Leita í öllum dómstólum...
Niðurstöður
4 dómar fundust
Lykilorð: Samningalög
Fallist var á að stefnda bæri að endurgreiða stefnanda hluta þeirra vaxta sem hann hafði greitt af láni samkvæmt skuldabréfi sem hann tók árið 2006 hjá forvera stefnda en samið hafði verið um að vextir lánsins skyldu vera breytilegir. Talið var að stefndi hefði ekki gert fullnægjandi grein fyrir forsendum þess að vöxtum yrði breytt í skilmálum skuldabréfsins sjálfs, samkvæmt 2. mgr. 6. gr. og 9. gr. laga nr. 121/1994 um neytendalán, en af hálfu stefnda kom fram að ekki hefðu fundist gögn um að stefnanda hefðu verið kynntar forsendur lánsins með öðrum hætti, svo sem í lánsumsókn eða greiðsluáætlun við lántökuna. Varð hann af þessum sökum að bera hallann af skorti á sönnun þess að stefnandi hefði engu að síður tekið lánið með umræddum kjörum ef honum hefði verið gerð grein fyrir forsendum breytinganna með nákvæmari hætti. Var því talið að heimild hans til að breyta vöxtunum væri ógild samkvæmt 36. gr. og 36. gr. c í lögum nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Ekki var á hinn bóginn fallist á að horfa til 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu við endurútreikning vaxtanna heldur var miðað við þá vexti sem aðilar sömdu upphaflega um og sú vaxtaprósenta lögð til grundvallar. Þá var ekki fallist á að endurreikna ætti lánin frá upphafi 15 ár aftur í tímann heldur miðað við að stefnanda bæri einungis endurgreiðsla þeirrar fjárhæðar sem nam mismun á greiddum vöxtum og vöxtum samkvæmt upphaflega umsaminni vaxtaprósentu fjögur ár aftur í tímann, en umframgreiðslur fyrir þann tíma væru fyrndar.
Stefndi sýknaður af ógildingarkröfu stefnanda varðandi samning um framsal á eignahlut í fasteign.
Skuldabréf. Ábyrgð. Einföld ábyrgð. Skuldskeyting. Ógildingarkrafa. Samningalög. Sýkna að svo stöddu. Sparisjóðurinn M tók á sig einfalda ábyrgð á láni sem N hf. fékk hjá Lánasjóði Vestur-Norðurlanda. Í tengslum við lánveitinguna rituðu S, stjórnarmaður í N hf., og O, oddviti, f.h. hreppsins H, hvor undir sína ábyrgðaryfirlýsinguna. Í yfirlýsingu S kom fram að hann ábyrgdist gagnvart sparisjóðnum greiðslu á helmingi lánsins. Þegar á reyndi gat N hf. ekki staðið í skilum af láninu. Af þessum sökum samdi N hf. með samþykki sparisjóðsins um að breyta skilmálum þess skuldabréfs sem lá til grundvallar láninu. Svo fór að sparisjóðurinn þurfti að greiða stærstan hluta af láninu og krafði S vegna þess um greiðslu á helmingi þeirrar fjárhæðar auk helmings eftirstöðva lánsins. Í málinu krafðist S sýknu með vísan til þess annars vegar að það væri ósanngjarnt og andstætt góðri viðskiptavenju í skilningi 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, að bera fyrir sig ábyrgðaryfirlýsingu hans. Í þessu sambandi vísaði hann meðal annars til þess að ábyrgðaryfirlýsing hreppsins hefði verið bundin tímamörkum. Sparisjóðnum hefði borið að kynna honum efni yfirlýsingarinnar og gefa honum kost á að takmarka ábyrgð sína með sama hætti. Í dómi Hæstiréttur kemur fram að af ákvæðum ábyrgðaryfirlýsinganna verði ekki ráðið að það hafi verið forsenda hvors ábyrgðarmannanna fyrir sig að hinn gengist í sams konar ábyrgð, enda hafi ábyrgð hvors þeirra náð til helmings lánsins. Ábyrgð þeirra hafi verið skipt og vanefnd annars þeirra því ekki getað haft nein áhrif á umfang ábyrgðar hins. Þá leiddi hvorki staða aðila né önnur atvik til slíkrar niðurstöðu. Krafa S um sýknu var hins vegar byggð á því að ábyrgð hans hefði fallið niður við þá breytingu sem var gerð á skilmálum þess skuldabréfs sem lá til grundvallar láninu. Hæstiréttur hafnaði þessari málsástæðu með vísan til þess að samþykki S hefði ekki þurft fyrir breyttum skilmálum, en þeir hefðu hvorki falið í sér nýjan samning né verið íþyngjandi fyrir S. Var S því gert að greiða sparisjóðnum helming þeirrar fjárhæðar sem hann hafði greitt af láninu, en sýknaður að svo stöddu af kröfu sparisjóðsins um greiðslu á helmingi af eftirstöðvum þess.
B fékk víxillán hjá SH árið 1993. Bar víxillinn nafn B sem samþykkjanda og nafn S sem útgefanda og framseljanda. Sambúðarmaður S ritaði nafn sitt á bakhlið víxilsins. Vanskil urðu og var lánið framlengt með nýjum víxli, sem bar sams konar nafnritun og sá fyrri. Enn urðu vanskil og var láninu komið í skil með útgáfu skuldabréfs, sem tryggt var með sjálfskuldarábyrgð S og sambúðarmanns hennar. Vanskil urðu á greiðslu bréfsins, en S greiddi tiltekna fjárhæð upp í skuldina og féll SH frá frekari kröfum á hendur S vegna skuldarinnar. Í kjölfarið höfðaði S, sem hafði lengi átt við veikindi að stríða, mál á hendur SH og krafðist ógildingar á undirritun sinni á skuldabréfið. Bar hún fyrir sig 31.gr., 33.gr. og 36. gr. laga nr. 7/1936. Ekki var talið, þrátt fyrir veikindi S, að hún hefði ekki gert sér fulla grein fyrir þeirri ábyrgð, sem hún tókst á herðar með undirritun sinni. Þá þótti aðdragandi lánveitingarinnar ekki þess eðlis að unnt væri að fallast á að undirritunin væri ógild. Var kröfu S um ógildingu hafnað.