Dómstólaleit

H, sem hafði setið í gæsluvarðhaldi í rúmlega einn mánuð vegna gruns um aðild að innflutningi á fíkniefnum, krafðist skaðabóta eftir að ríkissaksóknari tilkynnti honum að mál á hendur honum hefði verið fellt niður. Talið var að hegðun H hafi leitt til handtöku hans og framkoma hans við skýrslugjöf hjá lögreglu hafi verið með þeim hætti að hún hafi stuðlað að því að hann var hnepptur í gæsluvarðahald og hversu sú vist hans dróst á langinn. Var íslenska ríkið því sýknað af bótakröfu H.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur, en fallist á kröfu X um að gæsluvarðhaldið yrði ekki með takmörkunum samkvæmt e. lið 1. mgr. 108. gr. sömu laga.

Úrskurður héraðsdóms um að X sætti áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur, sem og úrskurður um tilhögun gæsluvarðhalds.

Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um að skilyrði væru fyrir hendi til að X sætti áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála og tekin til greina krafa L um að gæsluvarðhaldi yrði markaður lengri tími en héraðsdómari hafði fallist á. Þá var staðfestur úrskurður héraðsdóms um tilhögun gæsluvarðhalds.

Kærumál. Gæsluvarðhald. A. liður 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Tilhögun gæsluvarðhalds. Frávísun máls að hluta frá Hæstarétti. Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur.

Á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var X gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 19. október 2007.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur. Þá var staðfestur úrskurður héraðsdóms um að hafna kröfu X um að eiginkona hans og barn fengi að heimsækja hann meðan á gæsluvarðhaldsvistinni stæði.

Fallist var á að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli d. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Kröfu um tilhögun gæsluvarðahaldsvistar hans var vísað frá Hæstarétti.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að tilhögun á gæslu X skyldi sæta takmörkunum samkvæmt b., c. og d. liðum 1. mgr. 108. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur. Þá var einnig staðfestur úrskurður héraðsdóms um að tilhögun á gæslu X sætti takmörkunum samkvæmt e. lið 1. mgr. 108. gr. sömu laga.

Á krafði íslenska ríkið um bætur vegna frelsissviptingar, sem hann sætti frá 23. til 26. nóvember 2002, í tilefni af orðsendingu, er laut að yfirvofandi hættu á hryðjuverkaárás, sem hann sendi yfir 1.200 viðtakendum en meðal þeirra voru lögregluyfirvöld og fjölmiðlar. Hafði hann verið sýknaður af ákæru þar sem honum var gefið að sök að hafa með orðsendingunni brotið gegn 120. gr. a almennra hegningarlaga. Talið var að í öndverðu hefði verið tilefni til að handtaka Á og beita gæsluvarðhaldi yfir honum í þágu rannsóknar málsins. Hins vegar komu ekki fram skýringar á þeirri töf, sem varð á því að skýrsla yrði tekin af vitni, sem Á hafði borið að kveikt hefði hjá sér hugmynd um þá ógn sem vofði yfir. Þá hafði ekkert komið fram um það hvenær lögregla hefði kannað nægilega þau gögn, sem fundust við húsleit, til að staðreyna að frekari heimildir byggju ekki að baki orðsendingunni. Þótti Á því hafa sætt gæsluvarðhaldi lengur en efni stóðu til og var fallist á að hann ætti rétt til bóta samkvæmt b. lið 176. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Voru bætur til hans ákveðnar 150.000 krónur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að skilyrði væru til þess að X sætti í gæsluvarðhaldi takmörkunum samkvæmt e. lið 1. mgr. 108. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur. Krafa X, um að aflétt yrði takmörkunum samkvæmt e. lið 1. mgr. 108. gr. sömu laga, var tekin til greina.

Kærumál. Gæsluvarðhald. A. liður 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Tilhögun gæsluvarðhalds. Frávísun máls að hluta frá Hæstarétti. Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur. Vísað var frá Hæstarétti kröfu X um breytingu á tilhögun gæsluvarðhaldsvistar þar sem ekki varð séð að slík krafa hefði verið borin undir héraðsdómara.

H, sem hafði setið í gæsluvarðhaldi um tæplega þriggja mánaða skeið vegna gruns um aðild að innflutningi á fíkniefnum, krafðist skaðabóta eftir að ríkissaksóknari tilkynnti honum að mál á hendur honum hefði verið fellt niður. Talið var að hegðun H hafi leitt til handtöku hans og framkoma hans við skýrslugjöf hjá lögreglu hafi verið með þeim hætti að hún hafi stuðlað, ef ekki valdið því, að hann var hnepptur í gæsluvarðhald og hversu sú vist hans dróst á langinn. Var íslenska ríkið því sýknað af bótakröfu H þrátt fyrir að gæsluvarðhaldtíminn hafi verið í lengra lagi.

S krafðist miskabóta vegna gæsluvarðhalds sem hann taldi sig hafa sætt að ósekju en mál er varðaði þátt hans í tiltekinni líkamsárás hafði verið fellt niður. Tekið var fram að ákvæði XXI. kafla laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála hefðu með hliðsjón af 5. mgr. 67. gr. stjórnarskrárinnar verið skýrð þannig, að þeir sem sæta þurfi gæsluvarðhaldi, án þess að hafa sannanlega til frelsisskerðingar unnið, nytu bótaréttar, nema eitthvað sérstakt komi til sem skerði hann eða felli hann niður. Talið var ljóst að framburður S hefði breyst stöðugt um veigamikil atriði við upphaf rannsóknarinnar. Hefði hann því stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisti kröfu sína á. Þá var ekki fallist á sjónarmið S um að upplýsingar, sem felldu hann undan grunsemdum um aðild að brotinu, hefðu verið komnar fram með þeim hætti, að hann hefði átt kröfu á lausn úr gæsluvarðhaldi fyrr en raun varð á. Að lokum var tekið fram að S hefði ekki tekist sönnun um þá staðhæfingar sínar að hann hefði á hluta gæsluvarðhaldstímans ekki notið viðhlítandi læknisþjónustu. Var ríkið því sýknað af kröfum S.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur. Þá var einnig staðfestur úrskurður héraðsdóms um tilhögun á gæslu X.

Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms um að tilhögun á gæslu X sætti takmörkunum samkvæmt b., c. og d. liðum 1. mgr. 108. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

X var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Þá var lagt fyrir héraðsdómara að taka kröfu X um tilhögun gæsluvarðhaldsvistar hans til efnismeðferðar.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur. Þá var einnig staðfestur úrskurður héraðsdóms um tilhögun á gæslu X.

G, sem hafði verið handtekin og sætt gæsluvarðhaldi í tengslum við rannsókn lögreglu á mannsláti, krafðist miskabóta þar sem hún taldi aðgerðirnar hafa verið ólögmætar. Talið var að G ætti samkvæmt XXI. kafla laga nr. 19/1991 rétt til miskabóta úr hendi Í vegna gæsluvarðhalds sem hún sætti án nægs tilefnis, eftir að því sem talin var lögmæt frelsissvipting hennar lauk. Við ákvörðun um fjárhæð bóta þótti hins vegar ekki verða hjá því komist að taka jafnframt tillit til þess að með háttsemi sinni átti G sjálf nokkra sök á því hve lengi hún sat að óþörfu í gæsluvarðhaldi. Að því virtu þóttu bætur til G hæfilega ákvarðaðar 300.000 krónur.

Hæstiéttur staðfesti úrskurð héraðsdóms um að aflétt yrði takmörkunum á aðgangi X að fjölmiðlum á meðan gæsluvarðhaldsvist hans stæði, sbr. e. lið 1. mgr. 108. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Hæstiéttur staðfesti úrskurð héraðsdóms um að aflétt yrði takmörkunum á aðgangi X að fjölmiðlum á meðan gæsluvarðhaldsvist hans stæði, sbr. e. lið 1. mgr. 108. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.

Lögregla krafðist þess að X yrði gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, en X hafði gengist við því að hafa ráðið Y bana og brotist inn á hjólbarðaverkstæði. X mótmælti ekki kröfunni, en krafðist þess að gæsluvarðhaldið yrði reist á ákvæði 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Þá krafðist hann þess að aflétt yrði takmörkunum á réttindum hans í gæsluvarðhaldsvist samkvæmt b.-e. lið 1. mgr. 108. gr. sömu laga. Í dómi Hæstaréttar var talið fullnægt skilyrðum til að X yrði gert að sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991, og tekið fram að það væri ekki á valdi X að leita eftir því að mælt yrði fyrir um að gæsluvarðhald yfir honum á grundvelli strangari reglu en lögregla hefði kosið að beita um kröfu sína. Þá voru ekki talin efni til að verða að svo komnu við kröfum X um að aflétt yrði frekar þeim takmörkunum á réttindum, sem hann hefði búið við í gæsluvarðhaldsvist.

Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu gæsluvarðhaldsfanga um að honum yrði heimilað að fá heimsóknir, lesa dagblöð og fylgjast með útvarpi og sjónvarpi.

Héraðsdómari vísaði frá kröfum X varðandi tilhögun gæsluvarðhaldsvistar. Hæstiréttur ómerkti úrskurð héraðsdóms með vísan til þess að af gögnum málsins yrði ekki ráðið að héraðsdómari hefði boðað ákæruvaldið til að sækja þing, svo sem rétt hefði verið, sbr. meðal annars dóma Hæstaréttar í dómasafni 1995, bls. 1270, og 1997, bls. 3239. Þar sem þessa hafði ekki verið gætt taldi Hæstiréttur ekki hjá því komist að ómerkja hinn kærða úrskurð og leggja fyrir héraðsdómara að taka málið til meðferðar á ný.

Kærumál. Gæsluvarðhald. A. og c. liður 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Gæsluvarðhaldsvist. Frávísun máls frá héraðsdómi. Kröfu um að X yrði gert að sæta gæsluvarðhaldi var vísað frá héraðsdómi, þar sem X hafði þegar verið gert að sæta gæsluvarðhaldi á því tímabili sem um ræddi og ekki yrði kveðinn upp annar slíkur úrskurður þótt lögreglustjóri teldi skilyrði hafa breyst frá uppkvaðningu fyrri úrskurðarins. Tekið var fram að ef lögreglustjóri teldi að grunur um aðild X að fleiri brotum gæfi tilefni til breytinga á fyrri ákvörðunum um fyrirkomulag gæsluvarðhaldsvistar hans færi um það samkvæmt ákvæðum 108. gr. laga nr. 19/1991 með síðari breytingum, en heimilt er gæsluvarðhaldsfanga að bera slíkar ákvarðanir undir dómara samkvæmt 75. gr. sömu laga.

Kærumál. Gæsluvarðhald. A. og c. liður 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Gæsluvarðhaldsvist. Frávísun máls frá héraðsdómi. Kröfu um að X yrði gert að sæta gæsluvarðhaldi var vísað frá héraðsdómi, þar sem X hafði þegar verið gert að sæta gæsluvarðhaldi á því tímabili sem um ræddi og ekki yrði kveðinn upp annar slíkur úrskurður þótt lögreglustjóri teldi skilyrði hafa breyst frá uppkvaðningu fyrri úrskurðarins. Tekið var fram að ef lögreglustjóri teldi að grunur um aðild X að fleiri brotum gæfi tilefni til breytinga á fyrri ákvörðunum um fyrirkomulag gæsluvarðhaldsvistar hans færi um það samkvæmt ákvæðum 108. gr. laga nr. 19/1991 með síðari breytingum, en heimilt er gæsluvarðhaldsfanga að bera slíkar ákvarðanir undir dómara samkvæmt 75. gr. sömu laga.

Gæsluvarðhaldsfanginn X kærði þá ákvörðun héraðsdómara að synja honum um heimild til að útvega sér sjálfur fæði og senda póst í gegnum tölvu. Var ákvörðunin reist á 108. gr. laga nr. 19/1991 og reglugerð nr. 179/1992 um gæsluvarðhaldsvist. Í dómi Hæstiréttar kemur fram, að í a. lið 1. mgr. 108. gr. nefndra laga sé meðal annars kveðið á um að gæsluföngum sé heimilt að útvega sér sjálfir og taka við fæði. Þrátt fyrir heimild dómsmálaráðherra til að setja nánari reglur um tilhögun gæsluvarðhaldsvistar í reglugerð, sbr. 3. mgr. 108. gr. laganna, þótti slíkt reglugerðarákvæði ekki geta staðið framar eða breytt inntaki skýrrar lagaheimildar. Fallist var á kröfu X um að útvega sér sjálfur fæði í gæsluvarðhaldsvist, en að öðru leyti var kröfum hans hafnað.

Kærumál. Gæsluvarðhaldsúrskurður felldur úr gildi. X var sakaður um að hafa ráðist á karlmann og veitt honum tvö djúp stungusár með hnífi. Krafðist L þess að X sætti áfram gæsluvarðhaldi, með vísan til a. og b. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991, en til vara með vísan til 2. mgr. sömu lagagreinar. Ekki varð séð hvernig áframhaldandi gæsluvarðhald yfir X gæti þjónað rannsóknarhagsmunum. Var skilyrðum tilvitnaðra lagaákvæða að öðru leyti ekki talið fullnægt. Með vísan til þess og þess málatilbúnaðar L að byggja kröfu sína ekki á öðrum forsendum var kröfu L um að X sætti gæsluvarðhaldi því hafnað.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála var staðfestur, en gæsluvarðhaldstími styttur. Þá var einnig staðfestur úrskurður héraðsdóms um tilhögun á gæslu X.

Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta einangrun var staðfestur með vísan til b. liðar 1. mgr. 108. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála.