Dómstólaleit

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem máli E gegn O og R var vísað frá Landsrétti þar sem málinu hefði ekki verið áfrýjað að nýju innan fjögurra vikna frá frávísunardómi Landsréttar í máli nr. 169/2024, sbr. 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hæstiréttur leit á hinn bóginn til þess að sú frávísun hefði verið kærð til Hæstaréttar og að fjögurra vikna frestur ákvæðisins hefði ekki byrjað líða fyrr en þegar endanleg niðurstaða lá fyrir um frávísun málsins frá Landsrétti með dómi Hæstaréttar. Eins og málið lá fyrir voru samkvæmt þessu ekki efni til að vísa því frá Landsrétti. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir Landsrétt að taka málið til efnislegrar meðferðar.

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að héraðsdómari í málinu viki sæti. Lagði Landsréttur til grundvallar að héraðsdómarinn hefði haft umtalsverða og sérstaka fjárhagslega hagsmuni af úrslitum málsins þar sem hann hefði um árabil greitt iðgjöld í A-deild Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þeir dómarar sem stóðu að úrskurði Landsréttar hefðu sjálfir um árabil einnig verið sjóðfélagar í A-deild lífeyrissjóðsins. Yrði því ekki annað ráðið en að þeir hefðu verið í áþekkri stöðu og sá héraðsdómari sem þeir töldu rétt að viki sæti í málinu vegna vanhæfis. Komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að við þær aðstæður hefði landsréttardómarana brostið hæfi til að fara með málið og leysa úr því. Þar sem málið hafði ekki hlotið löglega meðferð fyrir Landsrétti var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og málinu vísað til réttarins til meðferðar á ný.

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem héraðsdómur var ómerktur og málinu vísað heim í hérað á grundvelli þess að ekki hefðu verið efni til að kveðja til tvo sérfróða meðdómsmenn til setu í dóminum, sálfræðing og geðlækni, enda lyti sérkunnátta þeirra beggja að sama atriði, það er forsjárhæfni aðila. Í dómi Hæstaréttar kom fram að játa yrði héraðsdómara nokkurt svigrúm við mat á því hvort sérkunnáttu á fleiri en einu sviði væri þörf við skipan dóms. Gæti því ekki skilyrðislaust varðað ómerkingu dóms án kröfu að gengið hefði verið lengri en ýtrustu efni hefðu verið til með því að kveðja til setu í dómi tvo sérfræðinga hvorn á sínu sviði. Þá vísaði Hæstiréttur til þess að samkvæmt 4. mgr. 38. gr. barnalaga skyldi flýta meðferð mála sem varði ágreining um forsjá og lögheimili barns. Jafnframt taldi rétturinn að ekki yrði séð að skipan dóms í héraði hefði verið til þess fallin að hafa áhrif á niðurstöðu málsins. Hefði því ekki verið nægilegt tilefni til að ómerkja héraðsdóm og vísa málinu aftur heim í hérað. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi og lagt fyrir Landsrétt að taka málið til efnislegrar meðferðar.

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem lagt var fyrir héraðsdómara að dómkveðja matsmann til að svara spurningum samkvæmt matsbeiðni Þ í máli sem hann hafði höfðað gegn S til greiðslu miskabóta. Af framsetningu matsbeiðni og skýringum Þ varð málatilbúnaður hans ekki skilinn á aðra leið en að tilgangur beiðninnar væri í reynd sá að ákveðin gögn, í vörslum H sem ekki var aðili að málinu, kæmust að í málinu og þá með þeim hætti að dómari gæti tekið afstöðu til þess hvort þau hefðu að geyma persónuupplýsingar eða viðkvæmar persónuupplýsingar í skilningi laga. Litið var til þess að Þ hefði ekki nýtt sér úrræði til að beina kröfu að H um afhendingu gagnanna. Einnig var vísað til þess að matsgerðin myndi ekki jafngilda því að téð gögn sem matsmaður hefði skoðað og rannsakað yrðu sjálfkrafa meðal málsgagna. Við þessar aðstæður var talið að umbeðin matsgerð Þ væri bersýnilega tilgangslaus til sönnunar á þeim atvikum sem hann byggði málatilbúnað sinn á. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og beiðni um dómkvaðningu matsmanns hafnað.

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem úrskurður héraðsdóms um að héraðsdómari í málinu viki sæti var staðfestur. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að seta héraðsdómarans í öðru máli um ágreining S ehf. við annan aðila leiddi ekki til þess að hann hefði verið vanhæfur til að fara með mál S ehf. á hendur L slf. á grundvelli g-liðar 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var úrskurður Landsréttar því felldur úr gildi og mælt fyrir um að héraðsdómarinn skyldi ekki víkja sæti í málinu.