Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

9 dómar fundust

Lagagrein: 1. mgr. 75. gr. laga nr. 84/2007 — Lög um opinber innkaup

Landsréttur birt 3. desember 2021

635/2020

Hafnarfjarðarkaupstaður (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður) gegn Hornsteinum arkitektum ehf (Guðjón Ármannsson lögmaður)

HA ehf. höfðaði mál gegn H og krafðist þess að viðurkennd yrði með dómi skaðabótaskylda H vegna missis hagnaðar sem félagið taldi sig hafa notið ef ekki hefði komið til ákvörðunar H um að ganga ekki til samninga við HA ehf. um hönnun og ráðgjöf fyrir Hamranesskóla að undangengnu lokuðu útboði í verkið. Deila málsaðila laut að því hvort tilboðum í fyrrgreint verk hefði verið hafnað og hvort H hefði verið heimilt að hætta við verkið vegna verulegs forsendubrests í kjölfar efnahagshrunsins 2008. Í dómi Landsréttar voru rakin skilyrði þágildandi 1. mgr. 74. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup um það hvenær kaupandi teldist hafa hafnað tilboði. Þá kom fram að óumdeilt væri að H hefði ekki tekið neinu þeirra þriggja tilboða sem bárust í umrætt verk fyrir framlengdan skilafrest tilboða 13. janúar 2009. Gildistími tilboða hafi verið átta vikur frá skilum þeirra og því hafi tilboðin runnið út 10. mars 2009. Með því að gildistími tilboðs HA ehf. var liðinn án þess að óskað hefði verið eftir framlengingu þess yrði í samræmi við fyrrgreint ákvæði laga nr. 84/2007 litið svo á að tilboðinu hefði verið hafnað. Þá gætu samskipti HA ehf. og H eftir að tilboðsfrestur rann út ekki breytt þeirri niðurstöðu. Einnig þótti H hafa sýnt fram á að forsendur fyrir byggingu skólans hefðu brostið og hann því haft málefnalegar ástæður fyrir því að ganga ekki til samninga við HA ehf. um fyrrgreint verk. Dómurinn féllst því á það með H að hann hefði ekki verið bundinn af tilboði HA ehf. lengur en til 10. mars 2009. H var því sýknaður af kröfum HA ehf.

Landsréttur birt 6. mars 2020

27/2019

EKO eignir ehf (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður) gegn Sveitarfélaginu Árborg (Torfi Ragnar Sigurðsson lögmaður)

S stóð fyrir útboði á sorphirðu í sveitarfélaginu fyrir árin 2012 til 2016 og skiluðu tveir bjóðendur tilboði í verkið. S ákvað að hafna báðum boðunum sökum annmarka á útboðinu sem það taldi til þess fallna að raska jafnræði bjóðenda. G hf. krafði S um skaðabætur þar sem það taldi að S hefði verið skylt að gera verksamning við það í kjölfar útboðsins. Á miðju ári 2017 framseldi G hf. kröfur sínar til E ehf. og tók E ehf. við aðild G hf. að málinu. Kröfugerð E ehf. tók til ætlaðs missis hagnaðar G hf. á árinu 2012 en við úrlausn málsins í héraði lágu fyrir matsgerð og yfirmatsgerð. Í hinum áfrýjaða dómi var meðal annars talið að E ehf. hefði sýnt fram á saknæma háttsemi S við höfnun beggja tilboðanna og að ef ekki hefði komið til hennar, þá hefði verið gengið til samninga við G hf. Á hinn bóginn taldi héraðsdómur að undirmatsgerð gæfi ekki rétta mynd af umfangi verksins og að úr þeim ágöllum hefði ekki verið bætt í yfirmatsgerð. Því var S sýknað af skaðabótakröfu E ehf. Undir rekstri málsins fyrir Landsrétti fékk E ehf. yfirmatsmennina dómkvadda að nýju til viðbótarmats og leitaðist þannig við að bæta úr þeim annmörkum sem héraðsdómur taldi vera á yfirmatsgerðinni. Með dómi Landsréttar var hafnað kröfu S um ómerkingu hins áfrýjaða dóms og vísað til þess að héraðsdómur hefði tekið efnislega afstöðu til málsástæðna aðila hvað varðaði sönnun á meintu tjóni G hf. og komist að niðurstöðu sem ekki væri tilefni til að ómerkja. Þá taldi rétturinn að ekki hefðu verið efnisleg skilyrði samkvæmt þágildandi lögum um opinber innkaup nr. 84/2007 til að hafna tilboðum í verkið og að ákvörðun S þar um hefði af þeirri ástæðu verið ólögmæt, en einnig sökum vanhæfis eins af bæjarstjórnarmönnum S við ákvörðunina, sbr. 5. tölulið 1. mgr. 3. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Því var fallist á það með héraðsdómi að ef ekki hefði komið til réttarbrots S hefði verið samið við G hf. og jafnframt að skilyrðum 2. mgr. 101. gr. laga nr. 84/2007 til greiðslu skaðabóta væri fullnægt. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að þær matsgerðir sem lagðar hefðu verið fram í málinu yrðu á hinn bóginn ekki alfarið lagðar til grundvallar niðurstöðu um umfang tjóns G hf. Þrátt fyrir annmarka á matsgerðunum þættu þær leiða fullnægjandi líkum að því að tekjur G hf. af verkinu hefðu orðið mun hærri en kostnaður hans af því og G hf. því orðið af talsverðri framlegð vegna bótaskyldrar háttsemi S. Því þótti nægilegur grundvöllur til að dæma E ehf. bætur að álitum úr hendi S sem ákveðnar voru 11.398.875 krónur að teknu tilliti til fjárhæðar sem S hafði þegar greitt G hf. vegna kostnaðar af þátttöku í útboðinu.

Landsréttur birt 6. mars 2020

26/2019

EKO eignir ehf (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður) gegn Sveitarfélaginu Árborg (Torfi Ragnar Sigurðsson lögmaður)
Lykilorð: Skaðabætur. Útboð. Fyrning.

S stóð fyrir útboði á sorphirðu í sveitarfélaginu fyrir árin 2012 til 2016 og skiluðu tveir bjóðendur tilboði í verkið. S ákvað að hafna báðum boðunum sökum annmarka á útboðinu sem það taldi til þess fallna að raska jafnræði bjóðenda. G hf. krafði S um skaðabætur þar sem það taldi að S hefði verið skylt að gera verksamning við það í kjölfar útboðsins. Á miðju ári 2017 framseldi G hf. kröfur sínar til E ehf. og tók E ehf. við aðild G hf. að málinu. Dómkrafa E ehf. tók til ætlaðs missis hagnaðar G hf. vegna áranna 2013 til 2016 en við úrlausn málsins í héraði lágu fyrir matsgerð og yfirmatsgerð. Héraðsdómur sýknaði S á þeim grunni að krafa G hf. hefði þegar verið fyrnd við málshöfðun en fjallaði í kjölfarið jafnframt um aðrar málsálstæður S fyrir sýknu. Í dómi Landsréttar var hafnað kröfu S um ómerkingu héraðsdóms og skírskotað til þess að enda þótt jafnframt hefði verið tekin afstaða til annarra málsástæðna en fyrningar gæti umfjöllun um þær og afstaða til þeirra ekki leitt til ómerkingar dómsins, enda hefði héraðsdómur áður fjallað um málsástæður er lytu að fyrningu og komist að þeirri niðurstöðu að allar kröfur E ehf. væru fyrndar. Þá vísaði Landsréttur meðal annars til þess að í málinu lægi fyrir að S hefði 16. desember 2011 sent G hf. tilkynningu án rökstuðnings um að hafna öllum tilboðum í umrætt verk og 19. sama mánaðar sent G hf. rökstuðning fyrir þeirri ákvörðun. Fyrningarfrestur skaðabótakrafna byrjaði samkvæmt 1. mgr. 9. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu að líða á þeim degi þegar tjónþoli fengi nauðsynlegar upplýsingar um tjónið og þann sem ábyrgð bæri á því eða bæri að afla sér slíkra upplýsinga. Ákvæðið yrði ekki skilið þannig að upphaf fyrningarfrests miðaðist við það tímamark þegar endanlega væri unnt að meta umfang tjónsins en fyrningarfrestum væri meðal annars ætlað að gefa tjónþola hæfilegt svigrúm til þess að staðreyna umfang tjóns. Þegar G hf. hefði borist tilkynning um að S hefði hafnað tilboði félagsins og rökstuðningur fyrir þeirri ákvörðun hefði félagið þegar haft undir höndum nægar upplýsingar um þær tekjur sem ætla mátti að það færi á mis við á samningstímanum. Jafnframt yrði að ætla að félagið hefði þá einnig haft undir höndum nægilega nákvæmar upplýsingar og útreikninga á væntanlegum kostnaði við verkið og þar með hafi stjórnendur þess getað áttað sig á að félagið hefði orðið fyrir tjóni vegna tapaðrar framlegðar á samningstímanum. Ekki þætti ástæða til að miða við að fyrningarfrestur hefði ekki hafist fyrr en eftir lok fyrirhugaðs samningstíma og var því fallist á með héraðsdómi að allar kröfur G hf. á hendur S hefðu verið fallnar niður fyrir fyrningu þegar málið var höfðað 28. febrúar 2017. Þegar af þeirri ástæðu var niðurstaða héraðsdóms um sýknu staðfest.

Héraðsdómur Suðurlands birt 15. mars 2017

E-61/2017

Fyrir er tekið málið nr. E-61/2017 EKO eignir ehf (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður) gegn Sveitarfélaginu Árborg (Torfi Ragnar Sigurðsson lögmaður)

Stefnda talið hafa brotið gegn lögum um opinber innkaup við útboð á sorphirðu í sveitarfélaginu síðari hluta ársins 2011. Var krafa stefnanda talin fyrnd. Auk þess var stefnandi ekki talinn hafa fært sönnur fyrir ætluðu tjóni sínu og var stefnda sýknað af af skaðabótakröfu stefnanda.

Héraðsdómur Suðurlands birt 15. maí 2013

E-147/2013

Fyrir er tekið málið nr. E-147/2013 EKO eignir ehf (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður) gegn Sveitarfélaginu Árborg (Torfi Ragnar Sigurðsson lögmaður)
Lykilorð: Skaðabætur. Verksamningur.

Stefnda talið hafa brotið gegn lögum um opinber innkaup við útboð á sorphirðu í sveitarfélaginu síðari hluta ársins 2011. Hins vegar var stefnandi ekki talinn hafa fært sönnur fyrir ætluðu tjóni sínu og var stefnda sýknað af af skaðabótakröfu stefnanda.

Hæstiréttur birt 26. apríl 2018

287/2017

Sveitarfélagið Árborg (Torfi Ragnar Sigurðsson lögmaður) gegn EKO Eignum ehf (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður)

S stóð fyrir útboði á sorphirðu í sveitarfélaginu og skiluðu tveir bjóðendur tilboði í verkið. S ákvað að hafna báðum tilboðum sökum annmarka á útboðinu sem það taldi til þess fallna að raska jafnræði bjóðenda. G hf. krafðist skaðabóta þar sem hann taldi að S hefði verið skylt að gera við hann verksamning í kjölfar útboðsins. Var í hinum áfrýjaða dómi talið að S hefði með ákvörðun sinni brotið gegn ákvæðum laga nr. 84/2007 um opinber innkaup og að G hf. hefði leitt að því nægjum líkum að það hefði orðið fyrir tjóni samkvæmt 2. mgr. 101. gr. laga þeirra laga, en í málinu lágu fyrir matsgerð og yfirmatsgerð. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að telja yrði að héraðsdómara hafi verið ófært að fjalla nægilega um ágreiningsatriði málsins á grunni almennrar þekkingar sinnar, menntunar eða lagaþekkingar, og hefði verið þörf á sérkunnáttu til að leysa úr málinu. Hefði því verið nauðsynlegt að héraðsdómari kveddi til sérfróða meðdómsmenn til að leggja mat á gögn málsins og spyrja þá sérfróðu menn sem unnið hefðu matsgerðir í því, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þar sem það hefði ekki verið gert var héraðsdómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar að nýju.

Hæstiréttur birt 20. mars 2014

639/2013

Samtök sunnlenskra sveitarfélaga (Óskar Sigurðsson hrl, Auður Björg Jónsdóttir hdl) gegn Bílum (Jóhannes Karl Sveinsson hrl) og fólki ehf (Bjarki Þór Sveinsson hdl)

S auglýsti útboð vegna aksturs almenningsvagna innan starfsvæðis síns og milli þess og höfuðborgarsvæðisins. B ehf. var meðal þeirra sem bauð í aksturinn og átti félagið lægsta tilboð í útboðinu sem fólst í boði í fyrsta og annan verkhluta þess sameiginlega, en að auki hafði B ehf. boðið í hvorn verkhluta fyrir sig. Aðilar málsins deildu annars vegar um það hvort hið sameiginlega tilboð B ehf. í fyrst og annan verkhluta hefði verið ógilt og hins vegar hvaða kosti S átti þegar fyrir lá að B ehf. hygðist ekki standa við lægsta tilboð sitt í útboðinu. Hæstiréttur taldi að B ehf. hefði hvorki sýnt fram á að lægsta tilboð hans í útboðinu hefði vegna misritunar eða annarra mistaka orðið annars efnis en til hefði verið ætlast þannig að óskuldbindandi væri fyrir félagið samkvæmt 1. mgr. 32. gr. laga nr. 7/1936 né að tilboðið hefði verið óeðlilega lágt í skilningi 73. gr. laga nr. 84/2007. Hefði lægsta tilboð B ehf. í útboðinu því verið gilt og skuldbindandi fyrir félagið. Með tilkynningu sem send var um að tilboðið væri endanlega samþykkt hefði komist á bindandi samningur milli aðila á grundvelli útboðsgagna og lægsta tilboðs B ehf. Þegar ljóst hefði verið að B ehf. hugðist ekki standa við tilboðið hefði S verið heimilt samkvæmt almennum reglum kröfuréttar um fyrirsjáanlegar vanefndir að lýsa þá þegar yfir riftun samningsins, enda hefði vanefnd B ehf. verið veruleg. Var því fallist á með héraðsdómi að hefði B ehf. beðið tjón í skiptum sínum við S vegna þessa yrðu ástæður þess að öllu leyti raktar til háttsemi hans sjálfs en ekki til S. Var S því sýknað af kröfu B ehf. um skaðabætur. Á hinn bóginn vísaði Hæstiréttur til þess að S hefði ekki verið rétt að ganga til samningskaupa við annan aðila án þess að fram færi almennt eða lokað útboð á Evrópska efnahagssvæðinu þar sem ekki hefði verið fullnægt skilyrðum c. liðar 33. gr. laga nr. 84/2007. Hefði S átt þess kost að láta fara fram hraðútboð á grundvelli 60. gr. laganna, enda hefði verið fullnægt því skilyrði að fyrir hendi hefðu verið aðstæður sem honum yrði ekki um kennt. Þótt val á þeirri leið hefði að líkindum leitt til þess að akstur samkvæmt nýju útboði hefði ekki getað hafist á þeim degi sem til stóð, og S því þurft að semja tímabundið við annan um þann akstur, væru líkur til að S hefði með þeim hætti getað takmarkað tjón sitt frekar en reyndin varð. Þar sem valin hefði verið leið sem ekki hefði verið fær samkvæmt lögum nr. 84/2007 yrði hann að taka afleiðingum þess og bera sjálfur það tjón sem af kynni að hafa hlotist. Var B ehf. því sýknað af kröfu S.

Héraðsdómur Suðurlands birt 5. júlí 2013

E-2/2013

málinu nr. E-2/2013 Bílar og fólk ehf (Bjarki Þór Sveinsson hdl) gegn Samtökum sunnlenskra sveitarfélaga (Teitur Már Sveinsson hdl)
Lykilorð: Skaðabætur. Sönnun. Tilboð.

Útboð á almenningssamgöngum: Í aðalsök var deilt um gildi tilboðs og var stefndi, verkkaupi, sýknaður af skaðabótakröfu stefnanda, bjóðanda. Í gagnsök var stefndi, bjóðandi, sýknaður af skaðabótakörfu stefnanda, verkkaupa, innan samninga.