt hefði verið að ljúka kjaradeilu aðila með samningum þegar umræddar takmarkanir voru settar. Í hefði því mátt líta svo á að nauðsynlegt væri að grípa til lagasetningar til að ljúka henni enda yrði ekki séð að önnur úrræði hefðu staðið til boða. Um þá stöðu, að lög nr. 31/2015 hafi ekki aðeins tekið til félaga sem stóðu að verkfalli heldur einnig annarra aðildarfélaga B, var vísað til þess að félögin hefðu kosið að neyta réttar samkvæmt lögum nr. 94/1986 um kjarasamninga opinberra starfsmanna til að standa sameiginlega að kröfum gagnvart Í og samningaviðræðum við það auk þess hafa skuldbundið sig innbyrðis til að gera ekki kjarasamning við Í án samráðs við hin. Samkvæmt 1. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar bæri Í að virða sjálfsákvörðunarrétt stéttarfélaga í þeim efnum. Þá var talið ljóst af gögnum málsins að aðildarfélög B hefðu kosið að standa sameiginlega að ýmsum aðgerðum til að knýja á um lausn kjaradeilunnar, meðal annars með samráði um beitingu verkfallsréttar. Hefði löggjöf, sem aðeins hefði náð til félagsmanna í aðildarfélögum B sem áttu í verkfalli við gildistöku hennar, því ekki girt fyrir að önnur félög hefðu þess í stað efnt til sams konar aðgerða í þágu heildarinnar. Yrði einnig að líta til þess að í umræddum lögum hefði ekki eingöngu verið lagt bann við verkföllum félaganna, heldur einnig kveðið á um sérstaka skipan sem kæmi í stað kjarasamnings við þau. Hefði því eitt verið látið ganga yfir félögin öll. Með vísan til þess var ekki talið unnt að líta svo á að gengið hefði verið lengra en réttmætt var við setningu laga nr. 31/2015 og brotið með því gegn grunnreglu íslenskrar stjórnskipunar um meðalhóf. Að þessu virtu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að sýkna Í af kröfu B.