S og Ó höfðuðu mál á hendur L hf. og Í og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra 21. júní 2024 um annars vegar heimild L hf. til að framkvæma eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar háspennulínu á landi þeirra og hins vegar um að þinglýst yrði nánar tiltekinni kvöð á jörðina. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að L hf. bæri að leggja háspennulínuna í lofti nema annar kostur teldist hagkvæmari eða æskilegri í skilningi þingsályktunar nr. 11/144, sbr. 5. mgr. 9. gr. a raforkulaga nr. 65/2003. Tók Landsréttur fram að framkvæmdaraðili, í þessu tilviki L hf., hefði forræði á því hvaða framkvæmdakostir uppfylltu markmið framkvæmdarinnar, enda væri það mat reist á hlutlægum og málefnalegum grunni. Var niðurstaða Landsréttar sú að ekkert haldbært hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að svo hefði ekki háttað til í umræddu tilviki. Þá hefði L hf. með fullnægjandi hætti gert athugun á mismunandi framkvæmdakostum. Var því slegið föstu að L hf. hefði verið heimilt að velja þann framkvæmdakost sem lá til grundvallar beiðni hans um eignarnám. Var sá framkvæmdakostur jafnframt talinn samræmast best þeim sjónarmiðum sem sett væru fram í raforkulögum og þeirri stefnu sem Alþingi hefði markað á grundvelli laganna. Þá taldi Landsréttur að gætt hefði verið að rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og meðalhófs þegar L hf. var heimilað eignarnám vegna lagningar háspennulínunnar og að uppfyllt væri skilyrði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um að almannaþörf krefðist þess að eignarnámið yrði heimilið. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu L hf. og Í.
E og G höfðuðu mál á hendur L hf. og Í og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra 21. júní 2024 um annars vegar heimild L hf. til að framkvæma eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar háspennulínu á landi þeirra og hins vegar um að þinglýst yrði nánar tiltekinni kvöð á jörðina. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að L hf. bæri að leggja háspennulínuna í lofti nema annar kostur teldist hagkvæmari eða æskilegri í skilningi þingsályktunar nr. 11/144, sbr. 5. mgr. 9. gr. a raforkulaga nr. 65/2003. Tók Landsréttur fram að framkvæmdaraðili, í þessu tilviki L hf., hefði forræði á því hvaða framkvæmdakostir uppfylltu markmið framkvæmdarinnar, enda væri það mat reist á hlutlægum og málefnalegum grunni. Var niðurstaða Landsréttar sú að ekkert haldbært hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að svo hefði ekki háttað til í umræddu tilviki. Þá hefði L hf. með fullnægjandi hætti gert athugun á mismunandi framkvæmdakostum. Var því slegið föstu að L hf. hefði verið heimilt að velja þann framkvæmdakost sem lá til grundvallar beiðni hans um eignarnám. Var sá framkvæmdakostur jafnframt talinn samræmast best þeim sjónarmiðum sem sett væru fram í raforkulögum og þeirri stefnu sem Alþingi hefði markað á grundvelli laganna. Þá taldi Landsréttur að gætt hefði verið að rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og meðalhófs þegar L hf. var heimilað eignarnám vegna lagningar háspennulínunnar og að uppfyllt væri skilyrði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um að almannaþörf krefðist þess að eignarnámið yrði heimilið. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu L hf. og Í.
R ehf., S, J, F og E höfðuðu mál á hendur L hf. og Í og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra 21. júní 2024 um annars vegar heimild L hf. til að framkvæma eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar háspennulínu á landi þeirra og hins vegar um að þinglýst yrði nánar tiltekinni kvöð á jörðina. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að L hf. bæri að leggja háspennulínuna í lofti nema annar kostur teldist hagkvæmari eða æskilegri í skilningi þingsályktunar nr. 11/144, sbr. 5. mgr. 9. gr. a raforkulaga nr. 65/2003. Tók Landsréttur fram að framkvæmdaraðili, í þessu tilviki L hf., hefði forræði á því hvaða framkvæmdakostir uppfylltu markmið framkvæmdarinnar, enda væri það mat reist á hlutlægum og málefnalegum grunni. Var niðurstaða Landsréttar sú að ekkert haldbært hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að svo hefði ekki háttað til í umræddu tilviki. Þá hefði L hf. með fullnægjandi hætti gert athugun á mismunandi framkvæmdakostum. Var því slegið föstu að L hf. hefði verið heimilt að velja þann framkvæmdakost sem lá til grundvallar beiðni hans um eignarnám. Var sá framkvæmdakostur jafnframt talinn samræmast best þeim sjónarmiðum sem sett væru fram í raforkulögum og þeirri stefnu sem Alþingi hefði markað á grundvelli laganna. Þá taldi Landsréttur að gætt hefði verið að rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og meðalhófs þegar L hf. var heimilað eignarnám vegna lagningar háspennulínunnar og að uppfyllt væri skilyrði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um að almannaþörf krefðist þess að eignarnámið yrði heimilið. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu L hf. og Í.
Stefnendur kröfðust þess að felld yrði úr gildi sú ákvörðun umhverfis-, loftslags- og orkumálaráðherra að heimila stefnda Landsneti hf. eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar Suðurnesjalínu 2 á landi stefnenda og leggja kvöð á jörð þeirra því tengda. Dómurinn féllst ekki á að ákvörðun ráðuneytisins væri haldin annmörkum sem leitt geti til ógildingar og voru stefndu því sýknaðir af kröfum stefnenda.
Stefnendur kröfðust þess að felld yrði úr gildi sú ákvörðun umhverfis-, loftslags- og orkumálaráðherra að heimila stefnda Landsneti hf. eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar Suðurnesjalínu 2 á landi stefnenda og leggja kvöð á jörð þeirra því tengda. Dómurinn féllst ekki á að ákvörðun ráðuneytisins væri haldin annmörkum sem leitt geti til ógildingar og voru stefndu því sýknaðir af kröfum stefnenda.
Stefnendur kröfðust þess að felld yrði úr gildi sú ákvörðun umhverfis-, loftslags- og orkumálaráðherra að heimila stefnda Landsneti hf. eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar Suðurnesjalínu 2 á landi stefnenda og leggja kvöð á jörð þeirra því tengda. Dómurinn féllst ekki á að ákvörðun ráðuneytisins væri haldin annmörkum sem leitt geti til ógildingar og voru stefndu því sýknaðir af kröfum stefnenda.
A, G, N og Ó höfðuðu mál á hendur íslenska ríkinu þar sem þeir kröfðust þess aðallega að úrskurður umhverfisráðherra um mat á umhverfisáhrifum Kárahnjúkavirkjunar yrði felldur úr gildi og ráðherra gert að staðfesta úrskurð Skipulagsstofnunar sem hafði lagst gegn framkvæmdinni. Var krafan einkum studd þeim rökum að gagnstætt því, sem ráðherra hefði lagt til grundvallar, myndi virkjunin valda verulegum og óafturkræfum umhverfisáhrifum. Til vara kröfðust þeir þess að úrskurður umhverfisráðherra yrði ómerktur. Var krafan reist á því að meðferð ráðherra á málinu hefði í ýmsu verið andstæð lögum. A, G, N og Ó lýstu hagsmunum sínum af málsókninni á þann hátt að A, G og Ó væru allir einlægir náttúruverndar- og umhverfissinnar, sem að lögum væru hvattir til þátttöku í umhverfisvernd, auk þess að N hefði á stefnuskrá sinni að vinna gegn náttúruspjöllum. Í dómi Hæstaréttar segir að um aðild að dómsmáli, sem höfðað sé um ákvörðun stjórnvalds á grundvelli laga nr. 106/2000 um mat á umhverifisáhrifum, fari eftir almennum reglum, þar á meðal þeirri grunnreglu að baki ákvæðum laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að dómstólar leysi ekki úr sakarefni nema sýnt sé að það skipti að lögum máli fyrir stöðu stefnanda að fá dóm um það. Heimild A, G, N og Ó til að hafa uppi í dómsmáli aðalkröfu sína, reista á framangreindum rökum, sé ekki að lögum háð því að þeir hafi látið mat á umhverfisáhrifum Kárahnjúkavirkjunar til sín taka þegar það var til meðferðar hjá Skipulagsstofnun eða umhverfisráðherra. Verði því ekki fallist á að heimild þeirra til að eiga aðild að dómsmáli um þessa kröfu geti verið rýmri en leiði af almennum reglum af þeim sökum einum að þeir hafi átt aðild að undanfarandi málsmeðferð stjórnvalda. Ekkert þeirra atriða sem A, G, N og Ó haldi fram til stuðnings því að þeir hafi hagsmuni af því að fá úrlausn dómstóla um aðalkröfu sína sé þess eðlis að þeir geti talist hafa slíka lögvarða hagsmuni af því að efnisdómur gangi um kröfuna. Þegar af þessari ástæðu verði að vísa kröfunni frá héraðsdómi. Varakrafa þeirra sé reist á því að meðferð ráðherra á málinu hafi verið andstæð lögum. Í skjóli meginreglu fyrri málsliðar 60. gr. stjórnarskrárinnar njóti sá, sem aðild hafi átt að máli fyrir stjórnvaldi, almennt réttar til að bera undir dómstóla hvort farið hafi verið að lögum við meðferð þess og úrlausn. Verði einu að gilda í því sambandi hvort aðild þess, sem í hlut á, hafi helgast af fyrrnefndum almennum reglum stjórnsýsluréttar eða sérreglum í lögum. Af þessum sökum skorti A, G, N og Ó ekki lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn dómstóla um varakröfu sína. Aðilar að umræddu kærumáli fyrir umhverfisráðherra hafi verið 122 talsins. Auk A, G, N og Ó hafi þrír þeirra gert kröfu um að úrskurður Skipulagsstofnunar yrði staðfestur, en 115 haft uppi gagnstæða kröfu. Eins og málið liggi fyrir Hæstarétti verði ekki séð hversu margir af þessum aðilum við meðferð málsins fyrir umhverfisráðherra geti talist hafa átt einstaklegra, beinna og lögvarinna hagsmuna að gæta af úrlausn þess. Ótvírætt sé þó að Landsvirkjun hafi sem framkvæmdaraðili í skilningi laga nr. 106/2000 haft slíka hagsmuni. Úr varakröfunni verði því ekki leyst fyrir dómstólum án þess að þar eigi aðild Landsvirkjun og aðrir þeir, sem kunni að hafa átt slíka hagsmuni meðal annarra, sem kærðu úrskurð Skipulagsstofnunar til ráðherra. Með því að sóknaraðilar hafi ekki gætt þess að beina varakröfu sinni að þeim, sem hér um ræði, sé slíkur galli á málsókn þeirra að einnig verði að vísa þessari kröfu frá héraðsdómi.