Niðurstöður
9 dómar fundust
Lög: Lög um breytingu á hjúskaparlögum, nr. 31/1993 (aldur hjónaefna, könnunarmenn o.fl.). nr. 40/2022
Stefnendur keyptu fasteign af stefnda. Eignin reyndist haldin leyndum göllum, sem metnir voru í yfirmatsgerð að umfangi sem nam 15,6% af kaupverði eignarinnar. Stefnendur héldu eftir lokagreiðslu kaupverðsins og höfða málið aðallega til ógildingar eða riftunar kaupsamningsins en til vara til skaðabóta frá stefnda eða afsláttar af kaupverði vegna gallanna. Ekki var fallist á kröfur stefnenda um ógildingu eða riftun kaupanna, en stefnda var gert að greiða stefnendum þá fjárhæð sem samkvæmt yfirmati þótti hæfileg til úrbóta á göllunum ásamt dráttarvöxtum, en að frádregnum gagnkröfum stefnda um eftirstöðvar kaupverðs og kostnað sem stefndi hafði haft af eigninni eftir umsaminn afhendingardag hennar.
H og SE keyptu fasteign af G og SÁ sem þau fengu afhenta 1. ágúst 2022. Með bréfi 5. september sama ár lýstu þau yfir riftun kaupsamningsins og vísuðu til ýmissa ágalla sem á eigninni væru og til skýrslna Náttúrufræðistofnunar Íslands og Veðurstofu Íslands um ofanflóð á því svæði sem eignin var staðsett. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á að fasteignin hefði verið haldin galla í skilningi 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup þótt hún stæði á hættusvæði mögulegra ofanflóða samkvæmt fyrrgreindum skýrslum eða að G og SÁ hefðu vanrækt upplýsingaskyldu sína samkvæmt 26. gr. sömu laga enda hefðu H og SE ekki fært sönnur á að G og SÁ hefði verið kunnugt um að eignin stæði á hættusvæði. Taldi Landsréttur að ekki væri fullnægt skilyrðum riftunar samkvæmt 1. mgr. 42. gr. laganna. Jafnframt var hafnað kröfu H og SE um að kaupsamningur um eignina yrði ógiltur á grundvelli reglna samningaréttar um brostnar forsendur, 30., 33. eða 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um rétt H og SE til skaðabóta af kaupverði eignarinnar vegna galla í þaki og músagangs í þakrými. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu G og SÁ af kröfu um skaðabætur vegna raka og leka í þvottahúsi og viðbyggingu, bætur fyrir afnotamissi og skaðabætur „vegna fjárhagstjóns vegna viðskiptanna“. Enn fremur var staðfest nánar tilgreind kyrrsetningargerð 6. október 2022.
Í málinu krafðist G viðurkenningar á því að áfrýjendur bæru skaðabótaábyrgð vegna tjóns sem hún hefði orðið fyrir vegna þess að ekki varð af kaupum hennar á fasteign í samræmi við undirritað kauptilboð þar um. Kauptilboð sem G gerði var í íbúð í óbyggðu raðhúsi sem gert var ráð fyrir að myndi rísa á lóð sem E hafði fengið úthlutað. Samkvæmt tilboðinu, sem komst á fyrir milligöngu áfrýjandans GÖ, var áfrýjandi EB ehf. tilgreindur seljandi eignarinnar. Í dómi Landsréttar var fallist á að G hefði leitt nægar líkur að því að hún hefði orðið fyrir tjóni og að fullnægt væri að öðru leyti skilyrðum 2. mgr. 95. gr. laga nr. 91/1991 til þess að dómur yrði lagður á kröfu hennar. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að fallast bæri á kröfu G um að viðurkennt yrði að áfrýjendurnir E og EB ehf. bæru skaðabótaábyrgð á ætluðu tjóni hennar vegna vanefnda á kaupsamningi hennar og áfrýjandans EB ehf. sem rakið væri til saknæmrar háttsemi E. G byggði kröfu sína gagnvart áfrýjendunum GÖ og B ehf. á því að GÖ hefði ekki upplýst um að seljandinn, áfrýjandi EB ehf., væri ekki eigandi fasteignarinnar og gæti því ekki ráðstafað henni. Landsréttur taldi að ekki yrði annað ráðið en að GÖ hafi mátt vera í góðri trú um að áform um að áfrýjandi EB ehf. yrði þinglýstur eigandi og seljandi eignarinnar myndu ganga eftir. Þá var ekki talið að GÖ hafi getað séð fyrir að fyrirsvarsmaður seljandans myndi ráðstafa lóðinni annað eða vanefna samninginn við G. Var ekki talið sýnt fram á að G hefði verði betur sett þótt áfrýjandinn E hefði verið tilgreindur seljandi eignarinnar í kaupsamningi í stað EB ehf. Voru áfrýjendurnir GÖ og B ehf. því sýknuð af kröfum G í málinu.
R höfðaði mál gegn H til heimtu skaðabóta eða afsláttar vegna ýmissa galla sem hún taldi vera á fasteign sem hún keypti af H. Í dómi Landsréttar var talið að R hefði með matsgerð dómkvadds matsmanns sannað að hún hefði orðið fyrir tjóni sökum raka og myglu á tilgreindum stöðum í fasteigninni. Að öðru leyti var R ekki hafa talin hafa sannað að hún hafi orðið fyrir tjóni sökum galla á fasteigninni en meðal annars var vísað til þess að R hefði vanrækt skoðunarskyldu sína varðandi skoðun á kjallaraíbúð fasteignarinnar. Tjón R vegna galla á fasteigninni var að mati dómsins talið nema 8.55% af söluverði fasteignarinnar. Með vísan til dómframkvæmdar var ekki talið að ágallarnir hefðu rýrt verðmæti fasteignarinnar svo nokkru varðaði, sbr. 2. málslið 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Var því ekki fallist á kröfu R um bætur vegna þeirra galla sem um ræddi, enda hefði ekki verið sýnt fram á að seljandi hefði sýnt af sér saknæma háttsemi við sölu fasteignarinnar. Var H því sýknaður af kröfum R, að því undanskildu að staðfest var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að múrhúð á útitröppum hefði verið áfátt miðað við þær upplýsingar sem fram komu á söluyfirliti og upplýsingarnar því rangar í skilningi 1. mgr. 27. gr. laga nr. 40/2002. Voru R því dæmdar bætur úr hendi H að fjárhæð 89.745 krónur vegna þessa.
Gallamál. Fallist á kröfur stefnenda er vörðuðu ágalla á húsi að hluta til, en því hafnað að staðsetning hússins fæli í sér galla sem stefndu bæru ábyrgð á.
Ágreiningur málsaðila laut að því hvort tiltekin fasteign sem stefnandi keypti af stefnda teldist gölluð í skilningi laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Fallist var á að umrædd fasteign hefði verið haldin ágöllum en metinn kostnaður við úrbætur að því leyti var ekki slíkur að þeir teldust rýra verðmæti hennar svo nokkru varðaði í skilningi 2. málsl. 18. gr. laga nr. 40/2002. Hins vegar var talið að hluti staðreyndra ágalla félli undir 1. mgr. 27. gr. laga nr. 40/2002 og fallist á að stefnandi ætti rétt á afslætti af kaupverði fasteignarinnar að tilgreindri fjárhæð af þeim sökum.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um að stefnda yrði gert að skrifa undir kaupsamning á grundvelli samþykkts kauptilboðs að viðlögðum dagsektum.
Guðríður Anna Sveinsdóttir (
Þórir Helgi Sigvaldason lögmaður)
gegn
EB eignum ehf Eyþóri Inga Kristinssyni, Bæjarfasteignum ehf, Guðrúnu Huldu Ólafsdóttur, til réttargæslu og TM tryggingum hf (
Eldjárn Árnason lögmaður)
Fallist var á kröfur stefnanda um viðurkenningu á skaðabótaábyrgð allra stefndu vegna tjóns stefnanda af vanefndum seljanda fasteignar og vanheimildar hans til að ráðstafa eigninni, sem stefnanda var ókunnugt um.
Aðalstefnendur höfðuðu mál til heimtu eftirstöðva kaupverðs fasteignar. Gagnstefnendur kröfðust sýknu og bóta eða afsláttar úr hendi aðalstefnenda vegna galla á fasteigninni. Ekki þótti sýnt að aðalstefnendur hefði sýnt af sér saknæma háttsemi og ekki heldur að umfang gallans hafi rýrt verðmætið svo nokkru varðaði í skilningi 18. gr. laga um fasteignakaup. Krafa aðalstefnenda var því tekin til greina.